Ye Htut's Blog

အင်းလေး ရှေ့ရေး

အင်းလေးကန်ဟာ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ပေ ၂၀၀၀ ကျော်မှာရှိတဲ့ ကုန်းမြင့်ဒေသ ရေချိုကန်ကြီး ဖြစ်ပါ တယ်။ အင်း‌လေးကန်ဟာ သဘာဝရေချိုကန်သက်သက်မဟုတ်ဘူး။ ကန်ထဲမှာ လူသားတွေနဲ့ သားငှက်တိရိစ္ဆာန် ပေါင်းစုံ အတူတကွ နေထိုင်ရှင်သန်နေတဲ့နေရာဖြစ်တယ်။ အင်းလေးကန်ထဲမှာ ကျေးရွာအုပ်စု ၃၄ အုပ်စု၊ ရွာပေါင်း ၄၃၄ ရွာ၊ လူဦးရေ တစ်သိန်းရှစ်သောင်းကျော် ရှိသလို  ငှက်မျိုးစိတ် ၂၆၇ မျိုး၊ ငါးမျိုးစိတ်  ၄၃ မျိုး ရဲ့ နေရင်းဒေသလည်း ဖြစ်တယ်။ ဒါ့အပြင် ကမ္ဘာပေါ်မှာ ဘယ်နေရာမှာမှ မတွေ့နိုင်ဘဲ အင်းလေးဒေသမှာပဲ တွေ့နိုင်တဲ့ ခရုမျိုးစိတ် ၂၀ နဲ့ ငါးမျိုးစိတ် ၉ မျိုးလည်းရှိတယ်။ ဆောင်းရာသီဆိုရင် အင်းလေးကို  ဆောင်းခိုငှက် နှစ်သောင်းကျော်လောက်လာတယ်။ 

 ဒီလိုထူးခြားတဲ့ အခြေအနေတွေရှိတဲ့အတွက်  ၁၉၈၅ ခုနှစ် မှာ  ၆၄၂ စတုရန်းကီလိုမီတာကျယ်တဲ့ အင်းလေးကန် ဘေးမဲ့တောကိုတည်ထောင်ခဲ့တယ်၊ ဒါ့အပြင် ‌ဘေးမဲ့တောနဲ့ ဆက်စပ်နေတဲ့  မြောက်ဘက် ၁၀.၃၆ ကီလိုမီတာ ကိုလည်း  ငှက်ထိန်းသိမ်း ရေး နယ်မြေ အဖြစ်သတ်မှတ်ခဲ့တယ်။ အာဆီယံအဖွဲ့ကလည်း ၂၀၀၃ ခုနှစ်မှာ  အာဆီယံ အမွေအနှစ်ဥယျာဥ် အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ပြီး  ၂၀၁၅ ဇွန်လ ၉ ရက်နေ့မှာ ယူနက်စကို က အင်းလေး ကန်ဒေသကို လူသားနှင့် ဇီဝ  အဝန်းနယ်မြေ( Man and Biosphere Reserve- MAB) အစီအစဥ်အရ ဇီဝအဝန်း နယ်မြေ တစ်ခု အဖြစ်သတ်မှတ်ပေးခဲ့တယ်။ ဒါ့အပြင် ၂၀၁၈ ခုနှစ်မှာ ရမ်ဆာရေဝပ်ဒေသအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ ပြီး ၂၀၂၀ ပြည့် နှစ်မှာတော့ အရှေ့အာရှ-ဩစတေးလျ ငှက်များပျံသန်းရာလမ်းကြောင်းမှာရှိတဲ့အတွက် အရေး ကြီး ငှက်နယ် မြေ  IBA အဖြစ်လည်း သတ်မှတ်ခံခဲ့ရပါတယ်။ 

အင်းလေးကန်သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးကို အလေးပေးတဲ့ သတ်မှတ်ချက်အမျိုးမျိုးရှိနေပေမဲ့လည်း လက်တွေ့ဘဝမှာတော့ အင်းလေးကန်ရဲ့ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ဟာ ပိုကောင်းမလာဘဲ ပိုပြီး ဆိုးဝါးလာနေပါ တယ်။ အင်းလေးကန်သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးနဲ့ပတ်သက်တဲ့ အစီရင်ခံစာတွေမှာ ဖော်ြပခဲ့တဲ့ စိန်ခေါ်မှု တွေကို ပြန်ချုပ်လိုက်ရင် ဟိုတယ်များရဲ့  မြေယာအသုံးချမှုနဲ့ ရေဆိုးစွန့်ပစ်မှု၊ အင်းအတွင်းကျေးရွာများရဲ့ မိလ္လာ စွန့်ပစ်မှု၊ အင်းအတွင်းရှိ အိမ်တွင်းစက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်းများရဲ့ ဓာတုပစ္စည်းများ စွန့်ပစ်မှု၊ စိုက်ပျိုးရေး လုပ်ငန်း များမှာ ပိုးသတ်ဆေးနဲ့ ဓာတ်မြေဩဇာ အလွန်အကျွံသုံးစွဲမှု။  အင်းလေးရေဝေရေလဲ ဒေသအတွင်း တောပြုန်းပြီး အင်းအတွင်း နုန်းပို့ချမှုများပြားလာ မှုနဲ့ ရာသီဥတုပြောင်းလဲလာမှုများ ဖြစ်တာကို တွေ့ရပါတယ်။ 

 အဲဒီထဲမှာ ထင်သာမြင်သာအရှိဆုံးကတော့ နုန်းပို့ချမှုများပြီး ကန်ဧရိယာကျဥ်းလာတာနဲ့ နွေရာသီဆိုရင် ကန်ရေ နည်းလာတဲ့ အခြေအနေပါပဲ။ အင်းလေးကန်ထဲကို  စီးဝင်တဲ့ချောင်းက အင်း အရှေ့ဘက်မှာ  ၁၇ ချောင်း၊ အနောက်ဘက်မှာ  ၁၁ ချောင်းနဲ့  မြောက်ဘက်မှာ  တစ်ချောင်း၊ စုစုပေါင်း ချောင်း ၂၉ ချောင်းရှိတယ်။   ရေဆင်း ဧရိယာ၁၄၂၂ စတုန်းရန်းမိုင်ရှိတယ်။ သဘာဝအရ အထူးသဖြင့် မိုးရာသီဆိုရင် အဲဒီချောင်းရေတွေနဲ့ အတူ နုန်းတွေ  ကအင်းထဲကိုရောက်လာတာပါပဲ။ပတ်ဝန်းကျင်တောင်တန်းတွေပေါ်မှာ တောပြုန်းတာများလာတာနဲ့ အမျှ ကန်ထဲ ကို နုန်းပို့ချမှုကလည်း ပိုများလာတာပေါ့။  

