ဗိုင်းရပ်စ် နဲ့ မလေးရှားစီးပွားရေး

မတ်လ ၂၇ ရက်နေ့မှာ မလေးရှားအစိုးရက အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၅၈ ဘီလျံ ( ရင်းဂစ် ၂၅၀ ဘီလျံ) ရှိတဲ့ စီးပွားရေး နလံထူမှု အစီအစဉ်ကို ကြေညာခဲ့တယ်။ ဒီပမာဏဟာ မလေးရှား ဂျီဒီပီရဲ့ ၁၇% ဖြစ်ပါတယ်။

အဲဒီအစီအစဉ်မှာ ကျန်းမာရေးဝန်ဆောင်မှုပေးနေသူတွေကို ကူညီထောက်ပံ့ရေး၊ အလတ် စားနဲ့ အသေးစားစီးပွားရေးလုပ်ငန်းတွေကို ကူညီရေး နဲ့ ပြည်သူတစ်ဦးချင်းကို တိုက်ရိုက် ထောက်ပံ့မှုဆိုပြီး အပိုင်းသုံးပိုင်းပါတယ်။ အဓိက အချက်တွေကတော့ အောက်ပါ အတိုင်း ဖြစ်ပါတယ်-

၁။ ၂၅၀ ဘီလျံမှာ လူထု သက်သာချောင်ချိရေးအတွက် ရင်းဂစ် ၁၂၈ ဘီလျံသုံးမယ်။ အဲဒီမှာ ကျန်းမာရေး ဝန်ထမ်းများအတွက် သီးခြားထောက်ပံ့မှုတွေပါတယ်။ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတွေကို အထောက်အကူပေးဖို့ ရင်းဂစ် ဘီလျံ ၁၀၀ သုံးမယ်။ စီးပွားရေး အဆောက်အအုံခိုင်မာဖို့၊ အင်အားတောင့်တင်းဖို့အတွက် နှစ် ဘီလျံ သုံး မယ်။ ကျန်တဲ့ ဘီလျံ ၂၀ က ဖေဖော် ဝါရီလ ၂၇ ရက်နေ့က (အဲဒီအချိန်က ) ဝန်ကြီးချုပ် မဟာ သီယာ ကြေညာခဲ့တဲ့ စီးပွားရေး နလံထူမှု အကူအညီအစီအစဉ်အတွက် သုံးမယ်။

၂။ ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနအတွက် နောက်ထပ် ရင်းဂစ် သန်းငါးရာထောက်ပံ့မယ်။ ကျန်း မာရေး ဝန်ထမ်းတွေအတွက် လစဉ် အထူးထောက်ပံ့ကြေး ရင်းဂစ် ၆၀၀ ကို ဧပြီ လ ၁ ရက် နေ့က စပြီးပေးမယ်။

၃။ သွားလာမှု ကန့်သတ်ထားချိန်မှာ ပြည်သူတွေ အင်တာနက်အခမဲ့သုံးနိုင်ဖို့ ရင်းဂစ် သန်း ၆၀၀ သုံးမယ်။

၄။ စားနပ်ရိက္ခာစုဆောင်းဖြန့်ဝေခြင်းနဲ့ စိုက်ပျိုးရေး မတည်ငွေအတွက် ရင်းဂစ် သန်း ၁၀၀ သုံးမယ်။

၅။ အငှားကားမောင်းသူတွေအတွက် တစ်လုံးတစ်ခဲတည်းထောက်ပံ့ငွေ ရင်းဂစ် ၅၀၀ ပေးမယ်။

၆။ ရဲ နဲ့ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး ဝန်ထမ်းတွေအတွက် အထူးထောက်ပံ့ကြေးတစ်လ ရင်းဂစ် ၂၀၀ ပေးမယ်။

၇။ တစ်လ ဝင်ငွေ ရင်းဂစ် ၄၀၀၀ အောက် ဝင်ငွေရှိသူတွေအတွက် တစ်လုံးတစ်ခဲတည်းထောက်ပံ့ငွေ ရင်း ဂစ် ၁၆၀၀ ကို နှစ်ရစ်ခွဲပေးမယ်။

၈။ အဆင့်မြင့်ပညာရေးကျောင်းက ကျောင်းသားတွေအတွက် တစ်လုံးတစ်ခဲ တည်း ထောက်ပံ့ ငွေ ရင်းဂစ် ၂၀၀ ပေးမယ်။
၉ ။ အမျိုးသားကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု အစီအစဉ်အောက်က ထောက်ပံ့ကြေးပေးနိုင်ဖို့ ရင်းဂစ် ၁၀ ဘီလျံလျာထားတယ်။

၁၀။ လ ျှပ်စစ်မီတာခတွေနဲ့ အစိုးရပိုင်တိုက်ခန်းငှားရမ်းခတွေကို ခြောက်လ လေ ျှာ့ပေး မယ်။

မလေးရှားဝန်ကြီးချုပ်ကတော့ လယ်သမား၊ အငှားယာဉ်မောင်း၊ လမ်းဘေးဈေးသည် က အစ ဘယ်သူ့ကိုမှ ပစ်မထားဘူး လို့ ကတိပေးခဲ့တယ်။

ဒါ့အပြင် ဝန်ကြီးချုပ် နဲ့ ဝန်ကြီးတွေက လူထုစီးပွားရေးအခက်အခဲကို စာနာတဲ့အနေနဲ့ လစာ နှစ်လစာကို ကိုဗစ် ၁၉ တိုက်ဖျက်ရေးရန်ပုံငွေကို ထည့်ဝင်မယ်လို့ ကြေညာခဲ့ပါတယ်။

မလေးရှားနိုင်ငံမှာ ဒီနေ့အထိ ရောဂါကူးစက်သူ ၂၃၂၀ ဦးရှိပြီး ၂၇ ဦးသေဆုံးခဲ့ပါတယ်။ အရှေ့ တောင်အာရှနိုင်ငံတွေထဲမှာ ထိခိုက်မှုအများဆုံးနိုင်ငံဖြစ်ပါတယ်။

မလေးရှားနိုင်ငံရဲ လူဝင်၊လူထွက်၊ ခရီးသွားလာမှု ကန့်သတ်ချက်က မူလသတ်မှတ်ချက်အရ မတ် ၃၁ ရက်နေ့မှာ ကုန်ဆုံးမှာဖြစ်ပေမယ့် အခုတော့ နောက်ထပ် နှစ်ပတ်တိုးပြီး ဧပြီလ ၁၄ ရက်နေ့ အထိ သတ်မှတ်ထားပါတယ်။

ကိုးကား။ စီအင်န်အေ သတင်းဌာန၊ http://www.businessinsider.sg

ဗိုင်းရပ်စ် နဲ့ ပြောရေးဆိုခွင့်

၂၀၁၃ ခုနှစ် သြဂုတ်လ နေပြည်တော်မှာ အမေရိကန်နိုင်ငံက မီဒီယာကျွမ်းကျင်သူ မာဂရိတ် ဆူလီဗန် ဆိုတဲ့ အမျိုးသမီးတစ်ယောက် ဝန်ကြီးဌာနတွေက သတင်းထုတ်ပြန်ရေးတာဝန်ယူမယ့် အရာရှိကြီး တွေကို သင်တန်းပို့ချတယ်။ သူက အိမ်ဖြူတော်၊ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန စတဲ့ အရေးကြီးတဲ့ဌာနတွေမှာ သတင်းထုတ်ပြန်ရေးအဖွဲ့ဝင်အဖြစ်တာဝန်ထမ်းဆောင်ဖူးတယ်။ ကိုယ် တိုင်ကလည်း စာနယ်ဇင်းသမားဖြစ်တဲ့အပြင် သတင်းနဲ့စာနယ်ဇင်းအတတ်ပညာ မဟာဘွဲ့ကို ရ ထားတဲ့သူဖြစ်ပါတယ်။

သူက ကျွန်တော့်ကို ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ အဖြစ်တာဝန်ယူတဲ့အခါ လိုက်နာရမယ့် အချက်သုံးချက် ကို ပြောပြခဲ့တယ်-

