ထရမ့် ၊ ဘိုင်ဒန် နဲ့ တာလီဘန်

ပြီးခဲ့တဲ့ သြဂုတ်လ ၂၆ ရက်နေ့ ကဘူးလ်လေဆိပ် ဗုံးခွဲ တိုက်ခိုက်မှုမှာ ( အခု ဆောင်းပါးရေး ချိန် အထိ CNN oသတင်းအရ ) အမေရိကန် စစ်သည် ၁၃ ဦးနဲ့ အာဖဂန်ပြည်သူ ၁၇၀ ကျော်သေ ဆုံး၊ အမေရိကန်စစ်သည် ၁၈ ဦးနဲ့ အာဖဂန်ပြည်သူ နှစ်ရာ နီးပါး ဒဏ်ရာရခဲ့တယ်။ အမေရိကန် စစ်သည်တွေ ကျဆုံးမှုဟာ ပြီးခဲ့တဲ့ ၁၈ လ အတွင်း ပထမဆုံး အမေရိကန်စစ်သည်တွေ ကျဆုံးမှုဖြစ်တယ်။ ဒီအဖြစ်အပျက်က အမေရိကန် စစ်သည်တွေ နောက်ထပ် အသက်ဆုံးရှုံးမှုတွေ မဖြစ်အောင် အာဖဂန်နစ္စတန်ကနေ ဆုတ်ခွာ လိုက်တာဖြစ်တယ်လို့ အကြောင်းပြခဲ့တဲ့ သမ္မတ ဘိုင်ဒန်အတွက် အရှိုက်ထိုးခံလိုက်ရတဲ့ အဖြစ် အပျက်ပဲ။Continue reading “ထရမ့် ၊ ဘိုင်ဒန် နဲ့ တာလီဘန်”

အမေရိကန်အတွက် အာဖဂန် သင်ခန်းစာ

အာဖဂန်နစ္စတန်မှာ တာလီဘန်တွေ အောင်ပွဲခံပြီးနောက် အမေရိကန်နဲ့ အပေါင်းအပါတွေက သူတို့ နိုင်ငံ သားတွေ၊ သူတို့နဲ့လက်တွဲလုပ်ခဲ့တဲ့ အာဖဂန်နိုင်ငံသားတွေကို ဘေးကင်းရာ ရွှေ့ပြောင်းနိုင်ဖို့ အသည်းအသန်ကြိုးစားနေချိန်၊ ကဘူးနိုင်ငံတကာလေဆိပ်ထဲကို ဝင်ခွင့်ရဖို့ ကြိုးစားနေသူ တွေနဲ့ ကသောင်းကနင်းဖြစ်နေချိန်မှာ အာဖဂန်နစ္စတန် ကျဆုံးခန်းအတွက် အမေရိကန် သမ္မတ ဂျိုးဘိုင်ဒန်မှာ တာဝန်ရှိတယ်ဆိုတဲ့ ဝေဖန်သံတွေ ဆူညံလာတယ်။ အမေရိကန်သမ္မတ ဘိုင်ဒန်ကတော့ အဲဒါကို လက်မခံဘူး။ အာဖဂန်မှာ တာလီဘန်တွေ လွယ် လွယ်နဲ့ အာဏာပြန်ရသွားတာဟာ ( ပြုတ်ကျသွားတဲ့ ) အာဖဂန် အစိုးရနဲ့ အာဖဂန် ပြည်သူ တွေမှာပဲ တာဝန်ရှိတယ်။ အမေရိကန်နဲ့ မဟာမိတ်တွေက နိုင်ငံတည်ဆောက်ရေး၊ အာဖဂန် တပ်မတော်ဖွဲ့စည်းရေးအတွက် နှစ်နှစ်ဆယ်လောက် ကူညီပေးခဲ့ပြီးပြီ၊ အာဖဂန်တွေက သူတို့ ကိုယ်သူတို့ မကာကွယ်နိုင်ဘူးဆိုရင်Continue reading “အမေရိကန်အတွက် အာဖဂန် သင်ခန်းစာ”