ဒီပြဿနာကို ဖြေရှင်းဖို့အတွက် စော်ဘွားခေတ်ထဲက ဆောင်ရွက်ခဲ့တာပါ။ ညောင်ရွှေစော်ဘွားအဆက်ဆက် က အင်းလေးကန်အ‌ရှေ့ဘက်မှာ တစ်ဖက်ဆည်ကန် ကိုးကန်တည်ဆောက်ခဲ့တယ်။ အဲဒီတစ်ဖက်ဆည်ကန်တွေ က စိုက်ပျိုးရေးအတွက်ရေပေးသလို အင်းထဲကို စီးဝင်မဲ့ ချောင်းတွေရဲ့  နုန်းစစ်ကန်တွေလည်းဖြစ်တယ်။ အင်း အနောက်ဘက်မှာတော့ မြေအနေအထားအရ တောင်တန်းနဲ့ ကန်ကြားမှာ မြေပြန့်ဧရိယာနည်းလို့ တစ်ဖက် ပိတ်ဆည်တွေတည်ဆောက်လို့မရတဲ့အတွက် တောင်စောင်းအမြင့်ပိုင်းမှာ သစ်တော၊ တောင်ခြေ မှာ ရွာ အလိုက် ထင်းတော ဝါးတော နဲ့ မြေပြန့်နေရာမှာ စိုက်ခင်းတွေထားပြီး နုန်းပို့ချမှုကို ထိန်းခဲ့တယ်။  နုန်းပို့ချမှုများတဲ့ သန်းတောင်ချောင်းမကြီးကို ရေပေးမြောင်းငါးခု ခွဲပြီး စိုက်ပျိုးရေး အတွက် အသုံးချခြင်းဖြင့် နုန်းပို့ချမှုနည်း အောင်လုပ်ပေးခဲ့တယ်။ 

အင်းလေးကန်ထဲမှာ သောင်တူးစက်နဲ့ ရေလမ်းကြောင်းတူးဖော်ဖို့အတွက်ကိုတော့  ၁၉၈၉ ခုနှစ်မှာ တိုင်းတာရေး စလုပ်ပြီး ၁၉၉၀ မှာလုပ်ငန်း စတင်ခဲ့တယ်။၁၉၉၂ ခုနှစ်မှာ   ဆည်မြောင်းဦးစီးဌာန လက်ထောက်ညွှန်ကြား  ရေးမှူး ရုံးကို ညောင်ရွှေမှာ ဖွင့်ခဲ့တယ်။ ၂၀၂၂ စာရင်းအရတော့   စီမံကိန်းလုပ်ငန်းတွေ စတင်ဆောင်ရွက်တဲ့အချိန်ကနေ လက်ရှိအချိန်အထိ နုန်းထိန်းတမံ ခြောက်ခု၊ နုန်းဖမ်းဆည်အသေး ၂၈၄ ခု တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး သဲနုန်းကျင်း ၃၅ ဒသမ ၅၆ သိန်း ဆယ်ယူခဲ့ပြီးဖြစ်တယ်လို့ ဆိုတယ်။ 

ဒါ့အပြင် အင်းလေးကန်ထိန်းသိမ်းကာကွယ်ရေးစီမံချက်ကို ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်က စပြီး ငါးနှစ် စီမံကိန်းနဲ့ ဆောင် ရွက် ခဲ့တာလည်းရှိတယ်။အဲဒါကတော့ ရေလမ်းကြောင်းထိန်းသိမ်းရေးတင်မဟုတ်ဘဲ ဘက်စုံထိန်းသိမ်းရေးအတွက် ဆောင်ရွက်တာဖြစ်ပြီး ၂၀၁၂ က စပြီး UNDP နဲ့ နော်ဝေနိုင်ငံတို့က ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခဲ့တယ်။ ဒုတိယ ငါးနှစ် စီမံ ကိန်းက ၂၀၂၀ မှာ ပြီးတာဆိုတော့ အခုဆက်လုပ်နေလား၊ နိုင်ငံတကာက ပါဝင်နေသေးလာဆိုတာတော့ မသိဘူး။  

နှစ်အဆက်ဆက် ထိန်းသိမ်းမှုတွေလုပ်ခဲ့ပေမဲ့ အင်းလေးကန်ကတော့ တဖြည်းဖြည်းကျုံ့လာနေတယ်။ ၁၉၃၄ ခုနှစ်က အင်းလေးကန်ဧရိယာက ၁၀၄ စတုရန်းမိုင်ရှိပေမဲ့ အခု ၆၃ စတုရန်းမိုင်ပဲရှိတော့တယ်။ အဲဒီထဲမှာ ကျွန်းမျောရိုင်း ဧရိယာ ၁၃ စတုရန်းမိုင်၊ ကျွန်းမျော စိုက်ခင်းဧရိယာ ၁၅ စတုရန်းမိုင်၊ လူနေထိုင်သည့် ဧရိယာ ၃ စတု ရန်းမိုင်၊ စိုက်ပျိုးမြေ ၈ စတုရန်းမိုင်ကို နှုတ်လိုက်ရင် အင်းရေပြင်ကျယ်ဧရိယာက ၂၄ စတုရန်းမိုင်ပဲ ကျန် တယ်။ နွေရာသီဆိုရင် ကန်ရေနည်းလာတဲ့အတွက် တချို့ရွာတွေမှာ ရေလမ်းက လူသွားလမ်းဖြစ်လာတယ်။  ဖောင်တော်ဦးဘုရားလှေဆိပ်တောင် ကုန်းပြင်ဖြစ်သွားတဲ့ နှစ်တွေရှိလာတယ်။ 

အင်းလေးကန်ထဲ နုန်းပို့ချတာကို ထိန်းသိမ်းဖို့ အကုန်အကျအနည်းဆုံးနဲ့ အထိရောက်ဆုံးကတော့ ရှေးယခင် ထဲ ကျင့်သုံးခဲ့တဲ့ သစ်ပင်တွေ၊ ကိုင်းတောတွေကို ထိန်းသိမ်းထားတဲ့နည်းလမ်းပါပဲ။ ဒါပေမဲ့လည်း သဘာဝ ပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေးအတွက် တာဝန်ရှိတဲ့ ဌာနတွေဟာ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်တွေရဲ့  အကျိုးစီးပွားကို ဟန့် တားဖို့မလွယ်လှဘူး။

အထင်ရှားဆုံးသာဓက နှစ်ခုကတော့ ၂၀၁၁ မတ်လ  မှာ အင်းအရှေ့ဘက် မိုင်းသောက် ကျေးရွာ အုပ်စုမှာ   သဘာဝ နုန်းစစ်ကန်အဖြစ်တည်ရှိနေတဲ့ ကိုင်းတော ဧက ၉၀ ကိုဟိုတယ်စီမံကိန်းအတွက် သစ်တောမြေအဖြစ်က စွန့်လွှတ် လိုက်ပေးလိုက်တဲ့ ဖြစ်စဥ်နဲ့  ၂၀၁၂ ခုနှစ်အတွင်းမှာ အင်းအရှေ့ဘက်ခြမ်း ဟိုတယ်စီမံကိန်းအတွက် သစ်တောမြေ ၆၂၂ ဧက ( တချို့သတင်းတွေမှာ ၆၆၂ ဧက) ကို စွန့်လွှတ်ပေးလိုက်ရတဲ့ ဖြစ်စဥ်တွေပါပဲ။ အဲဒီ ကိစ္စ နှစ်ခုလုံးဟာ  ဒေသခံတွေရဲ့ ကန့်ကွက်မှုတွေကြောင့် ရပ်ဆိုင်းနေပါတယ်။ 

