ပြောင်းလဲခြင်း

အခြေခံဥပဒေကတော့ ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ တစ်ခုတည်းပဲ

ဒါပေမယ့် အချိန် နဲ့ နေရာအပေါ်မူတည်ပြီး ရှုထောင့်ပြောင်းသွားတယ်။

၂၀၁၅ ခုနှစ်

သမ္မတက ပါတီလုပ်ငန်းများဆောင်ရွက်နေမှုသည် ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ ၆၄ ကို ချိုးဖောက်ခြင်းဖြစ်ပြီး ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ ၆၅ ပါ သမ္မတ နှင့် ဒုသမ္မတများ ပြုထားသော ကတိသစ္စာကို ဆန့်ကျင်ချိုးဖောက်ခြင်း ဖြစ်ကြောင်း ဒီချုပ်၏ တိုင်ကြားစာတွင်ပါရှိသည်။ ပုံ ( ၁ နှင့် ၂ )

၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်

မဲဆန္ဒရှင် မိဘပြည်သူများ နှစ်ရှည်လများလိုလားတောင့်တနေသော ဒီမိုကရေစီရေးအတွက် NLD ကို ထောက်ခံမဲပေးကြပါရန် မေတ္တာရပ်ခံအပ်ပါတယ် ခင်ဗျား။

လေးစားစွာဖြင့်
ဝင်းမြင့်
( ပုံ ၃ )

မှတ်ချက် ။ ပုံ (၃) ပါ ( ဦး) ဝင်းမြင့်သည် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဖြစ်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံတွင် ကိုဗစ် ၁၉ ရောဂါ စတင်ကူးစက်ဖြစ်ပွားချိန်မှ စက်တင်ဘာ ၈ ရက်နေ့ အထိ ဖေ့စ်ဘွတ်မှတဆင့် ပြည်သူ သို့ ရောဂါ ကာကွယ်ထိန်းချုပ်ရေးသတင်းစကားများပြောကြားခဲ့သည့် အထောက်အထားများ မတွေ့ရသေးပါ။ စက်တင်ဘာ ၉ ရက်နေ့တွင် သမ္မတ ဦးဝင်းမြင့်၏ တရားဝင် ဖေ့စ်ဘွတ်အကောင့်ကို စတင် တွေ့ရှိရပြီး ပြည်သူသို့ရည်ညွှန်းပြီး ပထမဆုံး ရေးသားချက်မှာ NLD ကို ထောက်ခံမဲပေးရန် တိုက်တွန်းမှုဖြစ်ပါသည်။

ကိုဗစ် နှင့် အဆင်ပြေအောင်နေထိုင်ခြင်း

ကိုဗစ် ဒုတိယလှိုင်း နဲ့ အတူ ရန်ကုန်မြို့နယ်တွေမှာ နေအိမ်တွင်နေထိုင်ရေး ( Stay at Home ) အမိန့်တွေထုတ်ပြန်ခဲ့တယ်။ အဲဒီအမိန့်နဲ့ အတူဖြစ်လာတဲ့အခြေအနေတွေအောက်မှာ ဘယ်လို နေထိုင်ရမလဲဆိုတာ လို၊ တို ၊ ရှင်း သုံးသပ်ကြည့်မိတယ်။

ဖြစ်သင့်တာ

အိမ်မှာနေ ( Stay at Home ) ဆိုတာ သတ်မှတ်ချက်နဲ့ ကိုက်ညီသူတွေပဲ အပြင်ထွက်ဖို့၊ အပြင် ထွက်ရင် လိုအပ်တဲ့ ရောဂါကူးစက်မှုအကာအကွယ်တွေကို မပျက်မကွက်လုပ်ဆောင်ဖို့၊ အဲဒီလို လုပ်ဆောင်ခြင်း ရှိ/ မရှိ ဒေသန္တအာဏာပိုင်အဖွဲ့အစည်းတွေက စိစစ်ဖို့ လို့ပဲနားလည်မိတယ်။

ဒီတော့
၁။ လမ်းအလိုက်၊ ရပ်ကွက်အလိုက် ကိုယ်နယ်မြေက အိမ်ပြင်ထွက်သူတွေဟာ အဲဒီ သတ်မှတ်ချက်တွေနဲ့ ညီ၊ မညီ စိစစ်ရမယ်။

၂။ ကိုယ်လမ်း၊ ရပ်ကွက်ထဲကို ဝင်လာသူတွေကို လိုအပ်ရင် ပြန်လည် ရှာဖွေ ဆက်သွယ်နိုင်ဖို့ အချက်အလက်တွေ ( အမည်၊မှတ်ပုံတင်၊လိပ်စာ၊ ဖုန်းနံပါတ်) စသည်ဖြင့် မှတ်တမ်းတင်ရမယ်။

၃။ ကိုယ်လမ်း၊ ရပ်ကွက်ထဲကို ဝင်လာသူတွေဟာ ရောဂါကူးစက်မှုအကာအကွယ်တွေကို လိုက်နာ ခြင်းရှိ/ မရှိ စစ်ဆေးရမယ်။ အပူချိန်တိုင်းတာမျိုးလုပ်ရမယ်။

၄။ ဖုန်းနံပါတ်လို အချက်အလက်မျိုးတွေကို လိမ်လည်ပေးတာမျိုးမဖြစ်ဖို့အတွက် စစ်ဆေးရေး ဂိတ်မှာရှိတဲ့ ဖုန်းကို ဧည့်သည်ကိုယ်ပိုင်ဖုန်းနဲ့ခေါ်ခိုင်းပြီး မှတ်တမ်းယူတာမျိုးလုပ်ရမယ်။

ဖြစ်နေတာက

တစ်လမ်း တစ်ဂါထာ၊ တစ်ရပ်ကွက်တစ်မျိုးဖြစ်နေတော့ ယေဘုယျ တူညီတဲ့အချက်တွေကို ပဲပြော ပါ့မယ် ။

၁။ ကိုယ့်လမ်း၊ ကိုယ့်ရပ်ကွက်ထဲကို အပြင်လူမဝင်ရဆိုပြီးလုံးဝပိတ်ထားတယ်။ ရုံးခန်း/ ဆိုင် ရှိတဲ့ လမ်း၊ရပ်ကွက်တွေမှာ တစ်ချို့ကလည်း အလုပ်ဆင်းတဲ့သူကို ဝင်ခွင့်ပြုတယ်။ တစ်ချို့က လုံးဝခွင့် မပြုဘူး။

၂။ ကိုယ့်လမ်း၊ ကိုယ့်ရပ်ကွက်ကိုတော့ အပြင်လူဝင်ခွင့်မပြုဘဲထားလိုက်ရင် ကိုဗစ် ကင်းစင် နယ်မြေလို့ ခံယူပုံရတယ်။ လမ်းပေါ်မှာ Mask မတတ်ဘဲ စုဝေးစကားပြောကြ၊ ညနေဘက် ကလေးတွေ ဆော့ကြ၊ ဟိုအိမ် ဒီအိမ်လည်ပတ်ကြ။

၃။ လမ်းထဲမှာ ရှိတဲ့စားသောက်ဆိုင်တွေကလည်း ပါဆယ်ရောင်းမယ်ဆိုရင်တောင် လမ်းထိပ် ထွက်ပို့ရမယ့်အခြေအနေဖြစ်နေတယ်။ ( အဲဒီလောက် ဒုက္ခခံစားမယ်သူလည်း မရှိသလောက် ဖြစ်မှာပါ။ )။ စတိုးဆိုင်တွေကတော့ ငုတ်တုတ်မေ့ပဲ။

၄။ တိုင်းဒေသကြီးအစိုးရကထုတ်ပြန်တယ်ဆိုပြီး အင်တာနက်မှာ ပျံ့နေတဲ့စာမှာလည်း “ ကြား လမ်းများအား ဝင်/ထွက်သွားလာမှုအဆင်ပြေအောင်သာပိတ်ရန်၊ အခိုင်အမာပိတ်ဆို့ခြင်း မပြု ရန် ” လို့ဖော်ပြထားတော့ အပြင်လူဝင်ခွင့်မပြုဘူးဆိုတဲ့ အချက်ကို သဘောတူသလိုလို ဖြစ်နေတယ်။

၅။ တာဝန်ရှိသူအဆင့်ဆင့်တွေအနေနဲ့ နေအိမ်တွင်နေထိုင်ရေး ( Stay at Home ) နဲ့ လုံး၀ အိမ်ပြင်မထွက်ရ ( Lockdown ) ကို ခွဲခွဲခြားခြား နားမလည်နိုင်ဘူးလို့ ခံစားရတယ်။

ဘယ်လိုနေမလဲ

တစ်ခုနဲ့တစ်ခု ဆန့်ကျင်နေတဲ့ အမိန့်တွေ၊ ညွန်ကြားချက်တွေ၊ စည်းကမ်းတွေ တစ်ကျောင်းတစ် ဂါထာ ဖြစ် နေ တဲ့လုပ်ဆောင်ချက်တွေကြားမှာ အကောင်းဆုံးနေထိုင်နည်းကတော့

၁။ ပြည်ထောင်စုအစိုးရက ထုတ်ပြန်တဲ့ အတိုင်းလိုက်နာ။

၂။ တိုင်းဒေသကြီးအစိုးရက ထုတ်ပြန်တဲ့ အမိန့်နဲ့ ပြည်ထောင်စု အစိုးရက ထုတ်ပြန်တဲ့ အမိန့် ကွဲလွဲနေရင် တိုင်းဒေသကြီးအစိုးရက ပြောတဲ့အတိုင်းလုပ်။ ( ကိုယ်က ရန်ကုန်မှာ နေတာ၊ နေပြည် တော်က အဝေးကြီး)

၃။ မြို့နယ်က ထုတ်ပြန်တဲ့အမိန့် နဲ့ တိုင်းဒေသကြီးအစိုးရက ထုတ်ပြန်တဲ့ အမိန့် ကွဲလွဲနေရင် မြို့နယ်က ပြောတဲ့အတိုင်းလုပ်။ ( ဘယ်မြို့နယ် မှာ နေတယ်ဆိုတာ မမေ့နဲ့ )

၄။ ရပ်ကွက်က ထုတ်ပြန်တဲ့အမိန့်နဲ့ မြို့နယ်က ထုတ်ပြန်တဲ့ အမိန့် ကွဲလွဲနေရင် ရပ်ကွက်က ပြောတဲ့အတိုင်းလုပ်။ ( အုပ်ကြီးက ကိုယ်နဲ့ အနီးဆုံးမှာရှိတယ် ဆိုတာ သတိရ)

အချုပ်ကတော့ ဟိုအမိန့်၊ဒီအမိန့်တွေဖတ်နေရင် စိတ်ရှုပ်ရမယ်။ အုပ်ကြီးပြောတဲ့အတိုင်း လုပ်တာ အကောင်းဆုံးပဲ။

အုပ်ကြီး နှင့် ခဏတာ

လမ်းသွယ်လေးထဲမှာ လမ်းမီးတိုင်တွေက ခပ်ကျဲကျဲဆိုတော့ တိုက်ခန်းတွေက ဖြာ ကျတဲ့ အလင်းရောင်ပဲရှိတယ်။ မြေညီထပ်တိုက်ခန်းတွေက ဖွင့်ထားတဲ့ စားသောက်ဆိုင်တွေ ကလည်း ပါဆယ်ပဲရောင်းရတော့ ခြောက်ကပ်ကပ်။ ဝက်သားတုတ်ထိုးသည်လည်းတွေ့တယ်။ ထိုင်စား မှ အရသာရှိတဲ့ တုတ်ထိုးဟာ ပါဆယ်ခေတ်မှာ အခြေအနေကောင်းပုံမရဘူး။

အုပ်ကြီးရဲ့ ရုံးက တစ်ထပ်တိုက်လေး။ ရယကရုံးတွေရဲ့ထုံးစံအတိုင်း ရပ်ကွက်အုပ်ချုပ်ရေးမှူး ရုံး ရယ်၊ ရပ်ကွက် ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ရယ်တွဲဖွင့်ထားတယ်။ ရုံးရှေ့မှာ ကွမ်းယာဆိုင်ရှိတယ်။ ကွမ်းယာ ဟာ ကိုဗစ်ကို နိုင်တယ်။ အစထဲက ပါဆယ်ဆိုတော့ ပါဆယ်ခေတ်မှာ ကွမ်းယာက ဆရာကြီးပဲ။ အခု လည်းဆိုင်ရှေ့မှာ ကွမ်းယာစောင့်နေတဲ့သူ သုံးလေးယောက်ရှိတယ်။

အုပ်ကြီးရုံးရှေ့မှာ ရုံးရှေ့ ယာဉ်မရပ်ရ ဆိုင်းဘုတ်ရှိတယ်။ ဆိုင်းဘုတ်က သွပ်ပြား ဆိုင်းဘုတ်၊ အမည်းအောက်ခံမှာ အဖြူနဲ့ရေးထားတယ်။ သုံးပေလောက်ပဲမြင့်တဲ့ဆိုင်းဘုတ် ကို ရွေ့မသွားအောင် အုတ်ခဲနဲ့ဖိထားတယ်။ ဆိုင်းဘုတ်သက်တမ်းက အတော်ကြာနေပြီ၊ ဆေးရောင်တောင်လွင့်နေပေါ့။ လမ်းသွယ်လေးထဲမှာ ကားတွေအပြည့်ရပ်ထားပေမယ့် ဆိုင်းဘုတ်ငုတ်စိလေးနဲ့ အုပ်ကြီးရုံးရှေ့မှာတော့ ဘာကားမှ မရှိဘူး။ ဒါက အုပ်ကြီး အာဏာ စက်ကို သက်သေပြနေတာပဲ။

