စီးပွားရေး ပိတ်ဆို့မှု နှင့် မြန်မာနိုင်ငံ

ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၁ ရက်မှာ အမေရိကန် သမ္မတ ဘိုင်ဒန်က သမ္မတ အုပ်ချုပ်မှုဆိုင်ရာ အမိန့် ( Executive Order, EO ) ထုတ်ပြန်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံအပေါ် စီးပွားရေးအရ ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုတွေ ပြုလုပ်ခဲ့တဲ့ အခါ အချို့ အသိုင်းအဝန်းတွေကြားမှာ အကြီးအကျယ် ရိုက်ခတ်သွားခဲ့တယ်။ ဒါဟာ မကြုံစဖူး ထူးကဲလှတဲ့ အရေး ယူဆောင်ရွက်မှုလို့ မြင်သူတွေလည်းရှိတယ်။ ဘာမှ မဟုတ် ဘူး၊ အမေရိကန်ရဲ့ စီးပွားရေးပိတ်ဆို့မှုကို မှုစရာမလိုဘူးလို့ ထင်သူတွေလည်းရှိတယ်။ တကယ်တော့ မြန်မာနိုင်ငံဟာ ၁၉ ၈၈ ခုနှစ်ကနေ ၂၀၁၃ ခုနှစ်အထိ အမေရိကန် နဲ့ ဥရောပ သမဂ္ဂ ( အီးယူ) ရဲ့ ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုအောက်မှာ နေခဲ့ရတာပါ။ ၂၀၁၃ ခုနှစ်ကနေContinue reading “စီးပွားရေး ပိတ်ဆို့မှု နှင့် မြန်မာနိုင်ငံ”

အာဆီယံ နှင့် မြန်မာ့အရေး

လာမယ့် ဧပြီလ ၂၄ ရက်နေ့ အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ ဂျာကာတာမြို့မှာ မြန်မာနိုင်ငံအရေးနဲ့ပတ်သက်ပြီး အာဆီယံ ခေါင်းဆောင်တွေ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးဖို့ရှိပါတယ်။ ဒီဆွေးနွေးပွဲက နှစ်စဉ်ကျင်းပနေကျ အာဆီယံ ထိပ်သီးအစည်းအဝေးမဟုတ်ပါဘူး။ လိုအပ်ချက်အရ ကျင်းပတဲ့ သီးခြားအစည်းအဝေး ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီအစည်းအဝေးဟာ မြန်မာ့နိုင်ငံရေးအခြေအနေနဲ့ပတ်သက်ပြီး အာဆီယံခေါင်းဆောင်တွေ ကြား ညှိနှိုင်းတိုင်ပင်ဆွေးနွေးရတဲ့ ဒုတိယမြောက်ထိပ်သီးအစည်းအဝေးလို့ ပြောနိုင်ပါတယ်။ မြန်မာ့နိုင်ငံရေးနဲ့ပတ်သက်ပြီး အာဆီယံခေါင်းဆောင်တွေ ပထမအကြိမ်ဆွေးနွေးခဲ့တာက ၂၀၀၇ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၈ ရက်နေ့ကနေ ၂၂ ရက်နေ့အထိ စင်္ကာပူနိုင်ငံမှာ ကျင်းပခဲ့တဲ့ ၁၃ ကြိမ် မြောက် အာဆီယံထိပ်သီးအစည်းအဝေးဖြစ်ပါတယ်။ ၂၀၀၇ အတွေ့အကြုံ အဲဒီ ထိပ်သီးအစည်းအဝေးမကျင်းပမီ မြန်မာနိုင်ငံမှာ ရွှေဝါရောင်တော်လှန်ရေးလို့ လူသိများတဲ့ ၂၀၀၇ စက်တင်ဘာအရေးအခင်း ဖြစ်တယ်။ အဲဒီအရေးအခင်းနောက်ဆက်တွဲအနေနဲ့ အမေရိ ကန် နဲ့Continue reading “အာဆီယံ နှင့် မြန်မာ့အရေး”