 ဒီဖြစ်စဥ်နှစ်ခုကဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကိုသဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိခိုက်ပျက်စီးမှုမရှိဘဲနဲ့ရနိုင်မလား၊ဒီနှစ်ခုကို ဟန်ချက် ညီ အောင် ဘယ်လိုလုပ် မလဲ။ ငွေကြေးနဲ့လူ့စွမ်းအားအရင်းအမြစ်ကို ဘယ်လိုသုံးမလဲ ဆိုတဲ့အချက်ကို မီးမောင်း ထိုးပြနေ တာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။  အဲဒီအတွက် အဓိက လိုအပ်ချက်ကတော့ အင်းလေးကန်ရေရှည် တည်တံရေး  စီမံ ခန့်ခွဲ မှုတွေမှာ ဒေသခံလူထုတွေပိုမိုပါဝင်ခွင့်ပေးဖို့ပါပဲ။ အဲဒီလို လုပ်ပိုင်ခွင့်ဆိုတာကလည်း ဥပဒေနဲ့ သတ်မှတ် ပေးမှ ခိုင်မာ မှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါ့ကြောင့် အင်းတိုင်းရင်းသားတွေက ရှမ်းပြည်နယ်လွှတ်တော်ကနေ ဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း ပေး နိုင်ဖို့ အတွက် ကြိုးစားခဲ့တာ အင်န်အယ်လ်ဒီအစိုးရလက်ထက် ၂၀၁၉ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၁၉ ရက်နေ့မှာ ရှမ်းပြည် နယ်လွှတ်တော် က “အင်းလေးကန်ဒေသ ထိန်းသိမ်းကာကွယ်ရေးဥပဒေ” ကိုပြဋ္ဌာန်းနိုင်ခဲ့တယ်။ 

အဲဒီဥပဒေအရ ရှမ်းပြည်နယ်အစိုးရ သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး က ဥက္ကဌ၊ အင်းတိုင်းရင်းသားနဲ့ ကယန်းတိုင်းရင်းသားရေးရာဝန်ကြီး တွေက ဒုဥက္ကဌ အဖြစ်ဆောင်ရွက်တဲ့ “ အင်းလေး ကန်ဒေသအုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့”က အင်းလေးကန်ကို စီမံခန့်ခွဲမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီအဖွဲ့ထဲမှာ လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်နဲ့ ဌာနဆိုင်ရာတွေအပြင် ဒေသခံလူထု ကိုယ်စားလှယ်ငါးဦးနဲ့  ဒေသလူမှုရေးအသင်းအဖွဲ့များ ရဲ့  ကိုယ်စားလှယ်ငါးဦးလည်း ပါဝင်မှာဖြစ်ပါတယ်။ အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့က အင်းလေးကန်နဲ့သက်ဆိုင်တဲ့ လုပ်ငန်းများ ကို စီမံခန့်ခွဲခွင့်ရှိသလို အင်းလေးကန်ရဲ့ ရေနဲ့ သယံဇာတတွေကို အသုံးပြုတဲ့လုပ်ငန်းတွေကနေ ရလာတဲ့ ရန်ပုံ ငွေနဲ့ အင်းလေးကန်ဇုန်ဝင်ကြေးကို အင်းလေးကန်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် စီမံခန့်ခွဲသုံးစွဲခွင့်လည်း ရှိတယ်။ 

ဒေသခံတွေကတော့ အဲဒီအုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ပေါ်လာတာကို ကြိုဆိုကြပေမဲ့ ကိုဗစ်၁၉ ကြောင့် အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ ပီပီ ပြင်ပြင်အကောင်အထည်ဖော်တာမမြင်လိုက်ရဘူး။ အခုအချိန်မှာတော့ အဲဒီအုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ အကြောင်း ပြောသံ ဆိုသံ တောင် မကြားရတော့ဘူး။ လူတွေကတော့ အင်းလေးကန်စီမံခန့်ခွဲရေးဟာ သူတို့လက်ထဲ ရောက်မလာဘဲ ဟိုးတစ်ချိန်ကလို ဗဟိုဦးစီးစနစ်ဘက်ပြန်ရောက်သွားပြီလို့ခံစားနေရတယ်။ 

အင်းလေးကန်ကို ဘယ်သူတွေက ဘယ်လို ကယ်တင်မလဲဆိုတာကတော့ ရေရေရာရာမဖြစ်သေးပေမဲ့ နုန်း တွေ ကန်ထဲကို စီးဝင်နေတာက ရပ်မသွားဘူး၊  ပိုးသတ်ဆေးတွေ၊ ဓာတ်မြေဩဇာတွေကလည်း နေ့စဥ်ရေထဲကို စိမ့်ဝင်နေတယ်။လူတွေကလည်းရေဆိုးတွေ၊မိလ္လာတွေစွန့်ပစ်နေဆဲပဲ။ အင်းလေးကန်ရေကလည်း နေ့စဥ်နဲ့ အမျှ ပိုပို ညစ်ညမ်းလာနေတယ်။ 

 ဒါပေမဲ့၁၉၉၄ ခုနှစ်  မြန်မာ့အမျိုးသားပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာမူဝါဒမှာ “ နိုင်ငံ၏ ကြွယ်ဝချမ်းသာမှုသည် ထိုနိုင်ငံမှ ပြည်သူ ပြည်သားများ၊ ယဥ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်၊ ပတ်ဝန်းကျင်နှင့် သဘာဝသယံဇာတများကို ဆိုလိုပါသည်။ မြန်မာ့ ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာမူဝါဒ၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ ပြည်သူပြည်သားများ၏ လူနေမှုဘဝ တိုးတက်မြင့်မားရေး အတွက်ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဆိုင်ရာလုပ်ငန်းများကို ဖွံ့ဖြိုးမှုဆိုင်ရာလုပ်ငန်းများနှင့် ညီညွတ်မျှတစွာ ပေါင်း စည်း ဆောင်ရွက်နိုင်ရန်ဖြစ်သည်။” လို့ ဖော်ပြထားတာ ကို သတိရတဲ့သူ အတော်နည်းသွားပြီ။

