၂၀၁၆ အလွှဲအပြောင်း (၂)

ရွေးကောက်ပွဲညမှာ အနိုင်အရှုံးစာရင်းတွေဟာ မဲရုံကိုယ်စားလှယ်တွေဆီ က တဆင့်အရင် ထွက်လာပါတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲ ကော် မရှင်ရဲ့ တရားဝင်စာရင်းကတော့ တိုင်းဒေသကြီး၊ ပြည်နယ်ကော်မရှင်တွေက အတည်ပြုချက်ကို ယူပြီးမှ ထုတ်ပြန်တဲ့အတွက် နည်းနည်းနောက်ကျတယ်။ ဒါပေမယ့် စာရင်းနှစ်ခုလုံးမှာ အင်န်အယ်လ်ဒီပါတီက ရှေ့က ဦး ဆောင်နေတာတော့ ထင်ထင်ရှားရှားမြင်နေရပါတယ်။

ဦးသိန်းစိန်ရဲ့ မူလ ရည်ရွယ်ချက်ကတော့ ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်ရဲ့ တရားဝင်ထုတ်ပြန်ချက် အရ အင်န်အယ်လ်ဒီပါတီက အများစုအနိုင်ရပြီး အစိုးရဖွဲ့နိုင်တဲ့အခြေအနေရောက်ရင် ဒေါ်အောင်ဆန်း စုကြည်ဆီကို ဖုန်းဆက်ပြီး ဂုဏ်ပြုစကားပြောမယ်၊ ပြီး ရင် တာဝန်လွှဲပြောင်းရေးဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းတွေကို ညှိနှိုင်းမယ်ဆိုပြီး ဆုံးဖြတ်ထားတာပါ။

ဒါပေမယ့် သူ့အစီအစဉ်အတိုင်းလုပ်လို့မရတဲ့အခြေအနေတွေဖြစ်လာတယ်။ ပထမ အခြေအနေ က ရွေးကောက်ပွဲရှုံးတဲ့ ဝန်ကြီး အချို့နဲ့ ပြည်ခိုင်ဖြိုးခေါင်းဆောင်အချို့က သူတို့အညစ်ခံရတယ်၊ ရွေးကောက်ပွဲ ရလဒ် နဲ့ ပတ်သက်ပြီး အစိုးရက တစ်ခုခု စဉ်းစားသင့်တယ်ဆိုပြီး ဦးသိန်းစိန်ကို လာပြောကြတဲ့ကိစ္စဖြစ်ပါတယ်။

ဦးသိန်းစိန်ကတော့ ရွေးကောက်ပွဲ အငြင်းပွားမှုဟာ အစိုးရနဲ့ မဆိုင် ဘူး။ ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်နဲ့ပဲဆိုင်တယ်။ ကိုယ်စားလှယ်လောင်းတစ်ဦးချင်းက ကန့်ကွက်ချင်ရင် ဥပဒေ၊ နည်းဥပဒေတွေနဲ့အညီ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ကို ကန့်ကွက်ဖို့ဖြစ်တယ်လို့ပဲ ရပ်တည်ပါ တယ်။ လာတင်ပြတဲ့ သူတွေကိုလည်း ဒီအတိုင်းပဲ ပြန်ပြောခဲ့တယ်။

တကယ်တော့အဲဒီလိုလူတွေက အနည်းစုပါ ။ ဒါပေမယ့် အစိုးရအဖွဲ့အတွင်းမှာ ဒီသဘောထား မျိုးတွေ ရှိနေတာ လူထုကြား ကိုရောက်သွားရင် ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်အပေါ် အစိုးရနဲ့တပ်မတော် က လက်ခံပါ့မလားဆိုတဲ့ စိုးရိမ်စိတ်တွေကို ပိုပြီးတိုးပွားသွားစေနိုင်တယ်။ ဒ့ါကြောင့် ကော်မရှင်ရဲ့ တရားဝင် ထုတ်ပြန်ချက် ကို မစောင့်တော့ဘဲ လက်ရှိစာရင်းများအရ အင်န်အယ်လ်ဒီ အနိုင်ရနေမှုကို အသိအမှတ် ပြု ကြောင်းနဲ့ ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်ကို လက်ခံကြောင်း ပြည်သူလူထုကို အသိပေးဖို့ လိုလာပါတယ်။

ဒုတိယအချက်ကတော့ နိုဝင်ဘာလ ၁၀ ရက်နေ့မှာ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်က သမ္မတ ဦးသိန်းစိန်၊ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် နာယက သူရဦးရွှေမန်း နဲ့ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေး ဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်တို့ တစ်ဦးချင်းဆီကို ရွေးကောက်ပွဲရလဒ် အကောင်အထည် ဖော်ရေးအတွက် လာမည့် ရက်သတ္တပတ်အတွင်း အဆင်ပြေ မယ့် အချိန်မှာတွေ့လိုကြောင်း မေတ္တာရပ်ခံတဲ့စာတွေပို့ခဲ့မှုဖြစ်ပါတယ်။

အဲဒီစာကို နိုဝင်ဘာ ၁၀ ရက်ညနေပိုင်းမှာ ဒေါက်တာတင်မာအောင်က ကျွန်တော့်ဆီကို အီးမေးလ်နဲ့ပို့တယ်။ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ဆီကိုလည်း ပို့ချင်တယ်လို့ အကူ အညီ တောင်းတဲ့အတွက် ဒေါက်တာတင်မာအောင် ပို့ပေးရမယ့် အီးမေးလ်လိပ်စာကို ပေးလိုက်တယ်။

ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ရဲ့ စာက ဦးသိန်းစိန်ဆီကို နိုဝင်ဘာ ၁၀ ရက်နေ့ ညနေ ခြောက်နာရီခွဲမှာ ရောက်တယ်။ နိဝင်ဘာလ ၁၀ ရက်နေ့အထိ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ရဲ့ သတင်းထုတ်ပြန်ချက် အရ အင်န်အယ်လ်ဒီပါတီက ပြည်သူ့လွှတ်တော်မှာ ၁၇၉ နေရာ၊ အမျိုးသားလွှတ်တော်မှာ ၇၇ နေရာ နိုင်ထားတယ်။ မဲရလဒ်မှာ ရှေ့ကဦးဆောင်နေပေမယ့် တစ်ပါတီတည်းနဲ့ အစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့ နိုင်တဲ့အခြေအနေမရှိသေးဘူး။ ပြောရရင် ဦးသိန်းစိန် အနေနဲ့ ဂုဏ်ပြုစကားပြောဖို့ စဉ်းစားထား တဲ့ အမတ်နေရာကို မရသေးဘူးပေါ့။

အဲဒီအချိန်အထိ အစိုးရဘက်က အင်န်အယ်လ်ဒီအနေနဲ့ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ရဲ့ ပေးစာကို သတင်းထုတ်ပြန်မယ်လို့ မေ ျှာ်လင့်မထားဘူး။ အရင်တွေ့ဆုံမှုတွေလိုပဲ အပြန်အလှန် ညှိနှိုင်း ရဦးမယ်လို့ပဲယူဆခဲ့တယ်။ ဒါပေမယ့် အင်န်အယ်လ်ဒီဘက်က သတင်းထုတ်ပြန်လိုက်တဲ့အတွက် မထင်မှတ်တဲ့ အကျိုးဆက်တွေဖြစ်လာခဲ့တယ်။

အဲဒီလိုတွေ့ဆုံဆွေးနွေးဖို့ လူသိရှင်ကြားထုတ်ပြန်ခဲ့တာဟာ ဦးသိန်းစိန်ကို စိတ်အနှောင့် အယှက် ဖြစ်စေခဲ့တယ်။ ဦးသိန်းစိန်က သူ့အနေနဲ့ ရွေးကေက်ပွဲအကြိုကာလထဲက ရွေးကောက်ပွဲရလဒ် ကို လက်ခံမယ်၊ နိုင်ငံရေး အခင်းအကျင်းသစ်အတွက်တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမယ် လို့ ကတိပေး ထားပြီးဖြစ်တဲ့အတွက် ဒေါ်အောင် ဆန်းစုကြည်အနေနဲ့ တွေ့ဆုံဆွေးနွေး လိုတယ်ဆိုရင် ရှိပြီး ဆက်သွယ်ရေး လမ်းကြောင်းကနေ ညှိနှိုင်းသင့်တယ်လို့ ယူဆတယ်။ အဲဒီလို မလုပ်ဆောင်ဘဲ အခုလို တစ်ဖက်သတ် ကြေညာချက် ထုတ်တာဟာ သူ့ကို ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ ဖိအားပေးတာ လို့ ယူဆသွားခဲ့တယ်။

ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် အဲဒီလို သတင်းထုတ်ပြန်တောင်းဆိုရတဲ့အကြောင်းအရင်းကိုတော့ ကျွန်တော် တို့ မသိနိုင်ပါဘူး။ သို့သော် တစ်စုံတစ်ဦးရဲ့ အကြံပေးမှုကြောင့် သတင်းထုတ်ပြန် လိုက် တယ်ဆိုရင်တော့ အဲဒီအကြံပေးတဲ့သူဟာ တပ်မတော်ခေါင်းဆောင်တွေရဲ့ စိတ်သဘောထားကို ကောင်းကောင်းသိသူဖြစ်တယ်၊ ဒါ့ကြောင့် ဦသိန်းစိန်နဲ့ ဒေါ်အောင်ဆန်း စုကြည်ကြား ဆက်ဆံရေးတင်းမာအောင်လုပ်ပြီး အဲဒီအခြေအနေကို သူ့အကျိုးအတွက် အသုံးချလိုတဲ့ သူ ဖြစ်မယ်ဆို တာတော့ သေချာတယ်။

တပ်မတော်ခေါင်းဆောင်အများစုရဲ့ စိတ်ထားက အခြားသူတွေ ဖိအားပေးလို့ လုပ်ရတယ်လို့ ထင်မြင် ယူဆမှာကို စိုးရိမ်တယ်၊ မနှစ်သက်ဘူး၊ မကြိုက်ဘူး။ နိုင်ငံရေး၊ လုံခြုံရေး၊ နိုင်ငံ တကာဆက်ဆံရေးကိစ္စတွေနဲ့ပတ်သက်ရင် တိတ်တိတ်ဆိတ်ဆိတ်ချဉ်းကပ်ဆွေးနွေး၊ အဓိက အချက်တွေကို သဘောတူနိုင်ပြီဆိုမှ လူသိရှင်ကြားထုတ်ပြန်တာမျိုးကို ပိုနှစ်သက်တယ်၊ လိုလား တယ်၊ အဲဒီပုံစံအလုပ်လုပ်ချင်တယ်။

ဒါ့ကြောင့် အခုလို ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်က တောင်းဆိုလိုက်တဲ့အခါ ဦးသိန်းစိန်အနေနဲ့ မူလ ထဲက တွေ့ဖို့ ရည်မှန်းထားပြီးဖြစ်ပေမယ့် လူတွေက ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်တောင်းဆိုမှု၊ ဖိ အားပေးမှုကြောင့်တွေ့ရတယ်လို့ အထင်မခံနိုင်တော့ဘူး။ ဒီတော့ ချက်ခြင်းတွေ့ဖို့ဆိုတာ မဖြစ် နိုင်တော့ဘူး။ မူလက သူကိုယ်တိုင် ဖုန်းဆက် မယ်ဆိုတဲ့ အစီအစဉ်လည်း မလုပ်ဖြစ်တော့ဘူး။ ဒီကြေညာချက်နဲ့ပတ်သက်ပြီးနောက်ကွယ်က အကြံပေးတဲ့သူရှိတယ်ဆိုရင် အဲဒီ ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်စေ ချင်တဲ့ အတိုင်း ဒေါ်အောင်ဆန်း စုကြည်ဘက်က ဦးသိန်းစိန်အနေနဲ့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက် ဖို့ စိတ်ပါ လက်ပါမရှိလှဘူးလို့ ထင်မြင်စရာဖြစ်သွားခဲ့ပါတယ်။

ဒါပေမယ့် ဦးသိန်းစိန်အနေနဲ့ ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်ကို လက်ခံတယ် ဆိုတဲ့အကြောင်းနဲ့ သင့်တော်တဲ့အခြေအနေမှာတွေ့ဆုံဖို့ရှိတယ်ဆိုတဲ့အကြောင်းဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို ရော၊ ပြည်သူကိုပါ အသိပေးဖို့ လိုတဲ့ အတွက် ကျွန်တော့်ကို တာဝန်ပေးခဲ့ပါတယ်။ ဒါ့ကြောင့် ကျွန်တော်က နိုဝင် ဘာလ ၁၁ ရက်နေ့ မနက်မှာ အီးမေးလ်နဲ့ ဒေါက်တာတင်မာအောင်ထံကို သမ္မတကြီးက အောက်ပါအတိုင်းပြန်ကြားပါတယ်ဆိုပြီး

၁။ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကို တည်ငြိမ်အေးချမ်းစွာကျင်းပနိုင်အောင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခဲ့ သည့်အတွက်ကျေးဇူးတင်ကြောင်း။
၂။ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ရဲ့ သတင်းထုတ်ပြန်ချက်များအရ အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်က နေရာအများစုဖြင့် ဦးဆောင်အနိုင်ရနေမှုကို ဂုဏ်ပြုကြောင်း။
၃။ နိုင်ငံတော်အစိုးရအနေဖြင့် မဲဆန္ဒရှင် ပြည်သူများ၏ အဆုံးအဖြတ်ကိုလေးစားလိုက်နာပြီး သတ်မှတ်ချိန်များအတိုင်း အေးချမ်းတည်ငြိမ်စွာ လွှဲပြောင်းနိုင်ရေးဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ် ကြောင်း။
၄။ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အဆိုပြုသည့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးရေးနှင့်ပတ်သက်ပြီး ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်၏ ရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာလုပ်ငန်းများ ပြီးဆုံးချိန်တွင် နှစ်ဘက်ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်မည် ဖြစ်ကြောင်း။
၅။ ရွေးကောက်ပွဲလွန်ကာလ တည်ငြိမ်အေးချမ်းမှုရှိစေရန်အတွက် အားလုံးပူးပေါင်းဆောင်ရွက် သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း။

အကြောင်းကြားခဲ့ပါတယ်။

နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးနဲ့ တပ်မတော်သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေး အဖွဲ့တို့ကလည်း အထက်ပါ ငါးချက်ကို အခြေခံပြီး နိုဝင်ဘာ ၁၁ ရက်စွဲနဲ့ သတင်းထုတ်ပြန်လိုက်တယ်။ အဲဒီ သတင်း ထုတ်ပြန်ချက်တွေကို နိုဝင်ဘာ ၁၂ ရက်နေ့ နိုင်ငံပိုင်သတင်းစာတွေမှာဖော်ပြခဲ့ပါတယ်။

ဒါ့အပြင် နိုဝင်ဘာ ၁၁ ရက်နေ့မှာ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်က တပ်မတော် အရာရှိ ကြီးများကို အစိုးရသစ်နဲ့လက်တွဲပြီး အကောင်းဆုံးလုပ်ဆောင်သွားဖို့ မှာကြားတဲ့သတင်း ကိုလည်း နိုဝင်ဘာ၁၂ ရက်နေ့ နိုင်ငံပိုင်သတင်းစာများမှာ ဖော်ပြပေးခဲ့ပါတယ်။