၁။ သည်းခံ ၊ သည်းခံ ၊ သည်းခံ

ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူဆိုတာ အစိုးရ ၊ မီဒီယာ နဲ့ ပြည်သူ သုံးပွင့်ဆိုင်ကြားမှာ နေရတယ်။ လိုအပ်ချက်က တစ်ယောက်တစ်မျိုး မတူဘူး။ အဲဒါကိုလည်း သည်းခံ။ နောက်တစ်ခါ လူ တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် နောက်ခံဘဝ၊ ပညာ၊ တွေးခေါ်ပုံ မတူဘူး။ ဒါ့ကြောင့် ကိုယ်ပြော တာကို နားမလည်ရကောင်းလားလို့ စိတ်မဆိုးရဘူး၊ သည်းခံ။ နောက်ဆုံးကတော့ သတင်းထောက်ဆိုတာ အရာရာကို မေးခွန်းထုတ်ဖို့ ၊ သံသယနဲ့ ချဉ်းကပ်ဖို့ ဆိုတဲ့အလုပ်ကို လုပ်နေတဲ့သူတွေ၊ ကိုယ်ပြောတာကို လက်မခံလို့ ဆိုပြီး စိတ်မတိုနဲ့၊သည်းခံ။

၂။ အဖြေတွေကို သတိထား

လူတွေက မေးခွန်းတွေကို သတိမရဘူး။ အဖြေတွေကိုပဲ သတိရတယ်။ အဖြေတွေကပဲ မှတ်တမ်း ဝင်သွားတယ်။ သတင်းထုတ်ပြန်ရေးမှာ အူကြောင်ကြောင် ရူးနှမ်းနှမ်း မေးခွန်းဆိုတာ မရှိဘူး။ အူ ကြောင်ကြောင် ရူးနှမ်းနှမ်း အဖြေ ဆိုတာပဲ ရှိတယ်။ ဒါ့ကြောင့် မမေးသင့်တဲ့ မေးခွန်းမေးတယ် ဆို ပြီး စိတ်မတိုနဲ့။

၃။ ဆရာနှစ်ယောက်

ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူဆိုတာ ကိုယ့်ဌာနကိုယ်ပဲတာဝန်ခံရတယ်၊ သမ္မတ (သို့ ) ဝန်ကြီးက ကိုယ့်ဆရာ ပဲ လို့ ထင်နေရင်မှားတယ်။ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူကို သမ္မတ ( သို့ ) ဝန်ကြီးက ခန့်ပေ မယ့် သူ့မှာ အစိုးရရယ်၊ မီဒီယာရယ်ဆိုတဲ့ဆရာနှစ်ယောက်ရှိတယ်။ အစိုးရက ပြောချင်တဲ့ အချက်တွေကို မီဒီယာတွေ သိအောင်ပြောပြရသလို မီဒီယာတွေ သိချင်တဲ့ သတင်းတွေကို အစိုးရ ဆီကနေ ရအောင်တောင်းပေးရတယ်။ ဒါ့ကြောင့် မီဒီယာတွေက သတင်းမေးရင် စိတ်မတိုနဲ့ ။

အရေးပေါ်အခြေအနေ ဆိုရင် လူတွေက သတင်းအချက်အလက်တွေ ပိုသိချင်တယ်။ ခိုင်မာတဲ့ အရင်းအမြစ်တွေဆီက သတင်းအချက်အလက်တွေမရတဲ့ အခါ ကောလာဟလ သတင်းတွေက နေရာယူလာတယ်။ အဲဒီလို မဖြစ်အောင် အစိုးရက သတင်းတွေကို မှန်မှန် နဲ့ မြန်မြန်ထုတ်ပေး ရ တယ်။ ဒီအလုပ်ကို အဓိက တာဝန်ယူရတဲ့သူတွေက သတင်းထုတ်ပြန်ရေး အရာရှိ တနည်းအား ဖြင့် ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူတွေပေါ့။

အစိုးရ အဖွဲ့ ဒါမှမဟုတ် ဝန်ကြီးဌာနတစ်ခုရဲ့ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူအလုပ်က အရေးပေါ်အခြေအနေ နဲ့ပတ်သက်ပြီး အစိုးရ ဘာလုပ်နေသလဲ၊ လက်ရှိအခြေအနေကဘယ်လိုလဲ၊ နောင် ဘာလုပ်ဖို့ စီ စဉ်ထားသလဲဆိုတာတွေကို မီဒီယာပလက်ဖောင်းမျိုးစုံကနေ လူထုဆီရောက်အောင်လုပ်ပေးရ တာပဲ။ အဲဒီလို လုပ်တဲ့အခါမှာ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲလို အခမ်းအနားကနေ ဖုန်း၊ ရုပ်သံ နဲ့ဖြေတာ အလယ်၊ လူမှုမီဒီယာတွေပေါ်က ကိုယ်တိုင်ဖြန့်ဝေတာအဆုံးအားလုံးလုပ်ရတယ်။

နိုင်ငံအတော်များများမှာ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူဆိုတာ သူ့ရုံးအဖွဲ့နဲ့ သတင်းထုတ်ပြန်ပေးတဲ့အလုပ် ပဲ သီးခြားလုပ်တယ်။ မြန်မာနိုင်ငံမှာက ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူဆိုတာ မူလတာဝန်ဝတ္တရားအပေါ်မှာ အပိုဆောင်းပေးတာ။ သူ့မှာ သီးခြားရုံး နဲ့ အထောက်အကူပြုဝန်ထမ်းမရှိဘူး။ ဒီလိုပဲ ကိုယ်နဲ့ နီး စပ်ရာလူတွေကို ဆွဲလွဲပြီး အရပ်ကူပါ လူဝိုင်းပါ လုပ်ရတာပါ။

ဒါဟာ သာမန်အချိန်မှာ ပြဿနာမဟုတ်ပေမယ့် အရေးပေါ်အခြေအနေလို အချိန်နဲ တစ်ပြေးညီ သတင်းလည်းထုတ်ရ၊ ကိုယ့်မူလအလုပ်လည်း လုပ်ရ၊ အခြားဌာနတွေကလည်း မကူဆိုတဲ့အချိန် မျိုးမှာ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူအတွက် ဖိအားအလွန်ကြီးတယ်။ အဲဒီအခါမျိုးမှာ ဒေါသဖြစ်တာတွေ၊ ပေါက်ကွဲတာတွေ ဖြစ်တတ်တယ်။

ဒါပေမယ့် ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ တာဝန်ယူထားပြီးဆိုရင်တော့ ဒီ လို တုန့်ပြန်လို့မရဘူး။ပြောရေးဆိုခွင့် ရှိသူက စိတ်တိုဒေါသထွက်ပြီး မပြောသင့်၊မရေးသင့်တာ ကို ရေး မိ၊ ပြောမိရင် အစိုးရ ကြိုးစားထားသမ ျှ ရေစုံမျောသွားပါလိမ့်မယ်။

ဒါ့ကြောင့် ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်နဲ့ပတ်သက်ပြီး သတင်းထုတ်ပြန်ရေးတာဝန်ယူထားသူများ ကျွန်တော့်ကို မစ္စဆူလေဗန် သင်ပေးခဲ့တဲ့အချက်သုံးချက်လုံး မလိုက်နာနိုင်ရင်တောင် “သည်းခံ ၊ သည်းခံ ၊ သည်းခံ ” ဆိုတဲ့အချက်လေးတော့ နှလုံးသွင်းထားကြဖို့ တိုက်တွန်းချင် ပါတယ်။

ရန်ကုန်မြို့လယ်

ဒီနေ့ မနက် ဆယ်နာရီလောက်က ပစ္စည်းတစ်ချို့ဝယ်ဖို့ ၂၇ လမ်း၊ ၂၈ လမ်းဘက် ရောက် သွားတယ်။

ဗိုလ်ချုပ်လမ်း၊ ဆူးလေ ဘုရားလမ်း ကားရှင်းတယ်။ အနော်ရထာ၊ မဟာဗန္ဓုလ ၂၈ လမ်း ၊ ၂၇ လမ်းတစ်ဝိုက်မှာ ကားကျပ်ဆဲ၊ ကားရပ်ဖို့နေရာခက်နေဆဲပဲ။ ကားကို ဟိုတယ်/ခရီး ရုံးဟောင်း ရှေ့မှာ သွားရပ်ပြီးလမ်းပြန်လေ ျှာက်ရတယ်။

