မဲခေါင် ခရီးသည် (၁၃)

Xieng Thong ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းက လွန်ပရာဘန်မြို့ စွန်မှာရှိတယ်။ Xieng Thong ဆိုတာ “ ရွှေမြို့တော် ဘုန်းကြီးကျောင်း” လို့လာအိုလို ခေါ်တာဖြစ်ပါတယ်။ ဘုန်းကြီးကျောင်း ကို ၁၅၅၉ ခုနှစ်မှာ လာအိုဘုရင် Setthathirath က လှုဒါန်းခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ ဒီဘုန်းကြီးကျောင်းဟာ လာအို နိုင်ငံမှာရှိတဲ့ တော်ဝင်ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းသုံး ခု အနက်တစ်ခုဖြစ်ခဲ့တဲ့အတွက် အနုပညာလက် ရာတွေအတော်ကောင်းတယ်။ ပန်းပုလက်ရာအပြင် ယွန်းပန်းချီတွေ၊ မှန်စီပန်းချီတွေလည်းရှိတယ်။ ကျောင်းတိုက်က မဲခေါင်မြစ် ဘေးမှာ ရှိတယ်။ ရှေးခေတ်ကတော့ ဘုရင်က နန်းတော်ကနေ လှေတော်နဲ့ ဘုန်း တော်ကြီးကျောင်းကိုလာတယ်လို့ ဆိုတယ်။ အခုတော့ အဲဒီဘက် ဝင်ပေါက်က ပိတ်ထားတယ်။ ခရီးသွားဧည့်သည်တွေက ကားလမ်းဘက် ဝင်ပေါက်နေပဲ ဝင်ရတယ်။ ဝင်ကြေးပေးရတယ်။ လာအိုငွေ ကစ် နှစ်သောင်းဆိုတော့Continue reading “မဲခေါင် ခရီးသည် (၁၃)”

မဲခေါင်ခရီးသည် (၁၂)

လွန်ပရာဘန်မြို့လယ် အခု ပြတိုက်လုပ်ထားတဲ့ ဘုရင့်နန်းတော်ဟောင်း ရဲ့ အရှေ့တည့်တည့်မှာ တောင်ကုန်းငယ်တစ်ခုရှိတယ်။ ပေ ၃၀၀ ကျော်လောက်ပဲမြင့်တယ်။ ဒါပေမယ့် လွန်ပရာ ဘန် မြို့ ဟောင်းအလယ်တည့်တည့်မှာရှိတဲ့အတွက် မြို့ကို အပေါ်စီးက မြင်နိုင်တယ်၊ နေဝင် ချိန်ကို ကြည့်ဖို့အတွက် အလွန်ကောင်းတဲ့နေရာဖြစ်တဲ့အတွက် ညနေဘက်ဆိုရင် ခရီးသွား ဧည့်သည်တွေအပြည့်ပဲ။ဒီတောင်ကုန်းကို လာအိုဘာသာနဲ့ “Phou Si” မြင့်မြတ်သောတောင်တော် လို့ ခေါ်တယ်။ ဒဏ္ဍာရီ အဆိုအရတော့ ဟိုးတုန်းက ဒီတောင်ပေါ်မှာ ကမ္ဘာ့ဗဟိုချက်အထိ သွားလို့ရတဲ့ တွင်း နက်ကြီးရှိတယ်တဲ့။ တောင်ထိပ်မှာ ၁၈၀၄ ခုနှစ်မှာ လာအိုဘုရင် Anourat တည်ထား ကိုးကွယ် ခဲ့ တဲ့ စေတီတစ်ဆူနဲ့ ဘုရားကျောင်းဆောင်တစ်ခုရှိတယ်။ဒီတောင်ပေါ်ကို တက်တဲ့လမ်းနှစ်သွယ်ရှိတယ်။ ပထမတစ်ခုက ဘုရင့်နန်းတောင်ဟောင်းရှေ့ က တက်တဲ့လမ်းဖြစ်ပါတယ်။Continue reading “မဲခေါင်ခရီးသည် (၁၂)”

မဲခေါင် ခရီးသည် (၁၁)