ဥ – ကြက်ဥ

“ဟိုဘက်ခြံထဲက ကြက်ဖ နဲ့ကျုပ်ကြက်မ နဲ့ ညားသူတို့ချစ်ခြင်းရဲ့ချစ်သက်သေအိမ်မှာ ဥ တစ်လုံးကျ” အရိုး က ကြက်ဥ တစ်လုံးအကြောင်းကို “ ဥ ” ဆို ပြီး ရေးဖွဲ့သီဆိုတော့ ကြက်ဥ အကြောင်းများ သီချင်းလုပ်စရာလား လို့တွေးခဲ့ဖူးတယ်။ ကိုဗစ် ကာလမှာ မဖြစ်မနေ မှ အပြင်ထွက်ရတယ်၊ အပြင်ထွက်တဲ့သူကလည်း အိမ်မှာ ဘာလိုလဲ၊ ဘာကိစ္စလုပ်ဖို့ရှိလဲ မေးသွားပြီး ကိစ္စအားလုံးကို ပြတ်အောင်လုပ်ခဲ့ရတယ်။ လူတစ်ယောက် ကိစ္စ တစ်ခု နဲ့ အိမ်ရှိ လူကုန် အပြင်ထွက်နေလို့ကောင်းတဲ့ခေတ်မဟုတ်တော့ဘူး။ ဒီနေ့ ကိစ္စတစ်ခုနဲ့ အပြင်သွားရမယ်ဆိုတော့ ကြက်ဥ မှာတယ်။ ကြက်ဥ ဝယ်ခဲ့ ဆိုတဲ့ စကားလုံး ကို “ ရအောင်ဝယ်ခဲ့” ဆိုတဲ့ စကားနဲ့ နောက်ဆက်တွဲContinue reading “ဥ – ကြက်ဥ”

၂၀၁၆ အလွှဲအပြောင်းနှင့် ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲ

၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ဒုတိယပတ်မှာ ထုတ်ေ၀ ဖြန့်ချိ ဖို့ ရည်ရွယ်ခဲ့ပေမယ့် အကြောင်းကြောင်းသော အကြောင်းများကြောင့် ကြန့်ကြာနေတဲ့စာအုပ်။ ဒီနေ့ ( ဇူလိုင် ၆ )ရက်နေ့မှာ စတင်ဖြန့်ချိပါပြီ။ City Mart စာအုပ်ဆိုင်တွေမှာတော့ ဇူလိုင် ၁၁ နောက်ပိုင်းမှ ရောက်မယ်လို့သိရပါတယ်။ ဒီစာအုပ် မှာ ရွေးကောက်ပွဲ အကြိုကာလ၊ ရွေးကောက်ပွဲ နေ့ နဲ့ ရွေးကောက်ပွဲလွန်ကာလ ကျွန်တော်ရေးခဲ့တဲ့ဆောင်းပါးတွေ၊ မီဒီယာတွေကို ဖြေကြားခဲ့တဲ့ အမေး/အဖြေတွေကို စုစည်း ဖော်ပြထားပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ၂၀၀၇ ခုနှစ် မှာရေးခဲ့တဲ့ အချိုးကျရွေးကောက်ပွဲစနစ်နဲ့ ပတ်သက်တဲ့ဆောင်းပါးတွေကိုလည်း ပြန်လည် စုစည်းဖော်ပြထားပါတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲအကြိုကာလ မှာ ရေးခဲ့၊ပြောခဲ့တာတွေက ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲကို ၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲကဲ့သို့ ရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာ အငြင်းပွားမှုContinue reading “၂၀၁၆ အလွှဲအပြောင်းနှင့် ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲ”