အင်းလေး နဲ့ ဧည့်သည်

ညောင်ရွှေမြို့နဲ့ အင်းလေးကန်ကို နောက်ဆုံးလည်ပတ်ခဲ့တာ ၂၀၁၅ ခုနှစ်ကဖြစ်ပါတယ်။ ၂၀၂၂ ဒီဇင်ဘာလထဲမှာ ကလော- အင်းလေး နှစ်ညအိပ် သုံးရက် တောတွင်းခရီးကြမ်းလျှောက်ခဲ့ပေမဲ့ အင်းတိန်ဘုရားတွေ အထိပဲ ရောက်ခဲ့ပြီး အင်းတိန်ကနေ ကလောကို တိုက်ရိုက်ပြန်ခဲ့တဲ့အတွက် အင်းထဲမရောက်ခဲ့ဘူး။ ၂၀၁၅ ခုနှစ် ရောက်ခဲ့ ချိန်က ညောင်ရွှေ အင်းလေးဒေသမှာ ခရီးသွားလုပ်ငန်းအရှိန်အဟုန်ကောင်းကောင်းနဲ့ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်နေချိန်၊ အနာဂတ်ကို မျှော်မှန်း ပြီး လုပ်ငန်းတွေတိုးချဲ့နေချိန်ဖြစ်ပါတယ်။

တစ်ဘက်မှာလည်း စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်တွေနဲ့ ဒေသခံများရဲ့ အကျိုးစီးပွားကြား၊ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးအတွက်လိုအပ်ချက်များကြား ဝိရောဓိတွေ ပြင်းထန်နေတဲ့အချိန် လည်း ဖြစ်ပါတယ်။ အထူးသဖြင့် ၂၀၁၃-၂၀၁၄ ခုနှစ်မှာ စတင်ခဲ့တဲ့ အင်းလေးကန် အရှေ့ ဘက် ဟိုတယ်ဇုန် ၆၆၂ ဧက ဖော်ထုတ်ရေး စီမံကိန်း ဆိုရင် အင်န် အယ်လ်ဒီအစိုးရလက်ထက်အထိ အငြင်းပွား မှုတွေ ဖြစ်နေတုန်း ပါပဲ။

၂၀၂၃ ခုနှစ် ဖောင်တော်ဦးပွဲတော်ကာလ အင်းလေးကို တစ်ခေါက်ပြန်ရောက်ချိန်မှာတော့ အင်းလေးဒေသ ခရီး သွားလုပ်ငန်းက တုန့်ဆိုင်းနေပါပြီ။ ညောင်ရွှေမြို့ပေါ်က ဟိုတယ် အကြီးအသေး အတော်များများ ပိတ်ထားတာ တွေ့ရတယ်။အင်းထဲမှာလည်းထူးမခြားနားပဲတဲ့။

မှတ်တမ်းများအရ အင်းလေးဒေသမှာ ၂၀၁၆ ခုနှစ်က ဟိုတယ် ၈၈ လုံး၊ အခန်း ၂၇၃၁ ခန်းရှိပြီး ၂၀၁၈ ခုနှစ်မှာ ဟိုတယ် ၁၀၃ လုံး၊ အခန်းပေါင်း ၃၃၅၅ ခန်းရှိတယ်။ ကိုဗစ်မဖြစ်ခင်ထိ အခုလို ရာသီဆိုရင် ဟိုတယ်တွေမှာ နိုင်ငံခြားသားဧည့်သည်တွေ အပြည့်၊ ညောင်ရွှေမြို့ပေါ်လမ်း တွေ၊ စားသောက်ဆိုင်တွေမှာ ည ကိုးနာရီ၊ ဆယ်နာရီ အထိ သွားကြလာကြပေါ့။ အခုတော့ဒေသခံတွေရဲ့အဆိုအရ ည ခြောက်နာရီ ကျော် ရင် လူမရှိသလောက်ပဲ။ ကိုဗစ် ၁၉ ကပ်ဘေးလွန်သွားလို့ နိုင်ငံတကာခရီးသွားလုပ်ငန်းတွေ ပြန်နလံထူလာပေမဲ့ လည်း မြန်မာ့ခရီးသွား လုပ်ငန်းကတော့ အသက်ရှုကျပ် နေဆဲပဲ။

မြန်မာ့ခရီးသွားလုပ်ငန်းပြန်နလံထူဖို့အတွက် ဆင်ဖမ်းမယ်၊ ကျားဖမ်းမယ် ပြောနေတာတော့ အတော်များတယ်။ ဒါပေမဲ့ နိုင်ငံတကာခရီးသွားဧည့်သည်တွေလာဖို့ဆိုတာ နိုင်ငံ တည်ငြိမ်အေးချမ်းဖို့ လိုသလို နိုင်ငံရဲ့ ဂုဏ်သတင်း ကောင်းမျက်နှာပန်းလှဖို့လည်း လိုတယ်။ ခက်တာက အဲဒါတွေက ရှားပါးပစ္စည်းဖြစ်နေတဲ့အတွက် အင်းလေး ရေပြင်ပေါ်မှာ ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသည်တွေပျားပန်းခတ်မြင်ရဖို့ကတော့ “ဤခရီးကား ဝေးသေး၏” ပဲ။

တစ်ချိန်ကတော့ ဟိုတယ်နဲ့ ခရီးသွားလုပ်ငန်းဆိုတာ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ တိုးတက်မှု အမြန်ဆုံး စီးပွားရေးကဏ္ဍထဲမှာ ပါပါ တယ်။ ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်မှာ မြန်မာနိုင်ငံကို လေကြောင်း၊ ရေကြောင်းနဲ့ နယ်စပ်ဒေသက လာရောက်တဲ့ ခရီးသွား ဧည့်သည် ခုနှစ်သိန်းကိုးသောင်းကျော်ရှိခဲ့တယ်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ်ရောက်တော့ ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် ခရီး သည် အရေအတွက် တစ်သန်းကျော်သွားတယ်။ ၂၀၁၆ ခုနှစ်ရောက်တော့ ခရီးသွားဧည့်သည် ၂ ဒဿမ ၉ သန်း လာ တယ်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်မှာတော့ ၄ ဒဿမ ၃ သန်းအထိ လာခဲ့ပြီး ခရီးသွားလုပ်ငန်းကနေ ဒေါ်လာ ၂ဒဿမ၉ ဘီလျံ ဝင် ငွေရခဲ့တယ်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ် မှာပဲ ကမ္ဘာ့ခရီးသွား လုပ်ငန်းအဖွဲ့ချုပ်က မြန်မာနိုင်ငံကို ခရီးသွားလုပ်ငန်းဖွံ့ဖြိုး တိုးတက် ဖို့ အလား အလာ အကောင်း ဆုံးနိုင်ငံများ စာရင်းမှာ ထည့်ခဲ့တယ်။

