ခေတ်သုံးခေတ် ကားဆရာ

ဗင်ကားလေးက အငှားကားထဲမှာတော့ အတော်သန့်တယ် လို့ ပြောရမယ်။ ကားအတွင်း ပိုင်း က သန့်ရှင်းသလို ကားသမားနေရာကိုလည်း ကိုဗစ်ကာကွယ်ရေးအတွက် ပလတ်စတစ်နဲ့ ကာ ထားတယ်။ ခုံနောက်မှီမှာ ကိုဗစ်ရောဂါကာကွယ်ရေးအတွက် လက်ဆေးဖို့ ၊ နှာခေါင်းစည်း တပ်ဖို့ သတိပေးတဲ့ စတစ်ကာ ကပ်ထားတယ်။ ရှေ့ထိုင်ခုံနှစ်ခုကြားမှာ လက်သန့်ဆေးရည် ဘူး လေး ရှိတယ်။ ခရီးသည်တွေ လိုအပ်ရင် ဖုန်းအားသွင်းနိုင်ဖို့ အားသွင်းကြိုးလေးတစ်ချောင်း ရှိ တယ်။ ကားဆရာက ရှပ်အကျီ ၤအဖြူ လည်ကတုံး လက်တို၊ ဆံပင်တိုတိုနဲ့ဆိုတော့ သူ့ပုံက အငှားယာဉ်မောင်း ထက် ရုံးဝန်ထမ်း တစ်ယောက်နဲ့ ပိုတူတယ်။ စကားပြောကြည့်တော့ နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းဟောင်း ဆိုတာ သိလိုက်ရတယ်။ကျွန်တော့်ကို ဘယ်သူမှန်းမသိပါဘူး။ ဒါပေမယ့် ကျွန်တော်လည်းဝန်ထမ်းဟောင်း ဆိုတာ ပြောပြContinue reading “ခေတ်သုံးခေတ် ကားဆရာ”

Power ဂျာနယ်အင်တာဗျူး

လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်နှစ် ၂၀၂၀ ဇူလိုင်လ ၁၆ ရက်နေ့ ရွေးကောက်ပွဲ အကြို အင်တာဗျူး အဲဒီအချိန်ထဲက NLD နဲ့ ပြည်ခိုင်ဖြိုးအခြေအနေကို အခုလို သုံးသပ်ခဲ့တယ်။ xx လူထုက ဒေါ် အောင်ဆန်းစုကြည်အပေါ်မှာ (မဲပေးခဲ့တဲ့ မဲဆန္ဒရှင်အ များစုက)အဲဒီအချိန်တုန်းက ယုံပြီးပုံအပ်ခဲ့တယ်။ ဘာပဲ ပြောပြော NLD အစိုးရရဲ့ စွမ်းဆောင်မှုကို သူတို့အား မရဘူးဆိုရင်တောင်မှ နောက်ထပ် ၅ နှစ်အချိန်ပေးချင် သေးတယ်ဆိုတဲ့စိတ် လူအတော်များများမှာရှိတယ်လို့ ကျွန်တော်မြင်တယ်။ အဓိကက အဲဒီပြဿနာပဲ။ ရှင်း ရှင်းပြောရရင် NLD အစိုးရက အရင်လူတွေလောက် တော့ မဆိုးသေးပါဘူးဆိုတာလောက်တော့ ရှိတာပေါ့။ အစိုးရရဲ့ လုပ်ဆောင်ချက်ကို ပြောတာမဟုတ်ဘူး။ အဂ တိလိုက်စားမှုတွေ၊ ခရိုနီကိစ္စတွေ၊ ဆွေမျိုးကောင်းစားရေး ဝါဒတွေ ဒီလိုဟာမျိုးတွေနဲ့ပတ်သက်ရင်Continue reading “Power ဂျာနယ်အင်တာဗျူး”