အုပ်ကြီးရုံး တံစက်မြိတ်အောက်မှာ ကျောက်သင်ပုန်းနှစ်ခုထောင်ထားတယ်။ တစ်ခုက စက်တင်ဘာ ၈ ရက်နေ့က စပြီး စားသောက်ဆိုင်တွေမှာ ပါဆယ်ပဲရောင်းရမယ် ဆိုတဲ့ ကြေညာချက်၊ နောက်တစ်ခုက မီးဖွားပြီးစ မိခင်တွေကို ထောက်ပံ့ကြေးပေးဖို့ရှိတဲ့ အတွက် စာရင်းပေးဖို့ ကြေညာချက်။ ရုံးခန်းအဝင်တံခါးမှာတော့ ရုံးထဲကို စွပ်ကျယ်၊ ဘောင်းဘီတို နဲ့ မဝင်ဖို့ သတိပေးစာကပ်ထားတယ်။ ရုံးဖွင့်ချိန် ည ၇ နာရီ မှ ၉ နာရီလို့ ရေးထားတဲ့ဆိုင်း ဘုတ် လည်းရှိတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့ နှစ်ပတ်လောက်က မိသားစုဝင်တစ်ယောက် ခရီးသွားဖို့အတွက် အုပ်ကြီးရုံးမှာ ထောက်ခံ စာသွားလုပ်တယ်။ ဒီတော့မှ ဧည့်စာရင်း ဥပဒေဖျက်လိုက်ပေမယ့် သန်းခေါင်စာရင်း မရှိဘဲ တစ်လထက် ပိုနေမယ်ဆိုရင် အုပ်ကြီးရုံးမှာ နေထိုင်မှုမှတ်တမ်းလုပ်ထားရမယ်ဆိုတာ သိရတယ်။ ကျွန်တော့်သန်းခေါင်စာရင်းက ဗိုလ်တထောင်ဆိုတော့ နေထိုင်မှုမှတ်တမ်းအတွက် သတင်းပို့ ရမယ်လို့ဆိုတယ်။ အုပ်ကြီးက ဒီတစ်ခါတော့ ထောက်ခံစာလုပ်ပေးလိုက်မယ်၊ နောင်တော့ သတင်းပို့မထားရင် ရပ်ကွက်က စောင့်ရှောက်မှုတွေ လုပ်မပေးနိုင်ဘူးလို့ သတိပေးလိုက် တယ်။

ဒီလို နဲ့ အိမ်ထောင်ဦးစီးဖြစ်တဲ့ ကျွန်တော်ဟာ အုပ်ကြီးမှာလိုက်တဲ့ စာရွက်စာတမ်းတွေနဲ့ အတူ အုပ်ကြီးရုံးကို ရောက်လာခဲ့တယ်။ စာရွက်စာတမ်းဆိုတာက သန်းခေါင်စာရင်း မိတ္တူ၊ မိသားစု ဝင် တွေရဲ့ မှတ်ပုံတင်မိတ္တူ၊ လမ်းမှူး ရဲ့ ထောက်ခံချက်တွေ ပေါ့။ ရုံးခန်းထဲမှာ စားပွဲ သုံးလုံးရှိ တယ်။ နှစ်လုံးမှာ အလုပ်လုပ်သူတွေရှိတယ်။ အခန်းထဲမှာ ထွေအုပ်ဆောင်ပုဒ်တွေ ကပ်ထား တယ်။ “ အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးဦးစီးဌာနရဲ့ စံတန်ဖိုး( ၆)ရပ်” ၊ “ ပြုပြင်ပြောင်းလဲ မှုအစ ထွေအုပ်က” ၊ “ အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးဦးစီးဌာန၏ ရည်မှန်းချက်”

နောက်ပြီး ဧည့်စာရင်းတိုင်ရင် ပါလာရမယ့် စာရွက်စာတမ်းတွေ၊ ကျွန်တော်တို့လို နေထိုင်မှုမှတ်တမ်း စာရင်းပေးဖို့ ပျက်ကွက်သူတွေကို သတိပေးတဲ့ “ ရပ်ကွက်နေပြည်သူများသိရှိစေရန်” ဆိုတဲ့ ကြေညာချက်၊ ကြေညာချက်အဆုံးမှာ နေထိုင်မှုမှတ်တမ်းမလုပ်ထားရင် “ ရပ်ကွက်နှင့် သက်ဆိုင် သည့် ကိစ္စရပ်များ၊ ရုံးလုပ်ငန်းနှင့် သက်ဆိုင်သည့် ကိစ္စရပ်များ ဆောင်ရွက်ပေးမည် မဟုတ် ကြောင်း အသိပေးအပ်ပါသည် ၊ ရပ်ကွက်အုပ်ချုပ်ရေးမှူး” လို့ ဖော်ပြထားတယ်။

နံရံမှာ မြို့နယ်မြေပုံရှိတယ်။ ရပ်ကွက်မြေပုံရှိတယ်။ လမ်းအလိုက်၊ အပိုင်းလိုက် ၁၈ နှစ်အထက်၊ ၁၈ နှစ်အောက် လူဦးရေစာရင်းရှိတယ်။ ရပ်ကွက်အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ စာရင်းချိတ်ထားတယ်။ ငါး ယောက်မှာ အမျိုးသား သုံးယောက်၊ အမျိုးသမီးနှစ်ယောက်ဆိုတော့ ကျား/ မ အချိုးညီ သားပဲ။

စားပွဲနှစ်လုံးမှာ လူနှစ်ယောက်အလုပ်လုပ်နေတယ်။ အုပ်ကြီးက ၀၀ ၊ ဖိုင့်ဖိုင့်။ ဘေးက အကူ က ပိန်ပိန်ချိချိ၊ သူတို့ရှေ့မှာ လူလေးငါးယောက်ဝိုင်းနေတယ်။ ဒါနဲ့ နံရံမှာ ကပ်ထားတဲ့ထိုင်ခုံတစ် လုံး မှာထိုင်ပြီး သူတို့လုပ်တာကို ကြည့်နေမိတယ်။ ရပ်နေတဲ့နှစ်ယောက်က ရယက အဖွဲ့ဝင်တွေ လား၊ ရာအိမ်မှူးတွေလားမသိဘူး။ တစ်ယောက်လက်ထဲမှာ လက်ကိုင်အသံချဲ့စက်တစ်လုံး တွေ့ တယ်။ ရပ်ကွက်ထဲ မလှည့်ခင် သူတို့ကို လူကြုံပေးလိုက်တဲ့ ထောက်ခံစာတွေကို အုပ်ကြီး လက်မှတ်ထိုးပေးဖို့ ပြောနေတယ်။ ဒါက ဘယ်သူလေ၊ ဒါက ဟိုလူ့ တူမ စသည်ဖြင့်ပေါ့။

တီရှပ်အနက်၊ ရောင်ပေစူးနဲ့ လူငယ်လေးက တစ်ခြားတစ်ယောက်အတွက်လာလုပ်တာ ထင် တယ်။ သွားမယ့်အကြောင်းအရာကို သေသေချာချာ မပြောနိုင်ဘူး။ ဖုန်းနဲ့ပြန်မေးတယ်၊ ကိုလူပိန်ကို ပြန်တင်ပြတယ်။ ကိုလူပိန်က မရှင်းဘူး။ ဒါနဲ့ သူကိုယ်တိုင် တစ်ဖက်ကို မေးတယ်။ တစ်ဘက်က အင်္ဂလိပ်လို အကြောင်းအရာကိုပြောတယ်ထင်ပါရဲ့။ “ မြန်မာလို ဘယ်လို ရေးမလဲ ” လို့ ပြန်မေးတယ်။ ကြားက နားထောင်နေတဲ့ အုပ်ကြီက စိတ်မရှည်တော့ဘူး။ “ ကွက်လပ် ထားပြီး ထောက်ခံပါသည်လို့ရေးလိုက်ဗျာ” လို့အမိန့်ပေးတယ်။ အုပ်ကြီးကွ။

နောက်တစ်ယောက်ကတော့ ထောက်ခံစာလာယူတာမဟုတ်ဘူး။ သူနဲ့ သူ့တပည့်လေးငါး ယောက် မနက်လေးနာရီလောက် လိုက်ထရပ်နဲ့ အလုပ်သွားမယ် ၊ ကားပေါ်မှာ လူ သုံးယောက်ထက်မပိုရဆိုပြီး ကြားလို့ သွားရ/မရ လာမေးတာလို့ ပြောတယ်။ အုပ်ကြီးက “ အဲဒါ ဆေးခန်းသွားတာကိုပြောတာ၊ အလုပ်ကိစ္စက သွားလို့ရတယ်။ လေးနာရီ အတိအကျ ထွက်၊ စောထွက်ရင်တော့ အာမခံရမှာ မဟုတ်ဘူးလို့ ဆုံးဖြတ်ပေးလိုက်တယ်။ မေးတဲ့ လူ လည်း “ ဒါမှ ငါတို့ အုပ်ကြီး၊ ပြတ်တယ်” ဆိုတဲ့ မျက်နှာပေးနဲ့ပြန်ထွက်သွားတယ်။

ကျွန်တော့် အလှည့်ရောက်ပြီ။ နေထိုင်မှုမှတ်တမ်းတင်ချင်လို့ပါလို့ပြောပြီး စာရွက်စာတမ်းတွေ ပြ လိုက်တယ်။ အုပ်ကြီးက တစ်ချက်စစ်ပြီး ကိုလူပိန်စားပွဲကို လှမ်းပေးလိုက်တယ်။ ကိုလူပိန် စာရင်း သွင်းတာ၊ ပုံစံဖြည့်တာလုပ်နေတုန်း။ အုပ်ကြီးကို ကိုဗစ်ကြောင့် အုပ်ကြီးတို့ အလုပ်များမှာပဲ နော် လို့ စကားစလိုက်တယ်။ အုပ်ကြီးက မပြောချင်ပါဘူးဗျာ ဆိုပြီး ပြောလိုက်တာ မနက်ဖြန် လမ်းသွယ်၊ လမ်းကြားတွေကို လူဝင်လူထွက်ပိတ်မယ့်အကြောင်း၊ နောက်နှစ်ပတ်လောက်သာ ဆက်ဖြစ်နေရင် မလွယ်ဘူးဆိုတဲ့အကြောင်း၊ မဲရုံကိစ္စတွေလည်း လုပ်ရဦးမယ့်အကြောင်း အကုန် ပါသွားတယ်။ စီးပွားရေးဘက်ရောက်သွားတော့ အုပ်ကြီးက စားသောက်ဆိုင်တွေက တော်သေး တယ်၊ ပါဆယ်လေးဘာလေးရောင်းရသေးတယ်။ ကုန်စိမ်း၊ သားငါး လည်းရောင်းရတာပဲ၊ မစားလို့ မှ မရတာ၊ စတိုးဆိုင်တွေမှ ဒုက္ခရောက်တာ ဘာမှမရောင်းရတော့ဘူး လို့ သုံးသပ်ပြတယ်။ အတော် ဟုတ်တဲ့ အုပ်ကြီးပဲ။ လေ ျှာ့တွက်လို့မရဘူး။

ကိုလူပိန်က ပုံစံတွေဖြည့်ပြီးတော့ အုပ်ကြီးဆီကို လှမ်းပေးတယ်။ အုပ်ကြီးက စစ်ပြီးတော့ လက်မှတ်ထိုးပေးတယ်။ ကျွန်တော်ပေးတဲ့စာရွက်စာတမ်းတွေကိုတော့ ရုံးလက်ခံအဖြစ် ယူထား လိုက်တယ်။ နေထိုင်မှုမှတ်တမ်းစာရွက်ကို လှမ်းပေးရင် အုပ်ကြီးက နောက် ဆယ့်ငါးရက်နေရင် ပြန်လာသက်တမ်းတိုးဦးလို့မှာတယ်။

နေထိုင်မှုမှတ်တမ်းတစ်ခါ လုပ်ပြီးရင် ရပြီလို့ထင်ထားတာ မဟုတ်ဘူးကိုး။ ကျွန်တော့်မျက်နှာထား ကို မြင်တဲ့ အုပ်ကြီးက ဒီမှာနေမယ်ဆိုရင် သန်းခေါင်စာရင်းပြောင်းထားတာ အကောင်းဆုံးပဲ၊ မခက်ပါဘူး၊ ဒီကထောက်ခံပေးလိုက်တဲ့စာနဲ့ ဟိုကနေ ထွက်၊ ဒီက လဝက မှာပြန်ဝင်ရုံပဲ လို့ လမ်းညွှန်တယ်။ ကိုဗစ်ပြီးရင် လုပ်မယ် အုပ်ကြီး လို့ ကတိပေးရင် ပြန်ထွက်ခဲ့တယ်။