အခုတော့ ၂၀၂၂ ခုနှစ်မှာ မြန်မာနိုင်ငံကို လေကြောင်း၊ ရေကြောင်းနဲ့နယ်စပ်ဖြတ်ကျော်ဝင်ရောက်လာသူ အပါအဝင် ခရီးသွား ဧည့်သည်နှစ်သိန်းကျော်ပဲလာချိန်မှာ ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံက ၂၀၂၂ ခုနှစ်မှာ လေကြောင်း ခရီးနဲ့တင် ခရီးသွား ဧည့်သည် ( ၂ဒဿမ ၃၈) သန်းလာခဲ့ပြီး ၂၀၂၃ ပထမ ရှစ်လအတွင်းမှာပဲ ၃ ဒဿမ ၅ သန်းကျော်လာခဲ့တယ်တဲ့။ မြန်မာနိုင်ငံကတော့ ၂၀၂၃ ခုနှစ် ပထမ ခုနစ် လမှာ ခြောက်သိန်းကျော်ပဲလာ တယ်။

ဒါတောင် လေယာဥ်နဲ့လာတာဘယ်လောက်လဲ၊ နယ်စပ်ဖြတ်ကျော်ဝင်တာဘယ်လောက်လဲ ခွဲခြားထားတာ မတွေ့မိဘူး။ဟိုတယ်လုပ်ငန်းရှင်တွေ၊ ခရီးသွား လုပ်ငန်းအေဂျင်စီတွေလည်းလေယာဥ်တွေ၊သင်္ဘောတွေနဲ့လာမဲ့ ရုရှားခရီးသည်တွေကို မျှော်ရတာနဲ့ ရွှေလည်တိုင် ဖော့ရိုးလည်း ကျိုးတော့မယ်။ ရုရှားတိုးရစ် ဆိုတာလည်း ရုရှား ဒီဇယ်ဆီလိုပဲ ထင်သာထင် မဝင်ဘူး ကျောင်းအမ များလားမသိဘူး။

နိုင်ငံခြားခရီးသွားဧည့်သည်တွေအကြောင်းပြောရင်“နိုင်ငံခြားသားတွေမလာလည်းဘာဖြစ်လဲ၊ပြည်တွင်းခရီးသွား တွေရှိနေတာပဲ၊အခါကြီး ရက်ကြီးဆိုရင်ပုဂံ၊ချောင်းသာ၊ ငွေဆောင်၊ ကလော မှာ ဟိုတယ်အခန်းလွတ် တောင် မကျန်ဘူး” လို့ ဆိုသူတွေရှိပါတယ်။ တကယ်တော့ ပြည်တွင်းခရီးသွားဆိုတာက ရုံးပိတ်ရက်တွေမှာ စုပြုံ ကျ လာပြီး ကျန်တဲ့ ရက်တွေဆိုရင် လာတာအတော်နည်းတယ်။ ဒါတောင် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းက ကျန်တဲ့ နေရာတွေ ကို သွားလို့မရတဲ့အတွက် ပုဂံ၊ချောင်းသာ၊ငွေဆောင် ၊ ကလောကိုပဲ စုပြုံတိုးနေကြတာပါ။ နိုင်ငံခြားသား ခရီး သည်တွေကတော့ ခရီးသွားရာသီလို့ပြောကြတဲ့ဩဂုတ်၊စက်တင်ဘာကနေ နောက်နှစ် ဖေဖော်ဝါရီ၊ မတ် လောက် အထိ နေ့စဥ်လိုလို လာနေတာဖြစ်ပါတယ်။

နောက်ပြီး ပြည်တွင်းခရီးသွားအများစုက ဘုရားကျောင်းကန် နဲ့ ဓာတ်ပုံရိုက်လို့ လှတဲ့နေရာ တွေကို အသွားများ တယ်။ ပြည်ပခရီးသွားတွေကတော့ အဲဒီလိုနေရာတွေ အပြင် ခရီးကြမ်းလမ်းလျှောက်တာ၊ ဒေသလူနေမှု စနစ် ကို လေ့လာတာ၊ ဒေသအကျိုးပြုလုပ်ငန်းတွေမှာ ပါဝင်တာမျိုးတွေ လုပ်တဲ့အတွက် ခရီးသွားလုပ်ငန်းဝင်ငွေက လူတန်းစားအလွှာအသီးသီးကို ပိုပြီး စီးဆင်းသွားနိုင်တယ်။

အခုအင်းလေးဒေသခရီးသွားလုပ်ငန်းရင်ဆိုင်နေရတာအဲဒီပြဿနာပဲ။ ပြည်တွင်းခရီးသွားအများစုက တောင်ကြီး၊ ကလောကို အခြေပြု ပြီးအင်းလေးကို နေ့ချင်းပြန်လာတာများတဲ့အတွက် ညောင်ရွှေ အင်းလေး ဒေသက ဟိုတယ်တွေ က နိုင်ငံခြားခရီးသွားဧည့်သည်တွေကို အဓိက အားကိုးနေခဲ့ ရတာပါ။ အမှတ်တရ ပစ္စည်းဆိုရင် လည်း နိုင်ငံခြားသားဧည့်သည်ကိုပဲ အဓိကထားရောင်းရတာပါ။ ပိုးထည်လုပ်ငန်းတွေဆိုရင် ပြည်တွင်းဧည့်သည် ကို အားကိုးလို့မရဘူး။ ပြည်တွင်းဧည့်သည်အများစုက ချည်ထည်လောက်ပဲ ဝယ်တာပါ။ အင်းလေးကို လာတဲ့ ပြည်တွင်းခရီးသွားတွေထဲက ဈေးကြီးတဲ့ ပိုးထည် တွေ၊ ကြာချည်နဲ့ ယက်တဲ့အထည်တွေကိုဝယ်နိုင်တာဆိုလို့ နောက်မှာ ဘာဝယ်ဝယ် ငွေရှင်းပေးမယ်ဆိုတဲ့ သူတွေပါတဲ့ ဧည့်သည်တွေပဲ ရှိသတဲ့။ အဲဒါမျိုးကလည်း တစ် လ တစ်ယောက်တောင် မကြုံပါဘူး။

နောက်ပြီး ပြည်တွင်းဧည့်သည်တွေထဲမှာ ကျေးရွာလူနေမှုဘဝလေ့လာတာ၊ အင်းလေးဒေသ တောင်တန်းတွေ ပေါ်မှာ ခြေလျင်ခရီးနှင်တာမျိုးက အတော်ရှားတဲ့အတွက် အဲဒီလုပ်ငန်းလုပ်တဲ့ ခရီးသွားအေဂျင်စီတွေဆိုရင် အလုပ်လက်မဲ့ဖြစ်နေပြီ။ တချို့ဟိုတယ်တွေကတော့ ဘဏ်ချေးငွေနဲ့ ဆောက်ထား တာဖြစ်တဲ့အတွက် ခရီးသည်မဝင်တဲ့အခါ အတိုးနဲ့တင် လုံးပါးပါးနေတယ်။