လေးပွင့်ဆိုင်

ဖေ့စ်ဘွတ်စာမျက်နှာတွေပေါ်မှာ ရေပန်းစားနေတဲ့ Quad အဖွဲ့ဆိုတာ ဘာလဲ လေးပွင့်ဆိုင် ( Quad ) အစ Quad ရဲ့ အမည်အပြည့်အစုံက Quadrilateral Security Dialogue (QSD) လေးပွင့်ဆိုင် လုံခြုံရေးဆွေးနွေးပွဲ ဖြစ်ပါတယ်။ လေးပွင့်ဆိုင်ဆိုတာ အမေရိကန်၊ သြစတေးလျ၊ ဂျပန် နဲ့ အိန္ဒိယနိုင်ငံလေးနိုင်ငံကို ရည်ညွှန်းတာ ဖြစ် ပါတယ်။ လေးပွင့်ဆိုင် အဖွဲ့မပေါ်ခင်မှာ သုံးပွင့်ဆိုင်လုံခြုံရေးဆွေးနွေးပွဲ Trilateral Strategic Dialogue (TSD) ဆိုတာ အရင်ပေါ်ခဲ့တယ်။ အဲဒီအဖွဲ့မှာ အမေရိကန်၊ သြစတေးလျ နဲ့ ဂျပန်ပါဝင်ပြီး ၂၀၀၂ ခုနှစ်မှာ စတင်ခဲ့တယ်။ ရည်ရွယ်ချက်ကတော့ စက်တင်ဘာ ၁၁ တိုက်ခိုက်မှုနောက်ပိုင်း အမေရိကန်နိုင်ငံရဲ့ အကြမ်းဖက်ဝါဒတိုက်ဖျက်ရေးစစ်ပွဲ အတွက်အာရှဒေသမှာ ပူးပေါင်းဆောင် ရွက်ဖို့Continue reading “လေးပွင့်ဆိုင်”

မြန်မာ ၂၀၂၁

Institute of Southeast Asia Studies, ISEAS YUSOF ISHAK INSTITUTE က ၂၀၂၁ ခုနှစ်အတွက် ဒေသတွင်း အလားအလာ ဆွေးနွေးပွဲ ( Regional Outlook Forum 2021) ကို စင်္ကာပူနိုင်ငံမှာ ဇန်နဝါရီလ ၆ ရက်နေ့ကနေ ၇ ရက်နေ့အထိ ကျင်းပခဲ့တယ်။ အရင်အစဉ်အလာကတော့ ဆွေးနွေးပွဲကို တစ်နေ့တည်းနဲ့ အပြီးလုပ်ပေမယ့် ကိုဗစ်ကာလ ဖြစ် တဲ့အတွက် ဆွေးနွေးပွဲကို နှစ်ရက်ခွဲပြီး အွန်လိုင်းကနေ ကျင်းပပါတယ်။ ဆွေးနွေးပွဲကတော့ သူ့ခေါင်းစဉ်အတိုင်းပဲ ၂၀၂၁ ခုနှစ်မှာ အာဆီယံအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတွေနဲ့ အာဆီယံ အဖွဲ့အတွက် အရေးပါမယ်လို့ ယူဆရမယ့် နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေး၊ သံတမန်ရေးရာကိစ္စတွေကို ဆွေးနွေးတာဖြစ်ပါတယ်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ်ဆွေးနွေးပွဲအတွက်ရွေးချယ်ထားတဲ့ အကြောင်းအရာတွေကContinue reading “မြန်မာ ၂၀၂၁”

အရှိန်လျော့သွားပြီလား ပိုးလမ်းမ

၂၀၁၇ ခုနှစ် မေလ ၁၄ ရက်နေ့မှာ တရုတ်သမ္မတ ရှီကျင်းဖျင်က နိုင်ငံ့ခေါင်းဆောင်သုံးဆယ်နီးပါး နဲ့ နိုင်ငံပေါင်း ၁၃၀ ကျော်က ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့တွေတက်ရောက်တဲ့ ၂၁ ရာစု ပိုးလမ်းမသစ် နိုင်ငံတကာအစည်းအဝေး ( The Belt and Road Forum for International Cooperation) မှာ အဖွင့်မိန့်ခွန်းပြောခဲ့တယ်။ အဲဒီအခမ်းအနားမှာ သမ္မတ ရှီက ပိုးလမ်းမသစ် အခြေခံ အဆောက်အအုံတည်ဆောက်ရေး စီမံကိန်းတွေအတွက် ဖွံ့ဖြိုးရေးချေးငွေ ဒေါ်လာ တစ်ထရီလျံ နီးပါး အသုံးပြုမယ်လို့ကြေညာခဲ့ပြီး ပိုးလမ်းမ သစ် စီမံကိန်းကို “ ၂၁ ရာစု အထူူးခြားဆုံး စီမံကိန်း” လို့ မှတ်ချက်ပေးခဲ့တယ်။ သူပြောတာလည်း မမှားဘူး။ ပိုးလမ်းသစ်စီမံကိန်းက ငွေကြေးဖောင်းပွမှုတွေကိုထည့်တွက်ရင် တောင်Continue reading “အရှိန်လျော့သွားပြီလား ပိုးလမ်းမ”