နိုဝင်ဘာ ၁၂ ရက်နေ့ မွန်းလွဲပိုင်း ဝန်ကြီးအဖွဲ့အစည်းအဝေးမှာ သမ္မတ ဦးသိန်းစိန်က ဝန်ကြီးဌာနအလိုက် တည်ငြိမ်အေးချမ်းစွာတာဝန်လွှဲပြောင်းနိုင်ရေးပြင်ဆင်ထားဖို့၊ ငွေ/ ပစ္စည်းများ လွှဲပြောင်းရေးမှာ စနစ်တကျဖြစ်အောင် ဌာနတွင်းစာရင်းစစ်များနဲ့ စစ်ဆေးဖို့ ညွှန်ကြားခဲ့တယ်။ နောက်ပြီး ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နဲ့ တွေ့ဆုံနိုင်မယ့်အခြေအနေတွေကို ရှင်းပြတယ်။ တိုင်း ဒေသကြီးနဲ့ ပြည်နယ်အစိုးရတွေကိုလည်း တာဝန်လွှဲပြောင်းရေးနဲ့ပတ်သက်ပြီး ညွှန်ကြားချက် ထုတ်ဖို့ အမိန့်ပေးတယ်။ ( နောင်မှာ အဲဒီညွှန်ကြားချက်ကို မလိုက်နာတဲ့ တိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ်တွေ အရှက်ကွဲခဲ့ရတာပါပဲ။ )

အဲဒီအစည်းအဝေးနဲ့ သတင်းထုတ်ပြန်ချက်တွေအပြီးမှာတော့ ရွေးကောက်ပွဲ ရလဒ်နဲ့ ပတ်သက်လို့ ဦးသိန်းစိန်ကို လာရောက်တင်ပြစောဒက တက်နေ မှုတွေ တစ်ခန်း ရပ်သွား ပါတော့တယ်။ ပြည်သူတွေကြားမှာရှိနေတဲ့ အစိုးရနဲ့တပ်မတော်က ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်ကို အသိအမှတ်ပြုပါ့မလား၊ အာဏာလွှဲပေးပါ့မလားဆိုတဲ့ စိုးရိမ်မှုတွေလည်းပျောက်သွားခဲ့တယ်။

ဒီလိုနဲ့ လူတိုင်းက ဦးသိန်းစိန် နဲ့ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ဘယ်နေ့တွေ့မလဲဆိုတာကိုပဲ စိတ်ဝင် စားစွာစောင့်ဆိုင်းနေကြပါတော့တယ်။

(ဆက်လက်ဖော်ပြပါမည်)

၂၀၁၆ အလွှဲအပြောင်း (၁)

အခု ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲမှာ အာဏာရ အင်န်အယ်လ်ဒီပါတီကပဲပြန် အနိုင်ရခဲ့တယ်။ သမ္မတ အဖြစ် လက်ရှိ သမ္မတ ဦးဝင်းမြင့်ပဲ တာဝန်ထမ်းဆောင်မလား၊ သမ္မတအသစ် ရွေးချယ်တာဝန် ပေးမလားဆိုတာလည်း မသိနိုင်သေးဘူး။ တကယ်လို့ သမ္မတ အသစ်ရွေးချယ်မယ်ဆိုရင် တောင် သမ္မတ နှစ်ယောက်တာဝန်လွှဲပြောင်းတဲ့အခမ်းအနားက ပါတီတစ်ခုတည်းပဲ လွှဲပြောင်းတာဖြစ်လို့ ၂၀၁၆ တာဝန်လွှဲပြောင်းခြင်းအခြေအနေ လောက် စိတ်လှုပ်ရှားစရာကောင်းမယ်မထင်ဘူး။

၂၀၁၆ မတ်လ ၃၀ ရက်နေ့မှာ ပြုလုပ်ခဲ့တဲ့ လက်ရှိ သမ္မတ ဦးသိန်းစိန် နဲ့ သမ္မတ သစ် ဦးထင်ကျော်အကြား တာဝန်လွှဲပြောင်းတဲ့အခမ်းအနားကတော့ မြန်မာ နိုင်ငံ ဒီမိုကရေစီ အသွင်ကူူးပြောင်းရေးကာလမှာ အရေးကြီးတဲ့အခမ်းအနား ၊ သမိုင်းဝင်အခမ်းအနား ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။

ဒီအခမ်းအနားမတိုင်ခင်က လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက် မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမိုင်းမှာ အာဏာရ ရွေးကောက်ခံ အစိုးရတစ်ရပ်က ရွေးကောက်ပွဲမှာ အနိုင်ရခဲ့တဲ့ အတိုက်အခံနိုင်ငံရေးပါတီရဲ့ အစိုးရသစ်ကို တာဝန်လွှဲပြောင်းပေးတဲ့ အဖြစ်အပျက်မရှိခဲ့ဘူး။ ပါတီစုံ/တစ်ပါတီစနစ် ရွေးကောက်ပွဲကနေ ပေါ်ထွက်လာတဲ့ အစိုးရ တွေကလည်း တစ်ပါတီတည်းက ဆက်တိုက် အာဏာရခဲ့ပြီး ၁၉ ၆၂ ခုနှစ်မှာတစ်ကြိမ်၊ ၁၉ ၈၈ ခုနှစ်မှာ တစ်ကြိမ် အာဏာသိမ်းတာ နဲ့အဆုံးသတ်ခဲ့ရတာဖြစ်ပါတယ်။

ဒါ့ကြောင့် သမ္မတ ဦးသိန်းစိန် နဲ့ အတိုက်အခံပါတီခေါင်းဆောင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်က အဲဒီ တာဝန်လွှဲပြောင်းမှု အခမ်းအနားကို နိုင်ငံရေး အနှစ်သာရရှိရှိနဲ့ ဆောင်ရွက်နိုင်ဖို့ ဆုံးဖြတ်ခဲ့ ကြတယ်။ အဲဒီဆုံးဖြတ်ချက်ကို အကောင်အထည်ဖော်နိုင်ဖို့ အဖွဲ့တွေဖွဲ့စည်းပေးခဲ့ကြတယ်။ ကျွန်တော်လည်း လက်ရှိအစိုးရကို ကိုယ်စားပြုတဲ့အဖွဲ့မှာ အဖွဲ့ဝင်အဖြစ်ပါဝင်ဆောင်ရွက်ခဲ့ တယ်။

နှစ်ဘက် ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့တွေ နဖူးတွေ့ ဒူးတွေ့ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးတဲ့အခါမှာတော့ နှစ်ပေါင်းသုံးဆယ်နီးပါး တစိမ်းပြင်ပြင် ဖြစ်နေတဲ့ ၊ အပြန်အလှန်သံသယစိတ်တွေရှိနေခဲ့တဲ့ အဖွဲ့အစည်းတွေက လာတဲ့ သူတွေဆိုတော့ အခက်အခဲတွေ အများကြီးရှိခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမယ့်လည်း နှစ်ဘက်လုံးက တာဝန် လွှဲပြောင်းမှုရဲ့ အရေးကြီးပုံကိုနားလည်တဲ့အတွက် အောင်မြင်အောင်ဆွေးနွေးအကောင်အထည် ဖော်နိုင်ခဲ့ပါတယ်။

၂၀၁၆ အလွှဲအပြောင်း ဇာတ်လမ်း ဘယ်လို စခဲ့သလဲ။ ပါဝင်သူတွေက ကိုယ့်အခန်းကဏ္ဍအလိုက် ဘာတွေလုပ်ခဲ့ကြသလဲ။

၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲ အကြိုကာလ

၂၀၁၅ ခုနှစ် ရွေးကောက်ပွဲအကြိုကာလမှာ နိုင်ငံရေးပါတီများရော၊ ပြည်တွင်း၊ပြည်ပကပါ စိုးရိမ် နေတဲ့အချက်နှစ်ခုရှိပါတယ်။ ပထမတစ်ချက်ကတော့ ဦးတင်အေး ခေါင်းဆောင်တဲ့ ပြည်ထောင် စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်ဟာ လွတ်လပ်ပြီး တရားမ ျှတတဲ့ရွေးကောက်ပွဲတစ်ခုကို အငြင်းပွားမှု အနည်းဆုံးဖြစ်အောင် ကျင်းပပေးနိုင်စွမ်းရှိပါ့မလားဆိုတဲ့ အချက်ဖြစ်ပါတယ်။

ဒုတိယအချက်ကတော့ အကယ်၍ အင်န်အယ်လ်ဒီပါတီ ရွေးကောက်ပွဲတွင်အနိုင်ရခဲ့ရင် ပြည်ခိုင် ဖြိုးပါတီအစိုးရနှင့်တပ်မတော်က ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်ကို အသိအမှတ်ပြုပြီး အာဏာလွှဲပေးပါ့မလား ဆိုတဲ့အချက်ဖြစ်ပါတယ်။ (၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲပြီးချိန်မှာ အဲဒီစိုးရိမ်ချက်တွေမမှန်ဘူးဆိုတာ ဦးသိန်းစိန် အစိုးရ နဲ့ ဦးတင်အေးကော်မရှင်က သက်သေပြနိုင်ခဲ့ပါတယ်။ )

သမ္မတ ဦးသိန်းစိန်အနေနဲ့လည်း အဲဒီစိုးရိမ်ပူပန်မှုတွေကို သိပါတယ်။ ဒါ့ကြောင့်ရွေးကောက်ပွဲ အကြိုကာလမှာ အစိုးရ အနေနဲ့ လွတ်လပ်ပြီးတရားမ ျှတတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲဖြစ်အောင် ကူညီ ဆောင်ရွက်မယ့်အကြောင်းနဲ့ ဘယ်ပါတီပဲ နိုင်နိုင် ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်ကို အသိအမှတ် အမှတ် ပြု မှာဖြစ်တဲ့အကြောင်း လူသိရှင်ကြားအာမခံဖို့လုပ်ဆောင်ခဲ့ပါတယ်။

ပထမဆုံးအကြိမ်လုပ်ဆောင်ချက်ကတော့ ၂၀၁၅ နိုဝင်ဘာလ ၃ ရက်နေ့မှာပြောကြားခဲ့တဲ့ လစဉ် ရေဒီယို မိန့်ခွန်းမှာဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီမိန့်ခွန်းမှာ ဦးသိန်းစိန်က “ ၂၀၁၅ ခုနှစ်ရွေးကောက်ပွဲဟာ ဒီမို ကရေစီအသွင်ကူးပြောင်းရေးအတွက် အရေးကြီးတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲဖြစ်ကြောင်း၊ အစိုးရ အနေနဲ့ လွတ်လပ်ပြီး သန့်ရှင်းတဲ့ရွေးကောက်ပွဲဖြစ်ဖို့ ရာခိုင်နှုန်းပြည့် ကြိုးစားမှာဖြစ်ကြောင်းနဲ့ ရွေးကောက်ပွဲ အလွန်ကာလမှာလည်း နိုင်ငံရေးအင်အားစု အားလုံး လက်ခံနိုင်တဲ့ နိုင်ငံရေး အခင်းအကျင်းသစ်တစ်ရပ်ပေါ်ပေါက်နိုင်ဖို့ ဆွေးနွေးပူးပေါင်းညှိနှိုင်းအဖြေရှာမှာဖြစ် ကြောင်း” ကတိပေးပြောကြားခဲ့ပါတယ်။

ဒုတိယလုပ်ဆောင်ချက်ကတော့ ၂၀၁၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၆ ရက်နေ့မှာ တစ်နိုင်ငံလုံးကို ပြောကြားခဲ့တဲ့ ရွေးကောက်ပွဲ ဆိုင်ရာမိန့်ခွန်းဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီမိန့်ခွန်းမှာ ဦးသိန်းစိန် က “အစိုးရအနေနဲ့ တပ်မတော်သားများ၊ ပြည်သူ့ဝန်ထမ်းများ အပါအဝင် မဲဆန္ဒရှင်ပြည်သူများ လွတ်လပ်စွာမဲပေးနိုင်အောင် ကြိုးပမ်း ဆောင်ရွက်ထားကြောင်း၊ ပါတီအားလုံးက မဲဆန္ဒရှင် ပြည်သူများရဲ့ အဆုံးအဖြတ်ကို သဘောထား ကြီးကြီးနဲ့ လက်ခံရမှာဖြစ်ကြောင်း၊ အစိုးရနဲ့ တပ်မတော်ဟာ ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်ကို လေးစား လိုက်နာမှာဖြစ်ကြောင်း၊ ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်က ပေါ်ထွက်လာတဲ့အစိုးရအဖွဲ့ ကို မိမိအနေ နဲ့လက်ခံမှာဖြစ်ကြောင်း နဲ့ ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်နဲ့ အညီ နိုင်ငံရေး အခင်းအကျင်းအသစ်ကို အတူ လက်တွဲဖော်ဆောင်သွားမှာဖြစ်ကြောင်း” ကတိပေးပြောကြားခဲ့ပါတယ်။

အဲဒီအချိန်မှာ ဦးသိန်းစိန်အနေနဲ့ ရွေးကောက်ပွဲမှာ အင်န်အယ်လ်ဒီပါတီအနေနဲ့ အများစု အနိုင်ရ ဖို့ အလားအလာကောင်းနေတယ်ဆိုတာကို သိပါတယ်။ဒါ့ကြောင့်လည်း အခြားဒီမိုကရေစီနိုင်ငံ များမှာ လုပ်ဆောင်လေ့ရှိတဲ့ အနိုင်ရပါတီကို ချီးကျူးဂုဏ်ပြုတဲ့၊ လက်ရှိအစိုးရနဲ့ အနိုင်ရပါတီ တာဝန်လွှဲပြောင်းရေးအတွက် ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်တဲ့ အစဉ်အလာတွေကို လေ့လာခဲ့တယ်။ ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှုတွေလုပ်ခဲ့တယ်။

အဓိက ကတော့ ရွေးကောက်ပွဲရလဒ် ဘယ်အဆင့်ရောက်ရင် အနိုင်ရပါတီကို ချီးကျူးဂုဏ်ပြု သင့်လဲ၊ ဘယ်အချိန်မှာ တာဝန်လွှဲပြောင်းရေးအတွက် နှစ်ဘက်တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုတွေ လုပ်သင့်လဲဆိုတဲ့အချက်တွေ ကို လေ့လာဆုံးဖြတ်တာဖြစ်ပါတယ်။

ဒ့ါကြောင့်ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပတဲ့ နိုဝင်ဘာလ ၈ ရက်နေ့မှာ ရွေးကောက်ပွဲအလွန်ကာလ လုပ်ဆာင်ရမယ့် အချိန်ဇယားတစ်ခု သမ္မတ ဦးသိန်းစိန် မှာ ရှိနေပြီလို့ ဆိုနိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် မမေ ျှာ်လင့်တဲ့ အခြေအနေတွေကြောင့် ဦးသိန်းစိန်ဟာ ရွေးကောက်ပွဲလွန်ကာလမှာ သူရည်မှန်း ထားတဲ့ အတိုင်းမလုပ်နိုင်ခဲ့ဘူး။