မဟာဗန္ဓုလ လမ်း ဘယ်ညာ ပလက်ဖောင်းတွေပေါ်မှာတော့ လူနည်းနည်းရှင်းတယ်။ ကွန်က ရစ်မြောင်းလုပ်နေတဲ့ ၊ ဓာတ်ကြိုးနဲ့မလွတ်တဲ့ အပင်တွေကို ခုတ်နေတဲ့ စည်ပင်ဝန်ထမ်းတွေ၊ တွေ့တယ်။ မြို့တော်ကြီး ရပ်မသွားဖို့ အခြေခံအကျဆုံးအလုပ်တွေကို လုပ်နေသူတွေပေါ့။ လူမသိတဲ့ သူရဲကောင်းတွေပဲ။ စည်ပင်ဝန်ထမ်းတွေသာ တစ်ပတ်လောက် အမှိုက်မသိမ်းနိုင် ရင် ရန်ကုန်မြို့ဘာဖြစ်သွားမလဲလို့ တွေးကြည့်မိတယ်။

ပလက်ဖောင်းပေါ်မှာ Mask တပ်ထားသူတွေတော်တော်များတယ်။ ဒါပေမယ့် လူတစ်ယောက် နဲ့တစ်ယောက် သုံးပေခွာနေရမယ်ဆိုတဲ့ စည်းကမ်းချက်ကို မသိတဲ့သူ ဒါမှမဟုတ် သိရက် နဲ့ မလိုက်နာတဲ့သူအတော်များတယ်။ ပုခုံးဖက်သွားနေသူတွေရှိတယ်။ ပူးကပ်ထိုင်နေသူတွေရှိတယ်။

လက်ဆေးဖို့ကတော့ လူတိုင်းသတိရှိကြတယ်။ ဆိုင်တိုင်းလိုလိုမှာ လက်သန့်စင်ဆေးရည် ဘူး လေးတွေချပေးထားတယ်။ မှန်ပုံးနဲ့ ရောင်းတဲ့မျက်မှန်ဆိုင်လေးမှာတောင် ဆေးရည် ဘူး တော့ရှိတာပဲ။

၂၇ လမ်းဈေးကတော့ ထုံးစံအတိုင်း ကားနဲ့ လူ ပြည့်ကျပ်နေတာပဲ။ ဒီလမ်းထဲမှာ သုံးပေ ကွာ ဖို့ ဘယ်လို့မှ မဖြစ်နိုင်တဲ့အတွက် အထဲကိုမဝင်တော့ဘူး။ ၂၇ လမ်းထိပ်မှာ လက်သန့်စင်ဆေးရည် ထည့်တဲ့ဘူးလွတ်တွေ အိတ်ကြီးနဲ့ချပြီး လူတစ်စု ခွဲဝေနေကြတယ်။ ဒါတွေဟာ မီးပွိုင့်တွေမှာ ရောင်းနေတဲ့ အရည်အသွေးမမီတဲ့ လက်သန့်စင်ဆေးရည်တွေ ဖြစ်သွားမယ် ထင်တယ်။

လမ်းမကြီးပေါ်က ရွှေဆိုင်တစ်ချို့ ဖွင့်ထားတယ်။ တစ်ချို့ဆိုင်တွေက ဖွင့်ထားပေမယ့် ဘာမှ ခင်းမထားဘူး။ တစ်ချို့ဆိုင်က တံခါးတစ်ခြမ်းပဲဖွင့်ထားတယ်။ ရွှေကိုမလို ဆေး နဲ့ ဆပ်ပြာ သာ လိုသည်ဆိုတဲ့အချိန်မှာတော့ ရွှေဆိုင်တွေလည်း ရောင်းရမယ်မထင်ဘူး။ မျက်မှန်ဆိုင်တွေ လည်း ဒီလိုပဲ။

၂၈ လမ်းထဲမှာတော့ ရပ်ထားတဲ့ကားတွေများပေမယ့် လူနည်းပါတယ်။ ဓာတုပစ္စည်းတွေ၊ သန့်ရှင်း ရေးဆေးရည်တွေရောင်းတဲ့ဆိုင်တွေ ဖွင့်ထားတယ်။ ဒါပေမယ့် လူတွေ အရမ်း စုပြုံ ဝယ် တာတော့မရှိဘူး။ အဲဒီဆိုင်တွေမှာ ဒက်တောဆေးရည်တွေ ပေါပေါများများ ဝင်မလာခင်က သုံးရ တဲ့ ကာဘော်လစ်ဆီ ၊ ဖီနိုင်း စတဲ့ဆေးရည်တွေရှိတယ်။ ကိုယ့်ဘာသာကိုယ် ပိုးသတ်ဆေးဖျန်း မယ် ဆိုရင် စပ်လို့ရတဲ့ ဓာတုပစ္စည်းတွေရှိတယ်။ ဆပ်ပြာရည် လုပ်မယ်ဆိုရင်လည်း ဝယ်လို့ ရတယ်။ ရှော့ပင်းစင်တာတွေမှာမရှိရင် ဒီဆိုင်တွေကို အားကိုးလို့ရပါတယ်။

စားသောက်ဆိုင်တွေကတော့ စားတဲ့သူတော်တော်နည်းတယ်။ နေ့လယ်စာစားဖို့ စောနေ သေး တဲ့အတွက်လည်းဖြစ်နိုင်တယ်။

ရန်ကုန်မြို့လယ်ကတော့ နှလုံးခုန်သံနည်းနည်းနှေးနေပေမယ့် စည်းချက်မှန်နေဆဲပါ။

ဗိုင်းရပ်စ် နဲ့ ၄.၄%

ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် ကာကွယ်ရေးနဲ့ပတ်သက်ပြီး သေဆုံးနှုန်းက ၄.၄ % ပဲရှိတယ် ဆိုတဲ့အချက်ကို ကိုးကားပြီး စိတ်မပူကြဖို့ ပြောနေတာတွေ တွေ့ရတယ်။ ဒီလို ပြောတဲ့အထဲမှာ တာဝန်ကြီးကြီး ယူ ထားတဲ့သူတွေလည်းပါတယ်။

အဲဒီ ကိန်းဂဏန်းက မှန်ပေမယ့် သာမန်ပြည်သူအချို့ကို နားလည်မှုလွဲမှားစေပြီး ဖြစ်တိုင်းသေတာမှမဟုတ်တာ၊ ကြောက်စရာမလိုဘူး ဆိုပြီး ပေါ့ပေါ့ တန်တန် ပြောဆို နေ ထိုင်နေတာကို မြင်ရ၊ ကြားရတယ်။

တကယ်တော့ ဖြစ်တဲ့ လူတိုင်းသေတာမဟုတ်ပေမယ့် ဒီရောဂါဟာ ကပ်ဘေး ရောဂါ ဖြစ်တဲ့အတွက် လူတစ် ယောက်မှာ ကူးစက်ပြီ ဆိုတာနဲ့

၁။ မဖြစ်မနေ ဆေးရုံတင်ပြီး ကုသရတယ်။ ကောင်းသွားမှာပါ၊ အိမ်မှာ ဆေးသောက် နားလိုက် လို့ပြောလို့မရဘူး။ လူတစ်ယောက်ချင်းအတွက် ဆေးဝါး သာမက ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းတွေရဲ့ လုပ် အားတွေ၊ အချိန်တွေပါ အများကြီးသုံးရတယ်။

၂။ သူနဲ့ ဆက်စပ်ခဲ့တဲ့သူတွေ အားလုံးကို သီးခြား ခွဲခြားထိန်းသိမ်းပြီးစောင့်ကြည့်ရတယ်။ စား သောက်နေထိုင်ရေး စီစဉ်ပေးရတယ်။

၃။ သံသယရှိသူအားလုံးကို ရောဂါပိုးရှိ၊ မရှိ စစ်ဆေးရတယ်။ ဒီလို စစ်ဆေးတာကိုလည်း နေရာ တိုင်းမှာ လုပ်လို့မရဘူး။ အမျိုးသားကျန်းမာရေးဓာတ်ခွဲမှုဆိုင်ရာဌာန (ရန်ကုန်) ကိုပို့ရတယ်။

၄။ လူနာရဲ့ မိသားစုသာမက သူသွားလာနေထိုင်ခဲ့တဲ့နေရာ ပတ်ဝန်းကျင်မှာ ရှိတဲ့သူတွေ အားလုံး စိုးရိမ်ပူပန်မှုဖြစ်ရတယ်။ သွားလာမှုကန့်သတ်ခံရတယ်။