လင်းယုန်နဲ့ နဂါးကြားက အိန္ဒိယ သမုဒ္ဒရာ

ဒီဇင်ဘာ ၈ ရက်နေ့က နေ ၁၀ ရက်နေ့အထိ အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာဒေသအတွင်း အမေရိကန် – တရုတ် အင်အားပြိုင်ဆိုင်မှုနဲ့ပတ်သက်တဲ့ အွန်လိုင်းအလုပ်ရုံဆွေးနွေးပွဲတစ်ခု တက်ခဲ့ရတယ်။ လူ ရှစ်ဆယ်ကျော်ပါဝင်ဆွေးနွေးတဲ့အထဲမှာ မြန်မာနိုင်ငံက တပ်မတော်အရာရှိနှစ်ဦး၊ ပညာရေးဝန် ထမ်းတစ်ဦး တက်ရောက်တာလည်း တွေ့တယ်။ ဆွေးနွေးပွဲက အမေရိကန်နိုင်ငံရဲ့ အင်ဒို – ပစိဖိတ်မဟာဗျူဟာ နဲ့ တရုတ်နိုင်ငံရဲ့ အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာအတွင်း အင်အားတိုးချဲ့လာမှု တွေက ဒေသတွင်းနိုင်ငံတွေအပေါ် အကျိုးသက်ရောက်မှုအခြေအနေကို ဆွေးနွေးကြတာဖြစ်ပါတယ်။ အင်ဒို – ပစိဖိတ် ဆိုသည်မှာ အင်ဒို – ပစိဖိတ်ဒေသဆိုတာက အာဖရိက တိုက် အရှေ့ဘက်ကမ်းခြေကနေ အမေရိကန်နိုင်ငံ အနောက်ဘက်ကမ်းခြေ အထိ ၊ တနည်းအားဖြင့် အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာ နဲ့ ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာ နှစ်ခု ပေါင်းစပ်ထားတဲ့ ဒေသကြီးဖြစ်ပါတယ်။Continue reading “လင်းယုန်နဲ့ နဂါးကြားက အိန္ဒိယ သမုဒ္ဒရာ”

သြစတေးလျမီဒီယာနဲ့ အသရေဖျက်မှု

မနေ့ ( ဇွန် ၁ ) ရက်နေ့က သြစတေးလျမီဒီယာလောကကို တုန်လှုပ်သွားစေတဲ့ အဖြစ်အပျက် တစ်ခုဖြစ်ခဲ့တယ်။ အဲဒါတော့ သတင်းဌာနတွေရဲ့ ဖေ့စ်ဘွတ်ပေ့ချ်မှာ ရေးသားတဲ့မှတ်ချက်တွေ အတွက် သက်ဆိုင်ရာသတင်းဌာနမှာ တာဝန်ရှိတယ်ဆိုတဲ့ တရားရုံးရဲ့ဆုံးဖြတ်ချက်ပါပဲ။ ဒီအမှုမှာ တရားလိုဖြစ်တဲ့ Dylan Voller က သြစတေးလျ သတင်းမီဒီယာသုံးခုဖြစ်တဲ့ Fairfax Media, Nationwide News နဲ့ Sky News တို့ရဲ့ ဖေ့စ်ဘွတ်ပေ့ချ် မှာ တင်ထားတဲ့ သူ့အကြောင်း သတင်းအောက်မှာ စာဖတ်သူတစ်ချို့က ဇူလိုင် ၂၀၁၆ ကနေ ဇွန် ၂၀၁၇ ခုနှစ်ကြား ရေးတဲ့ မှတ်ချက်ဆယ်ခုဟာ သူ့ကို အသရေဖျက်ရာရောက်တဲ့အတွက်ဆိုပြီး ဖေ့စ်ဘွတ်ပေ့ချ် ပိုင်ရှင်တွေ ဖြစ်တဲ့ သတင်းဌာနသုံးခုကို အသရေဖျက်မှုနဲ့ တရားစွဲခဲ့တယ်။Continue reading “သြစတေးလျမီဒီယာနဲ့ အသရေဖျက်မှု”

ဗိုင်းရပ်စ် နဲ့ သတင်းစာ

News Corp Australia ဆိုတာက မီဒီယာလုပ်ငန်းရှင်ကြီးမားဒေ့ါပိုင်တဲ့ News Corp ရဲ့ လုပ်ငန်းခွဲ ဖြစ်ပါတယ်။ News Corp Australia က သြစတေးလျနိုင်ငံမှာ လစဉ်၊ အပတ်စဉ်၊ နေ့ စဉ်ထုတ် သတင်းစာပေါင်း ၁၄၂ ခုရှိတယ်။ အများစုက ဒေသအလိုက် ထုတ်ဝေတဲ့ ဒေသန္တ ရ သတင်းစာတွေပါ။ သြစတေးလျနိုင်ငံမှာ ရှိတဲ့သတင်းစာ ၂၅% နီးပါးဟာ News Corp က ထုတ်ဝေတာဖြစ်ပြီး လစဉ် စာဖတ်ပရိသတ် ၁၆ သန်းလောက်ရှိတယ်လို့ဆိုပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဒီလောက်ကြီးမားတဲ့ မီဒီယာအင်ပါယာကြီးလည်း ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် တိုက်ခိုက်မှုကို ု မခံ နိုင်ဘူး။ ပြီးခဲ့တဲ့ ဧပြီလအတွင်းမှာ News Corp ပိုင်တဲ့ ဒေသန္တရသတင်းစာ ၆၀Continue reading “ဗိုင်းရပ်စ် နဲ့ သတင်းစာ”