ရခိုင်ပြည်နယ် ရွေးကောက်ပွဲအလားအလာ

ရွေးကောက်ပွဲအကြိုကာလ ရခိုင်ပြည်နယ် မြို့နယ်ကိုးမြို့နယ်မှာ ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပနိုင်ခြင်း မရှိဘူးဆိုတဲ့ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ရဲ့ ကြေညာချက်က အငြင်းပွားမှုတွေ ၊ ဝေဖန် မှုတွေ အများကြီးပေါ်ပေါက်စေခဲ့တယ်။

ရွေးကောက်ပွဲလွန်ကာလမှာတော့ ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပနိုင်ခြင်း မရှိခဲ့တဲ့မြို့နယ် ကိုးမြို့နယ်မှာ ရွေးကောက်ပွဲ ပြန်လုပ်သင့်၊ မသင့်၊ ဥပဒေအရ လုပ်လို့ရ၊ မရ ဆွေးနွေးမှုတွေပြန်ပေါ်လာပြန် တယ်။

ရွေးကောက်ပွဲ လား၊ ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲလား

နိုဝင်ဘာလ ၁၂ ရက်နေ့မှာ ULA/ AA အဖွဲ့က ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်းရွေးကောက်ပွဲကျင်းပနိုင်ခြင်း မရှိ တဲ့ မြို့နယ်များမှာ ဒီဇင်ဘာ ၃၁ ရက်နေ့မတိုင်မီ ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပပေးဖို့ တိုက်တွန်းခဲ့ပြီး ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပနိုင်ရန် လိုအပ်သောတည်ငြိမ်တဲ့အခြေအနေ တစ်ရပ်ဖန်တီးနိုင်ဖို့ အတွက် အစိုးရ၊ သက်ဆိုင်ရာအဖွဲ့အစည်းအသီးသီးတို့နဲ့ သင့်တော်သလို ပံ့ပိုးကူညီလုပ်ဆောင်သွားရန် ဆန္ဒရှိကြောင်း သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့တယ်။

တပ်မတော်ကလည်း နိုဝင်ဘာလ ၁၂ ရက်နေ့မှာ ULA/ AA အဖွဲ့ရဲ့ ကြေညာချက်ကို ကြိုဆိုတဲ့ အကြောင်းနဲ့ ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပနိုင်ဖို့အတွက် အတတ်နိုင်ဆုံး ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက် သွားမယ်လို့သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့တယ်။

ဒါပေမယ့် အင်န်အယ်လ်ဒီပါတီ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ (၂) ဒေါက်တာဇော်မြင့်မောင် နဲ့ ပြောခွင့်ရ ပုဂ္ဂိုလ် ဒေါက်တာမျိုးညွန့်တို့ကတော့ တပ်မတော်နဲ့ ULA/ AA တို့ရဲ့ ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲ ဆိုတဲ့ အသုံးအနှုန်းကို ကိုင်ပြီး ရွေးကောက်ပွဲဥပဒေအရ ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲကို လွှတ်တော်ရဲ့ ပထမနှစ်နဲ့ နောက်ဆုံးနှစ်တွေမှာ ကျင်းပခွင့်မရှိဘူးဆိုပြီး တုန့်ပြန်ခဲ့တာကို အလဲဗင်းမီဒီယာ ၁၉ နိုဝင်ဘာ နှင့် ဗီအိုအေ ၂၀ နိုဝင်ဘာသတင်းတွေမှာတွေ့ရတယ်။

ဒေါက်တာဇော်မြင့်မောင် နဲ့ ဒေါက်တာမျိုးညွန့်တို့ပြောတဲ့ အချက်က လွှတ်တော်ရွေးကောက်ပွဲ ဆိုင်ရာဥပဒေများရဲ့ ပုဒ်မ ၈၉ (ခ) မှာပါတဲ့ “ လွှတ်တော်ပုံမှန်သက်တမ်း၏ ပထမနှစ်နှင့် ပဉ္စမနှစ် တို့ တွင်ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပခြင်းမပြုရ” ဆိုတဲ့ ပြဋ္ဌာန်းချက်ကို ကိုးကားပြီးပြောတာ ဖြစ် ပါတယ်။ (ပုံ ၁)

အဲဒီပြဋ္ဌာန်းချက်က အင်န်အယ်လ်ဒီအများစုရထားတဲ့ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် က ၂၀၁၉ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၄ ရက်နေ့မှာ ပြင်ဆင်ပြဋ္ဌာန်းခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။

ဒီနေရာမှာ ရခိုင်ပြည်နယ်မှာ ပြုလုပ်ရမယ့် ရွေးကောက်ပွဲတွေက “ ပုံမှန်ရွေးကောက်ပွဲ” လား၊ “ ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲ” လားဆိုတာကို ပြန်စိစစ်ဖို့လိုပါတယ်။

လွှတ်တော်ရွေးကောက်ပွဲ ဆိုင်ရာဥပဒေများရဲ့ ပုဒ်မ ၂ (ဃ) မှာ “ ရွေးကောက်ပွဲဆိုသည်မှာ ပြည်သူ့လွှတ်တော် ( အမျိုးသားလွှတ်တော်/ တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် (သို့မဟုတ်) ပြည်နယ်လွှတ်တော်) ရွေးကောက်ပွဲကို ဆိုသည်။ ယင်းစကားရပ်တွင် လွှတ်တော်ပုံမှန်သက်တမ်း အတွင်း အကြောင်းအမျိုးမျိုးကြောင့် လစ်လပ်လျက်ရှိသော မဲဆန္ဒနယ်များအတွက် ကော်မရှင် က အခါအားလျော်စွာသတ်မှတ်ကျင်းပသည့် ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲလည်း ပါဝင်သည်။” လို့ ပြဋ္ဌာန်း ထားပါတယ်။ ( ပုံ ၂ )

ဒီပုဒ်မအရ လွှတ်တော်ပုံမှန်သက်တမ်းအတွက် ကျင်းပတဲ့ရွေးကောက်ပွဲကို “ ရွေးကောက်ပွဲ” ၊ အကြောင်းအမျိုးမျိုးကြောင့် လစ်လပ်သွားတဲ့ မဲဆန္ဒနယ်တွေအတွက် ကျင်းပရင် “ ကြားဖြတ် ရွေးကောက်ပွဲ” လို့ သတ်မှတ်တယ်ဆိုတာထင်ရှားပါတယ်။

ဒါ့ကြောင့် အခု ရခိုင်ပြည်နယ် ကိုးမြို့နယ်မှာ ပြုလုပ်မယ့် ရွေးကောက်ပွဲတွေဟာ တတိယအကြိမ် လွှတ်တော်ပုံမှန်သက်တမ်းအတွက် ကျင်းပတဲ့ ပုံမှန်ရွေးကောက်ပွဲပဲဖြစ်ပါတယ်။ တပ်မတော်နဲ့ ULA/ AA တို့က ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပပေးဖို့တောင်းဆိုတာလည်း စကားလုံး အသုံးအနှုန်း မှားပါတယ်။ အင်န်အယ်လ်ဒီပါတီက ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲဖြစ်တဲ့အတွက် လွှတ်တော်သက်တမ်း ပထမနှစ်မှာ ကျင်းပလို့မရဘူးလို့ပြောနေတာလည်း မှားပါတယ်။

ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပခြင်း

ဒါဆိုရင် လွှတ်တော်သက်တမ်းတစ်ခုအတွက် ရွေးကောက်ပွဲကို တစ်ကြိမ်ပဲကျင်းပလို့ရသလား၊ အကြိမ်ကြိမ်ခွဲကျင်းပလို့ရသလားဆိုတဲ့မေးခွန်းပေါ်လာပါတယ်။

လွှတ်တော်ရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာဥပဒေများရဲ့ ပုဒ်မ ၃၄ (က)မှာ “ ရွေးကောက်ပွဲများကို ဖြစ်နိုင်သရွေ့၊ တစ်နေ့တည်းတွင် တစ်ပြိုင်နက်ကျင်းပရမည်” လို့ ပြဋ္ဌာန်းထားပါတယ်။ ဒ့ါကြောင့် တစ်ပြိုင်တည်းကျင်းပဖို့ အခြေအနေမပေးရင် အကြိမ်ခွဲပြီးကျင်းပလို့ရပါတယ်။ ( ပုံ ၃)

မြန်မာနိုင်ငံသမိုင်းမှာ လွှတ်တော်ရွေးကောက်ပွဲတွေကို အကြိမ်ကြိမ်ခွဲပြီးလုပ်ခဲ့ရတဲ့ အစဉ်အလာ လည်း ရှိပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံလွတ်လပ်ရေးရပြီးတဲ့နောက် ပထမဆုံးရွေးကောက်ပွဲကို ၁၉ ၅၁ ခုနှစ် ဇွန်လမှကျင်းပခဲ့တယ်။ ဒါပေမယ့် ပြည်တွင်းလက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခများအခြေအနေကြောင့် တစ်ပြိုင်တည်းကျင်းပနိုင်ခြင်းမရှိဘဲ လုံခြုံရေးအခြေအနေများပေါ်မူတည်ပြီး ၁၉ ၅၂ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ အထိ အသုတ်လိုက်ခွဲကျင်းပခဲ့ရပါတယ်။

လိုအပ်ချက်များ

နိုဝင်ဘာ ၁၂ ရက်နေ့နောက်ပိုင်းမှာတော့ ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်းမှာ တပ်မတော်နဲ့ AA ကြား တိုက်ပွဲဖြစ်တဲ့သတင်း မတွေ့ရဘူး။ တစ်ဖက်နဲ့တစ်ဖက် ထိန်းထိန်းသိမ်းသိမ်းဆောင်ရွက်နေ ပုံရတယ်။

ဒါပေမယ့် တိုက်ပွဲတွေရပ်သွားရုံနဲ့ ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပလို့ရပြီလို့တော့ ပြောလို့မရသေးဘူး။ ဆက်လုပ်ရမယ့် လုပ်ငန်းစဉ်တွေရှိပါသေးတယ်။ အဲဒီလိုအပ်ချက်တွေထဲက ထင်ရှားတဲ့အချက် တွေကို ဖော်ပြရရင်

ပထမဆုံးလိုအပ်ချက်က AA ကဖမ်းဆီးထားတဲ့အင်န်အယ်လ်ဒီလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်း သုံးဦးကို ပြန်လွှတ်ပေးဖို့ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါဟာ ရွေးကောက်ပွဲမဲဆွယ်စည်းရုံးရေးဆင်းမယ့်လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်လောင်းတွေရဲ့ လုံခြုံရေးကို အာမခံရာလည်းရောက်ပါတယ်။ AA ရဲ့ကြေညာချက်မှာ လည်း လိုအပ်တဲ့တည်ငြိမ်သောအခင်းအကျင်းကို ဖန်တီးပေးဖို့ ဆန္ဒရှိတဲ့အကြောင်းဖော်ပြထားတဲ့ အတွက် ဆောင်ရွက်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိမယ်မထင်ပါဘူး။

ဒုတိယလိုအပ်ချက်ကတော့ မဲစာရင်းကိစ္စပါ။ ကော်မရှင်နဲ့ နိုင်ငံရေးပါတီတွေကြားမှာ ရခိုင် ပြည်နယ် ကိုးမြို့နယ်အတွက်ကောက်ယူပြီး မဲစာရင်းကို အတည်ပြုမလား၊ ဒါမှမဟုတ် ထပ် ကောက်မလား၊ တိုက်ပွဲရှောင်ပြည်သူတွေအတွက် ဘယ်လိုဆောင်ရွက်မလဲဆိုတာကို ညှိနှိုင်း ဖို့လိုပါတယ်။

တတိယလိုအပ်ချက်က မဲဆွယ်စည်းရုံးရေးကာလဖြစ်ပါတယ်။ ပုံမှန် နှစ်လ သတ်မှတ်မလား၊ ဘယ်လောက်ထားမလဲဆိုတာသက်ဆိုင်ရာနိုင်ငံရေးပါတီတွေနဲ့ ညှိနှိုင်းရမှာဖြစ်ပါတယ်။ ဒီအချက်က ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပမယ့်ရက်သတ်မှတ်ရာမှာအရေးကြီးပါတယ်။

စတုတ္ထလိုအပ်ချက်ကတော့ ကျေးရွာအုပ်ချုပ်ရေးမှူးမရှိတဲ့ကျေးရွာတွေ၊ ကော်မရှင်အဖွဲ့ခွဲ မရှိသေး တဲ့ကျေးရွာတွေအတွက် အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့အစည်းတွေ၊ ကော်မရှင်အဖွဲ့ခွဲတွေ ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။

ပဉ္စမအချက်ကတော့ မြို့နယ်တစ်ခုချင်းအလိုက် ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပနိုင်မယ့်ကျေးရွာအုပ်စုတွေ သတ်မှတ်ဖို့ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီကိစ္စကတော့ ကော်မရှင်တစ်ခုတည်းနဲ့လုပ်လို့မရဘူး။ အစိုးရ၊ တပ်မတော်နဲ့ AA ကြားမှာ ပေါင်းစပ်ညှိနှိုင်းရမယ့်လုပ်ငန်းဖြစ်ပါတယ်။

ဘာဆက်လုပ်မလဲ

ရခိုင်ပြည်နယ် ကိုးမြို့နယ်မှာ ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပခြင်းမပြုဖို့ဆုံးဖြတ်ခဲ့ချိန်မှာ ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က လုံခြုံရေးအခြေအနေကြောင့် လို့ ပြောခဲ့တယ်။

အခု လုံခြုံရေးအခြေအနေကို ထိခိုက်စေတဲ့ အဓိကဇာတ်ကောင်တွေက ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပဖို့ တိုက်တွန်းနေပြီ၊ ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပဖို့ လိုအပ်တဲ့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက် မှုတွေလုပ်ဖို့ ကတိပေးထားပြီးပြီ။ မြေပြင်မှာလည်း တိုက်ပွဲတွေမဖြစ်တာ တစ်ပတ်လောက်ရှိနေ ပြီ။

ဒ့ါကြောင့် အစိုးရနဲ့ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ရခိုင်ပြည်နယ်မှာရွေးကောက်ပွဲ ပြန်လည်ကျင်းပရေးနဲ့ပတ်သက်ပြီး တိတိကျကျ တုန့်ပြန်သင့်ပါပြီ။ ရွေးကောက်ပွဲ ဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းစဉ်အဆင့်ဆင့်ကြောင့် ဒီဇင်ဘာ ၃၁ ရက်နေ့မတိုင်မီ ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပနိုင်မယ့် အခြေအနေရှိချင်မှ ရှိမယ်။