ဆေးရုံတွေဆိုတာ ဒီရောဂါတစ်ခုတည်း ကုသနေရတာမဟုတ်ဘူး။ အခြား ရောဂါပေါင်းစုံကို ကုသ နေရတာဖြစ်ပါတယ်။ အနေအထိုင်မဆင်ခြင် လို့ ကူးစက်ခံရသူတွေများလာရင် ဆေးရုံတွေမှာ မနိုင်မနင်းဖြစ်လာပြီး လူနာအားလုံး ဒုက္ခရောက်မယ်။ ဒီရောဂါနဲ့ ဆေးရုံတက်တဲ့သူတွေများလာ ရင် ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းတွေကို ကူးစက်ဖို့ အခွင့်အရေးပိုများလာတယ်။ ကျန်းမာရေး ဝန်ထမ်း တွေ ပြိုလဲသွားရင် ဖိုးသူတော်လဲ ရင် တောင်ဝှေးမထူနိုင်တဲ့ အဖြစ်ကို ရောက်မယ်။

ဒီနေ့မနက် ABC (Australian Broadcasting Corporation) ရေဒီယို သတင်းမှာ အင်မတန် ခေတ်မီ တိုးတက်တဲ့ အမေရိကန်၊ အီတလီ၊ စပိန် တို့မှာ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ရောဂါပိုး ကူးစက်သူ တွေများလွန်းလို့ ဆေးရုံတွေမှာ မနိုင်မနင်းဖြစ်နေပြီ။ အသက်ရှုကရိယာတွေ မလုံလောက် တော့ ဘူး။ အခြားရောဂါဖြစ်ပွားသူတွေကိုလည်း လုံလောက်တဲ့ စောင့်ရှောက်မှုပေးဖို့ ခက်လာပြီ။ တစ်ချိန်မှာ ရှားပါးတဲ့ အရင်းအမြစ်တွေကို ထိထိရောက်ရောက်သုံးနိုင်ဖို့အတွက် ဆရာဝန်တွေ အနေနဲ့ ဘယ်သူ့ကိုပဲ ကုတော့မယ်၊ ဘယ်သူ့ကိုတော့ မရတော့ဘူး၊ ထားလိုက်တော့လို့ ဆုံးဖြတ်ရမယ့် အချိန်ကိုရောက်လာမှာ စိုးရိမ်မိတယ်လို့ ဆွေးနွေးသွားတယ်။
ပြန်ချုပ်လိုက်ရင် လူတစ်ရာမှာ ငါးယောက်လောက်ပဲ သေဆုံးနိုင်ပေမယ့် လူတစ်ယောက်ဖြစ်ရင် လူတစ်ရာ မက ဒုက္ခရောက်တယ်။ ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းတွေအတွက်လည်း ဖိအားတွေ အများကြီး ဖြစ်တယ်။

ရောဂါ ဖြစ်သူအတွက် ၄.၄% ဟာ စိတ်ဓာတ်တက်ကြွစေတဲ့ ကိန်းဂဏန်းဖြစ်ပေမယ့် မဖြစ်သေးတဲ့သူတွေကတော့ ၄.၄% ကို အားကိုးပြီး မမိုက်ကြပါနဲ့။

ဗိုင်းရပ်စ် နဲ့ စင်္ကာပူ စီးပွားရေး (၂)


စင်္ကာပူအစိုးရက မတ် ၂၆ ရက်နေ့ (မနေ့က) ဗိုင်းရပ်စ်ရောဂါ ကြောင့် ထိခိုက်နေ တဲ့ စီးပွားရေးကဏ္ဍကို အထောက်အကူပြုဖို့အတွက်နောက်ထပ် အရေးပေါ် ဘတ် ဂျက်တစ်ခုကို လွှတ်တော်မှာတင်သွင်းအတည်ပြုခဲ့ပါတယ်။


ဒီဘတ်ဂျက်က စင်္ကာပူဒေါ်လာ ၄၈.၄ ဘီလျံ လျာထားသုံးစွဲမှာဖြစ်ပြီး ရောဂါ စတင် ဖြစ်ပွားချိန်မှာ အတည်ပြုခဲ့တဲ့ စင်္ကာပူဒေါ်လာ ၆.၄ ဘီလျံ နဲ့ပေါင်းလိုက်ရင် အရေး ပေ ါ် ဘတ်ဂျက် ၅၄.၈ ဘီလျံရှိသွားပြီဖြစ်ပါတယ်။


ဒါဟာ စင်္ကာပူနိုင်ငံ ဂျီဒီပီရဲ့ ၁၁ % ဖြစ်ပြီး ၂၀၂၀ မူလ ဘတ်ဂျက် ၁၀၆ ဘီလျံရဲ့ ၅၀% ထပ်တိုးသုံးတာဖြစ်ပါတယ်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ် ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးပျက်ကပ် နဲ့ ရင် ဆိုင်ရချိန်မှာ စင်္ကာပူနိုင်ငံက အရေးပေါ် ဘတ်ဂျက် ၂၀.၅ ဘီလျံပဲ သုံးစွဲခဲ့တာနဲ့ နှိုင်း ယှဉ်လိုက်ရင် ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ကြောင့် စီးပွားရေးထိခိုက်မှုအတိုင်းအတာကို မှန်းဆလို့ရပါတယ်။


အခုအရေးပေါ် ဘတ်ဂျက်ကို ကဏ္ဍသုံးခုအတွက် သုံးစွဲသွားမယ်လို့ ဒုတိယ ဝန်ကြီး ချုပ်လည်းဖြစ်၊ ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးလည်းဖြစ်တဲ့ Heng Swee Keat ကပြောပါတယ်။ အဲဒီ ကဏ္ဍ တွေကတော့


၁။ အလုပ်လက်မဲ့မဖြစ်အောင် ကာကွယ်ရန်၊ ပြည်သူတွေရဲ့ လူမှုဘဝတွေကို မထိခိုက်စေရန်။


၂။ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတွေအနေနဲ့ လက်ရှိ အခက်အခဲများကို ကျော်လွှားနိုင်ရန်။


၃။ လူမှုရေး၊ စီးပွားရေး ကဏ္ဍများ ပြန်လည်ရှင်သန်နိုင်စွမ်းမြင့်မားအောင် အထောက် အကူ ပြုရန်။


ဒါ့အပြင် စီးပွားရေးကျပ်တည်းမှုဒဏ်ကို ခံစားနေရတဲ့ စင်္ကာပူပြည်သူတွေကို စာနာတဲ့ အနေနဲ့ သမ္မတ၊ ဝန်ကြီးချုပ်၊ လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ နဲ့ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ၊ ဝန်ကြီးများ၊ အခြားနိုင်ငံေ ရး ရာထူးတာဝန်ယူထားသူအားလုံး လစာသုံးလစာမယူဖို့ ဆုံးဖြတ်ခဲ့ပါတယ်။


ဒုဝန်ကြီးချုပ် Heng Swee Keat က စင်္ကာပူ ပြည်သူတွေ ( အလုပ်အကိုင်၊လူမှုဘဝ၊ စားနပ်ရိက္ခာ) လုံခြုံ စိတ်ချရဖို့၊ စီးပွားရေး ရပ်တန့်မသွားဖို့နဲ့ ပြန်လည်နလံထူနိုင်ဖို့အ တွက် လိုအပ်တာတွေအားလုံးလုပ်ဆောင်သွားမယ် လို့ ကတိပေးခဲ့ပါတယ်။

ကိုးကား။ စထရိတ်တိုင်းမ် မတ် ၂၇ ၂၀၂၀

ဗိုင်းရပ်စ် နဲ့ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် စီးပွားရေး

ဒီနေ့မနက်အထိ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံမှာ ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးကူးစက်ခံသူ ၄၄ ယောက်ရှိတယ်။ ငါးဦးသေ ဆုံးတယ်။ ဗိုင်းရပ်စ် ကူးစက်မှုက အခြေအနေမဆိုးသေးပေမယ့် နိုင်ငံစီးပွားရေးအတွက် အဓိက ကျတဲ့ အထည်ချုပ်လုပ်ငန်းကတော့ ဥရောပနိုင်ငံတွေက အမှာစာတွေဖျက်သိမ်းမှုကြောင့် ထိခိုက် မှုတွေရှိလာတယ်။