ရုံးပြင်ရောက်မှ အုပ်ကြီးတို့ရုံးမှာပေးခဲ့တဲ့ သန်းခေါင်စာရင်းမိတ္တူက နောက်ဆုံးပဲ၊လက်ကျန် မရှိ တော့ဘူးဆိုတာသတိရတယ်။ ဘာပဲလုပ်လုပ် သန်းခေါင်းစာရင်းမိတ္တူနဲ့ မှတ်ပုံတင်မိတ္တူ လို တာဆိုတော့ အပြင်ရောက်တုန်း မိတ္တူဆွဲထားဦးမှလို့ တွေးတယ်။ တိုက်တိုက်ဆိုင်ဆိုင် အုပ်ကြီး ရုံး နဲ့မျက်စောင်းထိုးမှာ မိတ္တူဆိုင်တစ်ဆိုင်ရှိတယ်။ ရယက ရုံး၊ လဝက ရုံး တွေနားမှာ မိတ္တူဆိုင် ရှိတာဟာ ဈေးကွက်သဘောတရားပဲ။ ဆိုင်က ဘယ်နှစ်စောင်ကူးမလဲလို့မေးတော့ ဆယ်စောင် လို့ပြောလိုက်တယ်။

မိတ္တူကူးစက်ကနေ စာရွက်တွေထွက်လာတာကို စောင့်ကြည့်ရင်း တစ်နေ့က ရုပ်သံ အစီအစဉ် မှာ ကြည့်လိုက်ရတဲ့ အက်စ်တိုးနီးယားနိုင်ငံရဲ့ အီးဂါးဗားမင့် စနစ်ကို သတိရတယ်။ အက်စ်တိုးနီး ယားနိုင်ငံမှာ “တစ်သက်မှာ တစ်ခါ” ဆိုတဲ့ မူဝါဒကို ကျင့်သုံးတယ်။ အဲဒီမူဝါဒအရ နိုင်ငံသား တစ်ယောက်က သူ့ကိုယ်ရေးအချက်အလက်တွေကို တစ်ခါပေးထားပြီးရင် နောက်ထပ် ပေးဖို့ မလိုတော့ဘူး။ ဘယ်ဌာနနဲ့ဆက်သွယ်၊ ဆက်သွယ် သူ့အတွက်သတ်မှတ်ထားတဲ့ ဒစ်ဂျစ်တယ် နံပါတ်ကိုပြောလိုက်တာနဲ့ ရပြီတဲ့။

သန်းခေါင်စာရင်းမိတ္တူတွေထည့်ထားတဲ့အိပ်ကိုယူ၊ အက်စ်တိုးနီးယားနိုင်ငံအကြောင်း စဉ်းစား ရင် အိမ်ပြန်ခဲ့တယ်။ နောက်ဆယ့်ငါးရက်နေရင် ဒီလမ်းသွယ်လေးကို ပြန်လာရဦးမယ်။ တစ်သက်မှာ တစ်ခါ မဖြစ်ခင် ဆယ့်ငါးရက်တစ်ခါ ချောချောမောမော လုပ်လို့ရနေတာကိုပဲ စိတ်ချမ်းသာရပါတယ် အုပ်ကြီးခင်ဗျား။

ညီလာခံ ၊ ဗီတို နဲ့ ပီအာရ်

သက်ဆွေ ဘာသာပြန်တဲ့ ၂၀၁၀-၂၀၁၆ မြန်မာ့နိုင်ငံရေးပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုအကြောင်း စာအုပ်ကို ဖတ်ပြီးတော့ အဘ ဦးသောင်းညွှန့် က ကျွန်တော့်ကို ဖုန်းဆက်ပြီးတွေ့ချင်တဲ့အကြောင်းပြော ပါ တယ်။

အဘ ဦးသောင်းညွှန့် ဆိုတာ ၁၉ ၈၈ ခုနှစ်မတိုင်ခင်က နိုင်ငံတော်ကောင်စီ ဥပဒေအကြံပေးအဖွဲ့ဝင်၊ တပ်မတော်အစိုးရလက်ထက်မှာ ၁၉ ၉ ၂ ခုနှစ်ထိ ရှေ့နေချုပ်ရုံးညွှန်ချုပ်၊ နောင် နဝတ အစိုးရ ဝန်ကြီးချုပ်ရုံး ဝန်ကြီးအဖြစ် ၂၀၁၁ ခုနှစ်အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူဖြစ်ပါတယ်။ သမ္မတ ဦးသိန်းစိန်အစိုးရအဖွဲ့မှာလည်း ဥပဒေအကြံပေး အဖြစ်တာဝန်ယူခဲ့ပါတယ်။

အဘ ဦးသောင်းညွန့်ဟာ ၁၉ ၉ ၂ ခုနှစ်က စပြီး ၂၀၀၇ ခုနှစ်အထိ အမျိုးသားညီလာခံကျင်းပရေး လုပ်ငန်းကော် မတီ မှာ ပါဝင်ခဲ့သူဖြစ်ပါတယ်။ ( အမျိုးသားညီလာခံက ၁၉ ၉ ၆ ကနေ ၂၀၀၄ ခုနှစ် ကြားမှာ ရပ်နားထားခဲ့တယ်။ ) အလားတူပဲ အခြေခံဥပဒေရေးဆွဲရေးကော်မရှင်မှာ လည်း ပါဝင်ခဲ့ပါတယ်။ ကျွန်တော့်စာအုပ်အတွက် တွေ့ဆုံမေးမြန်းမှုပြုလုပ်တဲ့အချိန်မှာ လုပ်ငန်း ကော်မတီ ဥက္ကဋ္ဌ အဘ ဦးအောင်တိုးနဲ့ အတွင်းရေးမှူး အဘ ဦးအေးမောင်တို့ကို ပဲ မေးခဲ့တယ်။ အဘဦးသောင်းညွှန့်ကို မမေးခဲ့ဘူး။

အဘ ဦးသောင်းညွှန့်က အသက်ကိုးဆယ်ရှိပြီ။ ကျန်းမာရေးကောင်းသလို မှတ်ဉာဏ်လည်း ကောင်းနေဆဲပါပဲ။ အဘက ကျွန်တော့်စာအုပ်အခန်း (၁) အမျိုးသားညီလာခံ နဲ့ အခန်း (၂) ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ တို့နဲ့ပတ်သက်ပြီး သူ့ အတွေ့အကြုံတွေကို ထပ်ဖြည့်ပြောပြပါ တယ်။ သူပြောပြတဲ့အထဲက ကျွန်တော့်စာအုပ်နဲ့ ဆက်စပ်ပြီး ဖတ်သင့်တဲ့ အချက်များကို မ ျှေ၀ လိုက်ပါတယ်။

လုပ်ငန်းကော်မတီ

ကျွန်တော့်စာအုပ် စာမျက်နှာ ၆၃ မှာ လုပ်ငန်းကော်မတီက အဓိက အရပ်ဘက် ဝန်ထမ်းဟောင်းအရာရှိကြီး သုံးယောက် ( ဦးအောင်တိုး၊ ဦးအေးမောင်၊ ဦးသောင်းညွန့် နောက်ဆက်တွဲမှတ်စု အမှတ် ၁၈ ညွှန်း) လို့ရေးထားတာနဲ့ပတ်သက်ပြီး အရာရှိ ကြီးငါးယောက်ဖြစ်တယ်လို့ ပြောပါတယ်။

၁၉ ၉ ၃ ခုနှစ် အမျိုးသားညီလာခံစတင်ချိန်က လုပ်ငန်းကော်မတီထဲမှာ အခြေခံမူနဲ့ အသေးစိတ် အခြေခံရမည့် မူများကို ဦးဆောင်ပြုစုခဲ့သူငါးယောက်ရှိတယ်။ အဲဒီသူတွေ ဦးအောင်တိုး၊ ဦးသာထွန်း၊ ဦးအောင်ခင်တင့် ၊ ဦးအေးမောင်နဲ့ ဦးသောင်းညွန့်တို့ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဦးသာ ထွန်းနဲ့ ဦးအောင်ခင်တင့် တို့ ကွယ်လွန်သွားတဲ့အတွက် ၂၀၀၄ ခုနှစ် အမျိုးသားညီလာခံ ပြန်လည်စတင်တဲ့အချိန်မှာ သူတို့ သုံးယောက်ပဲ ကျန်ခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။

လုပ်ငန်းကော်မတီမှာ အခြေခံမူ၊အသေးစိတ်အခြေခံရမည့်မူများကို ပြုစုတဲ့အခါ တစ်ယောက်စီ ဦးဆောင်တဲ့အဖွဲ့တွေက အခန်းတစ်ခန်းခြင်းအလိုက်တာဝန်ယူရတယ်။ ဥပမာ၊ ဦးအောင်တိုး က တရားစီရင်ရေး၊ ဦးအေးမောင်က အုပ်ချုပ်ရေး၊ ဦးသောင်းညွှန့်က အခြေခံမူများနှင့် နိုင်ငံသားများ၏ မူလအခွင့်အရေးနှင့်တာဝန်များ စသည်ဖြင့် ဖြစ်ပါတယ်။ ( သူမှတ်မိ သမ ျှ ပြန်ပြောပြတာပါ။ ) အဲဒီလို ပြုစုထားတာတွေကိုမှ အမျိုးသားညီလာခံကော်မရှင်မှာ ပြန်ဆွေးနွေး အတည်ပြုပါတယ်။

ဒီအရာရှိကြီးငါးယောက်ထဲမှာ ဦးသောင်းညွန့်တစ်ယောက်ပဲ BJS တရားစီရင်ရေးဝန်ထမ်းဖြစ်ပြီး ကျန်တဲ့လေးယောက်က BCS အုပ်ချုပ်ရေးဝန်ထမ်းတွေဖြစ်ပါတယ်။ BCS တွေက တတိယတန်း တရားစီရင်ရေးအာဏာပဲ ကျင့်သုံးခွင့်ရတယ်။ BJS က ဒုတိယတန်းတရားစီရင်ရေးအာဏာကနေ အထူးအာဏာရနဲ့တရားမမှုအဆင့်ထိ အဆင့်ဆင့်တိုးတက်ကျင့်သုံးခွင့်ရတယ်။ ဦးသောင်းညွန့် က တရားမတရားသူကြီးအဆင့်ထိ တာဝန်ယူခဲ့တယ်။ ( တရားစီရင်ရေးအာဏာတွေကို အင်္ဂလိပ် လိုပြောသွားတာကို မြန်မာလို ပြန်ထားတာဖြစ်တဲ့အတွက် တရားဝင်အသုံးအနှုံးနဲ့လွဲရင် ပြင်ပေး ပါ)

ဒါ့အပြင် ဦးသောင်းညွန့်က ၁၉ ၇၄ ခုနှစ်အခြေခံဥပဒေရေးဆွဲရေးကော်မရှင်မှာပါခဲ့တယ်။ နိုင်ငံတော် ကောင်စီရဲ့ ဥပဒေအကြံပေးအဖွဲ့မှာလည်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ရတယ်။ ၁၉ ၇၄ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ ၇၃ အရ နိုင်ငံတော်ကောင်စီဟာ အခြေခံဥပဒေမှ အပ ကျန် ဥပဒေ တွေကို အနက်ဖွင့်ဆိုခြင်း၊ ဗဟိုနဲ့ ဒေသဆိုင်ရာအာဏာပိုင်အဖွဲ့အစည်းတွေရဲ့ ဆုံးဖြတ် ချက် နဲ့ အမိန့်တွေဟာ ဥပဒေနဲ့ ကိုက်ညီခြင်းမရှိကြောင့်တွေ့ရင်ပယ်ဖျက်ခြင်းတွေကို လုပ်ဆောင်ခွင့်အာဏာရှိတဲ့အတွက် ဥပဒေဆိုင်ရာလေ့လာမှုတွေအများကြီးလုပ်ခဲ့ရတယ်။ အိန္ဒိယ နိုင်ငံမှာ ဥပဒေရေးဆွဲရေးဆိုင်ရာလေးလသင်တန်းတက်ခဲ့ရတယ်။ အဲဒီသင်တန်းမှာ အခြေခံဥပဒေ နဲ့ပတ်သက်ပြီးဆွေးနွေးပို့ချမှုတွေလည်းရှိခဲ့တယ်။ ဒါ့ကြောင့် သူတို့ ငါးယောက်ကြားမှာ ဥပဒေ ဆိုင်ရာအတွေ့အကြုံခြင်း မတူဘူး။

ဒီအရာရှိကြီးငါးယောက်ဟာ နိုင်ငံတကာအခြေခံဥပဒေပညာရပ်နဲ့ပတ်သက်ပြီးနိုင်ငံတကာ တက္ကသိုလ်တွေမှာလေ့လာဆည်းပူးတာမရှိပေမယ့် ၁၉ ၉ ၂ ခုနှစ်အမျိုးသားညီလာခံကျင်းပ ရေး အကြိုညှိနှိုင်းမှုတွေ စတင်ပြုလုပ်ချိန်က စပြီး နိုင်ငံတကာအခြေခံဥပဒေတွေကို လေ့လာမှုတွေ ပြု လုပ်ခဲ့တယ်။ တွေ့ရှိချက်တွေကို အကျဉ်းချုပ်ပြုစုပြီး ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသန်းရွှေ ကို တင်ပြရတယ်။