ဒါပေမယ့် ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပနိုင်အောင်ဆောင်ရွက်မယ်၊ ဆောင်ရွက်နိုင်ဖို့အတွက် ဘယ်လို လုပ်ငန်းစဉ်တွေ စတင်ဆောင်ရွက်မယ်လို့ ကြေညာလို့ရပါတယ်။ ကြေညာချက်နဲ့အတူ နိုင်ငံရေး ပါတီတွေနဲ့တွေ့ဆုံဆွေးနွေးတာ၊ ငြိမ်းချမ်းရေးလမ်းကြောင်းကနေ AA နဲ့ ညှိနှိုင်းဆွေးနွေးတာတွေ စတင်လုပ်ဆောင်လို့လည်းရပါတယ်။

ရခိုင်ပြည်နယ် ကိုးမြို့နယ်မှာ ရွေးကောက်ပွဲပြန်လည်ကျင်းပတာဟာ ရွေးကောက်ပွဲလုပ်ငန်းသက် သက်လို့ မမြင်ဘဲ ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်ရဲ့ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအဖြစ် ရှုမြင်ဆောင်ရွက်ရင် တော့ အားလုံးအတွက် အကျိုးရှိမယ်လို့ ယူဆပါတယ်။

သက်တန့်ရောင်စုံ နယူးဇီလန်

ပါတီစုံ ရွေးကောက်ပွဲစနစ်ကို ကျင့်သုံးတဲ့နိုင်ငံတွေမှာ အင်အားနည်းအုပ်စုတွေ ဖြစ် တဲ့ အမျိုးသမီးတွေ၊ လူနည်းစုတိုင်းရင်းသားတွေ၊ ရွှေ့ပြောင်းအခြေချနေထိုင်သူတွေ၊ LGBTQ တွေ ဥပဒေပြုလွှတ်တော်ထဲမှာ ဘယ်လောက်ပါဝင်သလဲဆိုတာကို အလေးထားသုံးသပ်လေ့ရှိ တယ်။ ကိုယ်စားပြုမှုများပြားစုံလင်တယ်ဆိုရင် အဲဒီလွှတ်တော်ဟာ နိုင်ငံအတွင်းမှာရှိတဲ့ အုပ်စု အားလုံးရဲ့အကျိုးစီးပွားကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားပေးနိုင်တယ်လို့ ယေဘုယျ သတ်မှတ်ကြ တယ်။

၂၀၂၀ အောက်တိုဘာလ မှာကျင်းပခဲ့တဲ့ နယူးဇီလန်နိုင်ငံရွေးကောက်ပွဲကနေပေါ်ထွက်လာတဲ့ လွှတ်တော်ကတော့ ကမ္ဘာပေါ်မှာ ကိုယ်စားပြုမှုအစုံလင်ဆုံး လွှတ်တော်တစ်ခုဖြစ်တယ်လို့ နိုဝင်ဘာ ၁၇ ရက်နေ့ CNN သတင်းမှာဖော်ပြထားတာကိုတွေ့ရပါတယ်။

ဒေသခံတိုင်းရင်းသားများ

၁၈၄၀ ပြည့်နှစ် အင်္ဂလိပ်တွေ သိမ်းပိုက်ကိုလိုနီ မပြုခင်အထိ နယူးဇီလန်နိုင်ငံလို့ဖြစ်လာမယ့် ကျွန်းတွေမှာ အခြေချနေထိုင်သူတွေက မောဝ်ရီ Māori လို့ခေါ်တဲ့ ဒေသခံတိုင်းရင်းသားတွေ ဖြစ် ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ၁၈၅၂ ခုနှစ် နယူးဇီလန်ပါလီမန်ပေါ်ပေါက်လာချိန်မှာ မောဝ်ရီတိုင်းရင်းသား တွေ မဲပေးခွင့်မရသလို ကိုယ်စားလှယ်ရွေးချယ်ခံပိုင်ခွင့်လည်းမရဘူး။ ၁၈၆၇ ခုနှစ်မှာတော့ မော်ဝ် ရီ တိုင်းရင်းသားတွေအတွက် ကိုယ်စားလှယ်လေးနေရာသတ်မှတ်ပေးပြီး အဲဒီကိုယ်စားလှယ် နေရာတွေအတွက်ရွေးချယ်ခံပိုင်ခွင့်နဲ့ မဲပေးခွင့်ရခဲ့တယ်။

ဒီလိုနဲ့ မော်ဝ်ရီတိုင်းရင်းသားတွေက သူတို့ရဲ့ နိုင်ငံရေးအခွင့်အရေးကိုတိုးချဲ့လာခဲ့တဲ့အတွက် ၁၉ ၆၇ မှာတော့ အခြားလွှတ်တော်နေရာတွေအတွက်ပါ ယှဉ်ပြိုင်ခွင့်ရလာခဲ့တယ်။ အခု အချိန်မှာ တော့ မော်ဝ်ရီတိုင်းရင်းသားတွေဟာ နိုင်ငံအဆင့်ပါတီကြီးတွေရဲ့ ကိုယ်စားလှယ်လောင်း တွေအဖြစ်ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်တဲ့အဆင့်ကိုရောက်နေပြီဖြစ်ပါတယ်။

၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲမှာ ပါတီအသီးသီးကနေ မောဝ်ရီတိုင်းရင်းသားအမတ် ၂၅ ဦး၊ အမတ်ဦးရေ ၁၂၀ ရှိတဲ့လွှတ်တော်ရဲ့ ၂၁% ရွေးချယ်ခံရပါတယ်။ ဒါဟာ ပြီးခဲ့ဲတဲ့ ၂၀၁၇ ရွေးကောက်ပွဲမှာ ၂၃% ရွေးချယ်ခံရတာနဲ့ နှိုင်းယှဉ်လိုက်ရင်တော့ ကျဆင်းသွားတယ်လို့ ဆိုရမယ်။ ဒါပေမယ့် နိုင်ငံ လူဦးရေ ရဲ့ ၁၇% ပဲရှိတဲ့ မောဝ်ရီတွေအတွက် လွှတ်တော်ထဲမှာ ၂၁% ကိုယ်စားပြုခွင့်ရရှိတယ်ဆို တာ အတော်အခြေအနေကောင်းတယ်လို့ဆိုရမှာဖြစ်ပါတယ်။
( ပုံ ၁ )

အမျိုးသမီးများ

လက်ရှိအာဏာရ လေဘာပါတီခေါင်းဆောင်နဲ့ ဝန်ကြီးချုပ်က အမျိုးသမီးဖြစ်ပါတယ်။ နယူးဇီလန် နိုင်ငံရေးမှာ အစဉ်အလာအရလည်း အမျိုးသမီးတွေကိုယ်စားပြုမှုအားကောင်းခဲ့တယ်။ ၂၀၁၇ ရွေး ကောက်ပွဲကနေ ပေါ်ထွက်လာတဲ့လွှတ်တော်မှာ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ၃၈% က အမျိုးသမီး တွေဖြစ်ခဲ့တယ်။ အခု ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲကနေပေါ်ထွက်လာတဲ့လွှတ်တော်မှာတော့ ၄၈% က အမျိုးသမီးတွေဖြစ်ပါတယ်။ နယူးဇီလန်နိုင်ငံလူဦးရေရဲ့ ၅၀.၈၄% က အမျိုးသမီးတွေဖြစ်တဲ့ အတွက် လွှတ်တော်အတွင်းကိုယ်စားပြုမှုအချိုးအစားက သင့်တော်တဲ့အချိုးအစားလို့ ပြောနိုင် ပါတယ်။ ( ပုံ ၂ )

ဒါ့အပြင်နယူးဇီလန်ဟာ ဒီမိုကရေစီစနစ်ခိုင်မာနေပြီဖြစ်တဲ့ Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD) နိုင်ငံတွေထဲမှာလည်း အမျိုးသမီး လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်ပါဝင်မှုအချိုးအစား အမြင့်ဆုံးနိုင်ငံလည်းဖြစ်ပါတယ်။ထူးခြားတာက OECD နိုင်ငံတွေရဲ့ လွှတ်တော်များမှာ အမျိုးသမီးပါဝင်မှုက ပ ျှမ်းမ ျှ ၃၁ % ဖြစ်ပြီး အမျိုးသမီး ပါဝင်မှု ၃၁% နဲ့အထက်ရှိတဲ့နိုင်ငံတွေရဲ့ ခေါင်းဆောင်တွေကအမျိုးသမီးတွေဖြစ်နေတာပါပဲ ။ ( ပုံ ၃)

LGBTQ အုပ်စု

နိုင်ငံတကာမှာ နိုင်ငံသားအခွင့်အရေးနဲ့ပတ်သက်ရင် ပြဿနာအတက်ဆုံး၊ အငြင်းပွားမှု အများဆုံး ဖြစ်တဲ့ LGBTQ တွေက နယူးဇီလန်နိုင်ငံမှာတော့ ကိုယ်စားပြုမှုအားကောင်းခဲ့ တယ်။ ကမ္ဘာပေါ်မှာ LGBTQ အုပ်စုဝင်တွေ လွှတ် တော်အမတ်အဖြစ်ရှိနေတာ ၄၂ နိုင်ငံပဲရှိပြီး လွှတ် တော်အမတ် စုစုပေါင်း ၁၉ ၄ ဦးပဲရှိတယ်။

အဲဒီထဲမှာ နယူးဇီလန်နိုင်ငံက ၁၃ ဦးပါဝင်ပြီး နိုင်ငံ လွှတ်တော်အမတ်စုစုပေါင်းရဲ့ ၁၁ % ရှိတဲ့ အတွက် ကိုယ်စားပြုမှုအချိုးအမြင့်ဆုံးဖြစ်နေတယ်။ ဒါဟာ ၂၀၁၇ ခုနှစ်လွှတ်တော်မှာ ၇% ရှိရာကနေ တိုး တက်လာတာဖြစ်ပါတယ်။ ( ပုံ ၄)

အာရှတိုက်သားနှင့်အခြားအုပ်စုများ

နယူးဇီလန်နိုင်ငံသားဖြစ်နေတဲ့ အာရှနွယ်ဖွားတွေကတော့ လူဦးရေရဲ့ ၁၅% ရှိပေမယ့် လွှတ်တော်ထဲမှာ ၇% ပဲရှိတယ်။ ပစိဖိတ်ကျွန်းအနွယ်ဖွားတွေကတော့ လူဦးရေရဲ့ ၈% ရှိပြီး ကိုယ်စားပြုမှု ၉ % ရထားပါတယ်။ အခြားအနွယ်ဖွားတွေကတော့ လူဦးရေရဲ့ ၃% ၊ ကိုယ်စားပြုမှု ၃% ရှိပါတယ်။ ဒီအချိုးအစားဟာလည်း အုပ်စုအားလုံးကို ကိုယ်စားပြုနိုင်တဲ့အချိုးအစား ဖြစ် ပါတယ်။ ပုံ (၅)

အစိုးရအဖွဲ့

လေဘာပါတီဝန်ကြီးချုပ် Jacinda Ardern ရဲ့ အစိုးရအဖွဲ့ကလည်း လွှတ်တော်အတွင်း ကိုယ်စား ပြုမှုအခြေအနေကို ထင်ဟပ်နေတယ်။ ဝန်ကြီး ၂၀ ဦးပါဝင်တဲ့အစိုးရအဖွဲ့မှာ ၈ ယောက်က အမျိုး သမီးတွေဖြစ်တယ်။ လေးပုံတစ်ပုံက မောဝ်ရီတိုင်းရင်းသားတွေဖြစ်ပြီး ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်က LGBTQ ဖြစ်ကြောင်းတရားဝင်ကြေညာထားသူဖြစ်ပါတယ်။ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးက မောဝ်ရီ တိုင်းရင်းသူအမျိုးသမီးဖြစ်ပြီး မျက်နှာမှာ မောဝ်ရီရိုးရာတက်တူးထိုးထားသူဖြစ်ပါတယ်။ သူဟာ နယူးဇီလန်နိုင်ငံသမိုင်းမှာ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးတာဝန်ထမ်းဆောင်တဲ့ ပထမဆုံးမောဝ်ရီအမျိုး သမီးဖြစ်ပါတယ်။ (ပုံ ၆)

ကိုယ်စားပြုခြင်း

နိုင်ငံလွှတ်တော်အတွင်းမှာ ကိုယ်စားပြုမှုများပြားစုံလင်တာဟာ အဲဒီနိုင်ငံရဲ့ ဒီမိုကရေစီစနစ်ခိုင်မာ မှု၊ စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုနဲ့ ဆိုင်တယ်လို့ ဆိုသူတွေလည်း ရှိတယ်။ ဒါပေမယ့် အဲဒီ အဆို က ရာနှုန်းပြည့်တော့မမှန်ဘူး။ အမေရိကန်အောက်လွှတ်တော်မှာ အခု နိုဝင်ဘာရွေးကောက်ပွဲ မတိုင်ခင်အထိ အမျိုးသမီးလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ၁၀၁ ဦး ၂၃.၂% ပဲရှိတယ်။ ဒါဟာ ကမ္ဘာ့ ပျမ်းမ ျှနှုန်းဖြစ်တဲ့ ၂၅% ထက်နည်းတယ်။ ဆင်းရဲတဲ့နိုင်ငံဖြစ်တဲ့ ရဝမ်ဒါမှာတော့ အောက်လွှတ် တော် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ၆၉ % က အမျိုးသမီးတွေဖြစ်နေတယ်။

ဒီမိုကရေစီအခြေမခိုင်သေးတဲ့ လက်တင်အမေရိက မက္ကဆီကို၊ ကိုစတာရီကာ၊ ဘိုလီးဗီယား၊ ဗင်နီဇွဲလား နဲ့ အီကွေဒိုနိုင်ငံများရဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေတွေမှာ နိုင်ငံရေး ပါတီ များအနေနဲ့ လွှတ်တော်အဆင့်ဆင့်အတွက် ကိုယ်စားလှယ်လောင်းများလျာထားတဲ့အခါ ကျား ၊ မ တန်းတူညီမ ျှရှိဖို့ထည့်သွင်းပြဋ္ဌာန်းထားတာလည်းတွေ့ရတယ်။ လက်ရှိအခြေအနေအရ တကယ်မဲပေးရွေးချယ် တဲ့အခါမှာတော့ အမျိုးသမီးတွေရွေးချယ်ခံရမှုက နည်းပါးနေဆဲပဲ ဆိုပေမယ့် ဥပဒေအရ အခြေခံကောင်းတစ်ခုတော့ ရထားတယ်လို့ဆိုရမှာပါ။

လက်တွေ့ကျကျ သုံးသပ်ရရင်တော့ ကိုယ်စားပြုမှုဟာ လူဦးရေအချိုးစားအတိုင်းဖြစ်ရမယ်၊ အုပ်စု တိုင်းပါရမယ်လို့တော့ အတိအကျတောင်းဆိုလို့တော့မရဘူး။ ဒါပေမယ့် အုပ်စုတစ်ခုခုက သူတို့ကို အပယ်ခံထားရတယ် လို့ ခံစားချက်မဖြစ်အောင် ရွေးကောက်ပွဲ စနစ်အရဖြစ်ဖြစ်၊ အခြား ဥပဒေများနဲ့ ဖြစ်ဖြစ် ၊ နိုင်ငံရေးပါတီတွေကဖြစ်ဖြစ်ကူ ညီဆောင်ရွက်ပေးဖို့တော့လိုအပ်မှာဖြစ်ပါတယ်။

ရောင်စုံပန်းခင်းဟာ ပန်းတစ်မျိုးတည်းပွင့်တဲ့ ပန်းခင်းထက်တော့ လှပတာအမှန်ပါပဲ။

ကိုးကား
၁။ New Zealand has just elected one of the most diverse parliaments in the world. CNN , 17 November 19, 2020.
၂။ Gender and constitutionalism in Mexico: from quotas to parity?
Gender Mexico By José Miguel Cabrales Lucio, IDEA.