International Finance Corporation , IFC ရဲ့ အဆိုအရ ဘင်္ဂလားဒေ့ရ်ှ အထည်ချုပ်လုပ်ငန်း က ပို့ကုန်ပမာဏဟာ ဒေါ်လာ ၃၄ ဘီလျံရှိပြီး ကမ္ဘာပေါ်မှာ ဒုတိယအများဆုံး အထည်ချုပ် တင်ပို့ မှုဖြစ်တယ်။ ဘင်္ဂလားဒေ့ရ်ှနိုင်ငံပို့ကုန်ဝင်ငွေ ၈၀% က အထည်ချုပ်လုပ်ငန်းက ရရှိတာဖြစ်ပြီး အလုပ်သမား ၄.၁ သန်းရှိတယ်။

ဥရောပတိုက်နဲ့ အမေရိကန်မှာ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် ကူးစက်မှုတွေဖြစ်ပွားပြီးနောက် အမှာစာတွေ ဆိုင်းငံ့တာ ဒါမှမဟုတ် ဖျက်သိမ်းတာကြောင့် အထည်ချုပ်လုပ်ငန်းတွေအနေနဲ့ ဒေါ်လာ ၁.၅ ဘီလျံလောက်ဆုံးရှုံးခဲ့ပြီး အလုပ်သမား ၁.၂ သန်းအပေါ် ထိခိုက်မှုတွေရှိခဲ့တယ်။

ဒီအခြေအနေကြောင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရ်ှ ဝန်ကြီးချုပ် ဟာဆီနာက ပို့ကုန်လုပ်ငန်းရှင်တွေနဲ့ အလုပ် သမားတွေကို အကာအကွယ်ပေးနိုင်မယ့် ကူညီထောက်ပံ့ရေး အစီအစဉ်တစ်ခုကို မတ်လ ၂၅ ရက်နေ့မှာ ကြေညာခဲ့တယ်။ အဲဒီအစီအစဉ်ရဲ့ အရေးကြီးတဲ့အချက်တွေကတော့

၁။ ပို့ကုန်လုပ်ငန်းရှင်တွေကို တာကာ ၅၀ ဘီလျံ ( ကျပ် ၈၂၅ ဘီလျံကျော်) ထောက်ပံ့ပေး မယ်။ ဒါပေမယ့် ဒီငွေကို အလုပ်သမားလစာနဲ့ ခံစားခွင့်တွေအတွက်ပဲ သုံးရမယ်။

၂။ ချေးငွေ ပြန်ဆပ်တာ၊ ချေးငွေမဆပ်နိုင်လို့ အရေးယူတာတွေကို ဇွန်လ အထိ ဆိုင်းငံ့ထား မယ်။

၃။ စက်ရုံပိတ်လို့ ရွာပြန်သွားရတဲ့ ဝင်ငွေနည်းမိသားစုတွေကို မိမိတို့ ရပ်ကွက်/ကျေးရွာအလိုက် ‘Ghore Fera’ အစီအစဉ်အရ ထောက်ပံ့ကြေးပေးမယ်။ ( ‘Ghore Fera’ အစီအစဉ်ဆိုတာက ကျေး လက်ဒေသက ဆင်းရဲနွမ်းပါးသူတွေ ကိုယ်ပိုင်လုပ်ငန်းလုပ်နိုင်အောင် ထောက်ပံ့တဲ့ အစီအစဉ် ဖြစ် ပါတယ်။ )

၄။ အိုးမဲ့ အိမ်မဲ့တွေကို ခြောက်လစာ အစားအသောက်နဲ့ ထောက်ပံ့ကြေးပေးမယ်။ ခိုလှုံဖို့ နေရာစီစဉ်ပေးမယ်။

၅။ ဈေးတင်ရောင်းတဲ့ ကုန်သည်တွေကို အရေးယူမယ်။

ဝန်ကြီးချုပ် ဟာဆီနာက ဗိုင်းရပ်စ် ကပ်ဘေးကြောင့် အလုပ်လက်မဲ့တွေဖြစ်သွားသူတွေနဲ့ အတူ ရပ်တည်ပါ့မယ် လို့ ကတိပေးသွားတယ်။

မြန်မာနိုင်ငံဟာလည်း ဘင်္ဂလားဒေ့ရ်ှ နည်းတူ ပို့ကုန်ကဏ္ဍမှာ အထည်ချုပ်လုပ်ငန်းကို အဓိက အားထားနေရတဲ့နိုင်ငံဖြစ်ပါတယ်။ ဒါ့ကြောင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရ်ှ အတွေ့အကြုံကလည်း မြန်မာ အတွက် လေ့လာစရာပါပဲ။

ကိုးကား
DW သတင်းဌာန၊ IFC ဝက်ဘ်ဆိုက်၊ Financial Express သတင်းစာမျက်နှာ

ဗိုင်းရပ်စ် နဲ့ အိန္ဒိယ အတွေ့အကြုံ

မတ်လ ၂၄ ရက်နေ့မှာ အိန္ဒိယ ဝန်ကြီးချုပ် မိုဒီက မတ်လ ၂၅ ရက်နေ့ ည ၁၂ နာရီအချိန်က စပြီး တစ်နိုင်ငံလုံးမှာ ၂၁ ရက်ကြာ သွားလာမှုတွေ ကန့်သတ်မယ်၊ စားနပ်ရိက္ခာ နဲ့ ဆေးဆိုင်တွေ၊ အစိုးရက သတ်မှတ်ထားတဲ့ စက်ရုံ၊အလုပ်ရုံနဲ့ရုံးတွေပဲဖွင့်ရမယ်လို့ အမိန့်ထုတ်ခဲ့တယ်။

တကယ်တော့ အိန္ဒိယနိုင်ငံမှာ ဒီနေ့အထိ ရောဂါပိုးတွေ့သူ ၆၀၆ ဦးနဲ့ သေဆုံးသူ ဆယ်ဦးပဲ ရှိ သေးတယ်။ ဒါပေမယ့် အစိုးရကတော့ အခုအချိန်မှာ တားဆီးမှုမလုပ်ရင် ရောဂါကူးစက်မှု ပိုများ လာပြီး မနိုင်မနင်းတွေဖြစ်လာနိုင်တယ်၊ ဒါ့ကြောင့် တားဆီးမှုလုပ်ကိုလုပ်ရမယ်လို့ ပြောခဲ့တယ်။ ဒီ တားဆီးမိန့်ဟာ အိန္ဒိယလူဦးရေ ၁.၃ ဘီလျံအပေါ်အကျိုးသက်ရောက်မှုရှိမှာဖြစ်တဲ့အတွက် ကမ္ဘာ ပေါ်မှာ အကြီးမားဆုံး ဗိုင်းရပ်စ်ရောဂါ ကာကွယ် ၊ထိန်းချုပ်ရေးအစီအစဉ်ဖြစ်လာပါတယ်။

အိန္ဒိယအစိုးရရဲ့ အမိန့်အရ တားဆီးကန့်သတ်ထားချိန်မှာ အပြင်ထွက်ခွင့်ရှိသူတွေကို အခုလို သတ်မှတ်ထားတယ် –

၁။ အိမ်အနားက ဈေးဆိုင် နဲ့ ဆေးဆိုင်တွေမှာ ဈေးဝယ်သူများ၊ အရေးပေါ်ဆေးကုသ ခံယူသူ များဟာ အိမ်ပြင်ထွက်ခွင့်လက်မှတ်မပါဘဲ သွားလို့ရတယ်။ ဒါပေမယ့် လူနှစ်ဦးထက် ပိုပြီး မသွား ရဘူး။

၂။ လက်ရှိလုပ်ဆောင်နေဆဲ စိုက်ခင်းများ၊ မွေးမြူရေးခြံများ နဲ့ ငါးကန်များကို ပြုစုစောင့်ရှောက် နေသူများလည်း သတ်မှတ်အရေအတွက်အတိုင်း လက်မှတ်မလိုဘဲ သွားလို့ရတယ်။

၃။ ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းတွေ၊ အများပြည်သူသယ်ယူပို့ဆောင်ရေးလုပ်ငန်းတွေ၊ ဘဏ်၊ မီးသတ် စတဲ့မရှိမဖြစ် ပြည်သူ့ဝန်ဆောင်မှုကဏ္ဍ ဝန်ထမ်းတွေ၊ ကုန်ပစ္စည်းသယ်ယူပို့ဆောင်ရေး လုပ်ငန်း များမှာလုပ်ကိုင်နေသူတွေက ဝန်ထမ်းကတ်ပြား ပြသပြီး သွားလို့ရတယ်။