ဗီတိုအာဏာ

ကျွန်တော့်စာအုပ် စာမျက်နှာ ၆၁ မှာ လွှတ်တော်က အတည်ပြုတဲ့ဥပဒေတွေကို သမ္မတ က ဗီတိုအာဏာ နဲ့ ပယ်ချခွင့်ပေးမထားတဲ့အတွက် မဏ္ဍိုင်နှစ်ရပ်ကြား အပြန်အလှန်ထိန်းကျောင်းမှု မှာ လွှတ်တော်ဘက်က တစ်ဖက်သတ်အသာရနေတဲ့အကြောင်းရှင်းလင်းရေးသားခဲ့တယ်။

အဲဒီဗီတိုအာဏာ ကိစ္စနဲ့ပတ်သက်ပြီး လုပ်ငန်းကော်မတီ အဆင့်မှာရော၊ အမျိုးသားညီလာခံကျင်း ပရေးကော်မရှင်အဆင့်မှာရော ဆွေးနွေးခဲ့တယ်။ အခြေခံဥပဒေအရ မြန်မာနိုင်ငံက အမေရိကန် လိုပဲ သမ္မတ ဦးဆောင်သော အုပ်ချုပ်ရေးစနစ်ဖြစ်တဲ့အတွက် သမ္မတ ကို ဗီတိုအာဏာ ပေးထားဖို့လိုတယ် ဆိုတာ ကို လက်ခံကြတယ်။ ဒါပေမယ့်တစ်ဖက်မှာလည်း မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ သမ္မတရွေးချယ်မှုစနစ်က အမေရိ ကန်နဲ့မတူဘူး။ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ကရွေးတာဖြစ်နေ တယ်။

အဲဒီအခြေအနေနှစ်ခု ကို နှိုင်းယှဉ်စဉ်းစားပြီးတဲ့နောက် သမ္မတကို ဗီတိုအာဏာမပေးဖို့ဆုံးဖြတ်ခဲ့ တယ်။ ကော်မရှင်ရဲ့တွေ့ရှိချက်တွေကို တပ်မတော်အစိုးရခေါင်းဆောင်တွေကို တင်ပြတဲ့အချိန် မှာ လည်း အဲဒီအချက်ကို သဘောတူခဲ့တယ်။ အဲဒီအချိန်က လုပ်ငန်းကော်မတီနဲ့ ကော်မရှင်မှာပါဝင် သူတွေအားလုံးက လွှတ်တော်မှာ အမတ်နေရာ အများစုရတဲ့ပါတီက ရွေးချယ်တဲ့သမ္မတ နဲ့ လွှတ်တော်ကြားမှာ ၂၀၁၁-၂၀၁၆ ကြားမှာဖြစ်ခဲ့တဲ့ ထိပ်တိုက်ရင်ဆိုင်မှုမျိုး တွေဖြစ်လာ နိုင်တယ်လို့လည်း မထင်ခဲ့ကြဘူး။

ဒီနေရာမှာ ကျွန်တော့်စာအုပ်မှာရေးထားတဲ့ အမေရိကန်သမ္မတရဲ့ ဗီတိုအာဏာနဲ့ပတ်သက်ပြီး အမေရိကန်သမ္မတဟာ လွှတ်တော်က အတည်ပြုတဲ့ ဥပဒေကြမ်းတစ်ခုလုံးကို ဗီတိုအာဏာ သုံး ပြီး ပယ်ချလို့မရဘူး။ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ကိုပယ်ချတဲ့ ဗီတိုအာဏာ ( Line – Item Veto ) ပဲသုံးလို့ ရတယ်လို့ မှတ်ချက် ရေးတာတွေ့မိတယ်။

အဲဒါမှားပါတယ်။ အမေရိကန်အခြေခံဥပဒေ ပ Article 1, Section 7 အရ သမ္မတ က ဥပဒေ ကြမ်းတစ်ခုလုံးကိုဖြစ်စေ၊ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းကိုဖြစ်စေ ဗီတိုအာဏာသုံးပြီးပယ်ချလို့ရပါတယ်။ တစ် စိတ်တစ်ပိုင်းကို ပယ်ချတဲ့ဗီတို ( Line – Item Veto ) ကို လွှတ်တော် က အတည်ပြုတဲ့ ဘတ်ဂျက်မှာ သူလက်မခံနိုင်တဲ့အပိုင်းတွေကို ပယ်ချတဲ့အခါမှာ အများဆုံးသုံးပါတယ်။ တစ်ဖက် မှာလည်း အပြန်အလှန်ထိန်းကျောင်းတဲ့အနေနဲ့ သမ္မတ ရဲ့ ဗီတိုကို လွှတ်တော်နှစ်ရပ်ပေါင်း အမတ် သုံးပုံ နှစ်ပုံရဲ့ ထောက်ခံမှုနဲ့ ကျော်လွှားခွင့်ပေးထားပါတယ်။

အချိုးကျကိုယ်စားပြုစနစ် ( PR System)

ကျွန်တော့်စာအုပ် စာမျက်နှာ ၁၇၉ မှာရေးထားတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံရွေးကောက်ပွဲတွေမှာ အချိုးကျ ကိုယ်စားပြုစနစ် နဲ့ပတ်သက်လို့ကတော့ ဟိုတယ်/ခရီး ဝန်ကြီး ဗိုလ်ချုပ်စောလွင် ကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်နေချိန်မှာ လုပ်ငန်းကော်မတီအဖွဲ့ ဝင် တစ်ယောက်က ရွေးကောက်ပွဲတွေမှာ အချိုးကျ ကိုယ်စားပြုစနစ်ကျင့်သုံးဖို့အတွက် ထည့်သွင်း ပြဋ္ဌာန်းသင့်ကြောင်း အဆိုတင်တယ်။ အပြန်အလှန်ဆွေးနွေးပြီးတဲ့နောက် အချိုးကျ ကိုယ်စားပြုစနစ် အမျိုးမျိုးရှိတဲ့အနက် ဘယ်ပုံစံကို ကျင့်သုံးမှာလဲဆိုတာ မဆုံးဖြတ်နိုင်ဘူး။ မြန်မာ နိုင်ငံမှ အစဉ်အဆက်ကျင့်သုံးခဲ့တာက များသူအနိုင်ယူ စနစ်ပဲဖြစ်တယ် ဆိုတဲ့အချက်တွေကို အခြေခံပြီး အချိုးကျကိုယ်စားပြုစနစ်ကို ပယ်ချခဲ့တယ်။

ဒါပေမယ့် ၂၀၀၄ ခုနှစ် အမျိုးသားညီလာခံပြန်ကျင်းပတော့ အရင်အဆိုတင်ခဲ့တဲ့ ကော်မတီ ဝင်ကပဲ အချိုးကျကိုယ်စားပြုစနစ်ကို ထပ်တင်တယ်။ အဲဒီအချိန်မှာ ကော်မရှင် ဥက္ကဋ္ဌက ဗိုလ်ချုပ် ကြီးသိန်းစိန်ဖြစ်နေပြီ။ ကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင်အတော်များများကလည်း အသစ်တွေ၊ ဒီတော့ ဗိုလ်ချုပ်စောလွင် တာဝန်ယူချိန်က ဆွေးနွေးချက် မှတ်တမ်းတွေ၊ ပြန်ဖတ်၊ အသံဖိုင်တွေ ပြန်နားထောင် ကြတယ်။ နောက်ဆုံးမှာ မူလဆုံးဖြတ်ချက်အတိုင်းပဲ ထားဖို့ ဆုံးဖြတ်ခဲ့တယ်။ ( အဆိုတင် တဲ့ အဖွဲ့ဝင်ကတော့ ရှိပါသေးတယ်။ ဒါပေမယ့် ကျန်းမာရေးအခြေအနေအရ မေးလို့ မရနိုင်တော့ တဲ့ အတွက် နာမည်မဖော်ပြတော့ပါဘူး။ )

နယကခေါင်းဆောင်တွေ

ကျွန်တော့်စာအုပ် စာမျက်နှာ ၄၄ မှာ အမျိုးသားညီလာခံကျင်းပရေး ကော်မရှင်နဲ့ လုပ်ငန်းကော်မတီတွေရဲ့ လုပ်ဆောင်ချက် တွေ ကို ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသန်းရွှေ နဲ့ အခြား ထိပ်တန်း ခေါင်းဆောင်တွေကို ရှင်းပြရတဲ့အကြောင်းရေးထားတယ်။ နောက်ဆက်တွဲ မှတ်စု ၂၆ မှာ ၂၀၀၄ ခုနှစ် နောက်ပိုင်းမှာ အဲဒီလို ရှင်းပြတဲ့အခါ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး သန်းရွှေ နဲ့ အတူ ဒုတိယ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မောင်အေး၊ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး သူရရွှေမန်း၊ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး စိုးဝင်း၊ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး သိန်းစိန် ၊ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး သီဟသူရ တင်အောင်မြင့်ဦး တို့ တက်ရောက်တယ်လို့ ရေးထားပါတယ်။

အဘ ဦးသောင်းညွန့်က အဲဒီအချက်မှန်ကန်ကြောင်းအတည်ပြုတဲ့အပြင် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူး ကြီး မောင်အေး နဲ့ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး သူရရွှေမန်း တို့ကို ကြိုတင်ရှင်းပြရတဲ့အကြိမ်တွေလည်း ရှိ တဲ့ အကြောင်း၊ တစ်ခါတစ်ရံမှာတော့ အဲဒီ လူကြီးနှစ်ယောက်က သူတို့ သိချင်တဲ့အချက်တွေကို ခေါ် မေးတာလည်းရှိကြောင်း ဖြည့်စွက် ရှင်းပြခဲ့ပါတယ်။

ဆိုလိုတာကတော့ နဝတ/နယက အစိုးရလက်ထက် ထိပ်တန်းခေါင်းဆောင်ဖြစ်ခဲ့ရင် ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေရေးဆွဲရေး နဲ့ပတ်သက်ရင် မသိဘူး၊ မပါခဲ့ဘူးလို့ ခေါင်းရှောင်လို့ မရဘူး ဆို တာ ပါပဲ။

ဦးတင်အေး နဲ့ ဦးလှသိန်း (၆)

မဲဆွယ်ကာလ

၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲနဲ့ ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲ မှာ တိုက်ဆိုင်မှုတစ်ခုကတော့ ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပ မယ့်ရက်က နိုဝင်ဘာ ၈ ရက် ထပ်တူဖြစ်နေတာပဲ။

၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က စက်တင်ဘာ ၃ ရက်နေ့မှာ မဲဆွယ်ကာလဟာ စက်တင်ဘာ ၈ ရက် နံနက် ၆ နာရီကနေ နိုဝင်ဘာလ ၆ ရက် ည ၁၂ နာရီ အထိဖြစ်ကြောင်း ထုတ်ပြန်ကြေညာ ခဲ့တယ်။ ပုံ ၁

၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က စက်တင်ဘာ ၆ ရက်နေ့မှာ မဲဆွယ် ကာလ ဟာ စက်တင်ဘာ ၈ ရက်နေ့ နံနက် ၆ နာရီကနေ နိုဝင်ဘာ ၆ ရက် ည ၁၂ နာရီ အထိ ဖြစ် ကြောင်းကြေညာ ခဲ့တယ်။ ပုံ ၂

ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က မဲဆွယ်ကာလကို ရက်ပေါင်း ၆၀ သတ်မှတ်တယ်။ ရွေးကောက်ပွဲ မကျင်းပမီ တစ်ရက်အလိုမှာ မဲဆွယ်မှုတွေရပ်ဆိုင်းထားရမယ် လို့ သတ်မှတ်ထားတယ်။ ဒါက ၂၀၁၅ ခုနှစ် နဲ့၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် အတူတူပဲ။ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်မှာ ပိုလာတာက ကိုဗစ် ရောဂါ ကာကွယ် ထိန်းချုပ်ရေးနဲ့ပတ်သက်တဲ့ ညွှန်ကြားချက်တွေပဲ။

မဲဆွယ်ကာလ သတ်မှတ်ချက်နဲ့ပတ်သက်ပြီး ၂၀၁၅ ခုနှစ် နဲ့ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင် နှစ်ခုရဲ့ ညွှန်ကြားချက်တွေက ဘာမှ အငြင်းပွားစရာမရှိဘူး။ ဒါပေမယ့် ၂၀၂၀ မှာ အာဏာရပါတီဖြစ်နေတဲ့ အင်န်အယ်လ်ဒီပါတီ ရဲ့ လုပ်ဆောင်ချက်ကတော့ အငြင်းပွားစရာဖြစ် လာခဲ့တယ်။

အင်န်အယ်လ်ဒီပါတီ ဥက္ကဋ္ဌ လည်းဖြစ်၊ နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်နဲ့ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး တာဝန်ကိုလည်း ထမ်းဆောင်နေတဲ့ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်က စက်တင်ဘာလ ၅ ရက် နေ့ ည ၇နာရီမှာ အင်န်အယ်လ်ဒီ ဥက္ကဋ္ဌရဲ့ တရားဝင်ဖေ့စ်ဘွတ်စာမျက်နှာကနေ ပြည်သူသို့ ပန်ကြား ချက် ဆိုပြီး မိန့်ခွန်းပြောခဲ့တယ်။