ကျွန်တော်တို့ အင်းလေးကို ရောက်တဲ့ရက်က ဖောင်တော်ဦးဘုရားပွဲ ဒုတိယရက်ဖြစ်ပေမဲ့ ပြည်တွင်း ခရီးသည်တောင်အတော်ပါးနေသလိုပဲ။ကျွန်တော်တို့ရဲ့စက်လှေသမားလေးကတော့ ဖောင်တော်ဦး ရုပ်ပွားတော် တွေ ညောင်ရွှေမှာ ကျိန်းမဲ့ ရက်တွေမှာတော့ ဧည့်သည်များမယ်လို့ မျှော်လင့်နေတယ်။ ကျွန်တော် တို့ စက်လှေ ညောင်ရွှေစက်လှေဆိပ်ကနေ အင်းရေပြင်ကျယ် ကို ထွက်လာတော့ရေလမ်းကြောင်းဝဲယာမှာလည်း ပိတ်ထားတဲ့ ဟိုတယ်တွေ တွေ့တယ်။ စားသောက်ဆိုင်တချို့လည်း ပိတ် ထားတယ်။ ။

ကျွန်တော်တို့ ရဲ့ ခရီးသွားလမ်းညွှန်ကတော့ ကမ်းဝဲယာကို လက်ညှိုးထိုးပြပြီး ဒါက ဘာ၊ ဘယ်တုန်းက ပိတ်သွား တာ စသည်ဖြင့် ရှင်းပြနေတယ်။ ရှိရာကနေ မရှိ ဖြစ်သွားတဲ့အကြောင်းတွေကြားရတာ ရင်မောလိုက်တာ။ စက်လှေ က အင်းရေပြင်ကျယ်ထဲရောက်သွားတော့ ဒီနှစ်မိုးကောင်းတဲ့ အတွက် အင်းရေအတော်များနေတာတွေ့ရတယ်။ လမ်းညွှန်က အင်းအရှေ့ဘက်ခြမ်းက မြေသားနီနီပေါ်နေတဲ့နေရာတွေကို လှမ်းပြပြီး ဟိုတယ်ဇုန်စီမံကိန်း ရပ်သွား တဲ့အကြောင်းကို ရှင်းပြနေတယ်။

ကျွန်တော်ကတော့ သူပြောတာတဲ့ စိတ်မောစရာတွေ နားမထောင်ချင်တော့ဘူး။ ဒါနဲ့ စားကျက် နေရာတွေ ရေ မြုပ်နေလို့ကုန်းမြင့်ပေါ်လာတင်ထားတဲ့ကျွဲအုပ်တွေကိုဓာတ်ပုံရိုက်နေလိုက်တယ်။တစ်နေရာမှာကျွဲတစ်ကောင် က မြေဆွေးပုံလို့ ထင်ရတဲ့ မြေစာပုံထိပ်မှာ ရပ်နေတာတွေ့တယ်။ နောက်ခံတောင်တန်းတွေနဲ့၊ သူ့အောက်မှာ တခြားကျွဲတွေ၊ ဗျိုင်းဖြူ တွေ နဲ့ ကျွဲဘုရင်လိုလို ဘာလိုလိုပေါ့။ အဲဒီရှုခင်းကို ဓာတ်ပုံလှမ်းရိုက်ရင်း ဒီကျွဲဟာ သူကိုယ်သူ တောင်ထိပ်ရောက်နေတယ်လို့ ထင်နေမလား၊ စားကျက်ပျောက်ပြီး ရေပတ်လည်ဝိုင်းနေတာကိုရော သိရဲ့လားလို့ တွေးမိတယ်။

ဖောင်တော်ဦး

ဒီတစ်ခေါက် ကျွန်တော့ခရီးစဥ်က ကလော- ပင်းတယ- ရွာငံ – ဘော်ဆိုင်း ခရီးဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ကျွန်တော် တို့ အဲဒီဒေသကို ရောက်နေချိန်ဟာ အင်းလေးဖောင်တော်ဦးဘုရား ရုပ်ပွားတော်များ ဒေသစာရီကြွချီ အပူဇော်ခံတဲ့ အချိန်ကာလနဲ့ တိုက်ဆိုင်နေတဲ့အတွက် အင်းလေးကို တစ်ရက်သွားခဲ့ပါတယ်။ ဖောင်တော်ဦးဘုရားရုပ်ပွားတော် များ ဒေသစာရီကြွချီတဲ့ ကာလ ကအောက်တိုဘာ ၁၅  ရက်ကနေ နိုဝင်ဘာ ၁  ရက်အထိ ဖြစ်ပါတယ်။  

ကျွန်တော့်နဲ့ ကျွန်တော့် ခရီးသွားဖော်မိတ်ဆွေကို ပင်းတယ က မိတ်ဆွေတစ်ယောက်က ပင်းတယ – ဟဲဟိုးလမ်း အတိုင်း လိုက်ပို့ပါတယ်။ အဲဒီလမ်းက တောင်ကြီး ဒါမှမဟုတ် ဟဲဟိုးလေယာဥ်ကွင်းကနေ ပင်းတယ ကို သွား ချင်တဲ့ ခရီးသွားများအတွက်အဆင်အပြေဆုံးလမ်းကြောင်းပါ။ ဟဲဟိုးကနေ ပင်းတယအထိ ၂၂ မိုင်ပဲ ရှိပါတယ်။ လမ်းဘေးဝဲယာမှာလည်း စိုက်ခင်းတွေ၊ တောင်ကုန်းလေးတွေ နဲ့   ရှုခင်းလှပါတယ်။ ကလောကို ရောက်တိုင်း သူ့ ဟိုတယ်မှာတည်းခိုနေကြ၊တောတွင်းခရီးကြမ်းသွားမယ်ဆိုရင်လမ်းပြအဖြစ်သုံးနေကြကိုမျိုးဇော်က (#motherlandhotel , 09789713458) က ကလော တောင်ကြီးကားလမ်း နဲ့ ပင်းတယဟဲဟိုကားလမ်းဆုံမှာ ကားနဲ့  စောင့်နေတယ်။ ကျွန်တော်တို့က ဟဲဟိုးကနေ ညောင်ရွှေကို ခေါင်တိုင်လမ်းခွဲက တဆင့်သွားတယ်။ ဒီလမ်းက ရွှေညောင်-ညောင်ရွှေလမ်းထက် ကားပိုရှင်းတယ်၊လမ်းခွဲကနေညောင်ရွှေစက်လှေဆိပ်ထိ၈ မိုင်ပဲ ရှိတယ်။  ညောင်ရွှေ ရောက်တော့  ကြိုချိတ်ထားတဲ့  စက်လှေနဲ့ အင်းလေးကို ဆက်သွားတယ်။  