ပိလခတ် ဟိန္ဒူဘုရားကျောင်း

ကျောက်တန်းကနေ ဇွဲဘာကမ်းခြေကို သွားတဲ့အခါ ကျောက်တန်းမြို့က ထွက်ပြီး မိနစ် နှစ်ဆယ် လောက်မှာ ပိလခတ် ဟိန္ဒူဘုရားကျောင်းရှိတယ်။ ဒီဘုရားကျောင်းကို ၁၈၆၀ မှာ ဦးကူးမူး ဆာမိ ဆိုတဲ့ အိန္ဒိယနွယ်ဖွား လယ်သမားကြီးက အိပ်မက်အရ တည်ဆောက်ခဲ့တယ်လို့ ဆိုတယ်။ ဒီ ဘုရားကျောင်းက ဟိန္ဒူနတ်ဘုရားတွေထဲက မဟာမူနိ(စ်) ဝါရရ် ကို ကိုးကွယ်တာ။

မဟာမူနိ(စ်) ကို ကိုးကွယ်တယ်ဆိုတော့ ဦးကူးမူး ဆာမိ မိဘတွေက တမီလ်နာဒူး ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းက လာတာဖြစ်နိုင်တယ်။ ကျွန်တော်သီရိလင်္ကာမှာ ခရီးသွားတဲ့အချိန်က တမီလ်လူမျိုးတွေ အခြေချ နေထိုင်တဲ့ဒေသမှာ ဒီလိုဘုရားကျောင်းတွေ အတော် များများတွေ့ခဲ့ရတယ်။ ကျောက်တန်း မြို့နယ်ထဲမှာ လယ်ယာလုပ်ငန်းလုပ်ကိုင်နေတဲ့ ဟိန္ဒူဘာသာဝင်တော်တော်များများတွေ့ခဲ့ရတယ်။ ၂၀၁၉ ထွေအုပ်စာရင်းအရတော့ ကျောက်တန်းမြို့နယ်အတွင်းမှ ဟိန္ဒူဘာသာကိုးကွယ်သူ ၃၂၆၄ ဦး ရှိတယ်လို့ဆိုတယ်။

ဒီဘုရားကျောင်းက မြန်မာနိုင်ငံမှာ သက်တမ်းအရင့်ဆုံး ဟိန္ဒူဘုရားကျောင်းတွေထဲမှာ ပါတယ်။ ဆုတောင်းပြည့်တယ်လို့ နာမည်ကြီးတဲ့အတွက် ဟိန္ဒူဘာသာဝင်တွေအပြင် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် တွေ လည်း လာဆုတောင်းကြတယ်။ ဘုရားပွဲက နှစ်စဉ်မတ်လမှာကျင်းပတယ်။

ဒီဘုရားကျောင်းမှာ ဘုရားဖူးတွေကို နေ့စဉ်ထမင်းကျွေးတယ်။ အဲဒီအစဉ်အလာက ဒုတိယ ကမ္ဘာ စစ်ကာလမှာ ပိလခတ်ကိုရောက်လာတဲ့ စစ်ပြေးဒုက္ခသည်တွေကို ကျွေးမွေးစောင့်ရှောက်ရာကနေ စတင်ခဲ့တယ်လို့ ဘုရားကျောင်းတာဝန်ခံတစ်ယောက်က ရှင်းပြတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့ မေလမှာ ပိလခတ် ဘုရားကျောင်းမှာ ထမင်းချက်အဖြစ် လုပ်ကိုင်သွားသူ တစ်ဦး (လူနာ အမှတ် ၁၆၁) မှာ ကိုဗစ်ရောဂါပိုးတွေ့တဲ့အတွက် Lock Down လုပ်ခံခဲ့ရသေးတယ်။ အခုလည်း ကိုဗစ်ရောဂါကာကွယ်ထိန်းချုပ်ရေးအစီအစဉ်အရ ဘုရားကျောင်းပိတ်ထားရတယ်။ ဘုရားကျောင်း နောက်က ဂေါပကရုံးကတော့ဖွင့်ထားတယ်။ ဒါပေမယ့် ဘုရားကျောင်းသမိုင်းကို တိတိကျကျ ပြော နိုင်တဲ့ သူက လယ်ထဲ ဆင်းနေလို့ မတွေ့ခဲ့ရဘူး။

အရောင်အသွေးစုံလင်တဲ့ ရုပ်တုတွေနဲ့ ဟိန္ဒိူဘုရားကျောင်းတွေက ဟိန္ဒူဘာသာနဲ့ပတ်သက်ပြီး ပြည့်ပြည့်စုံစုံရှင်းပြနိုင်တဲ့သူတစ်ဦးနဲ့ လေ့လာရရင်တော့ ပိုကောင်း တယ်။ မင်းလှ ဟိန္ဒူဘုရားကျောင်းကို ရောက်ခဲ့ချိန်က အဲဒီလို ရှင်းပြနိုင်တဲ့ ဂေါပကလူကြီး တစ်ယောက်ကို တွေ့ခဲ့ရတယ်။

ကျောက်တန်းဘက်ကို ခရီးသွားမယ်ဆိုရင် ပိလခတ် ဟိန္ဒူဘုရားကျောင်းကလည်း လည်ပတ် သင့်တဲ့နေရာတစ်ခုပါ။ ကိုဗစ် ကပ်ဘေးကျော်သွားရင်တော့ ပိလခတ်ကို တစ်ခေါက်ပြန် သွား ရ မယ်။

မီးပြ ရွာ

မီးပြရွာကလည်း ဇွဲဘာကမ်းခြေကနေ မိနစ်နှစ်ဆယ်လောက်ပဲသွားရတယ်။ ကွန်ကရစ်လမ်း ၊ လမ်းကျဉ်းတယ်။ ဒါပေမယ့် လမ်းကောင်းတယ်။ ရွာနာမည်က မီးပြဆိုပေမယ့် မီးပြတိုက် မရှိ ဘူး။ မွန်ဘုရင်တွေလက်ထက်က ကမ်းခြေဒေသမှာ ပုန်ကန်ထကြွနေသူတွေ နှိမ်နင်းပြီးတဲ့အခါ ဒီနေရာ မှာ စခန်းချပြီး စစ်အောင်တဲ့အကြောင်း သံလျင်ကို မီးဖို အချက်ပြတဲ့အတွက် မီးပြ ရွာလို့ ခေါ်တယ်လို့ ဘုရားသမိုင်းစာရွက်မှာတွေ့တယ်။

တကယ်တော့ ဒီရွာနေရာကနေ မီးဖိုပြရင်လည်း သံလျင် ကနေ မြင်ဖို့အကြောင်းမရှိဘူး။ ဒ့ါကြောင့် ၁၅ ရာစု သံလျင်က အဓိက ကုန်သွယ်ဆိပ်ကမ်းမြို့ဖြစ်လာတဲ့အချိန်မှာ ရန်ကုန် မြစ်ထဲကို ဝင်မယ့် ရွက်လှေတွေကို မီးပြခဲ့တဲ့နေရာဖြစ်လို့ မီးပြလို့ ခေါ်တာများလားလို့ တွေးမိတယ်။

မီးပြရွာမှာ လည်ပတ်ဖို့က ရွှေဘုံသာ ရေလယ်ဘုရားပဲရှိတယ်။ ဒီစေတီကို မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၀၀ ပြည့်နှစ်မှာ မီးပြရွာက ပျက်စီးနေတဲ့ ရှေးဟောင်းစေတီ ကိုး ဆူ က ဌာပနာ တွေ စုစည်းပြီး တည်ခဲ့တာလို့ ဆိုတယ်။ စေတီတော်က ရွာထဲမှာတည်ခဲ့တဲ့စေတီ။ဒါပေမယ့် လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်ခြောက်ဆယ်လောက်ကစပြီး ကမ်းပါးပြိုတာနဲ့ တစ်ဖြည်းဖြည်းချင်း ရေလယ်စေတီ ဖြစ်သွားတာ။

ကျွန်တော်တို့ရောက်သွားတော့ စေတီမုခ်ဦးမှာ ဘုရားဖူးခွင့် ယာယီပိတ်ထားကြောင်း ဆိုင်ဘုတ်ထောင်ထားတယ်။ မုခ်ဦးဘေးမှာ တပ်မတော်လုံခြုံရေးစခန်းတစ်ခုရှိတယ်။ ကားလှည့်ပြီး ပြန်မယ်လုပ်တော့ စစ်သည်တစ်ယောက်ထွက်လာပြီး ဘုရားဖူး နှစ်ယောက်၊ သုံးယောက်ထဲ ဆိုရင် တော့ ဝင်ဖူးလိုက်ပါ။ လူအုပ်ကြီးနဲ့တော့ ဖူးလို့မရဘူးလို့ပြောတယ်။

စေတီတော်ကို ဒီရေတောထဲက ဖြတ်ဖောက်ထားတဲ့ ကွန်ကရစ်လေ ျှာက်လမ်း အတိုင်း သွားရတယ်။ စေတီရင်ပြင်မှာ ဘုရားဖူးနှစ်ယောက်တွေ့တယ်။ ရင်ပြင်ကျောက်ပြားခင်းနေ တဲ့ အလုပ်သမားတစ်ယောက်ရှိတယ်။ အာရုံခံတန်းဆောင်းထဲမှာအလှုခံပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်ရှိတယ်။ ရေတက်ချိန် ဆိုတော့ လှိုင်းတွေက ရင်ပြင်ပေါ်အထိ ရောက်တယ်။

စေတီရင်ပြင်ကနေ မြင်ရတဲ့ ရှုခင်းက အလွန်လှတယ်။ ဒါပေမယ့် ကျွန်တော်ရောက်သွားတဲ့အခိျန် က မွန်းလွဲချိန်ဆိုတော့ နေအတော်ပူတယ်။ မနက်စောစော ၊ ဒါမှမဟုတ် ညနေ နေဝင်ချိန်ဆိုရင် အတော်လှမယ်။ စေတီရင်ပြင်ကနေ ကြည့်ရင် ရန်ကုန်မြစ်ထဲကို ဝင်နေတဲ့ ပင်လယ်ကူး သဘောၤ ကြီးတွေကို လှမ်းမြင်နေရတယ်။ မီးပြကမ်းခြေတစ်လေ ျှာက်မှာ ဒီရေတောတွေအတော်ကျန် နေ သေးတာလည်းမြင်ရတယ်။

မီးပြရွာကမ်းခြေက ဒီရေတောတွေပဲရှိတယ်။ တံငါလှေတွေက ရွာဘေးက ချောင်းထဲမှာ။ မီးပြ ရွာမှာ ငါးခြောက်ပေါတယ်လို့ ကြားခဲ့ပေမယ့်ကျွန်တော်ရောက်သွားတဲ့ အချိန်မှာ ငါး ခြောက် ရောင်းဝယ်ရေး ဆိုင်းဘုတ်တင်ထားတဲ့ ဆိုင်ကြီးကြီးတစ်ခုပဲတွေ့တယ်။ ဆိုင်က ပိတ်ထား တယ်။ အိမ်ဆိုင်တစ်ဆိုင် ရှေ့ မှာ ငါးခြောက်တောင်းတွေတွေ့လို့ ဆင်းမေးတော့ ဆိုင်ရှင်မရှိဘူး။ ဆိုင်ကြည့်ထားဖို့ အပ်သွား တဲ့ ဘေးဆိုင်က အမကြီးကလည်း ငါးခြောက်ဈေးမသိဘူး။ ခေါင်းမိုးပေါ်မှာ ငါးခေါင်းတွေ လှန်းထားတဲ့အိမ်ကို မေးတော့ ငါးခေါင်းတွေပဲရှိတယ်တဲ့။ အိမ်ရှင်ကတော့ ဘေးက လမ်းကြား ကို ပြပြီး အဲဒီအတိုင်းဝင်သွားရင် ငါးခြောက် ရောင်းတဲ့အိမ်တွေရှိတယ်လို့ပြောတယ်။ ကိုဗစ် ကာလ ဆိုတော့ တစ်အိမ်တက်ဆင်းမေးရမှာ အားနာတာနဲ့ ငါးခြောက်မဝယ်နိုင်ခဲ့ဘူး။

ဒီခရီးစဉ်မှာ ကျွန်တော်လမ်းကြောင်းရွေးတာ နည်းနည်းမှားသွားတယ်။ တကယ်တော့
ရန်ကုန်ကနေ ကျောက်တန်း – ဇွဲကဘာ ကုန်းတန်း ကားလမ်းအတိုင်းလာတဲ့အခါ ဇွဲကဘာ ကုန်းတန်းရွာကနေ ညာ ဘက်လမ်းခွဲအတိုင်းသွားရင် မီးပြရွာကို ရောက်တယ်။ ဘယ် ဘက် လမ်းခွဲအတိုင်းသွားရင် သံတဲ ကမ်းခြေကို ရောက်တယ်။

ကျွန်တော် က ဇွဲဘာ ကမ်းခြေကို သွား။ ပြီးမှ သံတဲကမ်းခြေကို သွား။ သံတဲကနေ ဇွဲဘာကို ပြန် လာပြီး မီးပြရွာကို သွားခဲ့တယ်။ အဲဒီလို သွားတာက အဆင်မပြေဘူး။ တကယ်တော့ မီးပြရွာကို အရင်သွား၊ ဘုရားဖူး၊ ပြီးရင် သံတဲကမ်းခြေကို သွား ၊ အပြန်မှာ ဇွဲဘာကမ်းခြေကို ဝင် နေ့လယ် စာစား၊ ကမ်းစပ်က တောအုပ်ထဲမှာ အနားယူ၊ အချိန်ရရင် နေဝင်ချိန်ကို စောင့်ကြည့်တာက ပို အဆင်ပြေတယ်။

မီးပြကျေးရွာ၊ ဇွဲဘာကမ်းခြေ နဲ့ သံတဲ ကမ်းခြေ သုံးခုပေါင်းလိုက်ရင်တော့ ခရီးသွားလုပ်ငန်း ဖွံ့ဖြိုး ရေးဇုန်တစ်ခုဖြစ်လာနိုင်တယ်။ ဒီဒေသက ပင်လယ်ထဲဆင်းဖို့ထက် သဘာဝအလှနဲ့ ကျေးလက် ရှုခင်းတွေကို ခံစားဖို့ပိုကောင်းတဲ့နေရာပါ။ ဟိုတယ်တွေဆောက်တဲ့အဆင့်ထိ ရောက်ဖို့ တော့ မလွယ်လှဘူး။ ရန်ကုန်က နေ့ချင်းပြန်လာသူတွေ နားနေဖို့ ၊ စားသောက်ဖို့ စားသောက် ဆိုင်တွေ၊ View Point တွေ ထားတဲ့အဆင့်လောက်ပဲဖြစ်မှာပါ။ နောက်တစ်ခုက ဧည့်သည် တွေ များလာရင် ရေချိုပြဿနာလည်းရှိနိုင်တယ်။