အဲဒီမိန့်ခွန်းထဲမှာ သူ့အနေနဲ့ ကော့မှူးမဲဆန္ဒနယ်ကို ဆိုင်းဘုတ်တင်ဖို့ သွားမယ်၊ လူထုအနေနဲ့ ကိုဗစ်ရောဂါ ကာကွယ်ထိန်းချုပ်ရေးနဲ့ပတ်သက်တဲ့ စည်းကမ်းတွေကို လိုက်နာဖို့ပြောတယ်။ တစ်ဆက် တည်း မှာပဲ အင်န်အယ်လ်ဒီပါတီကို ထောက်ခံကြောင်းပြတဲ့အနေနဲ့ တစ်နိုင်ငံလုံး စက်တင်ဘာ ၈ ရက်နေ့ နံနက် ၈ နာရီမှာ အိမ်၊ ကား၊ ဆိုင်ကယ်၊ ဆိုက်ကားနဲ့ စက်ဘီး တွေမှာ ပါတီအလံတွေထောင်ဖို့ တိုက်တွန်းခဲ့ပါတယ်။ ပုံ ၃ နဲ့ ၄ https://www.facebook.com/chairnld/videos/4326889274051609

ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ရဲ့ တစ်နိုင်ငံလုံးမှာ အလံတွေထောင်ပြီး အင်န်အယ်လ်ဒီ ပါတီကို ထောက်ခံကြောင်း ပြသ ဖို့ တိုက်တွန်းချက်ဟာ တရားဝင်မဲဆွယ်ကာလဖြစ်တဲ့ စက်တင်ဘာ ၈ ရက်နေ့ရောက်မီ သုံးရက်အလိုမှာပြောဆိုခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ရွေးကောက် ပွဲကော်မရှင်က မဲဆွယ်ကာလ သတ်မှတ်ချက်မထုတ်ပြန်မီ မှာ ပြောခဲ့တာလည်းဖြစ်ပါတယ်။

အခုလို တစ်နိုင်ငံလုံးမှာ အလံထောင်ဖို့ ကြိုတင်ပြောဆိုခဲ့တာဟာ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ရဲ့ ညွှန်ကြားချက်ကို ဖောက်ဖျက်ရာရောက်တယ်လို့ဝေဖန်မှု အများအပြားပေါ်ပေါက်ခဲ့ပါတယ်။ ပုံ ၅

ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို ကာကွယ်ပြောဆိုသူတွေကတော့ သူ့ခရီးစဉ်မှာ လူစု လူဝေးမဖြစ်အောင် တိုက်တွန်းတဲ့ ပြောဆိုချက်သာဖြစ်တယ်၊ မဲဆွယ်တာမဟုတ်ဘူးလို့ ဆိုကြ တယ်။

ဒါပေမယ့် ဖခင်ဖြစ်သူကျဆုံးတဲ့ အာဇာနည်နေ့မှာတောင် တစ်နိုင်ငံလုံး နိုင်ငံ တော်အလံကို တိုင်တဝက်လွှင့်ထူဖို့ မေတ္တာရပ်ခံတာမျိုး မလုပ်ခဲ့တဲ့ဒေါ်အောင်ဆန်း စုကြည်က အခုမှ တစ်နိုင်ငံလုံးမှာ အင်န်အယ်လ်ဒီအလံထောင်ဖို့ ပြောတာဟာ မဲဆွယ်ရာမရောက်ပါဘူး လို့ ကာကွယ်ပြောဆိုတာကိုတော့ လက်ခံဖို့အတော်ခက်ပါတယ်။

ဒီအငြင်းပွားမှုကို အကောင်းဆုံးဖြေရှင်းဖို့နည်းလမ်းကတော့ နိုင်ငံရေးပါတီတွေအနေနဲ့ ပြည် ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်ကို တရားဝင်တိုင်ကြားဖို့ပဲဖြစ်ပါတယ်။

အဲဒီတိုင်ကြားချက်ကို ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ဘယ်လို တုန့်ပြန်သလဲဆိုတာက ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲကို လွတ်လပ်ပြီး တရားမ ျှတမှုရှိ /မရှိ စောင့်ကြည့်လေ့လာနေသူ တွေ အတွက် သမိုင်းအထောက်အထားဖြစ်မှာပါပဲ။

ထို တစ်နေ့

၁၉ ၈၇ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၅ ရက်နေ့ စနေနေ့ က သာမန်နေ့တစ်နေ့အဖြစ်နဲ့ စတင်ခဲ့ ပေမယ့် နေဝင်ချိန်မှာတော့ အစိုးရဆန့်ကျင်ရေးနေ့အဖြစ်နဲ့ အဆုံးသတ်သွားခဲ့တယ်။

အဲဒီအချိန်က ကျွန်တော်က ဗဟိုထောက်လှမ်းရေးတပ် ( ရေကြည်အိုင်)မှာ ခြေလျင်တပ်က အရာရှိတွေအတွက် ဖွင့်လှစ်ထားတဲ့ လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ သင်တန်းတစ်ခုတက်နေတဲ့အချိန်ဖြစ် ပါတယ်။ ခြေလျင်တပ်ရင်းက အရာရှိတွေအနေနဲ့ ရန်ကုန်မှာ သင်တန်းတက်ရတယ်ဆိုတဲ့ အခွင့်အရေးက ထီပေါက်သလိုပဲ။ ကျွန်တော်တို့လို မိဘ ရန်ကုန်မှာ ရှိတဲ့သူတွေဆိုရင် တော့ အတိုင်းအထက်အလွန်ပေါ့။

ကျွန်တော်တို့ သင်တန်းသားတွေက စနေ ၊ တနင်္ဂနွေ ဆိုရင် မင်္ဂလာဒုံ ၊တပ်မတော်ဂေါက်ကွင်း မှာ မနက် ငါးနာရီလောက်ကနေ နေ့လယ် ၁၂ နာရီ၊ တစ်နာရီ လောက်အထိ လုံခြုံရေးယူရတယ်။ အဓိက ကတော့ ဂေါက်လာရိုက်တဲ့ လမ်းစဉ်ပါတီနဲ့ တပ်မတော်အကြီးအကဲတွေ အတွက် အရပ် ဝတ်နဲ့ လုံခြုံရေးဆောင်ရွက်ပေးရတာပါ။ လုံခြုံရေးတာဝန်မကျတဲ့ သင်တန်းသားအရာရှိတွေ က တော့ မနက်ထဲက မြို့ထဲထွက်လည်ပတ်ပေါ့။ လုံခြုံရေးတာဝန်ကျသူတွေက တာဝန်ပြီးတဲ့ အချိန် ထွက်ပေါ့။

အဲဒီ စနေနေ့မှာ ကျွန်တော်က ဂေါက်ကွင်းလုံခြုံရေးတာဝန်ကျတဲ့အထဲမှာပါတယ်။ အဲဒီနေ့ မနက် မှာ ဘာထူးခြားမှုမှ မရှိဘူး။ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးကျော်ထင် လည်းဂေါက် လာရိုက်တာမှတ်မိတယ်။ အရင် လာနေကျ ပါတီခေါင်းဆောင်တွေ၊ အစိုးရအဖွဲ့ဝန်ကြီးတွေ ပုံမှန်လာရိုက် ကြတယ်။ ဒါပေမယ့် ၁၁ နာရီလောက်မှာ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးကျော်ထင်နဲ့ ထိပ်ပိုင်း လူကြီး အတော်များများ ဥက္ကဋ္ဌကြီး ဦးနေဝင်းက အရေးပေါ်ခေါ်လို့ဆိုပြီး ထပြန်သွားကြတယ်။

ကျွန်တော်တို့အဖွဲ့တွေလည်း လူကြီးတွေပြန်ပြီဆိုတော့ လုံခြုံရေးရုပ်ပြီး ပြန်ပေါ့။ မြို့ထဲကို စော စောထွက်ရတော့မယ်ဆိုပြီးတော့တောင် ပျော်နေသေးတယ်။ ဒါပေမယ့် မနက် ၁၁ နာရီ ရေဒီယို သတင်းမှာ ၂၅ ကျပ်၊ ၃၅ ကျပ် နဲ့ ၇၅ ကျပ်တန်တွေကို တရားမဝင် ငွေစက္ကူအဖြစ် ကြေညာတဲ့သတင်းထွက်လာတယ်။

အဲဒီသတင်းက ကျောင်းတစ်ကျောင်းလုံး ရိုက်ခတ်သွားတယ်။ အဲဒီခေတ်က ၂၅ ကျပ်တန်၊ ၃၅ ကျပ်တန်ဆိုတာက လူအများသုံးတဲ့ငွေစက္ကူအမျိုးအစားတွေကိုး။ လစာထုတ်ထားတာကလည်း မကြာသေးဘူး။ ထောက်လှမ်းရေးတပ်က အရာရှိ၊ အရာခံ၊ အကြပ်တပ်သားတွေကြားမှာတော့ ဘာတွေဖြစ်နေလဲမသိဘူး။ ကျွန်တော်တို့အဆောင်မှာတော့ တိုးတိုးတိုးတိုးနဲ့ ဆဲရေး တိုင်းထွာ၊ မြည်တွန်တောက်တီးနေကြ၊ လက်ထဲရှိတဲ့ငွေထဲမှာ သုံးဖို့ ဘယ်လောက်ကျန်မလဲ တွက်ကြပေါ့။ ရပ်ကွက်တွေထဲမှာတော့ ပြောမနေနဲ့တော့။

ပိုဆိုးတာက တရားမဝင်ငွေစက္ကူမကြေညာခင် နှစ်ပတ်၊ သုံးပတ်လောက်မှာထင်တယ်။ ၇၅ ကျပ် တန်တွေ တရားမဝင်ကြေညာမယ်ဆိုတဲ့ ကောလာဟလ သတင်းဖြန့်လို့ဆိုပြီး လူသုံး၊လေးယောက် အရေးယူခံရတဲ့သတင်း အစိုးရ သတင်းစာတွေမှာဖော်ပြခဲ့တယ်။ ကျွန်တော်တို့ သင်တန်းသား တွေကိုတောင် ဆရာတွေက တပ်ပြင်လည်ပတ်နေတဲ့အချိန် ငွေစက္ကူတွေ တရားမဝင် ကြေညာ မယ်ဆိုတဲ့ ကောလာဟလ ဖြန့်နေတာတွေကို သတိပြုဖို့၊ ထူးခြားရင်သတင်းပို့ဖို့မှာထား တယ်။ ပါတီ ကောင်စီ က တာဝန်ရှိသူတွေကလည်း လူထုတွေကို ကောလာဟလတွေကို မယုံဖို့ လိုက်ရှင်းပြနေချိန်ဖြစ်တယ်။

တော်လှန်ရေးကောင်စီနဲ့ လမ်းစဉ်ပါတီအစိုးရလက်ထက်မှာ အရင်ကလည်း အစိုးရက ထုတ်ထားတဲ့ ငွေစက္ကူတွေကို ပဲ တရားမဝင်ငွေစက္ကူအဖြစ် ကြေညာခဲ့တာ နှစ်ကြိမ်ရှိတယ်။ ပထမ အကြိမ်က ၁၇ မေ ၁၉ ၆၄ မှာ တစ်ရာတန်နဲ့ ငါးဆယ်တန်ကို ကြေညာတာ၊ ဒုတိယ အကြိမ်က ၃ နိုဝင်ဘာ ၁၉ ၈၅ မှာ တစ်ရာတန်ကို ကြေညာတာ။ အဲဒီအချိန်တွေက လူတွေ လက်ထဲမှာ ရှိနေတဲ့ တရားမဝင်ငွေစက္ကူတွေကို သတ်မှတ်စည်းကမ်းတွေနဲ့အညီ နှုန်းထား တစ်ခု အထိ ပြန်လဲပေးခဲ့တယ်။ အခု တတိယအကြိမ်မှာတော့ လက်ထဲမှာရှိနေတဲ့ငွေတွေကို တစ်ပြား တစ်ချပ်မှ ပြန်လဲမပေးတော့ဘူး။

အဲဒီလုပ်ရပ်ဟာ မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ၊ အစိုးရ နဲ့ ပါတီဥက္ကဋ္ဌ ဦးနေဝင်းအပေါ်မှာ လူထု ရဲ့ လက်ကျန် ယုံကြည်မှု၊ သံယောဇဉ် နဲ့ သည်းခံနိုင်မှုတွေကို လုံးဝကုန်ဆုံးသွားစေခဲ့တယ်။ အဲဒါ ရဲ့အကျိုးဆက် နောက်ဆက်တွဲဖြစ်ရပ်တွေက အားလုံးသိတဲ့အတိုင်းပဲပေါ့။

တော်လှန်ရေးကောင်စီ/ လမ်းစဉ်ပါတီရဲ့ ပုဂ္ဂလိက စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတွေကို ပြည်သူပိုင်သိမ်းတဲ့ မူဝါဒ နဲ့ ငွေစက္ကူ တွေကို တရားမဝင်ကြောင်း ကြေညာလေ့ရှိတဲ့ မူဝါဒက ဘယ်လောက်အထိ လူမုန်းများခဲ့သလဲဆိုရင် အမျိုးသားညီလာခံမှာတောင် ထည့်သွင်းဆွေးနွေးခဲ့ပြီး ၂၀၀၈ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ ၃၆ ( ဃ) နဲ့ (င)မှာ နိုင်ငံတော်ဟာ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတွေကို နိုင်ငံပိုင်မသိမ်းဘူး၊ တရားဝင်ထုတ်ဝေထားတဲ့ ငွေကြေးကို တရားမဝင်ငွေကြေးအဖြစ် သတ်မှတ် ခြင်းမပြုပါဘူးဆိုပြီး အာမခံချက်ထည့်သွင်းရတဲ့အထိ ဖြစ်ခဲ့တယ်။