ဖောင်တော်ဦး ဘုရား ရုပ်ပွားတော်တွေက ကျွန်တော်တို့ သွားတဲ့ အောက်တိုဘာ ၁၆ ရက်နေ့မှာ အင်းတိန်ကနေ ဟဲယာ ရွာမကို ဒေသစာရီကြွချီမှာြဖစ်ပြီး အင်းတိန်ကနေ မွန်းလွဲ နှစ်နာရီခွဲလောက်မှာ စထွက်လာမှာ ဖြစ်တဲ့ အတွက် မနက်ပိုင်းမှာ အင်းထဲလည်ပတ်ဖို့ အချိန်ရတယ်။ ဒါ့ကြောင့် မိုင်းသောက်တံတား၊ ရေခြံစိုက်ခင်းများ၊ ယက်ကန်းလုပ်ငန်းနဲ့ ပန်းပဲ လုပ်ငန်းတွေကို အရင်သွားလေ့လာပါတယ်။ 

နေ့လယ်စာကိုတော့ အင်းထဲက စားသောက်ဆိုင်တစ်ဆိုင်မှာစားတယ်။ ဆိုင်အပြင်အဆင်ကတော့ ကောင်းပါ တယ်။ အစားအသောက်ကတော့ ပေးရတဲ့ဈေးနဲ့ မတန်ဘူး၊ လက်ရာကလည်း သာမန်ပါပဲ။ အင်းထဲမှာ ရွေးချယ် စရာ နည်းတော့လည်း အလုပ်ဖြစ်နေတာပေါ့။ ဟဲယာရွာမကို မွန်းလွဲနှစ်နာရီမှာအရောက်သွားလိုက်တယ်။ အချိန် စောနေသေးပေမဲ့ စက်လှေသမားက နောက်ကျသွားရင် လှေဝင်ရတာခက်မယ် လို့ ပြောတယ်။ 

ဟဲယာရွာမ ကို ဖောင်တော်ဝင်လာမယ့်ရေလမ်းကြောင်းကို ရောက်သွားတော့ ကြည်ညိုပူဇော်ဖို့ စောင့်နေတဲ့  လှေနည်းနည်းပဲ ရှိသေးတယ်။  ဘုန်းကြီးကျောင်းရှေ့မှာတော့ ကရဝိတ်ဖောင်တော်ကြီး အသင့်စောင့်နေတာကို တွေ့ရတယ်။ အင်းတိန်ကနေ ဒေသစာရီကြွလာမှာက ဖောင်တော်အသေးဖြစ်ပြီး ရွာမ ရောက်မှ ဖောင်တော် အကြီးပေါ် ပင့်ဆောင်ပြီးစံကျောင်းကို သွားမှာလို့ သိရတယ်။ 

ကျွန်တော်တို့ကတော့ ဘုန်းကြီးကျောင်း အနောက်ဘက် အထက်တန်းကျောင်းနားမှာရှိတဲ့ လူကူးတံတားနေရာက သွားစောင့်တယ်။ အဲဒီနေရာက ရွာမ အဝင်ရေလမ်းကြောင်းအဝမှာရှိတဲ့အတွက် အပေါ်စီးကနေ မြင်ကွင်း ကောင်းကောင်းနဲ့ ရိုက်လို့ရတယ်။ တံတားကတော့ ရေလယ်အပိုင်းမရှိဘူး။ ဖောင်တော်ဝင်လို့ ရ အောင် ခဏ ဖျက်ထားတာထင်တယ်။ ကျွန်တော်တို့ ရောက်ပြီးမကြာခင်မှာပဲ ဓာတ် ပုံဆရာတွေထပ်ရောက်လာတယ်။ သူတို့ က တော့ ညောင်ရွှေဒေသခံတွေဆိုတော့ သူတို့ဆီက ဓာတ်ပုံရိုက်ရမဲ့ အနေအထား၊ ရှုထောင့်၊ ကင်မရာ ဆက်တင် တွေ ကို မေးရတယ်။ အခုရိုက်မဲ့နေရာက ရွာအဝင်ရေလမ်းဆိုတော့ အရှိန်နှေးသွားတဲ့အတွက်  ဆွဲလှေပေါ်က လှေလှော်သားတွေတက်ညီလက်ညီအားသွန်ခွန်စိုက်လှော်ခတ်နေတာကိုတော့ရိုက်လို့မရဘူး။ဒါပေမဲ့ ဖောင်တော် နဲ့ ဆွဲလှေတွေကိုအနီးကပ်အပေါ်စီးက ရိုက်လို့ရတယ်။ အင်းရေ ပြင်ကျယ်ကို ဖြတ်တဲ့ အချိန် ဆိုရင်တော့ လှေလှော်တဲ့မြင်ကွင်းကို ရိုက်လို့ရတယ်၊ ဒါပေမဲ့ အဝေးကပဲ ရိုက်နိုင်တယ်။ သူတို့ကတော့  နောက် နှစ်ဆိုရင် အင်းထဲမှာတည်းပြီး ဒေသစာရီကြွချီတဲ့နောက်ကို လိုက်ရိုက် ဖို့ အကြံပေးတယ်။ 

ကျွန်တော်တို့ရောက်စက လှေတွေ၊ လူတွေမများသေးပေမဲ့ နှစ်နာရီခွဲလောက်က စပြီး လှေတွေ တဖြည်းဖြည်း များလာတယ်။ တရုတ်အင်ဂျင်၊ ကားအင်ဂျင်တပ်လှေတွေပါသလို ဂျွန်ဆင် နဲ့ ယာမာဟာ စက်တပ်လှေတွေ လည်း ပါတယ်။ အဲဒီလှေတွေကတော့ နည်းနည်းအရွယ်ငယ်ပြီး  ကိုယ်ပိုင်အိမ်သုံးလှေတွေဖြစ်ပုံရတယ်။ အရွယ် မျိုးစုံလှေတွေ ရေလမ်းကြောင်းဘေးမှာ အစီအရီဆိုက်ကပ်ထားတာကို မြင်ရတာ  ကျန်တဲ့ ဒေသက ဘုရားပွဲ တွေမှာ ထွေလာဂျီ၊ လိုက်ထရပ်၊ ဆလွန်း ကားမျိုးစုံလာတဲ့မြင်ကွင်းနဲ့တူတယ်။ လှေတွေပေါ်က လူတွေကလည်း ဒီဇိုင်းမျိုးစုံပါပဲ။ တချို့လှေတွေမှာတော့ ဘုရား ပန်းတွေ တင်လာတာတွေ့တယ်။ တချို့လှေတွေမှာတော့ ဗန်းလေး တွေနဲ့လှူဖွယ်ပစ္စည်းတွေယူလာတယ်။ကျွန်တော်တို့စောင့်နေတဲ့ တံတားနားမှာတော့ လှေကြီးနှစ်စီးက ရေသန့်ဘူး တွေ အပြည့်တင်ပြီး စောင့်နေတယ်။ သူတို့ကတော့ ဖောင်တော်ကို ဆွဲလာတဲ့ လှေတော်သားတွေကို ရေသန့်ဘူး‌ လှူဒါန်းမဲ့အဖွဲ့တွေပါ။ ဘုရာဖူးလှေတွေကြားထဲမှာ လူးလာဆန်ခတ်သွားနေတာကတော့ စျေးလှေတွေပေါ့။ အများ ဆုံးရောင်းရတာကတော့ ကွမ်းယာ နဲ့ အအေးဘူးတွေပဲ။ 