ဗိုင်းရပ်စ် နဲ့ တာဝန်ခံမှု

အစိုးရက ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ပိုး ကူးစက်မှုကို ထိန်းချုပ်နိုင်ဖို့အတွက် စည်းမျဉ်း၊ စည်းကမ်းတွေ ထုတ်ပြန်ထားတယ်။ စည်းကမ်းချိုးဖောက်တဲ့သူတွေ အရေးယူခံရတယ်။ ဒါပေမယ့် အစိုးရ အဖွဲ့ ခေါင်းဆောင်ရဲ့ လူရင်း၊ မျက်နှာသာအပေးခံရဆုံး ပုဂ္ဂိုလ်က စည်းကမ်းချိုး ဖောက် တယ်။ ပြည်သူတွေ၊ မီဒီယာတွေတောင်မကဘူး အာဏာရပါတီက လွှတ်တော် အမတ်တွေကတောင် ဒီလုပ်ရပ်ကို ရှုံ့ချကြတယ်။ ဒါပေမယ့် အခု ( ဆောင်းပါးရေးတဲ့အချိန်ထိ ) ခေါင်းဆောင်ကြီးက သူ့လူကို အရေးမယူသေး ဘူး။ စည်းကမ်းချိုးဖောက်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်က လည်း သူ့လုပ် ရပ်အတွက် တာဝန်မယူဘူး။ သူမှန်တယ် လို့ပြောနေဆဲပဲ။ ဒါကတော့ ဒီနေ့ ဗြိတိန်နိုင်ငံ ဝန်ကြီးချုပ် ဘောရစ် ဂျွန်ဆင် ရင်ဆိုင်နေရတဲ့ ပြဿနာပါ။ ပြဿနာရဲ့ အစက ဝန်ကြီးချုပ် ဂျွန်ဆင်ရဲ့Continue reading “ဗိုင်းရပ်စ် နဲ့ တာဝန်ခံမှု”

အလုပ်နဲ့ အိမ်

နည်းပညာတွေတိုးတက်လာတာနဲ့ အမ ျှ အိမ်ကနေ အလုပ်လုပ်မယ်။ရုံးမှာလည်း မလိုအပ်ဘဲ နဲ့ စာရွက်စာတမ်းတွေ မသုံးဘူးဆိုတဲ့အယူအဆပေါ်လာတာ ဆယ်စုနှစ်တစ်ခုကျော်ခဲ့ပြီ။ ဒါပေမယ့် အသားကျနေတဲ့ ရုံးလုပ်ငန်းစနစ်တွေကြားက ရုန်းထွက်ဖို့ တွန့်ဆုတ်နေတဲ့အတွက် လက်တွေ့ အကောင်အထည်ဖော်တဲ့ သူ နည်းနည်းပဲရှိခဲ့တယ်။ ကိုဗစ် ၁၉ ကူးစက်ရောဂါကပ်ဘေး ရောက်လာတော့ အိမ်ကနေ အလုပ်လုပ်မယ်ဆိုတဲ့ အခြေအနေ ကို မဖြစ်မနေအကောင်အထည်ဖော်ကြရတော့တယ်။ အောင်မြင်တာ၊ အဆင်ပြေတာ ရှိ သလို၊ အခက်အခဲတွေလည်းရှိတယ်။ စင်္ကာပူနိုင်ငံမှာတော့ အိမ်ကနေအလုပ်လုပ်ရတာကို ဝန်ထမ်းတွေ၊ လုပ်ငန်းရှင်တွေက ဘယ်လိုမြင်သလဲဆိုတာကို သိနိုင်ဖို့အတွက် အိမ်ကနေ အလုပ်လုပ်နေတဲ့ လုပ်ငန်းကိုးရာနီးပါးက ဝန်ထမ်း ကိုးထောင် ကို စစ်တမ်းကောက်ယူခဲ့တယ်။ အဲဒီစစ်တမ်းတွေ့ရှိချက်က အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်ပါတယ် – ၁။ ၁၀% က အိမ်ကနေ အလုပ်လုပ်ရတာကို မကြိုက်ဘူး။၂။Continue reading “အလုပ်နဲ့ အိမ်”