အဲဒီအဖြစ်အပျက်တွေအပြီး နှစ်ပေါင်းသုံးဆယ်အကြာ ၂၀၁၇ ခုနှစ်မှာ ၁၉ ၈၇ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၅ ရက်နေ့မနက် ဂေါက်ကွင်းကနေ ဥက္ကဋ္ဌကြီးအိမ်ကို အရေးပေါ်ထပြေးခဲ့ရတဲ့ လမ်းစဉ်ပါတီ ဗဟို အလုပ်အမှုဆောင်ကော်မတီဝင်ဟောင်း၊ အငြိမ်းစားဗိုလ်ချုပ်တစ်ယောက်ကို နှုတ်ပြောသမိုင်း မှတ်တမ်းတင်ခွင့်ရခဲ့တယ်။

ဒါနဲ႕ အဲဒီေန႕က အျဖစ္အပ်က္ေလးကိုု ျပန္ေျပာျပပါဆိုုေတာ့ ဦးေန၀င္းေခၚတယ္ဆိုုလိုု႕ ေအဒီလမ္း က သူ႕ရံုုးကိုု သြားရတယ္။ ဟိုုေရာက္ေတာ့ ဦးေန၀င္းက ေမွာင္ခိုု စီးပြားေရးသမားေတြ၊ နယ္စပ္ ေဒသ လက္နက္ကိုုင္အဖြဲ႕အစည္းေတြလက္ထဲမွာ ေငြေတြအမ်ားၾကီးေရာက္ေနတယ္။ ဒါေတြ နဲ႕ စီးပြားေရးထိခိုုက္ေအာင္လုုပ္ေနတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ၂၅ ၊ ၃၅ နဲ႕ ၇၅ က်ပ္တန္ေတြကိုု တရားမ၀င္ ေငြေၾကးအျဖစ္ အျဖစ္ေၾကညာမယ္။ မင္းတိုု႕ သေဘာတူလားလိုု႕ ေမးတယ္။ ကန္႕ကြက္တဲ့ သူ မရိွေတာ့ အသင့္ရိုုက္ထားတဲ့ အမိန္႕ေၾကာ္ျငာစာမွာ ႏုုိင္ငံေတာ္ေကာင္စီအတြင္းေရးမွဴး ဦးစိန္ လြင္ ကိုု လက္မွတ္ထိုုးခုုိင္းတယ္။ ျပန္ၾကားေရး၀န္ၾကီးနဲ႕ ျပည္ထဲေရး၀န္ၾကီးကိုု အသံလႊင့္ရံုုကိုု သြား၊ သတင္း ေၾကညာ၊ က်န္တဲ့သူေတြက သတင္းေၾကညာျပီးတဲ့အထိ အခန္းထဲမွာ ေန လိုု႕အမိန္႕ေပးတယ္တဲ့။

ကျွန်တော်က ဗိုလ်ချုပ် အဲဒီအချိန်မှာ ကြေညာဖို့ သင့်/မသင့် ဆွေးနွေးတဲ့သူမရှိဘူးလားလို့ မေး တော့ ဟာ ဗိုလ်ချုပ် ( ဦးနေဝင်းကို ညွှန်းတာပါ) ကို ဘယ်သူက ပြန်ပြောရဲမှာလဲလို့ဖြေတယ်။

နောက်ဆုံးတော့ ခေါင်းဆောင်တစ်ယောက်ဟာ အရှိန်အဝါ ၊ သြဇာ၊ အာဏာ အလွန်ကြီးမား လာတဲ့အခါ ဖြစ်သင့်ဖြစ်ထိုက်တာကိုတောင် ပြန်လည်ဆွေးနွေးတင်ပြရဲတဲ့လူမရှိတော့ဘူူး။ ခေါင်းဆောင်လုပ်သူကလည်း အဲဒီအခြေအနေကို သတိမပြုမိဘူး၊ ဒါမှမဟုတ် သိပေမယ့် အဲဒါကို ပဲ သာယာနေတယ်ဆိုရင် အမှားကြီးမှားတတ်တယ်ဆိုတဲ့ သင်ခန်းစာပါပဲ။

ဒီအဖြစ်မျိုးက အရင်ကလည်း ဖြစ်ခဲ့ တယ်၊ အခုလည်း ဖြစ်နိုင်တယ်၊ နောင်လည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ဘယ်ခေတ်၊ ဘယ်စနစ် ရောက်ရောက် သတိထားရမယ့် အချက်ပါ။

ကိုဗစ် နဲ့ ဗယာကြော်

ဗယာကြော်ဆရာရဲ့ ဗန်းက ကိုဗစ်ကာလ သူ့စီးပွားရေးအခြေအနေကို ပြနေတယ်။ အရင်က ဗန်းအသေးလေးတွေထဲမှာ ဗယာကြော်၊ မတ်ပဲကြော်၊ စမူဆာ၊ ပြောင်းဖူးကော်ပြန့်လိပ် စသည် ဖြင့် ပြည့်နေတယ်။ ဘယ်အချိန်မှာ ရုံးဆင်းတယ်။ ဘယ်အချိန်မှာကျောင်းဆင်းတယ်ဆိုတာကို သိ တော့ ကြိုပြီးကြော်ထား၊ ဖြည့်ထားလို့ရတယ်။

ကိုဗစ်ဖြစ်တော့ ရုံးတွေပိတ်၊ ကျောင်းတွေပိတ်၊အရင်လို ဘယ်အချိန်ကြော်ထားရမလဲဆိုတာ တွက် လို့မရတော့ဘူး၊ ပြီးခဲ့တဲ့တစ်လ၊ နှစ်လလောက်ကတော့ ရုံးတွေပြန်ဖွင့်၊ လူတွေ အပြင်ပြန်ထွက် လာတော့ အခြေအနေလေး နည်းနည်းကောင်းလာတယ်။

ဟော အခုတစ်ခါ ပြန်ဖြစ်လာတော့ လမ်းပေါ်မှာလူတွေနည်းသွားတယ်။ ဒါ့ကြောင့် အများကြီး ကြော်ထားလို့မရတော့ဘူး။ ချိန်ပြီး လုပ်နေရတယ်။ တစ်ခါတစ်လေ ဈေးဝယ်ကို ခဏလေး စောင့်ဖို့ တောင်းပန်၊ ဘေးနားမှာရှိတဲ့အသုပ်ဆိုင်က ခုံလေး ဆွဲပြီးထိုင်ခိုင်းရတယ်။ ဒါပေမယ့် လူတွေက ဗယာကြော် ဆိုရင် မစောင့်ချင်ဘူး။ တစ်သက်လုံး ဗန်းထဲကနေ ချက်ခြင်းထည့် ပေးတာနဲ့ ကြုံခဲ့တာကိုး။ သူတို့အပြစ်လည်းမဟုတ်ဘူး။ ဝယ်သူ အလိုလိုက်ရမှာပဲ။

ရောင်းကောင်းလားဆိုရင် ကိုဗစ် မဖြစ်ခင်ကဆိုရင် တစ်နေ့ သုံးလေးသောင်းဖိုးရောင်းရတယ်။ သုံးပုံတစ်ပုံလောက် အမြတ် ကျန် တာပေါ့။ အခုတော့ တစ်နေကုန်တစ်သောင်းဖိုးရအောင် မနည်းရောင်းရတယ်။ ဒါတောင် မိုးမရွာမှ၊ မိုးရွာတဲ့နေ့ဆိုရင် အရင်းပြုတ်မှာတောင် ကြောက်ရတယ်။

တစ်ချို့က လမ်းဘေးဈေးသည်ဘာအရင်းအနှီးမှမလိုဘူး၊ အလုပ်မရှုပ်ဘူးလို့ထင်တယ်။ ဘယ်ဟုတ်မလဲ။ လမ်းဘေး ဈေးသည်လည်း သူ့ဒုက္ခနဲ့ သူပဲ။ လမ်းဘေး ဈေးသည် ဆိုတာ အဝေးက လာရောင်းရတာ၊ ဈေးအသက်သာဆုံးနေရာမှာနေပြီး ရောင်းကောင်းမယ့်နေရာကို လာ ရောင်းရတာ။ အထမ်းတွေ၊ ခုံတွေအပ်ထားဖို့၊ ရေရဖို့၊ တစ်နေကုန်နေရတော့ အပေါ့အပါး သွားဖို့ စီစဉ်ရတာတွေအများကြီးပဲ၊ ငွေပေးရတာရှိတယ်၊ ခင်မင်မှုနဲ့လုပ်ရတာရှိတယ်။

လမ်းဘေးရောင်းလို့ စည်ပင်တစ်ခုထဲကို ကြောက်ရတာမဟုတ်ဘူး။ ကိုယ်ရောင်းနေတဲ့ အနားက အိမ်တွေ၊အခန်းတွေနဲ့လည်း အဆင်ပြေအောင်နေရတယ်။ ကူညီပေးရတယ်။ ကားရပ်တဲ့သူတွေ နဲ့လည်း အဆင်ပြေရတယ်။ ရဲတွေ၊ လမ်းမှူးတွေကိုလည်း မေ့ထားလို့မရဘူး။ ငွေပေးရတယ် လို့ ပြောတာမဟုတ်ဘူး။ သူတို့လိုအပ်လို့ဖယ်ခိုင်းရင် ၊ ရှောင်ခိုင်းရင် ဖယ်ပေးလိုက်ပေါ့။ လမ်း ဘေးဈေးသည်ဆိုတာ အောက်ခြေအကျဆုံးထဲမှာပါတယ်။ အားလုံးနဲ့ အဆင်ပြေအောင် နေရတယ်။ လမ်းဘေးဈေးသည်တွေ အုပ်စု ဖွဲ့ပြီး ရန်မူတယ်ဆိုတာ အလွန်ဖြစ်ခဲပါတယ်။ အဲဒီလိုဖြစ်ရင်လည်း အဲဒီတစ်ဝိုက်မှာ လုပ်စားလို့ မရတော့ဘူးပေါ့။

ကျွန်တော် မစောင့်နိုင်လို့ ထပြန်သွားမှာကို စိုးရိမ်ပုံရတဲ့ ဗယာကြော်ဆရာဟာ ဈေးကွက်အခြေ အနေနဲ့ လမ်းဘေးဈေးသည်ဘဝကို သေသေချာချာရှင်းပြနေတယ်။ပါးစပ်က မနားသလို လက်က လည်း ကုလားပဲနှစ်တွေကို အလုံးလေးတွေလုပ်ပြီး ဆီပူ ထဲထည့်လိုက်၊ ကျက်သွားတဲ့ ဗယာကြော် တွေကို ဆယ်လိုက်နဲ့ အလုပ်ရှုပ်နေတယ်။ တစ်ချက် တစ်ချက် ယပ်တောင် ယပ်ပြီး မီးအား ကောင်းအောင်လုပ်ရသေးတယ်။

သူ့မီးသွေးမီးဖို လေးက သေးသေးလေးပဲ။ ဒါပေမယ့် အကြော်ဆရာတင်မဟုတ်ဘူး ၊ ကျွန်တော်ပါ ပူလောင်နေတယ်။

ဦးတင်အေး နဲ့ ဦးလှသိန်း (၅)

ရွေးကောက်ပွဲနေ့

ကိုဗစ် ဒုတိယလှိုင်းခြိမ်းခြောက်မှုပေါ်လာတော့ ရွေးကောက်ပွဲရက်ကို ရွှေ့ဆိုင်းဖို့ သင့်/မသင့် ဆိုတဲ့ ဆွေးနွေးမှုတွေပေါ်လာတယ်။

ဒီနေရာမှာ ပထမဆုံး သတိပြုရမယ့်အချက်က ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပရမယ့် နေ့ရက်ကို မြန်မာနိုင်ငံ ဖွဲ့စည်း ပုံ အခြေခံဥပဒေမှာ တိတိကျကျ သတ်မှတ်ထားခြင်းမရှိဘူး။ အခန်း (၉ ) “ ရွေးကောက် တင်မြှောက်ခြင်း” ပုဒ်မ ၃၉ ၉ မှာ ရွေး ကောက်ပွဲကျင်းပတာ၊ ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပနိုင်ခြင်းမရှိတဲ့ မဲဆန္ဒနယ်တွေကို သတ်မှတ်တာ စတဲ့လုပ်ငန်းတာဝန်အားလုံးကို ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်ရဲ့ တာဝန်အဖြစ်သတ်မှတ်ပေးထားတယ်။ ပုဒ်မ ၄၀၂ မှာတော့ ရွေးကောက်တင် မြှောက်ခြင်းဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းများနဲ့ပတ်သက်ရင် ကော်မရှင်ရဲ့ ဆုံးဖြတ် ချက်နဲ့ ဆောင်ရွက်ချက်တွေက အတည်ဖြစ်တယ်လို့ ပြဋ္ဌာန်းထားတယ်။

ပြည်သူ့လွှတ်တော်ရွေးကောက်ပွဲဥပဒေ ပုဒ်မ ၃၄ မှာတော့ ရွေးကောက်ပွဲများကို ဖြစ်နိုင် သရွေ့ တစ်နေ့တည်းတွင် တစ်ပြိုင်နက်ကျင်းပရမည်၊ ဖြစ်နိုင်သရွေ့ အများပြည်သူများ၏ အလုပ်ပိတ် ရက် တွင် ကျင်းပရမည်။ ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပမည့် နေ့ရက်ကို ကြိုတင်၍ သတ်မှတ်ကြေညာ ရမည်။ လို့ပဲပါတယ်။ ( အမျိုးသားလွှတ်တော်၊ တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ်လွှတ်တော် ရွေးကောက် ပွဲဥပဒေတွေမှာလည်း အလားတူပါပဲ။ )