လွန်ပရာဘန် ည ရဲ့ ဆွဲဆောင်မှုတစ်ခုကတော့ ညဈေးတန်းပါပဲ။ ဒီညဈေးတန်းက မြို့ရဲ့ အဓိက လမ်းမကြိးတစ်ခုဖြစ်တဲ့ Sisavangvong လမ်းမှာ ခင်းကျင်းရောင်းချတာဖြစ်ပြီး ညနေ ငါးနာရီက နေ ည ဆယ်တစ်နာရီအထိ ဖွင့်ပါတယ်။ ဈေးတန်းအရှည်က တစ်ကီလိုမီတာနီးပါးရှိတယ်။ ဆိုင်တန်း လေးတန်းရှိတယ်။ ရိုးရာလက်မှု ပစ္စည်းတွေရောင်းတာများတယ်။ အစားအသောက်တွေက မူလ ရှိပြီးဆိုင်ခန်းတွေနဲ့လမ်း ကြား လေးတစ်ခုထဲမှာပဲရောင်းတယ်။ လမ်းဘေးက ရင်ပြင်တစ်ခုမှာလည်း စားသောက်ဆိုင် တန်းတစ်ခုရှိတယ်။ ဈေးတန်းတစ်လေ ျှာက်မှာ နိုင်ငံခြားငွေလဲလှယ်တဲ့ဆိုင်လေးတွေ အများ ကြီးပဲ ။ ကွမ်းယာဆိုင်အရွယ်လေးတွေ ၊ ငွေဈေးကလည်း ကျောက်သင်ပုန်းမှာ၊ ဝှိုက်ဘုတ်ပေါ် မှာ ရေးထားတယ်။ လွယ်ချက်ကတော့ပြောမနေနဲ့။ လက်မှုပစ္စည်းတွေက ဈေးအမျိုးမျိုးပဲ။ တစ်ချို့ အထည်စတွေက ပုံပြီးရောင်းနေပေမယ့် မေးလိုက် တဲ့အခါ မြန်မာငွေContinue reading “မဲခေါင် ခရီးသည် (၁၁)”

ဝါး တားဘတ်စ်

အထင်ကြီးစရာ ရည်မှန်းချက်တွေနဲ့ တာထွက်ခဲ့ပြီး ဆိုင်းမပါ ဗုံမဆင့် ရပ်နားသွားတဲ့ ဝါး တား ဘတ်စ် ( Water Bus ) နဲ့ပတ်သက်တဲ့ အမှတ်တရများ၁။ ဝါး တားဘတ်စ် ဟာ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးအစိုးရရဲ့ အများပြည်သူ ပို့ဆောင်ရေးစနစ် အဆင့်မြှင့်တင်မှုအစီအစဉ်ဖြစ်တယ်။ ဝါး တားဘတ်စ်ဟာ ရန်ကုန်ယာဉ်ကြောပိတ်ဆို့မှုပြဿနာကို ဖြေရှင်းရာမှာ အထောက်အကူဖြစ်မယ်လို့ ဝန်ကြီးချုပ် ဦးဖြိုးမင်းသိန်း ကပြောတယ်။ ( ဧရာဝတီသတင်း) ပုံ ၁ နဲ့ ၂၂။ ဝါး တားဘတ်စ်ကို ရန်ကုန်မြစ်ထဲမှာတင်မဟုတ်ဘဲ ငမိုးရိပ်ချောင်းထဲမှာလည်း ပြေးဆွဲဖို့ စီစဉ် နေတယ်။ ငမိုးရိပ်ဘက်ကိုပြေးဆွဲနိုင်ရင် ရန်ကုန်ကို တစ်ပတ်ပတ်နိုင်မယ်။ ကုန်စည် စီးဆင်းမှုကို ရေကြောင်းကလုပ်နိုင်မယ် ( ဝန်ကြီးချုပ် ဦးဖြိုးမင်းသိန်း) ပုံ ၃၃။ ဝါးContinue reading “ဝါး တားဘတ်စ်”

မဲခေါင်ခရီးသည် (၁၀)