၄။ ဈေးဝယ်စင်တာတွေ၊ အိမ်တိုင်ယာရောက် ပစ္စည်းပို့လုပ်ငန်းတွေမှလုပ်ကိုင်သူတွေက ဝန်ထမ်း ကတ်ပြားအပြင် ဒေသရဲတပ်ဖွဲရဲ့ ခွင့်ပြုလက်မှတ် ပြသပြီး သွားလို့ရတယ်။

ဒီနေ့မနက် တားဆီးမိန့်အသက်ဝင်လာချိန်မှာတော့ အိန္ဒိယနိုင်ငံရဲ့ အခြေအနေနဲ့ပတ်သက်ပြီး သတင်းမီဒီယာတွေမှာ အခုလိုတွေ့ရပါတယ်။

၁။ ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေက အမိန့်ကို သေသေချာချာ နားမလည်တဲ့အတွက် အပြင်ထွက်သူမှန် သမ ျှ ကို အကုန်လိုက်ဖမ်းနေတယ်။ အိမ်တိုင်ရာရောက်ပစ္စည်းပို့တဲ့လုပ်သားတွေလည်း ရဲအဖမ်းခံရတယ်။

၂။ တစ်နိုင်ငံလုံးမှာ ကုန်ပစ္စည်းပို့ဆောင်ခွင့်ရှိတယ်ဆိုပေမယ့် တစ်ချို့ပြည်နယ်အစိုးရတွေက ပြည်နယ်အတွင်း အဝင်၊ အထွက်တွေကို ပိတ်ထားတဲ့အတွက် ကုန်စည်စီးဆင်းမှု ပြဿနာရှိနေ တယ်။

၃။ စိုးရိမ်စိတ်နဲ့ အွန်လိုင်းက ပစ္စည်းမှာသူတွေများတဲ့အတွက် ဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းတွေက အလျင်မီအောင် မပို့ပေးနိုင်ကြောင်း ကြေညာထားတယ်။

၄။ လူတွေတစ်ဦးနဲ့ တစ်ဦး မထိတွေ့အောင်တားဆီးဖို့အတွက် အမိန့်ထုတ်ပေမယ့် အင်္ဂါနေ့ နဲ့ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွေမှာ နယ်ပြန်တဲ့လူတွေက ဘူတာရုံတွေ၊ ကားဂိတ်တွေမှာ တိုးဝှေ့နေကြတယ်။

၅။ အိန္ဒိယမြို့ကြီးတွေမှာ နယ်က အလုပ်လာလုပ်သူ ၄၅ သန်းလောက်ရှိတယ်လို့ခန့်မှန်းထား တယ်။ အဲဒီလူတွေ နယ်လည်း ပြန်လို့မရ၊ မြို့ပေါ်မှာလည်း အလုပ်အကိုင်မရှိ၊ ဝင်ငွေမရှိ ၊ စားနပ်ရိက္ခာလည်း ကြိုတင်စုဆောင်းထားဖို့ ပိုက်ဆံမရှိ နဲ့ ကျူး ကျော်ရပ်ကွက်တွေမှာ ပိတ်မိနေမယ့်အခြေအနေတွေကို စိုးရိမ်နေကြတယ်။

၆။ အိန္ဒိယအလုပ်သမား ၉ ဝ% က က အလုပ်လက်မဲ့ခံစားခွင့်တွေ၊ လစာပြည့် ခွင့်ရက်တွေ ၊ လူမှုဖူလုံရေးစောင့်ရှောက်မှုတွေနဲ့ အကျုံးမဝင်တဲ့လုပ်ငန်းတွေမှာလုပ်ကိုင်နေကြတယ်။ အဲဒီ လူတွေ အလုပ်လက်မဲ့ဖြစ်ကုန်မှာလည်း စိုးရိမ်နေကြတယ်။

၇။ မြို့ကြီးတွေရဲ့ ကျူးကျော်ရပ်ကွက်တွေထဲက အိမ်ခန်းကျဉ်းကျဉ်းလေးတွေထဲမှာ လူတွေ စုပြုံ နေကြတယ်။ အခြေခံအကျဆုံး ကာကွယ်မှုဖြစ်တဲ့လက်ဆေးဖို့တောင် ရေလုံလုံလောက်လောက် မရှိဘူး။ တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် သုံးပေခွာနေဖို့ဆိုတာ ဘယ်လိုမှ မဖြစ်နိုင်ဘူး။ ဒီလူ တွေအတွက် ရောဂါ ကာကွယ်၊ ထိန်းချုပ်မှုလုပ်ငန်းတွေကို ဘယ်လိုလုပ်မလဲ။

၈။ ကျူးကျော်ရပ်ကွက်တွေက အလုပ်သမားအများစုက စာမတတ်ဘူး။ အိမ်ထဲမှာ ပိတ်မိနေတဲ့ သူတို့တွေကို ရောဂါကာကွယ်ရေးနောက်ဆုံးသတင်းတွေ ရအောင်၊ လိုက်နာနိုင်အောင် ဘယ်လို လုပ်ပေးမလဲ။

အိန္ဒိယအစိုးရတော့ အောက်ခြေလူတန်းစားတွေအတွက် လက်ရှိတစ်ကီလို ၃၇ ရူပီး ဈေးရှိတဲ့ ဆန် ကို တစ်ကီလို သုံးရူပီးနဲ့ ရောင်းပေးမယ်၊ တစ်ကီလို ၂၇ ရူပီးဈေးပေါက်နေတဲ့ ဂံျုကို နှစ် ရူပီးနဲ့ ရောင်းပေးဖို့ စီစဉ်နေတယ်လို့ ကြေညာထားတယ်။ ဒါ့အပြင် ကျန်းမာရေး ကဏ္ဍ အတွက် နောက်ထပ် ဒေါ်လာ နှစ်ဘီလျံ ထပ်ဖြည့်ပေးမယ်လို့လည်း ကတိပေးခဲ့တယ်။

မြို့ပေါ်မှာ ရွှေ့ပြောင်းလုပ်သားတွေများပြားတဲ့ အိန္ဒိယနိုင်ငံ ရင်ဆိုင်နေရတဲ့ စိန်ခေါ်မှုဟာ မြန်မာ နိုင်ငံအတွက်လေ့လာသင့်တဲ့သင်ခန်းစာပါပဲ။

ကိုးကား။ စထရိတ်တိုင်းမ်သတင်းစာ၊ ဘီဘီစီသတင်းဌာန၊ အယ်လ်ဂျာဇီးယား သတင်းဌာန နဲ့ တိုင်းမ်အော့ဖ် အင်ဒီးယား သတင်းစာ

ဗိုင်းရပ်စ် နဲ့ စင်္ကာပူ စီးပွားရေး


နောက်ဆုံးထုတ်ပြန်တဲ့ စာရင်းဇယားများအရ စင်္ကာပူနိုင်ငံရဲ့ စီးပွားရေးဟာ ၂၀၂၀ ပထမ သုံး လ ကာလ မှာ ၂.၂ % ကျုံ့သွားခဲ့ပြီး ၂၀၂၀ မှာ စင်္ကာပူစီးပွားရေးဟာ တိုးတက် မှု ရှိမှာမဟုတ်ဘဲ ၁% ကနေ ၄% အထိ ကျဆင်းသွားမယ်လို့ ခန့်မှန်းထားတယ်။
စင်္ကာပူ ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်လည်းဖြစ်၊ ဘဏ္ဍရေးဝန်ကြီးလည်းဖြစ်တဲ့ Heng Swee Keat က ဒီအခြေအနေဟာ ၂၀၀၈ ခုနှစ် ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးပျက်ကပ်ထက် ဆိုးတယ်။ ဒါဟာ စင်္ကာပူ နိုင်ငံ နဲ့ ပြည်သူတွေအတွက် အကြီးမားဆုံးစိန်ခေါ်မှုပဲလို့ ပြောခဲ့တယ်။
လက်ရှိအခြေအနေမှာ စင်္ကာပူအစိုးရက စီးပွားရေး နလံထူဖို့အတွက် စင်္ကာပူဒေ ါ်လာ ၆ ဘီလျံကျော် အရေးပေါ်ဘတ်ဂျက်ကို ပြဋ္ဌာန်းပြီး ပြီ။ အဲဒီ ၆ ဘီလျံမှာ ၄ ဘီလျံက စီးပွားရေး လုပ်ငန်း တွေ ငွေကြေးလည်ပတ်ပြီး အလုပ်သမားတွေ ဆက်အလုပ်လုပ်နေနိုင်ဖို့ အတွက် ထောက်ပံ့ပေးမှာဖြစ်ပါတယ။်
ဒေါ်လာ ၁.၆ ဘီလျံကတော့ အသက် ၂၁ နှစ် အထက် စင်္ကာပူနိုင်ငံသားတိုင်းကို တစ်လုံး တ စ်ခဲ တည်းထောက်ပံ့ငွေ အဖြစ်ပေးမှာဖြစ်ပါတယ်။ ဒေါ်လာသန်း ၈၀၀ ကတော့ ရောဂါ ထိန်းချုပ် ကုသ ရေးဆောင်ရွက်နေတဲ့ ဌာနတွေကို ခွဲဝေပေးမှာဖြစ်ပါတယ်။
ဒါပေမယ့် လက်ရှိအခြေအနေအရ အရေးပေါ်ဘတ်ဂျက်က လုံလောက်မှုမရှိနိုင် တဲ့အတွက် နောက် ဆက်တွဲဘတ်ဂျက်တစ်ခုကို ဒီနေ့ ညနေမှာ လွှတ်တော်မှာတင်သွင်းမှာဖြစ် ပါတယ်။ အဲဒီဘတ်ဂျက်မှာငွေဘယ်လောက်သုံးမယ်ဆိုတာ မသိရသေးဘူး။
ကိုးကား ။ စထရိတ်တိုင်းမ်သတင်းစာ ၂၅ မတ် ၂၀၂၀