ဒါ့ကြောင့် ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပမယ့်ရက်သတ်မှတ်ခြင်းဟာ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်ရဲ့ လုပ်ပိုင်ခွင့်သက်သက်ပဲဖြစ်တယ်ဆိုတာထင်ရှားပါတယ်။

နိုဝင်ဘာရွေးကောက်ပွဲ

၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ ကျင်းပခဲ့တဲ့ ၂၀၁၀၊ ၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲနဲ့ မကြာခင်ကျင်းပ မယ့် ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲတွေအားလုံးဟာ နိုဝင်ဘာလ အတွင်းမှာ ကျင်းပခဲ့တာကိုတွေ့ရတယ်။

၂၀၁၀ ရွေးကောက်ပွဲက နိုဝင်ဘာ ၇ ရက် ( တနင်္ဂနွေနေ့)

၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲက နိုဝင်ဘာ ၈ ရက် ( တနင်္ဂနွေနေ့)

၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲ ( လျာထားချက်) နိုဝင်ဘာ ၈ ရက် ( တနင်္ဂနွေနေ့)

ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေမှာ ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပမယ့်ရက် ကို တိတိကျကျ သတ်မှတ်ထားတာ မရှိ ပေမယ့် ၂၀၁၀ ရွေးကောက်ပွဲကို နိုဝင်ဘာလမှာ ကျင်းပခဲ့တဲ့ အတွက် အစဉ်အလာအတိုင်း နိုဝင် ဘာလ မှဆက်ပြီးကျင်းပနေခဲ့တာပဲဖြစ်ပါတယ်။ တပ်မတော်အစိုးရက နိုဝင်ဘာ လ မှာ ကျင်းပဖို့ ဆုံးဖြတ်ခဲ့တာကတော့ အဲဒီအချိန်က ရှိနေတဲ့ နိုင်ငံရေးအခြေအနေတွေ၊ အစိုးရအသစ်၊အဟောင်း လွှဲပြောင်းမယ့် အချိန်ဇယားစတာတွေ ကြောင့်ဖြစ်မှာပါ။ ရိုး ရာ အစဉ် အလာယုံကြည်မှုအရ ရက်ကောင်းရွေးတာတွေလည်းပါနိုင်တာပေါ့။

လွှတ်တော်သက်တမ်း

ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေမှာ ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပရမယ့် ရက်ကို တိတိကျကျ ပြဋ္ဌာန်းထားခြင်း မရှိ ပေမယ့် လွှတ်တော်သက်တမ်းကိုတော့ တိတိကျကျ သတ်မှတ်ထားတယ်။ ပုဒ်မ ၁၁၉ မှာ ပြည် သူ့လွှတ်တော်၏ သက်တမ်းသည် ယင်းလွှတ်တော်၏ ပထမအကြိမ် အစည်းအဝေး စတင် ကျင်း ပသည့် နေ့ရက်မှ စ၍ ငါးနှစ်ဖြစ်သည်။ လို့ ပြဋ္ဌာန်းထားတယ်။ ပုဒ်မ ၁၅၁ မှာတော့ အမျိုးသား လွှတ်တော်၏ သက်တမ်းသည် ပြည်သူ့လွှတ်တော်သက်တမ်းနှင့် အညီဖြစ်သည်။ လို့ ပြဋ္ဌာန်း ထားတယ်။

ပထမအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ( ၂၀၁၁-၂၀၁၆) ပထမအကြိမ်အစည်းအဝေးကို ၂၀၁၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၃၁ ရက်နေ့မှာ စတင်ကျင်းပတဲ့အတွက် ၂၀၁၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၃၁ ရက်နေ့မှာ သက်တမ်းကုန်တယ်။

ဒုတိယအကြိမ်ပြည်သူ့လွှတ်တော် ( ၂၀၁၆-၂၀၂၁) ပထမအကြိမ်အစည်းအဝေးကို ၂၀၁၆ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့မှာ စတင်ကျင်းပတဲ့အတွက် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက် နေ့မှာ သက်တမ်းကုန်မယ်။

လွှတ်တော်သက်တမ်းကို တိုးလို့ရမလားလို့မေးရင် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေမှာ ထည့်သွင်း ပြဋ္ဌာန်းထားတာဖြစ်တဲ့အတွက် အခြေခံဥပဒေကို မပြင်ဘဲနဲ့ သက်တမ်းတိုးလို့မရဘူး။

သုံးသပ်ချက်

၁။ ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပမယ့်ရက် သတ်မှတ်ခြင်းဟာ ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ရဲ့ လုပ်ပိုင်ခွင့်ဖြစ်တယ်။ သူ့ဆုံးဖြတ်ချက်က အတည်ပဲ။

၂။ ဒါပေမယ့် ရွေးကောက်ပွဲနေ့ဟာ လွှတ်တော်သက်တမ်းကုန်ဆုံးမယ့် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ လ ၁ ရက်နေ့ မတိုင်မီဖြစ်ရမယ်။

၃။ အဲဒီရက်ထက် ပိုပြီးရွှေ့ဆိုင်းမယ်ဆိုရင်တော့ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို ပြင်မှရမယ်။

ဒီဆောင်းပါးက ရွေးကောက်ပွဲ ရက်ရွှေ့သင့်/မသင့်ဆွေးနွေးတာမဟုတ်ပါဘူး။ ရွေးကောက်ပွဲ ရက် သတ်မှတ်ခြင်းနဲ့ပတ်သက်ပြီး ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များအရ လေ့လာတွေ့ရှိမှု ကို တင်ပြထားတာသာဖြစ်ပါတယ်။

တံတားအောက်မှာ

မောင်ကိုဗစ်ကလည်းပြန်လာ၊ ရာသီဥတုလဲ မိုးလေးတစိမ့်စိမ့်နဲ့ ဆိုတော့ အိမ်မှာပဲ နေဖြစ် တယ်။ ဒါပေမယ့် ပြန်စဉ်းစားကြည့်တော့ အိမ်ကလူတွေကလည်း အကြောင်းအမျိုးမျိုးနဲ့ အပြင် ထွက်နေကြတယ်။ ကိုယ်နေတဲ့အိမ်ယာကလူတွေလည်း မဖြစ်မနေ ကိစ္စတွေနဲ့ သွားလာနေရ တာပဲ။ သူတို့ ကူးလာရင် ၊ ဒါမှမဟုတ် ရောဂါကူးစက်တဲ့နေရာတစ်ခုကို ရောက်ခဲ့တယ်ဆိုရင် ကိုယ်လည်း နေထိုင်သွားလာမှုကန့်သတ်ခံရမှာပဲ၊ ဒီတော့ လိုက်နာသင့်တဲ့ စည်းကမ်းတွေကို လိုက်နာ၊ ကိုယ်လုပ်စရာရှိတာကို လုပ်၊ ဖြစ်ရင်လည်း ရင်ဆိုင်တာအကောင်းဆုံးလို့ပဲ ဆုံးဖြတ် လိုက်တယ်။

ပထမဆုံး ဂျန်းရှင်းစီတီးကိုသွားတယ်။ ကော်ဖီဆိုင်မှာထိုင်တယ်။ ကော်ဖီဈေးက ကြီးလှတယ်။ ဒါပေမယ့် သီးသန့်ဖြစ်ခြင်းကို ငွေနဲ့ပေးဝယ်ရတယ်လို့ပဲ သဘောထားလိုက်တယ်။ လုပ်ငန်း သဘောအရ အေးအေးဆေးဆေးစကားပြောဖို့လိုအပ်တဲ့အချိန်ကလွဲရင် ဒီလို ဆိုင်တွေမှာ မထိုင် ချင်ဘူး။ ကျွန်တော်ရောက်တော့ ကိုးနာရီစွန်းစွန်းလေးပဲရှိသေးတော့ ကော်ဖီစက်တွေတောင် မလည်ပတ်နိုင်သေးဘူး။ စောင့်ရသေးတယ်။ ကော်ဖီလာချပေးတဲ့ ဝန်ထမ်းလေးကို အခြေအနေ ဘယ်လိုလဲလို့မေးတော့ “ ပုံမှန်ပြန်ဖြစ်ခါနီးမှ ဦးလေးရယ်” လို့ လေးလေးတွဲ့တွဲ့ပြောတယ်။ သူ့ စကားတိုတိုလေးက ကျယ်ပြန့်လွန်းလှတယ်။ မိတ်ဆွေဖြစ်သူရောက်လာတော့ သူကလည်း လက်ဖက်ရည်သမား၊ ကော်ဖီဆိုင်နဲ့ အဆင်မပြေဘူး။ ဒါ့ကြောင့် လိုရင်း တိုရှင်းနဲ့ပဲ လမ်းခွဲလိုက်ကြတယ်။

ဂျန်းရှင်းကနေ ပန်းဆိုးတန်း ကုန်းတံတားအောက်ကို သွားတယ်။ အဲဒီမှာ ခြေသည်း ၊ လက်သည်း ဆရာဇနီးမောင်နှံ ရှိတယ်။ ကိုမောင်စိုးနဲ့မလှဝင်းတဲ့။ သူတို့အကြောင်းစာတစ်ပုဒ်ရေးဖူးတယ်။ ပြီးခဲ့တဲ့လက သူတို့ဆီမှာ ကိုယ်ပိုင်ခြေသည်း၊လက်သည်းလှီးဓားတစ်ချောင်းအပ်ပြီး အဆင်ပြေ တဲ့ အချိန်လာရွေးမယ်လို့မှာခဲ့တယ်။ပြောထားတဲ့အတိုင်းပဲ တစ်လနီးပါးကြာမှ ရွေးဖြစ်တော့ တယ်။

တံတားအောက်က သူတို့အလုပ်လုပ်နေကြနေရာလေးမှာ ကိုမောင်စိုးတစ်ယောက်ပဲတွေ့ တယ်။ ကျွန်တော့်ကိုမြင်တော့ ဓားလုပ်ပြီးပြီတဲ့။ ဒါပေမယ့် မသွေးရသေးဘူး။ ကျွန်တော့်ကို ပြပြီးမှ သွေး မယ်၊ မဟုတ်ရင် အဟောင်းရောင်းတယ်ဆိုပြီးဖြစ်မှာ စိုးရိမ်လို့တဲ့။ လမ်းဘေးမှာ အလုပ်လုပ်တယ် ဆိုပေမယ့် စားသုံးသူယုံကြည်မှုရအောင် အလေးထားအလုပ်လုပ်တာကတော့ လေးစားဖို့ ကောင်းတယ်။

ကျွန်တော့်ကို အကြမ်းလုပ်ထားတဲ့ ဓား ပြ တယ်။ သံဖြတ်လွှကို သွေးထားတဲ့ ဓားတစ်ဖက်က အသွားကော့ကော့၊ ဒါက ခြေလည်း ၊ လက် သည်း လှီးဖို့၊ တစ်ဖက်မှာက ဝက်အူလှည့်လို အပြားသေးသေးလေး။ ဒါက ခြေစွယ်ငုတ်ရင် ထုတ် ဖို့တဲ့။ ကျွန်တော်ကို ဟိုနားသည်နား သွားလိုက်ဦး၊ နာရီဝက်လောက်ဆိုရင် ဓားအသင့်ဖြစ်ပြီ လို့ ပြောတယ်။

ပန်းဆိုးတန်းလမ်းအတိုင်းလေ ျှာက်တယ်။ စာအုပ်ဆိုင်တွေ ဝင်ကြည့်တယ်။ ကိုယ်ရေးတဲ့စာကို ပုံနှိပ်စာလုံးအဖြစ်နဲ့မြင်ရတဲ့ခံစားချက်၊ စာအုပ်ဆိုင်တွေမှာတင်ထားတာမြင်ရတဲ့ခံစားချက်က စာရေးသူတွေသာသိနိုင်တဲ့ ခံစားချက်ပဲ။ အနော်ရထာ လမ်းပေါ်ရောက်တော့ ဆူးလေဘက် ကို ဆက်လေ ျှာက်တယ်။ နေအတော်ပူလာတယ်။ ဒီလိုအချိန်ကျတော့ မိုး ကို တမ်းတမိပြန်ရော၊ မိုးရိပ်လေးနဲ့သာ ရန်ကုန်လမ်းတွေပေါ်လေ ျှာက်ရရင် အတော်ကောင်းမယ်။

လမ်းတွေပေါ်မှာ၊ ပလက်ဖောင်းတွေပေါ်မှာ မသွားမဖြစ်သွားလာနေရတဲ့သူတွေ၊ သွားချင်လို့ သွား နေတဲ့သူတွေ ရှိနေဆဲပဲ။ ဆူးလေကုန်းကျော်တံတားပေါ်မှာ ဓာတ်ပုံရိုက်တဲ့သူတွေလည်း ရှိနေတာ ပဲ။ ကျွန်တော်ရှာနေတဲ့သူက ဆူးလေတာဝါ ၁ ဘေးမှာ ရှိတယ်။ ကိုမြင့်ဦးတဲ့။ ဖုန်းစတစ်ကာတွေ ကပ်ပေးတဲ့သူပေါ့။ သူ့အကြောင်းလည်း ပို့စ်ရေးဖူးတယ်။