လ ျှပ်တစ်ပြက် ဘဏ်

အသုပ်စုံသည်လေးဟာ စတီးဇလုံထဲက မုန့်ဖတ်တွေကို တစ်ခါသုံးလက်အိတ်စွတ်ထားတဲ့ လက်နဲ့ အားပါး တရ နယ်နေတယ်။ ဆိုင်ရှေ့ ခွေးခြေခုံတွေမှာ အမျိုးသမီးလေးယောက်ထိုင်နေတယ်။ ၀၀ဖိုင့်ဖိုင့် တစ်ယောက်နဲ့ ပိန်ပိန် သွယ်သွယ်တစ်ယောက်က တစ်ဖွဲ့၊ အဒေါ်ကြီးတစ်ယောက်နဲ့ သူ့သမီးအရွယ် အမျိုး သမီးငယ်လေးက တစ်ဖွဲ့၊ အဒေါ်ကြီးနဲ့ သူ့အဖော်က အသုပ်စုံစားပြီးလို့ ဟင်းခါးကို ဇိမ်ခံ သောက်နေတယ်။ ငြုပ်ကောင်းများများ၊ အချိုမှုန့်များများနဲ့ ဟင်းခါးဟာ အဟာရတန်ဖိုးအရ အနှစ်သာရ မရှိပေမယ့် မိုးအေးအေး အသုပ်စုံစပ်စပ်နဲ့ လိုက်ဖက်ခံတွင်းတွေ့တာတော့ အမှန်ပဲ။ မူလတန်ဖိုးမရှိပေမယ့် အခြေအနေအချိန်အခါကြောင့် တန်ဖိုးတက်သွားတတ်တာကလည်း လောက သဘာဝပဲ။ ၀၀ဖိုင့်ဖိုင့်အမျိုးသမီးကတော့ အသုပ်စုံသည်လေးကို မန်ကျည်းရေ နည်းနည်းထပ်ထည့်၊ ပဲမှုန့် ထပ်ထည့်ဦး၊ ငြုပ်သီးလျော့ စသည်ဖြင့် ညွှန်ကြားနေတယ်။ သူတို့ နှစ်ယောက်ပြောဆိုနေပုံ အရတော့ ဒီအမျိုးသမီးနဲ့Continue reading “လ ျှပ်တစ်ပြက် ဘဏ်”

စစ် နှင့် ငြိမ်းချမ်းရေး

“ (တစ်ချိန်မှာ) ငါတို့ အောင်မြင်စွာကျော်ဖြတ်နိုင်မှာပါ ( We Shall Overcome) ” ၁၉ ၅၀၊ ၁၉ ၆၀ ဆယ်စုနှစ်များ အာဖရိကန်နွယ်ဖွားအမေရိကန်နိုင်ငံသားတွေ၊ တနည်းအား ဖြင့် လူမည်းတွေ၏ နိုင်ငံသားအခွင့်အရေးတိုက်ပွဲတွေပြင်းထန်ခဲ့သည့် အချိန်က လူမည်း အခွင့် အရေးတိုက်ပွဲဝင်သူများ၏ တိုက်ပွဲဝင်တေးသံ၏ အမည် ဖြစ်သည်။ ထိုတေးသီချင်းက အမေရိကန် နိုင်ငံရေးခေါင်းဆောင်နှစ်ဦးရဲ့ ဘဝနှင့် ဆက်စပ်နေသည်။ အမေရိကန် ပြည်တွင်းစစ် ( ၁၈၆၂ – ၁၈၆၅) အပြီးတွင် တောင်ပိုင်းပြည်နယ်များရှိ ကျေးကျွန်စနစ် ကို ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။ ပြည်ထောင်စုကနေ ခွဲထွက်ဖို့ ကြိုးစားခဲ့သည့် တောင်ပိုင်းပြည်နယ် ၁၁ နယ်ကလူမည်းတွေကို ကျွန်ဘဝက လွတ်မြောက် အောင်၊ အလုပ်အကိုင်အခွင့်အလမ်းတွေရ အောင်ဆောင်ရွက်ပေးခဲ့သည်။ လူမည်းတွေ မဲပေးခွင့်Continue reading “စစ် နှင့် ငြိမ်းချမ်းရေး”