သီရိလင်္ကာ သင်ခန်းစာ

၂၀၂၂ ခုနှစ် အစပိုင်းထဲက စတင်လာတဲ့ သီရိလင်္ကာ စီးပွားရေးအကျပ်အတည်းဟာ ဒီနေ့ ဇူလိုင်လ ၁၃ ရက်နေ့ မနက်မှာ သမ္မတ ဂိုတာဘာယာ ရာဂျာပါ့ခ်ဆာ နိုင်ငံက ထွက်ပြေးသွား တာနဲ့ အဆုံး သတ်သွားခဲ့တယ်။ ကိုဗစ်၁၉ ကပ်ရောဂါ နဲ့ ယူကရိန်းစစ်ပွဲကြောင့် နိုင်ငံတိုင်းလိုလို စီးပွားရေးအကျပ်အတည်းနဲ့ ကြုံတွေ့နေရချိန်မှာ သီရိလင်္ကာနိုင်ငံကတော့ ကြွေးပြန်မဆပ်နိုင်လို့ ဒေဝါလီခံရတဲ့အဆင့် ရောက်ပြီး နိုင်ငံစီးပွားရေးလည်း ပြိုလဲတဲ့အထိ ၊ ပြည်သူတွေရဲ့ အခြေခံလိုအပ်ချက်တွေတောင် ဖြည့်ဆည်းမပေးနိုင်တော့တဲ့ အထိ ဖြစ်ခဲ့ရတယ်။ သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ အခုလို မွဲပြာကျရတဲ့ အခြေအနေရောက်ခဲ့ရတဲ့ အဓိက အကြောင်းအရင်းက ဆွေမျိုးတပည့်ကောင်းစားရေးဝါဒ ကြောင့် ဖြစ်တယ်လို့ အကဲခတ်လေ့လာသူ တွေ က သုံးသပ် ကြတယ်။ သူတို့က ဆွေမျိုးတပည့်ကောင်းစားရေးဝါဒ ကြောင့်Continue reading “သီရိလင်္ကာ သင်ခန်းစာ”

ဘောရစ်ဂျွန်ဆင်ပေးတဲ့ သင်ခန်းစာ

မနေ့ ဇူ လိုင် ၇ ရက်နေ့မှာ ဗြိတိသ ျှ ဝန်ကြီးချုပ် ဘောရစ် ဂျွန်ဆင်ဟာ ကွန်ဆာဗေးတစ် ပါတီ ခေါင်းဆောင်အဖြစ်ကနေ နုတ်ထွက်လိုက်တယ်။ အာဏာရပါတီခေါင်းဆောင်အဖြစ်က နုတ်ထွက် တယ်ဆိုတော့ ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ်ကလည်း နုတ်ထွက်ရမှာပဲ။ ဒါပေမယ့် ကွန်ဆာဗေးတစ်ပါတီက ခေါင်းဆောင်သစ်ကို မရွေး ချယ်နိုင်ခင်အထိတော့ ဂျွန်ဆင်က ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ခဏ ဆက် တာဝန်ယူထားပေးရမယ်။ ဂျွန်ဆင် ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် နဲ့ ပါတီခေါင်းဆောင်အဖြစ်ကနေ ကျဆုံးခန်းရောက်ရတာဟာ ရွေး ကောက်ပွဲရှုံးလို့လည်း မဟုတ်ဘူး။ လွှတ်တော်ထဲမှာ အတိုက်အခံ ပါတီက အယုံအကြည်မရှိ အဆိုတင်သွင်းတာ နိုင်သွားလို့လည်း မဟုတ်ဘူး။ နိုင်ငံ့ခေါင်းဆောင်တစ်ယောက်၊ပါတီ ခေါင်း ဆောင်တစ်ယောက်မှာ ရှိသင့် ရှိအပ်တဲ့ ဂုဏ်သိက္ခာမရှိတဲ့အတွက် သူ့ခေါင်းဆောင်မှုကို ပါတီနဲ့ မဲဆန္ဒရှင်တွေက ယုံကြည်မှုကင်းမဲ့လာတာကြောင့် နုတ်ထွက်လိုက်ရတာဖြစ်ပါတယ်။Continue reading “ဘောရစ်ဂျွန်ဆင်ပေးတဲ့ သင်ခန်းစာ”

ဓာတ်ပြားဟောင်း

ဆောင်းပါးတွေမရေးဖြစ်တာ တစ်ပတ်လောက်ရှိပြီ။ အဲဒါကို သတိထားမိတဲ့ မိတ်ဆွေတစ်ယောက် က မေးလာတော့ ကျွန်တော် ဆောင်းပါး ရေးခဲ့ဖူးတဲ့ “ လှိုင်သာယာသူ” ရဲ့ စကားကို သတိရ သွားတယ်။ တစ်နေ့က သူ သန့်ရှင်းရေးအလုပ်လုပ်နေတဲ့ မိတ်ဆွေရဲ့ ရုံးခန်းကို ရောက်သွားတယ်။ လှိုင်သာ ယာသူ ကိုလည်း တွေ့တယ်။ လှိုင်သာယာသူ အတော်စကားနည်းသွားတာ သတိထားမိတော့ “ ဘယ်လိုလဲဗျ၊ ကုန်ဈေးနှုန်းအကြောင်း၊ လှိုင်သာယာအကြောင်း ဘာဘာ ညာညာ မပြောတော့ ဘူးလား” လို့ မေးမိတယ်။ လှိုင်သာယာသူက “ ဆရာရေ အဆင်ပြေလို့၊ ကျေနပ်လို့ ငြိမ် နေတာ မဟုတ်ဘူး။ စိတ်ပျက်လွန်းလို့ ပြောချင်ဆိုချင်စိတ်ကို မရှိတော့တာ။” လို့ ဖြေသဗျ။ အခုတော့လည်း မရေးမဖြစ် ရေးဖို့အကြောင်းပေါ်လာတော့Continue reading “ဓာတ်ပြားဟောင်း”