လမ်းအနေနဲ့တော့ ကျောက်တန်း ပန်းတော တံတားထိုးနိုင်ရင်ပိုကောင်းမယ်။ အခုအခြေ အနေ ကတော့ လမ်းနည်းနည်းဆိုးတာရယ်၊ ဝဲကြီးတံတားဘက်က ပတ်သွားရတာရယ်ကြောင့် ဇွဲဘာ ကမ်းခြေကနေညနေ လေးနာရီနောက်ဆုံးထားပြီးထွက်မှ အဆင်ပြေတယ်။ နေဝင်ဆည်းဆာ ကြည့်ဖို့ မဖြစ်နိုင်ဘူး။

ဒီဒေသမှာ ခရီးသွားလုပ်ငန်းဖွံဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် လုပ်ရမယ့်လုပ်ငန်းတွေ အများကြီး ကျန်သေးတယ်။ လုပ်လည်း လုပ်ကြမှာပါ။ အရေးအကြီးဆုံးတစ်ခုတော့ သတိပြုစေ ချင်တယ်။ အဲဒါကတော့ အရင်အစိုးရ အဆက် ဆက်မှာ ဖြစ်ခဲ့တဲ့ ပင်လယ်ကမ်းခြေတစ်ခုမှာ ခရီးသွား လုပ်ငန်းဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာပြီဆိုရင် လုပ်ငန်းရှင် ကြီးတွေကပဲ နေရာကောင်းတွေ၊ အခွင့်ရေး ကောင်းတွေရပြီး ဒေသခံတွေက ပျံကျဈေးသည်၊ လမ်းဘေးဈေးသည်ဘ၀ နဲ့ ပြီး သွားတဲ့ အခြေအနေမျိုးမဖြစ်ဖို့ပါပဲ။

သံတဲကမ်းခြေ

သံတဲကမ်းခြေဆိုတာ ဇွဲဘာ ကုန်းတန်းကနေ မိနစ်နှစ်ဆယ်လောက်ပဲမောင်းရတယ်။ ကွန်ကရစ်လမ်း ခင်းထားတာမကြာသေးဘူး။ မနှစ်ကမှ ပြီးသွားတာ။ သံတဲ ရွာထဲကို ဝင်လိုက်တာနဲ့ အမှိုက်တွေကို စနစ် တကျစွန့်ပစ်ဖို့ သတိပေးထားတဲ့စာတွေတွေ့ရတယ်။ ကျေးလက်ဒေသဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး ဦးစီး ဌာန လူထု ဗဟိုပြု စီမံကိန်းနဲ့ပတ်သက်တဲ့ ပိုစတာတွေတွေ့တယ်။ ဒီစီမံကိန်းအရ သံတဲ ရွာတွင်း လမ်းတွေ ကွန်ကရစ်ခင်းခြင်းလုပ်ငန်းကို ၂၀၁၇ ခုနှစ်မှာ ဆောင်ရွက်တယ်ဆိုတဲ့ ကျောက်တိုင် တစ်ခု တွေ့တယ်။

သံတဲ ကမ်းခြေရဲ့ ထူခြားချက်ကတော့ ကမ်းခြေမှာ ရှိတဲ့ အုတ်တိုင်ကြီးတစ်ခုပဲ။ အရင်ကတော့ အဲဒီ အုတ်တိုင်ကြီးကို အစွဲပြုပြီး ကျောက်တိုင်ကမ်းခြေလို့ခေါ်ကြတယ်။ ဒီအုတ်တိုင်ကြီးနဲ့ ပတ်သက်ပြီး တစ်ချို့က ငဇင်ကာ သံလျင်ကို သိမ်းပြီးတဲ့နောက် သူပိုင်တဲ့ နယ်နမိတ်အပိုင်း အခြားကို နယ်ခြားမှတ်တိုင်အဖြစ် စိုက်ခဲ့တာလို့ဆိုတယ်။

တစ်ချို့ကတော့ အင်္ဂလိပ်ကိုလိုနီခေတ်က သံတဲမှာ လက်ရှိတွေ့နေရတဲ့ မီးပြတိုက်ကို မဆောက် ခင်မှာ ဒီအုတ်တိုင်ကနေ မီးပြခဲ့တာလို့ဆိုတယ်။ ဒီအုတ်တိုင်ကြီးနဲ့ပတ်သက်ပြီး တဘောင်လိုလို ပြောတဲ့စကားလည်းရှိတယ်။ အဲဒါကတော့ “ဒီအုတ်တိုင်ကြီးစောင်းနေတာ။ သူ့ အလိုလို ပြန်တည့်သွားလိမ့်မယ်၊ အဲဒီအချိန်ကျရင် သံတဲရွာက ကြက်ပျံမကျစည်ကားလိမ့်မယ်ဆို”တဲ့ စကားပဲ။

ကမ်းခြေမှာ ငါးဖမ်းပိုက်ဖာနေတဲ့ အမျိုးသမီးအုပ်စုထဲက အသက်ခြောက်ဆယ်ကျော် အမျိုးသမီး ကြီးကတော့ ဒီတဘောင်ကို ယုံယုံကြည်ကြည်နဲ့ ပြောပြတယ်။ သူငယ်ငယ်က ဒီတိုင်ကြီးက စောင်းနေတာ၊ ဒီအပေါ်ကို ဆိတ်တွေတက်လို့ရတယ်။အဲဒီကနေ တစ် ဖြေးဖြေးပြန် ထောင်လာတာ အခုတော့ လုံးဝမတ်သွားပြီ။ အဲဒီလိုဖြစ်ပြီးတာနဲ့ သံတဲကို ကားလမ်း ပေါက်၊ အပန်းဖြေစခန်းလုပ်မယ်ဆိုပြီး ဖြစ်လာတယ်။ ရန်ကုန်က သူဌေးတွေတောင်မြေကွက်တွေ လာဝယ်နေပြီလို့ ဆိုတယ်။

ဇွဲဘာကမ်းခြေမှာ တွေ့ခဲ့သူတစ်ယောက်ကလည်း အဲဒီတဘောင် အကြောင်းပြောပြခဲ့တယ်။ အဲဒီအုတ်တိုင်ကြီးတည့်သွားတာနဲ့ သံတဲမြေ တစ်စလောင်း ( စလောင်း ဖုံးတစ်ချပ်စာ) ငွေ တစ်သောင်းဆိုပြီး စာဆိုရှိတယ်တဲ့။ သံတဲ ကမ်းခြေမှာစိုက်ထားတဲ့ “ အိမ်ခြံမြေ ကျူးကျော် မဆောက်ရ၊ တရားမဝင်မြေအရောင်းအဝယ်စာချုပ်ချုပ်ဆို ရောင်းချခြင်းမပြုရ” ဆိုတဲ့ ဆိုင်း ဘုတ်ကလည်း သူပြောတဲ့စကားကိုထောက်ခံနေသလိုပဲ။

ဒါပေမယ့် အောက်ခြေမှာ အုတ်မြစ်ချဆောက်ထားတဲ့ အုတ်တိုင်ကြီးတစ်ခုဟာ အလိုလို ထောင် မတ်လာတယ်ဆိုတာမဖြစ်နိုင်ဘူး။ ဆက်စုံစမ်းကြည့်တော့ သံတဲရွာထဲက လူကြီး တစ်ယောက်ကတော့ အရင်က သံတဲ ကမ်းခြေက အခုလို ပြန့်မနေဘူး။ အုတ်တိုင်ကြီးက မြေကြီးထဲမှာ မြုပ်နေတာ။ ဒါ့ကြောင့် ဆိတ်တွေက အလွယ်တကူတက်လို့ရတယ်။ ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်နောက်ပိုင်းမှာ ရေတိုက်စားတော့ ကမ်းပါးတွေပြိုပြီး အုတ်တိုင်ကြီးက ဖြေးဖြေးချင်း ပြန်ပေါ်လာတာ။ ၂၀၀၈ နောက်ပိုင်းရောက်တော့ အခုမြင်ရတဲ့ပုံစံဖြစ်သွားတာ။ ပြန်ထောင် လာတယ်ဆိုတာက တဖြည်းဖြည်းနဲ့ စကားတွေ ကားလာတာပါလို့ ဆိုတယ်။ သူပြော တာ ယုတ္တိရှိတယ်။

သံတဲကမ်းခြေကို ခရီးသွားလုပ်ငန်းအတွက် ပြင်ဆင်ခဲ့တာ ဒီနှစ်မှစတာပါ။ စပြီး မကြာခင်မှာပဲ ကိုဗစ် ၁၉ ဖြစ်လာလို့ အရှိန်ရပ်သွားခဲ့တယ်။ အရင်ကတော့ သင်္ကြန်ဆိုရင် ကျောက်တန်း ၊ ခရမ်း သုံးခွ နဲ့ ဒေသခံတွေပဲပျော်တဲ့နေရာပေါ့။ သံတဲကမ်းခြေက ဇွဲဘာကမ်းခြေထက်ပိုကျယ်တယ်။ မြေ ပြန့်တယ်။ အပန်းဖြေစခန်းလုပ်ဖို့ အခြေအနေပိုကောင်းတယ်။

သံတဲကမ်းခြေဖွံ့ဖြိုးရေးအတွက် အဓိက မောင်းနှင် အား ကတော့ ကျောက်တန်း လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ် ဒေါ်အေးမြမြမျိုးလို့ ဆိုတယ်။ ငါးဖမ်းပိုက် ဖာနေတဲ့အမျိုးသမီးကြီး တွေကတော့ အခုရွေးကောက်ပွဲမှာ လသာ မြို့နယ်က ဝင်ပြိုင်တဲ့ ဒေါ် အေးမြမြမျိုးကို သတိရနေပုံပဲ။ ဆရာမကို ကျောက်တန်းမှာ ပြန်အရွေးခံစေချင်တာလို့ ပြောတယ်။

သံတဲကမ်းခြေမှာနောက်ထပ် ထင်ရှားတဲ့သင်္ကေတကတော့ ကမ်းပေါ်တင်ထားတဲ့ သစ်သား လှေ ပျက်ကြီးပဲ။ ဒီလှေကြီးက ၂၀၁၈ ခုနှစ်မှာ စစ်တွေမြို့ ဒုက္ခသည်စခန်းတွေက ထွက်ပြေးပြီး မလေးရှားကို သွားဖို့ကြိုးစားတဲ့ လှေစီးပြေးဒုက္ခသည်တွေရဲ့လှေဖြစ်ပါတယ်။ ပင်လယ်ပြင် မှာ တစ်လနီးပါးကြာပြီးမှ ဆီပြတ်ပြီး သံတဲသောင်ပြင်ကို လာတင်တာ။ လှေပေါ် မှာ အမျိုးသား၊ အမျိုးသမီး၊ ကလေး တစ်ရာကျော်ပါတယ်လို့ ဆိုတယ်။ ပုံမှန် လူသုံးဆယ် လောက်ပဲ တင်မယ့် လှေပေါ်မှာ လူတစ်ရာကျော် လိုက်ပါပြီး ပင်လယ်ပြင်ကို စွန့်စွန့်စားစား ဖြတ်ကျော် ဖို့ ကြိုးစားတာဟာ အကြောင်းမဲ့တော့မဟုတ်ဘူး။ အဲဒီအကြောင်းအရင်းတွေကို မဖြေရှင်းနိုင်သရွေ့ ဒီလိုလှေပေါင်းများစွာတွေ့နေရဦးမှာပါ။ သံတဲ ကမ်းခြေက လှေပျက်ကြီးက လာတဲ့သူတွေကို ဒီလိုပဲ ကြည့်နေ တော့မှာလား လို့ မေးနေသလိုပဲ။

ဇွဲဘာ ကမ်းခြေ၊ သံတဲကမ်းခြေ ဒေသတွေက ရန်ကုန်နဲ့ နေ့ချင်းပြန်သွားလို့ရတယ်။ ကျောက် တန်းမြို့နယ်ထဲမှာရှေးဟောင်း ဂဝံယဉ်ကျေးမှုထွန်းကားခဲ့တဲ့နေရာတွေအများကြီးရှိတယ်။ ဒါ့ကြောင့် ခရီးသွားလုပ်ငန်းဖွံဖြိုးနိုင်မယ့် အခြေအနေကောင်းတွေရှိတယ်။

ဒါပေမယ့် အဲဒီဒေသတွေက ၂၀၁၄ ခုနှစ် ကျောက်တန်း- တံတားမြို့လမ်း ဝဲကြီးကျေးရွာ မှာ မှော်ဝန်းချောင်းကူးတံတားမဆောက်ခင်အထိ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးခက်ခဲတယ်။ ကားလမ်း တိုက်ရိုက်မပေါက်ဘူး။ ကားနဲ့သွားချင်ရင် သုံးခွဘက်က လှည့်သွားရတယ်။

တံတားဆောက်ပြီးတော့ ကျောက်တန်းကနေ တံတားမြို့၊ ကျောက်တန်းကနေ ဇွဲဘာကမ်းခြေ၊ သံတဲကမ်းခြေတွေကို တိုက်ရိုက်သွားလို့ရပြီ။ ဒါပေမယ့် ခရီးဝေးသေးတယ်။ တကယ်လို့ ကျောက်တန်း တစ်ဖက်ကမ်း ပန်းတော ကူးတို့ဆိပ်နေရာမှာ မှော်ဝန်းချောင်းဖြတ်တံတား တစ်ခု ထပ်ဆောက်နိုင်ရင် ကျောက်တန်းရေလယ်ဘုရား နဲ့ ပင်လယ်ကမ်းခြေက ခရီးသွား လုပ်ငန်းနေရာတွေဆက်စပ်သွားမယ်။ ရန်ကုန်ကနေ ကမ်းခြေတွေကို အချိန်တိုတို နဲ့ရောက်နိုင် မယ်။ အဲဒါဆိုရင် တဘောင်ထဲက အတိုင်း သံတဲမြေ တစ်စလောင်း ငွေတစ်သောင်း ခေတ် ကို ရောက်မှာသေချာတယ်။

သံတဲကမ်းခြေက ပြန်လာတော့ အုတ်တိုင်ကြီးက မေ ျှာ်လင့်ချက်တွေ၊ လှေ ပျက်ကြီးက အတွေးတွေ ပေးလိုက်တယ်။