ဗိုလ်ချုပ်ဈေး

ဗိုလ်ချုပ်ဈေး (အရင်က စကော့ဈေး) ဆိုတာ ရန်ကုန်ရဲ့ အသည်းနှလုံးပဲ။ လမ်းစဉ်ပါတီခေတ် ကုန်တိုက်ကြီးတွေမရှိတဲ့အချိန်မှာ ဗိုလ်ချုပ်ဈေးဟာ ဈေးဝယ်ဖို့၊ သူငယ်ချင်းတွေ ဆုံဖို့၊ မျက် စိ စားပွဲထိုင်ဖို့၊ ရင်ခုန်သံတွေ စည်းချက်ညှိဖို့နေရာ။ စနေနေ နေ့တစ်ဝက် ရုံးပိတ်တဲ့ အဲဒီခေတ်မှာ စနေနေ့လယ်ဆို ရင် ဗိုလ်ချုပ်ဈေးကို သွားကြ၊ တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် ဆုံဖို့ ဗိုလ်ချုပ်ဈေးမှ ချိန်းမှ ခေတ်မီတာလေ။ ဒီလိုနဲ့

“ ဗိုလ်ချုပ်ဈေး စနေနေ့ လည်လည်သွားကြ၊ မြင်မြင်ခြင်းဆိုပါတော့ မင်းကိုချစ်တယ်။”

“ဗို်လ်ချုပ်ဈေး ပေါင်ချိန်စက် ပေါင်ချိန်တော့ ဟောတဲ့အကြောင်းလေး အချစ်ရေးမကောင်းနိုင်ဘူး”

စသည်ဖြင့် သီချင်းထဲတောင် ထည့်ရေးရအောင် ရေပန်းစားခဲ့တယ်။

ပြည်ပက သွင်းကုန်တွေကို ကန့်သတ်ထားတော့ သဘောၤာသားတွေ သယ်လာတဲ့ အလှပြင် ပစ္စည်း၊ အဝတ်အထည်၊ ဖက်ရှင်အဆင်တန်ဆာတွေဆိုတာလည်း ဗိုလ်ချုပ်ဈေးမှာပဲ ရနိုင်တာ တယ်။ ထိုင်းနယ်စပ်က မှောင်ခိုသွင်းလာတဲ့ ပစ္စည်းတွေက တောင်ဥက္ကလာ၊ စိန်ဂျွန်း ဈေး စတဲ့ဈေးအတော်များများမှာ ရနိုင်ပေမယ့် ဂျပန်ပစ္စည်း၊ အမေရိကန်ပစ္စည်း ဆိုတာက ဗိုလ်ချုပ်ဈေး မှာပဲ ရနိုင်တာလေ။ ဒါတောင် တစ်မျိုးကို သုံးလေးထည်ထက် ပိုရှိတာမဟုတ်ဘူး။

ကျွန်တော်တို့လူငယ်ဘဝက ဗဟိုရုံထဲမှာ ဆိုင်ပိုင်ရှင်နာမည်ကို အစွဲပြုပြီး “ ဂိုရား” ဆိုင်လို့ခေါ်တဲ့ ဆိုင်တစ်ဆိုင်ရှိတယ်။ အမေရိကန်အဝတ်အထည်တွေရောင်းတာ။ ပျောက်ကြားဂျာကင်တွေ ခေတ်ထတဲ့အချိန်က သူ့ဆိုင်မှာ သွားငေးရတယ်။ ကျော်ဟိန်းတောင် သူ့ဆိုင်က ဝယ်ဝတ်တယ် လို့နာမည်ကြီးခဲ့ဖူးတယ်။

အစားအသောက်ဆိုရင်လည်း ဦးကြွိ ဆီချက်၊ ရုံတွေကြားထဲမှာ ဗန်းကြီးနဲ့ရောင်းတဲ့ အသုပ်စုံ သည် တို့က နာမည်ကြီးပေါ့ ။

ဈေးဝယ်စင်တာကြီးတွေပေါ်လာတော့ ဗိုလ်ချုပ်ဈေးနဲ့ဝေးသွားတယ်။ ကားရပ်ရတာခက်တာရယ်၊ လူတွေ တိုးဝှေ့နေရတာရယ်ကြောင့် ဗိုလ်ချုပ်ဈေးကို တစ်နှစ်နေလို့ တစ်ခေါက်မရောက်တော့ ဘူး။

ဒီနေ့နေ့လယ်တော့ ဗိုလ်ချုပ်ဈေးအခြေအနေကို သိချင်လို့ရောက်သွားခဲ့တယ်။ အနောက်ဘက် တန်းမှာ ကားတွေရပ်ထားတယ်။ ဒါပေမယ့် ဈေးဝယ်ကားထက် ဈေးသည်ကားက ပိုများမယ် ထင်တယ်။ ကားရပ်ဖို့နေရာ ရှာဖို့မခက်ဘူး။ အရှေ့ဘက်တန်းမှာတော့ ကားမရှိသလောက် ပဲ။

ဗိုလ်ချုပ်ဈေးဟာ ဈေးဝယ်ထက် ဈေး သည်ကများနေတယ်။ ကမ္ဘာလှည့် ခရီးသည်တွေ၊ ဒေသခံဈေးဝယ်သူတွေနဲ့ အမြဲတမ်းပြည့်နေတဲ့ ဗဟို ရုံဟာ ခြောက်ကပ်နေတယ်။ ရုံတွေ၊ အပြင်တန်းတွေမှာ ဆိုင်ခန်းအတော်များများ ပိတ်ထားကြတယ်။ မနေ့ထဲက မတ်လ လစာပေးပြီး ဝန်ထမ်းတွေကို ပြန်လွှတ်လိုက်ကြပြီ၊ မေလ မှ ပြန်ဖွင့်တော့မယ်လို့ ပြောတယ်။

ဖွင့်ထားတဲ့ဆိုင်တွေလည်း ငုတ်တုတ်မေ့နေကြတာပါပဲ။ ဆိုင် ခန်းတွေရှေ့မှာ အရောင်းစာရေး မလေးတွေ၊ ဆိုင်အကူတွေပဲရှိတယ်။ဈေးဝယ်တစ်ယောက်လောက် ဝင်လာ ရင် မေ ျှာ်လင့်တဲ့ မျက်နှာနဲ့ လှမ်းကြည့်နေကြတယ်။ တစ်ချို့လည်း ဘာရှာသလဲလို့မေးတယ်။ ဒါပေ မယ့် လေသံက အားမပါလှဘူး။ ဗဟိုရုံထဲမှာ ရှားရှားပါးပါး နိုင်ငံခြားသား သုံးလေးယောက်တွေ့ တယ်။ သူတို့ကလည်း ဈေးဝယ်ဖို့ထက် ဈေးပိတ်ထားတာကို ဓာတ်ပုံလာရိုက်တာထင်ပါရဲ့။