၀ယ်ကြမလား ရုရှားရေနံ

ရုရှားရဲ့ ယူကရိန်းကျူးကျော်စစ်မှာ မြေပြင်စစ်ပွဲနဲ့ စီးပွားရေးစစ်ပွဲဆိုပြီး စစ်မျက်နှာ နှစ်ခု ရှိတယ်။ စီးပွားရေးစစ်ပွဲမှာ အဓိက စစ်မျက်နှာကတော့ စွမ်းအင်ကဏ္ဍပေါ့။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် စာရင်းအရ စွမ်းအင်ကဏ္ဍက ဝင်ငွေဟာ ရုရှားအစိုးရ ဘတ်ဂျက်ရဲ့ ၄၅ % ရှိပါတယ်။ ဒ့ါကြောင့် ရုရှားကို စီးပွားရေးအရ ထိုးနှက်ဖို့ဆိုရင် စွမ်းအင်ကဏ္ဍက အကောင်းဆုံးပဲ။ ဒါပေမယ့် အမေရိကန်နဲ့ ဗြိတိန်တို့က အဲဒီလို လုပ်ဖို့လွယ်ပေမယ့် အီးယူနိုင်ငံတွေအတွက်က မလွယ် ဘူး။ ဥရောပသမဂ္ဂ( အီးယူ) အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတွေ လိုအပ်တဲ့ ရေနံ ၃၆% နဲ့ သဘာဝဓာတ်ငွေ့ ၄၁% က ရုရှားကနေတင်သွင်းနေရတာဖြစ်ပါတယ်။ တစ်နိုင်ငံချင်းအနေနဲ့တော့ ရုရှားရေနံကို မှီခို ရတဲ့ ရာခိုင်နှုန်းအနည်းအများကွာပါတယ်။ ဒါ့ကြောင့် အီးယူနိုင်ငံတွေကြားမှာ အပေးအယူ အမျိုးမျိုးလုပ်ပြီးမှContinue reading “၀ယ်ကြမလား ရုရှားရေနံ”

ယုံကြည် ရဲရင့် (၃)

ယုံကြည် ရဲရင့် (၃) အမေရိကန်အောက်လွှတ်တော် ဇန်နဝါရီ ၆ ရက်နေ့အရေးအခင်း စုံစမ်းရေးကော်မတီရဲ့ တတိယ အကြိမ် စစ်ဆေးကြားနာမှုကို ဇွန်လ ၁၆ ရက်နေ့ မှာ ကျင်းပခဲ့တယ်။ ဒီတစ်ကြိမ် ကြားနားမှု မှာ တော့ ၂၀၂၁ ဇန်နဝါရီလ ၆ ရက်နေ့ နဲ့ ၆ ရက်နေ့မတိုင်မီ အချိန်တွေမှာ သမ္မတ ထရမ့်က ဒုသမ္မတ မိုက်ပင့်စ် ကိုဘယ်လို ဖိအားပေးခဲ့သလဲဆိုတာတွေကို အဓိက ထား ဖော်ထုတ်ခဲ့ပါတယ်။ ဒုတိယသမ္မတ မိုက်ပင့်စ် အကြောင်းမပြောခင် အမေရိကန်ဒုတိယသမ္မတရဲ့ အခန်းကဏ္ဍနဲ့ တာဝန်တွေကို သိထားဖို့လိုပါတယ်။ အမေရိကန်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ ဒုတိယ သမ္မတ ဟာ သမ္မတရဲ့ အစိုးရအဖွဲ့မှာ ပါဝင်ပြီး အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာတာဝန်တွေကို ထမ်းဆောင်ရသလို အထက် လွှတ်တော်Continue reading “ယုံကြည် ရဲရင့် (၃)”