ဇွဲဘာ ကမ်းခြေ

ကျောက်တန်းမြို့နယ်ထဲက ဇွဲဘာကမ်းခြေ၊ သံတဲ ကမ်းခြေ တွေ အကြောင်း ဖေ့စ်ဘွတ်စာမျက် နှာတွေမှာတွေ့နေတာကြာပြီ။ ဒါ့ကြောင့် ဇွဲဘာကမ်းခြေဘက်ကို သွားဖို့အတွက် သတင်း စုံစမ်းကြည့်တယ်။ ကမ်းခြေတွေပိတ်ထားလို့ စားသောက်ဆိုင်တွေမရှိဘူး၊ လမ်းဝဲယာ ကျေးရွာ တစ်ချို့ကလည်း Stay Home အစီအစဉ် ကြောင့် ဧည့်သည်တွေ ရွာတွင်း ဝင်ထွက်တာကို ကန့်သတ်ထားတယ်လို့ ဆိုတယ်။

ဒါပေမယ့် မြို့ထဲမှာ ပိတ်လှောင်နေရာကနေ လွတ်မြောက်ဖို့အတွက် သွားမယ်။ ဝင်လို့ ရတဲ့နေရာဝင်ကြည့်မယ်။ မရရင်လည်း ကျေးလက်ရှုခင်းတွေကြည့်ရတာအမြတ်ဆိုပြီး ခရီးထွက်ဖို့ ပြင်တယ်။ ကိုယ်တိုင်မောင်းသွားမယ့်အစား ဒေသခံကားကို ငှားသွားဖို့ စီစဉ်တော့ သံလျင် မြို့ခံ ကားဆရာတစ်ယောက်နဲ့ ဆက်မိတယ်။

ရန်ကုန်ကိုလာကြိုမယ်။ ကျောက်တန်း၊ ဇွဲဘာကမ်းခြေ၊ သံတဲကမ်းခြေ နဲ့မီးပြရွာတွေကို ပို့မယ်။ လမ်းမှာ ကျွန်တော်ဝင်ကြည့်ချင်တဲ့နေရာ ဝင်ကြည့်၊ အပြန်မှာ သံလျင်တံတားအမှတ် ၂ ဘက်က ပြန်မယ်။ စားဖို့ သောက်ဖို့ ကားသမားက စီစဉ် လာ၊ စားတာကတော့ အဆင်ပြေတဲ့နေရာမှာ ကားထိုးပြီး စားမယ်လို့ ညှိလိုက်တယ်။

နိုဝင်ဘာ ၁၃ ရက်နေ့မနက် ကားဆရာလာကြိုတယ်။ အတော်စနစ်ကျတဲ့ ကားဆရာပဲ။ ကားထဲမှာ Mask မတပ်မနေရ၊ ကားထဲမှာ Mask အပို၊ လက်သန့်ဆေးရည်တွေပါတဲ့ အပြင် Oximeter တောင်ပါလိုက်သေးတယ်။ စားစရာက ဝက်နံရိုးကြော်၊ ငါးကလေးကြော်၊ ဝက်သား သုံးထပ်သားကို သရက်သီးနဲ့ချက်ထားတာတစ်ခွက်၊ ကြက်သားဟင်းတစ်ခွက်၊ ငါးပိရည်၊ တို့စရာ။ သောက်စရာက ဘီယာ၊ ကိုကာကိုလာ၊ ရေသန့်။ ကြိုက်ပြီလေ။ အစီအစဉ် ကတော့ ကားမထွက်ခင် တစ်ခွက်တစ်ဖလားတောင် ဆွဲရမယ့်ပုံပဲ။

သံလျင်မြို့ကို မရောက်တာ ငါးနှစ်ကျော်ပြီ။ ဂျပန်အကူအညီနဲ့ ပြုပြင်ထားတဲ့မြို့တွင်းလမ်းတွေ ရန်ကုန်ထက်တောင် ကောင်းတယ်လို့ ပြောနိုင်တယ်။ ဒါ့အပြင် မြို့တွင်းလမ်းဝဲယာသန့်ရှင်းရေး က လည်း အသိအမှတ်ပြုလောက်အောင်ကို ကောင်းပါတယ်။

ကျောက်တန်းရောက်တော့ ပါဒကြီးဘုရားကို ဝင်ဖူးတယ်။ ဘုရားပိတ်ထားလို့ သံတံခါး အပြင်က ပဲဖူးခဲ့တယ်။ ဘုရားဝင်းထဲက ဇရပ်လေးတွေမြင်တော့ ရွှေတိဂုံ အောက်ပစ္စယံက ဇရပ်လေးတွေ အကြောင်း စာရေးခဲ့တာ သတိရတယ်။

သံလျင် ၊ ကျောက်တန်းလမ်းတစ်လေ ျှာက်မှာတော့ ရွေးကောက်ပွဲနိုင် အင်န်အယ်လ်ဒီပါတီ အောင်ပွဲခံထားတဲ့အလံတွေ၊ အမှတ်အသားတွေ ရှိနေဆဲပဲ။ အောင်ပွဲခံတယ်ဆိုတာ အနိုင်ရ သူရဲ့ အခွင့်အရေး၊ ဘယ်လိုပုံစံနဲ့ အောင်ပွဲခံမလဲဆိုတာ အနိုင်ရသူရဲ့ စိတ်ထားပေါ့။ ဒီလိုပဲ အရှုံးကနေ ပြန်ထပြီး အောင်ပွဲရအောင်ကြိုစားနိုင်တာကလည်း ရှုံးနိမ့်သူရဲ့ မှတ် ကျောက်ပဲလေ။

ဒုတိယကမ္ဘာစစ် ပစိဖိတ်စစ်မျက်နှာမှာ ဂျပန်တပ်မတော်ကို အနိုင်ယူခဲ့တဲ့ အမေရိကန် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မက်အာသာကတော့ သူ့သား အတွက် ဘုရားသခင်ထံမှာ ဆုတောင်းတဲ့အခါ
“ အရှုံးကနေ အားမာန်ဖြင့် ပြန်လည်ထူမတ်နိုင်တဲ့သား၊ အောင်မြင်မှုကို ရိုးသား နှိမ့်ချစွာခံယူ နိုင်သော သား ဖြစ်အောင် စောင့်ရှောက်တော်မူပါ” ဟုရေးခဲ့ဖူးတယ်။

ကျွန်တော့်ကို ဦးရဲထွဋ် မှန်းသိသွားတဲ့ ကားဆရာက ရွေးကောက်ပွဲအကြောင်း မနားတမ်းပြော တယ်။ သူက အန်အယ်လ်ဒီကိုယ်စားလှယ်လောင်းတွေကို မဲထည့်ခဲ့တယ်။ တံဆိပ်ကြည့်ထည့် တာမဟုတ်ဘူး၊အဲဒီလူတွေအကြောင်း သူကောင်းကောင်းသိတယ်တဲ့။ ပြည်ခိုင်ဖြိုး ကို ဘာ့ကြောင့် မထည့်တာလဲမေးတော့ သံလျင်မှာ ရာထူးကြီးသူတွေ မြေကွက်တွေ လက်သင့်သလို ခွဲေ၀ တဲ့ အကြောင်း၊ မယက ဥက္ကဋ္ဌတွေအကြောင်း၊ နိုင်ငံရေးမှုနဲ့ တစ်ခါထောင်ကျဖူးတာနဲ့ နောင် ဘာဖြစ် ဖြစ် လာခေါ်စစ်တဲ့ထောက်လှမ်းရေးတွေအကြောင်းပြောပြတယ်။

အဲဒါတွေက သမ္မတ ဦးသိန်းစိန်လက်ထက်မှာဖြစ်ခဲ့တာမဟုတ်ဘူးလေ လို့ ထောက်ပြတော့ အတူတူပဲလေ။ အဲဒါလည်း ပြည်ခိုင်ဖြိုးတွေပဲလို့ ဆိုတယ်။ ပုံရိပ် ပြောင်းရမယ်လို့ ကျွန်တော် ပြောတဲ့အခါတိုင်း လက်မခံတဲ့မိတ်ဆွေတစ်ချို့ ကားဆရာ စကားကို ကြားစေချင်တယ်။

ကျောက်တန်းကနေ ဇွဲဘာကမ်းခြေအထိ ကားလမ်းက ပီလခတ်၊ ပန်းချောင်း၊ ရွာသစ်ကြီး၊ ဝဲကြီး၊ စင်မကော်၊ ခနောင်မြကိုင်း၊ မင်္ဂလွန်း၊ ဇွဲကနာ၊ ကမာကလုတ်၊ ကွနှီး၊ ဇွဲဘာ ကုန်းတန်းရွာတွေ ကို ဖြတ်သွားရတယ်။ ဇွဲဘာကမ်းခြေက ဇွဲဘာကုန်းတန်းရွာ ကမ်းခြေပါပဲ။ ဒါပေမယ့် ဇွဲဘာ ကမ်းခြေ ဆိုတဲ့ အမည်က ပိုလှလို့ ဇွဲဘာကမ်းခြေလို့ခေါ်ပုံရတယ်။

ကျောက်တန်း- ဇွဲဘာကုန်းတန်း ကားလမ်းက ကွန်ကရစ်လမ်း ၊ လမ်းကျဉ်းတယ်။ ကားနှစ်စီးတွေ့ရင် သတိထားမောင်းရတယ်။ တစ်ချို့နေရာတွေမှာ မူလ ကွန်ကရစ် လမ်းပျက်နေလို့ ပြန်ပြင်နေတယ်။ မင်္ဂလွန်းနဲ့ ဇွဲကနာကြား ကိုက်တစ်ထောင် လောက်ကတော့ လမ်းတော်တော်ဆိုးတယ်။ ဒီဒေသမှာ ရွာချင်းဆက်လမ်းတွေ နဲ့ ရွာတွင်းလမ်းတွေ ကလည်း ကွန်ကရစ် လမ်းတွေ။ ကျေးလက်ဒေသဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး ဦးစီး ဌာန၊ လူထုဗဟိုပြုစီမံကိန်းအရ လုပ်ထားတာတွေလို့ပြောတယ်။

ခနောင် မြကိုင်းကနေ ဇွဲဘာကုန်းတန်းကြား ရွာတွေက ရှေးဟောင်းစေတီတွေ၊ လယ်ကွင်းတွေ၊ ကြာကန်တွေနဲ့၊လှည့်လေ့လာဖို့ ကောင်းတဲ့နေရာတွေပဲ။ စီးပွားရေးလည်းကောင်းတဲ့ပုံပေါ် တယ်။ ဒါပေမယ့် ကိုဗစ် ကာလဖြစ် တဲ့အတွက် ရွာတွေဝင်မကြည့်နိုင်ခဲ့ဘူး။

ဇွဲဘာကုန်းတန်းရွာထဲဝင်တော့ ဘက်ဘက်မှာ ဇွဲဘာကမ်းခြေသို့ဆိုတဲ့ လမ်းညွှန်ဆိုင်းဘုတ် ရှိတယ်။ ရွာတွင်းကွန်ကရစ်လမ်း ကွေ့ကွေ့ကောက်ကောက်လေးအတိုင်းဝင်သွားတဲ့ အခါ ဇွဲဘာ ကမ်းခြေကိုရောက်တယ်။

ဇွဲဘာကမ်းခြေက တစ်မိုင်ကျော်ကျော်လောက် ရှည်မယ်ထင်တယ်။ ကမ်းခြေအစပ်မှာ တံငါတဲစုလေးရှိတယ်။ ပလတ်စတစ်စွန့်ပစ်ပစ္စည်းတွေ၊ လှမ်းထားတဲ့ အဝတ်တွေ ကြားက ခြေတံရှည်၊ ယိုင်နဲ့နဲ့ တဲအိမ်လေးတွေ။ ကမ်းခြေဘယ်ဘက်အခြမ်းမှာ ရွှေလရောင်ငါးရောင်းဝယ်ရေးဆိုတဲ့ သွပ်မိုးအဆောက်အဦလေး ရှိ တယ်။ အဲဒီအဆောက်အဦအလွန်မှာ မြက်ခင်းစိမ်းစိမ်း နဲ့သစ်တောအုပ်လေးရှိတယ်။ လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်လေးငါးဆယ်ကဆို နေပြောက်မထိုးဘူးလို့ပြောတယ်။ အခုတော့ သစ်ပင်ကြီးတွေရှိတော့ ရှိတယ်။ ခပ်ကျဲကျဲပဲ။ ပျော်ပွဲစားထွက်လို့ကောင်းမယ့်၊ နေဝင်ချိန်ရှုခင်းကြည့်လို့ကောင်းမယ့် နေရာပဲ။ ဇွဲဘာကမ်းခြေက ရန်ကုန်မြစ်ဝနဲ့ နီးတော့ ရေနောက်တယ်။ ရေချိုးဖို့ထက် ဒေသန္တရဗဟုသုတ ဆည်းပူး၊ ကမ်းခြေမှာ ပျော်ပွဲစား ဖို့ပဲကောင်းပါတယ်။

ကမ်းစပ်မှာ မုန့်နဲ့ ကော်ဖီမစ်ရောင်းတဲ့ ဆိုင်တစ်ဆိုင်ပဲရှိတယ်။ ကိုဗစ် မကိုက်ခင်ကတော့ သင်္ကြန် နဲ့ ရုံးပိတ်ရက်တွေဆိုရင် ဈေးဆိုင်တွေအများကြီးပဲ။ တစ်နေ့ လေးငါးသိန်းဖိုးရောင်းရသတဲ့ ။ အခု တော့ ကမ်းခြေမှာ ကျွန်တော်တို့ ကားတစ်စီး နဲ့ ဒေသခံလို့ထင်ရသူ လေးငါးယောက်ရဲ့ ဆိုင် ကယ် သုံးလေးစီးပဲရှိတယ်။ ပင်လယ်ကမ်းစပ်မှာ ဘဲတစ်အုပ်ရှိတယ်။ ရေဆင်းဆော့နေတဲ့ ခွေး တစ်ကောင်ရှိတယ်။ ငါးဖမ်းလှေတွေအတွက် ရေချိုပေးဖို့ ဆိုင်ကယ်နဲ့တွဲထားတဲ့ ရေစည် လှည်းတစ်စီးရှိတယ်။

ကျွန်တော်ရောက်သွားတဲ့အချိန်မှာ ငါးဖမ်းလှေတွေပြန်လာကြပြီ။ ရောင်စုံအလံတလူလူနဲ့ ငါးဖမ်းလှေတွေ၊ တစ်ချို့က ကမ်းနဲ့ဝေးဝေး၊ တစ်ချို့က ကမ်းခြေမှာ ငါးတောင်းတွေကို ချ လို့၊

ငါးလှေတွေမှာပါလာတာက ငါးသလောက်နဲ့ ငါးပုဏ္ဏားတွေများတယ်။ ငါးသလောက်တွေကတော့ ရန်ကုန်ဈေးတွေမှာတွေ့ရခဲတဲ့ တစ်ပိဿာ၊ တစ်ပိဿာကျော်အကောင်ကြီးတွေ။ ကိုဗစ် မဖြစ်ခင် ကတော့ ပြည်ပပို့တယ်လို့ပြောတယ်။ကိုဗစ်ဖြစ်တော့ ငါးလုပ်ငန်းလည်းကျဆင်းသွားတာ ဒီလ ထဲရောက်မှ ဈေးက နည်းနည်းပြန်မော့လာတာတဲ့။