ပေတံ

အရိပ်ကောင်းကောင်း သစ်ပင်ကြီးအောက်က တဲအိမ်လေး။ တဲအိမ်လေး နဲ့ မနီးမဝေးမှာ ရေတွင်း တစ်တွင်းရှိသည်။ ရေတွင်းဘောင်ကို ပကာသားတွေနဲ့ ကာထားသည်။ ရေတွင်း ဘေး မြေပြင်မှာ ရေချိုးဖို့ ၊ အဝတ်လေ ျှာ်ဖို့ သစ်သားပြားကြီးနှစ်ချပ်ရှိသည်။ သစ်သားပြားတွေက ရေနဲ့ အမြဲ ထိနေရတော့ မည်းပုတ်ညစ်ထပ်နေသည်။ သစ်သားပြားကြီးဘေးမှာ စဉ့်အိုးတစ်လုံးရှိသည်။ ချိုးရေတွေ တွင်းထဲပြန်မကျဖို့အတွက် ရေမြောင်းလေးတစ်ခုရှိသည်။ မြောင်းဆုံးမှာ ဗူးစင် ရှိသည်။ မြေပြင်မှလွှတ်ထားသော ဖရုံပင်တစ်ပင်ရှိသည်။ ရေကောင်း၊ မြေဆီကောင်းသည့် အတွက် ဖရုံပင်တွေက စိမ်းညို့နေသည်။ ဗူးသီးတွေက အမေ့နို့ကို ဝိုင်းစို့နေသည့် ဝက်သား ပေါက်လေးတွေလို ပြွတ်ခဲနေသည်။ တစ်ချိန်က အဲဒီလို တဲလေးတစ်ခုမှာ တစ်လကျော်၊ နှစ်လ နီးပါး နေပြီး စိုက်ခင်းတွေထဲ အလုပ် ဆင်းခဲ့ဖူးသည်။Continue reading “ပေတံ”

တာလီဘန်လို လူတွေ

ကျောင်းတွေ ပြန်ဖွင့်တဲ့အခါ ကိုယ်တိုင် ကျောင်းမတက်ဘူး။ ကိုယ့်ကလေးတွေကို ကျောင်း မအပ်ဘူး ဆိုတာ တစ်ဦးချင်းရဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်ပဲ။ ယုံကြည်ရာ လုပ်ကြတာဖြစ်တဲ့အတွက် အကောင်းအဆိုး မဝေဖန် လို ဘူး။ ဒါပေမယ့် ပညာသင်ဖို့ ဆန္ဒရှိသူတွေ ကျောင်းမတက်နိုင် အောင် ခြိမ်းခြောက်တယ်၊ အန္တရာယ်ပြုတယ်၊ ကျောင်းကို ဗုံးခွဲတယ် ၊ မီးရှို့တယ်ဆိုတာက တော့ ကိုယ်မသင်စေချင်တဲ့ စာတွေ သင်လို့ ကျောင်းသား/ ကျောင်းသူတွေနဲ့ ဆရာ/ဆရာမတွေကို သတ်တယ် ၊ ကျောင်းကို ဗုံးခွဲတယ် ဆိုတဲ့ အာဖဂန်က တာလီဘန် အစွန်းရောက် အကြမ်းဖက်သောင်းကျန်း သူတွေရဲ့ လုပ်ရပ်နဲ့ အတူတူဖြစ်သွားပြီ။ စစ်အစိုးရအောက်က ကျောင်းတွေမှာ ပညာသင်ရင် အသုံးမကျတဲ့သူဖြစ် မယ် ဆိုရင် အခု နစက ဆန့်ကျင်ရေးလှုပ်ရှားမှုမှာContinue reading “တာလီဘန်လို လူတွေ”