တံဆိပ်ကပ် နိုင်ငံရေး

ဒီဆောင်းပါးက ၂၀၁၈ ခုနှစ် သြဂုတ်လ ၂၂ ရက်နေ့မှာ ရေးတင်ခဲ့တဲ့ဆောင်းပါးဖြစ်ပါတယ်။ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်က ၂၀၁၈ သြဂုတ်လ ၁၉ ရက်နေ့ကနေ ၂၂ ရက်နေ့ စင်္ကာပူ ကို အလုပ်သဘောခရီးစဉ် (Working Visit ) လာတယ်။ သြဂုတ်လ ၂၁ ရက်နေ့ ကျွန်တော် ပညာဆည်းပူးနေတဲ့ ISEAS Yusof Ishak Institute ကစီစဉ်တဲ့ အခမ်းအနားမှာ “Myanmar’s Democratic Transition: Challenges and Way Forward” ဆိုတဲ့ ခေါင်းစဉ်နဲ့ ဟောပြော ပို့ချတော့ ကျွန်တော်လည်း တက်ရောက်နားထောင်ခွင့် ရတယ်။ အဲဒီဟောပြောပွဲမှာ စင်္ကာပူရောက်မြန်မာနိုင်ငံသား များနဲ့ စကားပြောရင်းနဲ့ရခဲ့တဲ့အတွေးကို “ တံဆိပ်ကပ်နိုင်ငံရေး” ဆိုပြီး ရေး ထားတာဖြစ်ပါတယ်။Continue reading “တံဆိပ်ကပ် နိုင်ငံရေး”

ရေကူးစီမံကိန်း၊လွှတ်တော်နဲ့ ကျွန်တော်

လွန်ခဲ့တဲ့ (၇) နှစ် ၊ ၂၀၁၅ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၈ ရက်နေ့က ရေကူးအသံလွှင့်ရုံစီမံကိန်းကိစ္စနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်မှာ အပြန်အလှန်ဆွေးနွေးခဲ့တဲ့ အကြောင်းတွေ ဖေ့စ်ဘွတ် မှာ အမှတ်တရ ပြန်တက်လာတယ်။ ရေကူးစီမံကိန်းတင်ဒါ အကျဉ်းချုပ်က ရေကူးစက်ရုံက မြန်မာ့အသံလှိုင်းတို၊ လှိုင်းလတ် ရေဒီယို ထုတ်လွှင့်မှုတွေအတွက် အဓိက သုံးတဲ့ စက်ရုံဖြစ်ပါတယ်။ ရေကူးအသံလွှင့်စက်ရုံကို စတင် တည်ဆောက်ချိန် ကတော အဲဒီနေရာက မြို့ပြင်ပဲ၊ ၂၀၁၅ ခုနှစ်ရောက်တော့ အဲဒီပတ်ဝန်းကျင်မှာ လူနေ အိမ်တွေ၊ အထပ်မြင့်တိုက်တွေဖြစ်လာတယ်။ ကျွန်တော်တို့ မီဒီယာပြုပြင်ပြောင်းလဲမှု တွေ အတွက် အကူအညီပေးနေပြီး မြန်မာ့အသံနဲ့ ရုပ်မြင်သံကြားကလည်း အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ပါဝင် နေတဲ့ Asia-Pacific Institute for Broadcasting Development,Continue reading “ရေကူးစီမံကိန်း၊လွှတ်တော်နဲ့ ကျွန်တော်”

ယုံကြည်ရဲရင့် (၂)

ပြီးခဲ့တဲ့ ဇွန် ၁၃ ရက်နေ့က အမေရိကန်အောက်လွှတ်တော် ဇန်နဝါရီ ၆ ရက် အရေး အခင်း စုံစမ်းရေးကော်မတီ ဒုတိယအကြိမ် စစ်ဆေးကြားနာမှု လုပ်တယ်။ ပထမအကြိမ်နဲ့ ဒုတိယ အကြိမ် ကြားနာမှုတွေမှာ အမေရိကန်ရှေ့နေချုပ်ဟောင်း ဝီလျံဘားရ် အပါအဝင် ထရမ့်ရဲ့ အိမ်ဖြူတော် ဝန်ထမ်းတွေ၊ ထရမ့်ရွေးကောက်ပွဲအောင်နိုင်ရေးကော်မတီက တာဝန်ရှိသူတွေ ရဲ့ ထွက်ဆို ချက် တွေကို တင်ပြခဲ့တယ်။ ထရမ့်ရဲ့ သမီးနဲ့ သားမက်ရဲ့ ထွက်ဆိုချက်တွေကိုလည်း တင်ပြခဲ့တယ်။ အခုကြားနာမှုတွေမှာ ရှေ့နေချုပ်ဟောင်း ဘားရ်ရဲ့ ပြောဆိုချက်တွေက နိုင်ငံရေးအကဲခတ် လေ့လာသူတွေ၊ မီဒီယာတွေရဲ့ အာရုံစိုက်မှုအများဆုံးရခဲ့တယ်။ ထရမ့်ကို ဆန့်ကျင်သူနဲ့ ထောက်ခံသူတွေကြား အငြင်းအခုန်ဖြစ်စရာအများဆုံးဖြစ်ခဲ့တယ်။ ဝီလျံဘားရ်ရဲ့ ထွက်ဆိုချက်တွေအကြောင်းဆက်မပြောခင် အမေရိကန်ရှေ့နေချုပ်ရဲ့ အရေး ကြီးမှု ကို သိဖို့လိုပါတယ်။Continue reading “ယုံကြည်ရဲရင့် (၂)”