ဖောင်တော်ဦးဘုရားတွေဒေသစာရီမကြွနိုင်တာသုံးနှစ်ရှိပြီဆိုတော့လူတိုင်းစိတ်လှုပ်ရှားနေကြတယ်။ ဖောင်တော် ကြွလာမဲ့ဘက်ကို မျှော်ကြည့်နေကြတယ်။ ဖုန်း နဲ့ သတင်းလှမ်းမေးသူလည်း ရှိတယ်။ တစ်ချို့လှေတွေကတော့ ဖောင်တော်လာမဲ့လမ်းဘက်ကို အခြေအ‌နေသွား ကြည့်ကြတယ်။   

လေးနာရီထိုးတော့ လှေတော်သားတွေ သီချင်းဆိုသံ၊ အိုးစည်ဗုံမောင်းတီးသံတွေ စကြားရပြီး မကြာခင်မှာပဲ ဆွဲ လှေတွေ စဝင်လာတယ်။ အနားကလူတစ်ယောက်ကတော့ ဒီနှစ် ဆွဲလှေပေါင်း နှစ်ဆယ်ကျော်ရှိတယ်၊ ဟိုး အရင်နှစ်တွေကဆို သုံးဆယ်ကျော်တယ်လို့ ပြောတယ်။ လှေတော်သားတွေက ရိုးရာဝတ်စုံတွေနဲ့ ၊ အိုးစည် ဗုံမောင်း သံတွေနဲ့အတူ စည်းချက်ကျကျ သံပြိုင်တေးတွေ ဆို နေပြီး စင်လိုလုပ်ထားတဲ့အမြင့်နေရာလေးမှာ လေးငါးဆယ်ယောက်က ရိုးရာအကကို ကနေတယ်။ တစ်ခါတစ်ခါ လှေ‌တော်သားတွေက ညာသံပေးပြီး လှေပေါ်မှ စည်းချက်ညီညီခြေထောက်တွေကို ဆောင့်ချကြတယ်။ ဘုရားဖူး တွေကတော့  လှေတွေပေါ်ကနေ လက်အုပ်ချီသူချီ၊ ဖုန်းတွေနဲ့ မှတ်တမ်းတင်သူတင်ပေါ့။ လှေတွေအားလုံးပြီးတော့ နောက်ဆုံးမှာဓမ္မပူဇာတေးတွေ ဖွင့်ထားတဲ့ ဖောင်တော်ရောက်လာတယ်။ ဖောင်တော်ဝင်လာချိန်ခံစားချက်ကတော့ ပြောမပြ တတ်အောင် ထူးခြား လှပါ တယ်။ လေထုထဲမှာ ကြည်ညိုသဒ္ဓါစိတ်တွေ ပျံ့လွင့်နေတာကို ခံစားလို့ရတယ်။ လူ တွေက ‌ပျော်ဖို့၊ ပျော်လို့ လာမဟုတ်ဘူး။ နှစ်စဥ် သူတို့ ကြည်ညိုပူဇော်လာတဲ့ ဘုရား၊ ခေတ်ပျက်လို့ သုံးနှစ်လောက် ပူဇော် ခွင့်မရတဲ့ ဘုရား ကို သဒ္ဓါတရားအပြည့်နဲ့ လာရောက်ဖူးမျှော်ပူဇော်ကြတယ်ဆိုတာ သူတို့ မျက်နှာမှာ၊ သူတို့ ကိုယ်ဟန်အမူအရာမှာ အထင်သားမြင်တွေ့နေရတယ်။ 

ဖောင်တော်နှစ်စင်း ဆုံမိချိန်မှာတော့ ဖောင်တော်အသေးပေါ်က ဖောင်တော်ဦး ရုပ်ပွားတော်များကို ဖောင်တော် အကြီးပေါ်ကို ပင့်ဆောင်တယ်။ ပြီးတော့ ဆွဲလှေတွေနဲ့ အကလှေကြီးတစ်စီးက ဦးဆောင်ပြီး စံကျောင်းရှိရာ ဘက် ကို ဆက်သွားတယ်။ ဖောင်တော်နောက်က ဘုရားဖူးလှေတွေလိုက်သွားကြတာ ရေလမ်းကြောင်းနဲ့ အပြည့်ပဲ။ ဒီ လောက်များတဲ့ လှေတွေ၊ လူတွေကြားမှာ တချို့ဘုရားပွဲတွေမှာ မြင်ရ၊ ကြားရတဲ့ အမြင်မတော်တဲ့ လုပ်ဆောင် မှုတွေ၊ အော်ဟစ်နောက်ပြောင်တာတွေ လုံးဝမရှိဘူး။ ဟောဒီအခမ်းအနားမှာ ဗုဒ္ဓကိုယ်စား ရုပ်ပွားတော်တွေကို ကြည်ညိုသဒ္ဓါစိတ်ကလွဲလို့ ဘာမှ မရှိဘူး။ 

ကျွန်တော်တို့ကတော့ ဖောင်တော်နောက်ကို မလိုက်တော့ဘူး။ မမှောင်ခင် ညောင်ရွှေ အရောက်ပြန်ရမှာဖြစ်တဲ့ အတွက် လှေစောင့်နေတဲ့နေရာကို ပြန်သွားတယ်။ အပြန်လမ်းမှာ ရေလမ်းကြောင်းဘေး မြေပြင်မှာ ပလတ်စတစ် ဖျာလေးခင်းပြီး ထိုင်နေတဲ့ အမေကြီးသုံးယောက်ကို တွေ့တယ်။ ကျွန်တော်က “အဖွား၊ ဘုရားပွဲစည် တယ်နော်  ” လို့လှမ်းပြောတော့ တစ်ယောက်က လေသံဝဲဝဲနဲ့ “ ဘုရားတန်ခိုးလေ” လို့ ပြန်ပြောတယ်။ 

သူပြောတာကြားတော့ “ အဖွားရေ၊ ဘုရားတန်ခိုးကြောင့်ဆိုပေမဲ့ လောကကြီးမှာ လူတွေ ဘုရားဖူးလာတာကို သူချော လို့ လှလို့ သူ့ကြောင့် ဘုရားလာဖူးတယ်လို့ ထင်နေတဲ့ ဘုရားစျေးသည်လို လူမျိုးတွေလည်း ရှိ သေး တယ်။” လို့  ပြန်ပြော ချင်ပေမဲ့ အဖွားစိတ်ရှုပ်သွားမှာ စိုးရိမ်လို့  မပြောတော့ဘူး။