စီးပွားရေး ပိတ်ဆို့မှု နှင့် မြန်မာနိုင်ငံ

ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၁ ရက်မှာ အမေရိကန် သမ္မတ ဘိုင်ဒန်က သမ္မတ အုပ်ချုပ်မှုဆိုင်ရာ အမိန့် ( Executive Order, EO ) ထုတ်ပြန်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံအပေါ် စီးပွားရေးအရ ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုတွေ ပြုလုပ်ခဲ့တဲ့ အခါ အချို့ အသိုင်းအဝန်းတွေကြားမှာ အကြီးအကျယ် ရိုက်ခတ်သွားခဲ့တယ်။ ဒါဟာ မကြုံစဖူး ထူးကဲလှတဲ့ အရေး ယူဆောင်ရွက်မှုလို့ မြင်သူတွေလည်းရှိတယ်။ ဘာမှ မဟုတ် ဘူး၊ အမေရိကန်ရဲ့ စီးပွားရေးပိတ်ဆို့မှုကို မှုစရာမလိုဘူးလို့ ထင်သူတွေလည်းရှိတယ်။ တကယ်တော့ မြန်မာနိုင်ငံဟာ ၁၉ ၈၈ ခုနှစ်ကနေ ၂၀၁၃ ခုနှစ်အထိ အမေရိကန် နဲ့ ဥရောပ သမဂ္ဂ ( အီးယူ) ရဲ့ ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုအောက်မှာ နေခဲ့ရတာပါ။ ၂၀၁၃ ခုနှစ်ကနေContinue reading “စီးပွားရေး ပိတ်ဆို့မှု နှင့် မြန်မာနိုင်ငံ”

အာဆီယံ နှင့် မြန်မာ့အရေး

လာမယ့် ဧပြီလ ၂၄ ရက်နေ့ အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ ဂျာကာတာမြို့မှာ မြန်မာနိုင်ငံအရေးနဲ့ပတ်သက်ပြီး အာဆီယံ ခေါင်းဆောင်တွေ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးဖို့ရှိပါတယ်။ ဒီဆွေးနွေးပွဲက နှစ်စဉ်ကျင်းပနေကျ အာဆီယံ ထိပ်သီးအစည်းအဝေးမဟုတ်ပါဘူး။ လိုအပ်ချက်အရ ကျင်းပတဲ့ သီးခြားအစည်းအဝေး ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီအစည်းအဝေးဟာ မြန်မာ့နိုင်ငံရေးအခြေအနေနဲ့ပတ်သက်ပြီး အာဆီယံခေါင်းဆောင်တွေ ကြား ညှိနှိုင်းတိုင်ပင်ဆွေးနွေးရတဲ့ ဒုတိယမြောက်ထိပ်သီးအစည်းအဝေးလို့ ပြောနိုင်ပါတယ်။ မြန်မာ့နိုင်ငံရေးနဲ့ပတ်သက်ပြီး အာဆီယံခေါင်းဆောင်တွေ ပထမအကြိမ်ဆွေးနွေးခဲ့တာက ၂၀၀၇ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၈ ရက်နေ့ကနေ ၂၂ ရက်နေ့အထိ စင်္ကာပူနိုင်ငံမှာ ကျင်းပခဲ့တဲ့ ၁၃ ကြိမ် မြောက် အာဆီယံထိပ်သီးအစည်းအဝေးဖြစ်ပါတယ်။ ၂၀၀၇ အတွေ့အကြုံ အဲဒီ ထိပ်သီးအစည်းအဝေးမကျင်းပမီ မြန်မာနိုင်ငံမှာ ရွှေဝါရောင်တော်လှန်ရေးလို့ လူသိများတဲ့ ၂၀၀၇ စက်တင်ဘာအရေးအခင်း ဖြစ်တယ်။ အဲဒီအရေးအခင်းနောက်ဆက်တွဲအနေနဲ့ အမေရိ ကန် နဲ့Continue reading “အာဆီယံ နှင့် မြန်မာ့အရေး”