ကျွန်တော်ဖုန်းက ဗီယက်နမ်လုပ် ဖုန်းဆိုတော့ ဖုန်းဆိုင်တွေမှာ ရယ်ဒီမိတ်ရှာလို့မရဘူး။ ကိုမြင့် ဦး နဲ့မှ အဆင်ပြေတယ်။ Mask တပ်ထားတဲ့ကျွန်တော့်ကို သူမမှတ်မိဘူး။ ဒါပေမယ့် ဖုန်းပေးလိုက် တော့ ဖုန်းနောက်ကြောက B ဆိုတဲ့ စကားလုံးကို မြင်တာနဲ့ မှတ်မိသွားတယ်။ ကျွန်တော်တင်တဲ့ သူ့ပုံတွေတွေ့တဲ့အကြောင်းပြောတယ်။ ကျွန်တော်လက်ဆော့လို့ ကွာသွားတဲ့မှန်အကာ ထပ်ကပ် ပေးတယ်။ ကျွန်တော်က အားကစားလုပ်ရင်း ပြတ်သွားတဲ့ နာရီလက်ပတ်ကြိုး ကွင်း လေးကို ပြန်ထည့်ချင်တယ်၊ ဘယ်ဆိုင်မှာရမလဲလို့မေးတော့ သူ့မှာ ရှိ၊မရှိရှာကြည့် ဦးမယ်လို့ ပြောတယ်။

ဟိုတစ်ချိန်ကတော့ နာရီမှန်ကပ်၊ ကြိုးလဲ၊ မီးခြစ်ပြင်လည်း လုပ်ခဲ့တာဆိုတော့ ပစ္စည်းအတို အစ တွေရှိပုံရတယ်။ မှန်ကပ်ပြီးတော့ သူ့အိတ်ထဲက ဘူးလေးတစ်ခုထုတ်တယ်။ ဖွင့် လိုက် တော့ အထဲမှာ မီးခြစ်ဘီးလုံးလေးတွေ၊ အတိုအစတွေ၊ လက်ပတ်နာရီကြိုးအဟောင်းတွေ၊ ကွင်းတွေ ထွက်လာတယ်။ ကျွန်တော့်နာရီနဲ့ကိုက်မယ့် ကွင်းတစ်ခုကို ရှာပြီးတပ်ပေးလိုက်တယ်။

ကိုမြင့်ဦးနဲ့ ခဏထိုင်စကားပြောတယ်။ သူ့ဗန်းထဲမှာလည်း ရွေးကောက်ပွဲနီးလာတော့ ပါတီ အလံ နဲ့ တံဆိပ်စတစ်ကာတွေ တွေ့တယ်။ ဒါပေမယ့် အားလုံးက အင်န်အယ်လ်ဒီအလံနဲ့ ဒေါ်အောင် ဆန်းစုကြည်ပုံတွေပဲ။ တစ်ခြားပါတီတွေရော မတင်ဘူးလားဆိုတော့ ဝယ်မယ့်သူမရှိဘူးတဲ့။ ကို မြင့်ဦးရဲ့ ဈေးကွက်စစ်တမ်းက စိတ်ဝင်စားဖို့ကောင်းသားပဲ။ ကိုမြင့်ဦးက တစ်ရက်လောက် အေး အေးဆေးဆေး ဆိုင်မှာ လာထိုင်ဖို့ဖိတ်ခေါ်တယ်။ လက်ဖက်ရည်ဝယ်တိုက်မယ်တဲ့။ ဆူလေး လမ်း ဆုံမှာ နှစ်ပေါင်းများစွာအလုပ်လုပ်လာတဲ့သူ့ဆီက ကြားရမယ့် ပုံပြင်တွေကို စိတ်ဝင်စား မိ တယ်။

ကိုမြင့်ဦးဆီကနေ ကုန်းတံတားပေါ်ပြန်တက်၊ ရုပ်ရှင်ရုံတွေဘက်ကို ပြန်သွားတယ်။ ရှေ့ ဆောင်၊ နေပြည်တော် အားလုံးအိပ်ပျော်နေကြတယ်။ ရှေ့ဆောင်ရုံအောက်က လှေကားထစ်တွေပေါ်မှာ အမျိုးသမီးတစ်ယောက်အိပ်ပျော်နေတယ်။ သူ့ဘေးက ဘာဂျာတံခါးနားမှာ အထုတ်တစ်ထုပ်၊ ဖိနပ်တစ်ရံနဲ့ ရေသန့်ဘူးတစ်ဘူးရှိတယ်။ ဗိုလ်ချုပ်လမ်းအတိုင်းဆက်လေ ျှာက်တယ်။ ဝဇီရာ၊ သွင်ရုံ သရဲခြောက်မှာ စိုးရိမ်ရတယ်။ သွင်ရုံအောက်က တစ်ခုတည်းသောလှုပ်ရှားမှုကတော့ ပေါင် ချိန်စက်တစ်လုံးနဲ့ထိုင်နေတဲ့သူပဲ။ ငယ်စဉ်ကတော့ ရုပ်ရှင်ကားကောင်းရင် တန်းစီတိုးရတယ်။ စောသေးရင် ကာတွန်းစာအုပ်ငှားဖတ်၊ ရေခဲရေဝယ်သောက်၊ လက်မှတ်ရုံဖွင့် ပြီဆိုတာနဲ့ ဟေး ဟေး အော်ပြီးတိုး၊ ရဲက သံဘောင်ပေါ်မှာထိုင်ပြီး ကြားဖြတ်ဝင်သူတွေကို ခါးပတ်နဲ့ ရိုက်၊ လက်မှတ်တိုးရတာကိုက ဖျော်ဖြေရေးတစ်ခုပဲ။

ကုန်းတံတားအောက်ပြန်ရောက်တော့ ဓားသွေးတဲ့အလုပ်က ပြီးတော့မယ်။ မလှဝင်း ကလည်း လက်ဖက်ရည်ခွက်လေးနှစ်ခွက်နဲ့ ရောက်နေပြီ။ သူ့ခင်ပွန်းဖြစ်သူကို လက်ဖက်ရည်သောက် လိုက်ဦးတယ်။ ကိုမောင်စိုးကလည်း လက်စသတ်လိုက်ဦးမယ်၊ မင်းသောက်နှင့်တဲ့။ ဟိုကလည်း အတူတူသောက်တာပေါ့တဲ့။

သွေးပြီးသွားတဲ့ဓားကို အရက်ပြန်စွတ်ထားတဲ့ ဂွမ်းနဲ့ပွတ်တယ်။ ပြီးတော့ အသွားနှစ်ဘက် ကို ချန် ထားပြီး တိတ်နဲ့ပတ်တယ်။ နောက်မီးရထားလက်မှတ်လေး နှစ်ခုကို ခေါက်ချိုးချိုးပြီး တိတ်နဲ့ ပတ်တယ်။ အဲဒါက ဓားသွားထည့်ဖို့၊ ပြီးတော့ ဓားသွားနှစ်ဘက်မှစွပ်တယ်။ လက်ထဲမှာ လှည့် ပတ်ကြည့်တယ်။ စိတ်တိုင်းကျပြီဆိုတော့ ဇစ်တပ်ပလတ်စတစ်အိတ်လေးထဲမှာထည့်ပြီး ပေး တယ်။ ပ လတ်စတစ်အိတ်ထဲက ဓားလေးက “ သင့်အတွက် အကောင်းဆုံးလုပ်ပေးထားပါတယ်” လို့ ပြောနေသလိုပဲ။

စိတ်တိုင်းကျသွားတဲ့ ကိုမောင်စိုးက သူ့ပစ္စည်းတွေကို သိမ်းတယ်။ မတ်တပ်ရပ်ပြီး အညောင်း ဆန့်တယ်။ ထိုင်ခုံမှာထိုင်နေတဲ့ မလှဝင်းနားကို သွားတယ်။ မလှဝင်းက လက်ဖက်ရည်ခွက် လေး ကို ကမ်းပေးလိုက်တယ်။ ဝယ်ထားတာကြာပြီဆိုပေမယ့် လက်ဖက်ရည်ဟာ ချစ်ခြင်း တွေနဲ့ နွေး ထွေးနေတယ်။ အဆင်မပြေမှုတွေ ၊ လူတွေ၊ ကားတွေ၊ မြို့ပြအသံတွေ ဘာမှမရှိတော့ ဘူး ၊ တံတားအောက်မှာ နှစ်ယောက် တစ်ကမ္ဘာ။

ပုဒ်မ ၁၂ နဲ့ ကားစီးခြင်း

သမ္မတ ဦးဝင်းမြင့်နဲ့ အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် တို့ ရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာ ပါတီလုပ်ငန်းတွေလုပ်ဆောင် တဲ့ အခါ နိုင်ငံတော်ပိုင်ယာဉ်တွေနဲ့ သွားခွင့်မရှိဘူး။ နိုင်ငံရေးပါတီတွေဟာ နိုင်ငံတော်ပိုင် ယာဉ်၊ ပစ္စည်းတွေကို မသုံးရဘူး။ ဒီကား တွေက နိုင်ငံတော်ပိုင်ကားတွေဖြစ်တဲ့အတွက် ဥပဒေကို ချိုးဖောက်ရာရောက်တယ်လို့ ဝေဖန်နေတာတွေ တွေ့ရတယ်။ တစ်ချို့ကလည်း သြဂုတ်လ ၂၃ ရက်နေ့ အင်န်အယ်လ်ဒီခေါင်းဆောင်တွေနဲ့ အင်န်အယ်လ်ဒီပါတီ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်တွေ တွေ့ဆုံတဲ့အခမ်းအနားကို နိုင်ငံတော်ပိုင်ကားတွေနဲ့ လာကြတယ်။ ဒါဟာ ဥပဒေ ကို ချိုးဖောက်ရာရောက်တယ်လို့ ဆိုကြတယ်။

တကယ်တော့ နိုင်ငံရေးပါတီများမှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေ ပုဒ်မ ၁၂ (က) (၅) မှာ ပါတီ တစ်ခုဟာ နိုင်ငံတော်ပိုင် ငွေကြေး၊ မြေ၊ အိမ်၊ အဆောက်အအုံ၊ ယာဉ် ၊ ပစ္စည်း တို့ကို တိုက်ရိုက်ဖြစ်စေ၊ သွယ်ဝိုက်သောနည်းဖြင့်ဖြစ်စေ ရယူသုံးစွဲခြင်းမပြုဖို့တားမြစ်ထားတယ်။

ဒါပေမယ့် အဲဒီ ပုဒ်မအောက်မှာပဲ ခြွင်းချက် အနေနဲ့ ပါတီဝင်တစ်ယောက်ယောက်ကို ဥပဒေအရ ဖြစ်စေ တာဝန်အရဖြစ်စေ နိုင်ငံတော် က ပေးအပ်ထားတဲ့ / ချီးမြှင့်ထားတဲ့၊ ဒါမှမဟုတ် နိုင်ငံတော် ကို အခကြေးငွေပေးပြီး ငှားရမ်းသုံးစွဲထားတဲ့ ငွေကြေး၊ မြေ၊ အိမ်၊ အဆောက်အအုံ၊ ယာဉ်၊ ပစ္စည်းတွေကို တော့ သုံးစွဲခွင့်ရှိတယ်လို့သတ်မှတ်ထားတယ်။ ( ပူးတွဲပါ ဓာတ်ပုံ)

ဒါ့ကြောင့် ရွေးကောက်ပွဲဝင်မယ့် သမ္မတ ဦးဝင်းမြင့်၊ အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် နဲ့ ဝန်ကြီး၊ ဒုဝန်ကြီးတွေက ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ခွင့်ပြုထားတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာ ပါတီ စည်းရုံး ရေး လုပ်ငန်း၊ နယ်မြေစည်းရုံးရေးလုပ်ငန်းတွေလုပ်ဖို့ သွားလာတဲ့အခါ နိုင်ငံတော် ပိုင် ယာဉ်တွေကို အသုံးပြုလို့ရတယ်လို့ပဲနားလည်မိတယ်။

ဒါပေမယ့် သုံးစွဲခွင့်မရှိတဲ့ ပါတီဝင်တွေက နိုင်ငံတော်ပိုင် ငွေကြေး၊ မြေ၊ အိမ်၊ အဆောက်အအုံ၊ ယာဉ် ၊ ပစ္စည်းတွေကို တိုက်ရိုက် သို့မဟုတ် သွယ်ဝိုက် သုံးစွဲရင်တော့ နိုင်ငံရေးပါတီများ မှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေ ပုဒ်မ ၁၂ ကို ချိုးဖောက်ရာရောက် တဲ့ အတွက် သက်ဆိုင်ရာပါတီဟာ အရေးယူခံမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

ရွေးကောက်ပွဲစောင့်ကြည့်လေ့လာသူတွေအနေနဲ့ မဲဆွယ်စည်းရုံးမှုတွေကို စောင့်ကြည့်တဲ့အခါ နိုင်ငံရေးပါတီများမှတ်ပုံတင်ခြင်းဥပဒေ ပုဒ်မ ၁၂ ပါအချက်တွေကို လိုက်နာမှုရှိမရှိကိုလည်း စောင့် ကြည့်သင့်တယ်လို့ထင်ပါတယ်။