ဆိုင် တစ်ဆိုင်ကတော့ ဖိနပ်ထုတ်တွေ ကားပေါ်တင်နေတာတွေ့တယ်။ ဆိုင်ပိတ်ထားမှာဖြစ်လို့ ပစ္စည်းတွေရွှေ့တာလား၊ နယ်ကိုပို့တာလားတော့မသိဘူး။ အပ်ချုပ်ဆိုင်တစ်ဆိုင်က အပ်ချုပ် ဆရာကတော့ တောင့်ထားတယ်ဆိုတဲ့ သဘော လက်မထောင်ပြတယ်။ ဆိုင်တစ်ဆိုင် ရှေ့ မှာတော့ ဆိုင်ရှင်လို့ထင်ရတဲ့ အမျိုးသားတစ်ယောက် ခုံတန်းရှည်ပေါ်မှာ အားပါးတရ အိပ် နေ တယ်။ အားလုံးကို မေ့ထားချင်သူထင်ပါရဲ့ ။ ဆိုင်ခန်းတစ်ခုရှေ့မှာတော့ အမျိုးသမီးသုံးယောက် ဆိုင်ပိတ်နေတယ်။ ဘေးဆိုင်ကို လှမ်းပြီး ပြန်ပြီအန်တီရေ လို့ နှုတ်ဆက်နေတယ်။ သူတို့မှာ နောက် နေ့ ဆိုင်ဖွင့်ဖို့အတွက် ခွန်အားရှိသေးရဲ့လားမသိဘူး။

ရွှေထမင်း၊ ငွေထမင်း၊ ပဲမြစ်၊ ဒညင်းသီးရောင်းတဲ့အမကြီးကတော့ အရင်က ဆိုရင် ညီအမနှစ် ယောက် နှစ်ဆိုင်ပေါင်း တစ်သိန်းခွဲဖိုးလောက်ရောင်းရတယ်တဲ့။ မနေ့စပြီး လူနည်း သွားတာ ဒီနေ့အခုချိန်ထိ ငါးထောင်ဖိုးပဲရောင်းရသေးတယ်၊ ပဲမြစ်တွေ၊ ဒညင်းသီးတွေက ဝယ် ထားပြီးသားဖြစ်နေတော့ နောက်နေ့လည်း လာရောင်းရဦးမှာပဲတဲ့။

အထည်ဆိုင်တစ်ဆိုင်ကတော့ တစ်သက်လုံး ဈေးရောင်းလာတာ ၂၀၀၇ စက်တင် ဘာ အရေးအခင်းတုန်းကတောင် ဒီလောက် မဆိုးဘူး လို့ပြောတယ်။ ဒါပေမယ့် မနက်ဖြန် လည်း ဆိုင်ဖွင့်မှာပါ။ ဈေးရောင်းနေကြဆိုတော့ ဈေးထဲမလာရရင် နေမကောင်းဘူးတဲ့။

အရင်ကဆိုရင် ထိုင်ဖို့နေရာအတော်ရှာရတဲ့စားသောက်ဆိုင်တန်းမှာ လူရှင်း နေတယ်။ ကျွန်တော်ဝင်သွားတော့ ဘာ စားမလဲ ဆိုပြီး ဟင်းအမည်တွေ ဝိုင်းရွတ်ပြကြတယ်။ ကျွန်တော်က ဦးကြွိ ဆီချက် စားချင်လို့ သွားတာ၊ ဦးကြွိဆိုင်ပိတ်ထားတယ်။ ပန်းကန်ခွက်ယောက်တွေကို ဆိုင်ရှေ့စားပွဲမှာပုံထားတယ်။ နံရံမှာ ဒယ်အိုးသုံးလုံးချိတ်ထားတယ်။ အအေးပုလင်းကတ်တွေကို ဆိုင်နောက်မှာ ၊ နံရံပေါ်က စင် ပေါ်က အုပ်ဆောင်းအောက်မှာ အသီးအရွက်လို့ထင်ရတဲ့အရာတစ်ချို့ရှိတယ်။ ဆိုင်မှာ အသက် ဝင်နေတာဆိုလို့ ရေခဲသေတ္တာက ပါဝါမီးလင်းနေတာပဲရှိတယ်။ ဘယ်တော့မှ ဆိုင်မပိတ်တဲ့ ဦးကြွိ ဟာ ဗိုင်းရပ်စ် တိုက်စစ်ကြောင့် ခွာစစ်ဆင်သွားပုံရတယ်။ ဆီချက်ကို ဗိုလ်ချုပ် ဈေးထဲကနေ မောင်းထုတ်လိုက်တဲ့ ဗိုင်းရပ်စ်ကို မေတ္တာပို့ရင်းပြန်ထွက်ခဲ့တယ်။

စားသောက်တန်းအပြင်ဘက် လမ်းကြားထဲမှာတော့ လက်ဖက်ရည်ထိုင်သောက်နေသူနည်းနည်း ရှိသေးတယ်။ ဈေးဝယ်ထက် ဈေးသည်တွေ၊ ပွဲစားတွေ ပဲ ဖြစ်မယ်ထင်ပါတယ်။ ဈေးရုံတွေဘက်က ပန်းကန်တွေ ပြန်သယ်လာတဲ့ စားပွဲထိုးလေးတွေလည်း တွေ့တယ်။ အခုအချိန်မှာ တော့ ဈေးသည်အချင်းချင်းပဲ ပြန်အားပေးနေရပုံပဲ။

စီရုံ နဲ့ ဒီရုံကြားက ရခိုင်မလေးဆိုင်ကိုသွားတယ်။ ခါတိုင်းဆိုရင် ကိုယ့်အလှည့်ရောက်ဖို့ စောင့်ရ တဲ့ ဆိုင်မှာ စားတဲ့သူလည်း မရှိဘူး။ ဆိုင်ရှင်လည်းမတွေ့ဘူး။ ဈေးဝယ်လာတာမြင်တဲ့ အနား က အအေးဆိုင်က လှမ်းအော်မှ ရုံထဲမှာ အနားယူနေတဲ့ ဆိုင်ရှင်ထွက်လာတယ်။ အသုတ်တော့ မစားဖြစ်ဘူး။ ရိက္ခာစုဆောင်းတဲ့အနေနဲ့ လ ျှာဇောက်ထိုး ငပိထောင်းဘူးကြီးနှစ်ဘူးဝယ်ခဲ့တယ်။ ဗမာ ပါးစပ်ဟာ ခေါက်ဆွဲခြောက်၊ ငါးသေတ္တာ၊ ဝက်အူချောင်း၊ ကြက်အူချောင်းမလိုဘူး။ ထမင်း နဲ့ ငါးပိထောင်းဆိုရင် ရပြီလေ။

ဈေးထဲက ပြန်ထွက်တော့ ဗိုလ်ချုပ်လမ်းပေါ်မှာ ကားတွေရှင်းနေတယ်။ အရင်ကတော့ ရန်ကုန် လမ်းတွေပေါ်မှာ ကားတွေကျပ်လို့ စိတ်ရှုပ်တယ်။ ဗိုလ်ချုပ်ဈေးကို ကားကျပ်၊ လူကျပ်လို့ ဝေး ဝေးကရှောင်တယ်။

အခုတော့ ကားကျပ်တဲ့ ရန်ကုန်၊ လူရှုပ်တဲ့ ဗိုလ်ချုပ်ဈေးကိုပြန်ရချင်တယ်။ လူတွေရှုပ်ပါ။ ကားတွေရှုပ်ပါ။ အမှိုက်တွေ ရှုပ်ပါ။ ပြဿနာတွေရှုပ်ပါ။ ရှုပ်နေရင် ရန်ကုန်ဟာ အသက်ဝင် နေတယ်၊ ဝမ်းသာဖို့ကောင်းတယ်ဆိုတာ နားလည်ပြီလေ။

ပန်းဆိုးတန်း
ဗိုင်းရပ်စ်အရေးထက် ဝမ်းရေးခက်လို့
မြစ်ကူးချောင်းခြား ခရီးသွားရကြ။
လှိုင်သာယာ၊ ရွှေပြည်သာ
ရွှေလင်ပန်း၊ ဒဂုံဆိပ်ကမ်း
ဒဂုံတောင် ၊ ဒဂုံမြောက်
ဗိုင်းရပ်စ်ထက်
ဝမ်းရေးခက်သူတွေနဲ့
ရပ်လို့မဖြစ်တဲ့ ရန်ကုန်