ငါးလှေတွေကိုဓာတ်ပုံရိုက်၊ မုန့်ဆိုင်လေးထဲမှာ ထိုင်ထမင်းစားပြီးတော့ ကမ်း ခြေမှာ လုပ်စရာကုန်ပြီ။ ဒါနဲ့ ငါးဒိုင်ထဲ ဝင်ပြီး တစ်ပိဿာနီးပါးရှိတဲ့ ငါးသလောက်ကြီးတစ်ကောင် ဝယ်ပြီး ပြန်ခဲ့တယ်။ သောင်းဂဏန်းဖြစ်နေတဲ့ ငါးသလောက်ဈေးကို ကြားတော့ မောင်ချောနွယ် ရဲ့ “ လူကြိုက်နည်းတဲ့ကောင်” ကဗျာကို သတိရတယ်။

အခုတော့ ငါးသလောက်ဟာ လူကြိုက်များနေပါပြီ။

ဒိုင်လူကြီးရဲ့ တာဝန်

၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲ အကြိုကာလမှာ နိုင်ငံရေးပါတီများ၊ ပါတီထောက်ခံသူများ အကြား ပြိုင် ဆိုင်မှုတွေပြင်းထန်ခဲ့တဲ့အတွက် ပြည်သူလူထုက ရွေးကောက်ပွဲကို အေးအေးချမ်းချမ်း ကျင်းပနိုင်ပါ့မလားဆိုပြီး စိုးရိမ်စိတ်တွေများခဲ့ကြတယ်။

ရွေးကောက်ပွဲအလွန်ကာလမှာလည်း ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်ကို လက်မခံဘူး၊ ရွေးကောက်ပွဲ အသစ် ပြန်လည်ကျင်းပပေးရမယ်ဆိုတဲ့တောင်းဆိုချက်တွေကြောင့် ပြည်သူလူထုကြားမှာ စိုးရိမ်စိတ် ရော၊ ဒေါသတွေပါ မြင့်တက်ခဲ့တယ်။

ဒီအခြေအနေကို ကုစားနိုင်ဖို့အတွက် သက်ဆိုင်ရာနိုင်ငံရေးပါတီတွေမှာတာဝန်ရှိသလို ဦးလှသိန်း ကော်မရှင်မှာလည်းတာဝန်ရှိတယ်။

ကန့်ကွက်ခြင်း

လက်ရှိအချိန်မှာတော့ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ပြည်ခိုင်ဖြိုးပါတီအပါအဝင် ပါတီ ၁၆ ခုရဲ့ ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်တွေ တရားမဝင်ဘူးလို့ ကန့်ကွက်မှုကို လက်မခံဘဲ ရွေးကောက်ပွဲ ရလဒ်အတိုင်းဆက်လက်အကောင်အထည်ဖော်သွားမယ်လို့ ပြောထားတယ်။

ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်တစ်ခုလုံးကို လက်မခံ ဘူးလို့ပြောနေတာကို ပယ်ချတာ သဘာဝကျပါတယ်။ ထောက်ခံပါတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်ကို လုံးဝပယ်ဖျက်လိုက်ရင် ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်ကို လက်ခံထားတဲ့ပါတီတွေရဲ့ အနိုင်ရလဒ်တွေကိုရော၊ ကန့်ကွက်နေတဲ့ပါတီတွေရဲ့ အနိုင်ရလဒ် ကို ပါ တစ်ဖက်သတ် ပယ်ဖျက်ရာရောက်တဲ့အတွက် တရားနည်းလမ်းကျမှမဟုတ်ဘူး။

ဒါ့အပြင်ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်ကို ပယ်ဖျက် ပြီး ရွေးကောက်ပွဲအသစ်ပြန်လည်ကျင်းပပေးဖို့ဆိုတာ ရွေးကောက်ပွဲဝင်ပါတီအများစု ၊ စောင့်ကြည့်လေ့လာတဲ့အဖွဲ့အများစု ရဲ့ထောက်ခံမှုလိုအပ်သလို မဲဆန္ဒရှင်အများစုကလည်း လွတ်လပ်မှုမရှိဘူး၊ တရားမ ျှတမှုမရှိဘူးလို့ တောင်းဆို တာမျိုး ဖြစ်ဖို့လိုတယ်။ အခုအခြေအနေက အဲဒီလိုမဟုတ်ဘူး။

ဒါပေမယ့် ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်အနေနဲ့ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းတစ်ဦးချင်းဟာ သူ့မဲဆန္ဒနယ်ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်နဲ့ပတ်သက်ပြီး ရွေးကောက်ပွဲ ဥပဒေ၊ နည်းဥပဒေများနဲ့ အညီ ကန့်ကွက်လွှာတင်သွင်းခွင့်ရှိတယ်၊ ရဲတပ်ဖွဲ့ကို တိုင်ကြားခွင့်ရှိတယ်ဆိုတာကိုတော့လက်ခံရမယ်။ ပါတီရဲ့ လုပ်ရပ်အပေါ် သဘောမတူနိုင်တာကြောင့် ကိုယ်စားလှယ်လောင်းတစ်ဦးချင်းရဲ့ ကန့်ကွက် လွှာတင်သွင်းမှုတွေကို လျစ်လျူရှုထားသလို မဖြစ်ဖို့လိုတယ်။

ဒါ့ကြောင့်ဥပဒေ၊ နည်းဥပဒေများနဲ့ အညီ ကန့်ကွက်လွှာတင်သွင်းတဲ့ ကိုယ်စားလှယ်လောင်းက ကြည့် ရှုခွင့်၊ ကူးယူခွင့်ရှိတဲ့ စာရွက်စာတမ်းအထောက်အထားများကိုလည်း သက်ဆိုင်ရာ ကော်မရှင် အဆင့်ဆင့်က အမြန်ဆုံးလေ့လာကြည့်ရှုခွင့်ပြုသင့်တယ်။ ဒီလုပ်ငန်းကို အချိန်ဆွဲထားရင် ကော်မရှင်အပေါ်မှာ အထင်မှားမှုတွေ ပေါ်ထွက်လာနိုင်တယ်။
ရွေးကောက်ပွဲ ခုံအဖွဲ့

နိုင်ငံရေးပါတီ ၁၆ ပါတီအုပ်စုက ရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာ အငြင်းပွားမှုတွေကို ဖြေရှင်းဖို့ လွတ်လပ် တဲ့ စုံစမ်းရေးကော်မရှင်တစ်ခု ဖွဲ့ပေးဖို့တောင်းဆိုထားတယ်။

ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်းဆိုင်ရာလုပ်ငန်းတွေနဲ့ ပတ်သက်ရင် ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်မှာပဲ တာဝန်ရှိတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်ရဲ့ အဆုံးအဖြတ်က အပြီးအပြတ်အတည်ဖြစ်တယ်။ ဒါ့ကြောင့် အငြင်းပွားမှုတွေ အတွက် လွတ်လပ်သောစုံစမ်းရေးကော်မရှင်တစ်ခုဖွဲ့စည်းဖို့ ဆိုတာ မဖြစ်နိုင်တဲ့ တောင်းဆိုချက်ပဲ။

ဒါပေမယ့် ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်အနေနဲ့ ကော်မရှင်ဆောင်ရွက်ချက်များအပေါ် သံသယတွေ နည်းပါးသွားအောင် အောက်ပါအတိုင်းလုပ်ဆောင်သင့်တယ်

ပထမလုပ်ငန်းက ကန့်ကွက်လွှာများကို စစ်ဆေးမယ့် ရွေးကောက်ပွဲခုံအဖွဲ့တွေနဲ့ဆိုင်တယ်။ ကော်မရှင်က ရွေးကောက်ပွဲ ခုံ အဖွဲ့ တွေကို ဖွဲ့စည်းရာမှာ လွှတ်တော်ရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာ ဥပဒေ ပုဒ်မ ၆၉ (က) အရ ကော်မရှင် အဖွဲ့ဝင်သုံးဦး နဲ့ဖွဲ့ လို့ရသလို ၆၉ (ခ) အရ ကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးက ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ်ဆောင်ရွက်ပြီး ဥပဒေကျွမ်းကျင်ပြီး သင့်လျော်တဲ့ နိုင်ငံရေးပါတီဝင်မဟုတ်တဲ့ နိုင်ငံသားနှစ်ဦးက အဖွဲ့ဝင်အဖြစ်နဲ့ လည်းဖွဲ့စည်းလို့ရတယ်။

ဒါ့ကြောင့် ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲနဲ့ပတ်သက်ပြီး ရွေးကောက်ပွဲခုံအဖွဲ့တွေကို ဖွဲ့စည်းတဲ့အခါ နိုင်ငံရေးပါတီများ၊ ရွေးကောက်ပွဲလေ့လာစောင့်ကြည့်ရေးအဖွဲ့များ၊ အခြား ဥပဒေဆိုင်ရာ အဖွဲ့ အစည်းများနဲ့ ညှိနှိုင်းပြီး သင့်တော်တဲ့ နိုင်ငံသားတွေကို ရွေးချယ်တာဝန်ပေးနိုင်ရင် ကော်မရှင်ရဲ့ တရားမ ျှတမှုကို ပိုသက်သေပြနိုင်မယ်လို့ယူဆပါတယ်။

ဒုတိယအချက်က စုံစမ်းရေးကော်မရှင်ကိစ္စ။ ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်တွေကို လွတ်လပ်တဲ့ စုံစမ်း ရေးကော်မရှင်ဖွဲ့ စစ်ဆေးဖို့တောင်းဆိုတာက မဖြစ်နိုင်ဘူး။ ဒါပေမယ့် လက်ရှိရွေးကောက်ပွဲ အပေါ် ပြန်လည်သုံးသပ်ပြီး အနာဂတ်ရွေးကောက်ပွဲတွေမှာ ဘာတွေ ပြင်ဆင်ဆောင်ရွက် သင့်သလဲ ဆိုတဲ့ အချက်တွေကို ပြည်တွင်း၊ ပြည်ပ ကျွမ်းကျင်သူများပါဝင်တဲ့ ကော်မရှင်တစ်ခု က လေ့လာဆန်းစစ် တာမျိုးတော့လုပ်သင့်တယ်။ ဒါကြောင့် ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်အနေနဲ့ နိုင်ငံတော် သမ္မတ ကို ဒီလို ကော်မရှင်မျိုးဖွဲ့စည်းပေးနိုင်ဖို့တင်ပြမယ်ဆိုရင် အားလုံးက ကြိုဆိုမယ်လို့ ယုံကြည်ပါတယ်။

ပွင့်လင်းမြင်သာမှု

အခု လို ရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာ အငြင်းပွားမှုတွေ ဖြစ်ရတဲ့အကြောင်းအရင်းတွေထဲမှာ ရွေးကောက် ပွဲကော်မရှင်ရဲ့ ပွင့်လင်းမြင်သာမှု အားနည်းခြင်း ဟာ လည်း အဓိက အချက်တစ်ခု ဖြစ်တယ်။ ဒါကို တော့ ကော်မရှင်အနေနဲ့ ငြင်းလို့မရဘူး။ ကော်မရှင်အနေနဲ့ ရွေးကောက်ပွဲလေ့လာစောင့်ကြည့် သူတွေကို မဲလက်မှတ်များပုံနှိပ်မှုကို လေ့လာစောင့်ကြည့်ခွင့်မပေးတာဟာ အလွန်ကြီးမားတဲ့ အား နည်းချက်ပဲ။ ၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲတုန်းက ခွင့်ပြုခဲ့တဲ့လုပ်ငန်းတစ်ခုကို ခိုင်လုံတဲ့ အကြောင်းပြ ချက်မရှိဘဲ ဖျက်သိမ်းခဲ့တဲ့အတွက် သံသယတွေပိုများစေတယ်။

ဒီလိုပဲ ရွေးကောက်ပွဲလေ့လာစောင့်ကြည့်သူတွေကို ရွေးကောက်ပွဲ ကန့်ကွက်လွှာအမှုများ စစ်ဆေးခြင်းနှင့် ဆုံးဖြတ်ခြင်း လုပ်ငန်းတွေကို စောင့်ကြည့်ခွင့်မပြုဘူးလို့ သတ်မှတ်ထား တာဟာ အခုလို အငြင်းပွားမှုတွေ ပြင်းထန်နေချိန်မှာ မဖြစ်သင့်တဲ့ကိစ္စပဲ။ ဒီကန့်သတ်ချက်ကို ပြန်ပယ်ဖျက် သင့်ပါပြီ။

ဒါ့ကြောင့် လက်ရှိ အငြင်းပွားမှုတွေကို ဖြေရှင်းရာမှာ ပွင့်လင်းမြင်သာမှု ရှိရှိဖြေရှင်းဖို့ အကြံပြု ချင် ပါတယ်။ မဲလက်မှတ်ပုံနှိပ်လုပ်ငန်းနဲ့ပတ်သက်တဲ့ ကော်မရှင်နဲ့ ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာနရဲ့ မှတ်တမ်း များ၊ စာရင်းဇယားများကို နိုင်ငံရေးပါတီများနဲ့ ရွေးကောက်ပွဲလေ့လာစောင့်ကြည့်သူ တွေကို ကြည့်ရှု ခွင့် ပေးရမယ်။ အများပြည်သူသိအောင်ထုတ်ပြန်ပေးရမယ်။ ဒီလိုပဲ ရွေးကောက်ပွဲ အငြင်းပွားမှု ဖြေရှင်း ခြင်းလုပ်ငန်းစဉ်အဆင့်တိုင်းကို နိုင်ငံရေးပါတီများ၊ ရွေးကောက်ပွဲ လေ့လာစောင့်ကြည့် သူများကို လေ့လာခွင့်ပေးရပါမယ်။

ပွဲဆူတာနဲ့ပတ်သက်ပြီး ကစားသမားတွေနဲ့ ပရိသတ်မှာတာဝန်ရှိသလို ဒိုင်လူကြီးမှာလည်း တာဝန် မကင်းဘူးဆိုတာကိုတော့ လက်ခံစေချင်ပါတယ်။

ရွေးကောက်ပွဲအပေါ် တပ်မတော်သဘောထား

တပ်မတော် က ပြည်ခိုင်ဖြိုးပါတီရဲ့ ရွေးကောက်ပွဲ အသစ်ကျင်းပပေးဖို့ တောင်းဆိုချက်ဟာ တပ်မတာ်သဘောထားမပါဝင်ကြောင်းနဲ့ ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်နဲ့ပတ်သက်ပြီး တပ်မတော် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်က ပြောပြီးသားဖြစ်တယ်လို့ တုန့်ပြန်ပြောကြားလိုက်ပါတယ်။

ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က ရွေးကောက်ပွဲနေ့မှာ ပြည်သူ့ဆန္ဒနဲ့ အညီ ထွက်ပေါ်လာတဲ့ ရလဒ်ကို လက်ခံရမှာဖြစ်ပြီး ငြင်းပယ်လို့မရတဲ့အကြောင်း သတင်းထောက်တွေကို ပြောကြားခဲ့ တာဖြစ်ပါတယ်။

သတင်းအသေးစိတ်ကို အောက်ပါလင့်ခ်မှာဖတ်နိုင်ပါတယ်