လွန်ပရာဘန်မြို့က အရင် လာအိုမြောက်ပိုင်းကို အုပ်ချုပ်တဲ့ ဘုရင်တွေ နန်းစိုက်တဲ့နေရာပါ။ ၁၅၂၀ ပြည့်နှစ်မှာ မြို့တော်ကို ဗီယန်ကျန်းကို ရွှေ့သွားတယ်။ ၁၈ ၉ ၃ ခုနှစ်မှာ ပြင်သစ် တွေက လာအိုကို သိမ်းပိုက်လိုက်တဲ့အချိန်မှာတော့ ဘုရင်ကို လွန်ပရာဘန်မှာ နန်းစိုက်ခိုင်း တယ်။ ဒါပေမယ့် ဘာလုပ်ပိုင်ခွင့်မှ မရှိဘူး။ ရုပ်ပြသက်သက်ပဲ။ ၁၉ ၄၆ ခုနှစ် လာအိုနိုင်ငံ လွတ် လပ်ရေးရတော့လည်း လွန်ပရာဘန်မြို့က ဘုရင်နန်းစိုက်ရာမြို့၊ ဗီယန်ကျန်းက အုပ်ချုပ်ရေး မြို့ ဖြစ်နေခဲ့တယ်။ ၁၉ ၇၅ ခုနှစ်မှာ ကွန်မြူနစ် ပသက်လောတပ်ဖွဲ့တွေ အာဏာရလာချိန်မှာတော့ ဘုရင်စနစ်ကို ဖျက်သိမ်းလိုက်တဲ့အတွက် လွန်ပရာဘန်ဟာလည်း ရှေးဟောင်းမြို့တော်အဖြစ် ကို ရောက်သွားတယ်။ ဘုရင့် နန်းတော်ကတော့ ပြတိုက်ဖြစ်သွားတယ်။လွန်ပရာဘန်မြို့ဟာ လောနိုင်ငံကိုContinue reading “မဲခေါင်ခရီးသည် (၁၀)”

ဘာပြောဦးမလဲ

ဖေဖော်ဝါရီ ၁၃ ရက်ပြည်ထောင်စုလွှတ် တော်အစည်အဝေးမှာ ပြည် ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ်ရုံးရဲ့ ၂၀၁၈ ဧပြီမှ စက်တင်ဘာအထိ ခြောက်လအတွက် စစ်ဆေးတွေ့ ရှိချက် အစီရင်ခံစာအပေါ် ပြည် သူ့ငွေစာရင်း ပူးပေါင်းကော်မတီ ၏ လေ့လာတွေ့ရှိချက်အစီရင်ခံ စာနှင့် စပ်လျဉ်းပြီး ဆွေးနွေးတဲ့အခါ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်တွေက၁။ ပြည်ထောင်စု ရာထူးဝန်အဖွဲ့မှ အရာရှိများကို ပြည်သူ့ရေးရာ စီမံခန့်ခွဲမှု မဟာ သင်တန်း (MPA) များပေးရာ တွင် လမ်းဘေးကျောင်းသာသာ ရှိသည့် တက္ကသိုလ်တွင် တက်စေ ပြီး မာစတာဘွဲ့များချီးမြှင့်ခြင်း သည် ရှက်စရာအလွန်ကောင်း သည့် ကိစ္စဖြစ်တယ်။၂။ နိုင်ငံကတော့ သန်း ၂၀၀ နီးပါး ရေစုန်မျောသွားပြီးဖြစ်ပါတယ်။ နောက်ဒါမျိုး မလုပ်တော့ပါဘူးဆို ပြီး ဝန်ချတောင်းပန်ရုံနဲ့ ပိုက်ဆံ ပြန်မရသလို ဂုဏ်သိက္ခာလည်း ပြန်ရလာမှာContinue reading “ဘာပြောဦးမလဲ”

မဲခေါင် ခရီးသည် (၉ )

Hongsa မြို့က နေ့လည်စာစားမယ့် စားသောက်ဆိုင်ရှေ့မှာ သစ်သားအဆောက်အဦကြီးတစ်ခု ရှိတယ်။ အမိုး နဲ့ ပန်းဆွဲတွေအနေအထားအရ ဘုန်းကြီးကျောင်းလို့ ထင်မိတယ်။ မုခ်ဦး၊ ခြံစည်း ရိုး က အစ အဆောက်အဦတစ်ခုလုံး သစ်လုံးကြီးတွေနဲ့ဆောက်ထားတဲ့အတွက် ရှေးလက်ရာ များ လားလို့လည်း တွေးမိတယ်။ဒါ့ကြောင့် ခရီးဖော်တွေတွေ စားသောက်ဖို့ပြင်ဆင်နေဆဲမှာပဲ အဲဒီဘက်ကို သွားခဲ့တယ်။ ခြံတံခါး နှစ်ခုရှိတယ်။ မုခ်ဦးကို လူတစ်ဖက်စာမကတဲ့ ကျွန်းတိုင်ကြီးတွေ နဲ့လုပ်ထားတဲ့ အိမ်ရှေ့ အဝင် တံခါးက ပိတ်ထားတယ်။ အိမ်ဘေးကို ဝင်တဲ့ နောက်တံခါးတစ်ခုက တော့ ဖွင့်ထားတယ်။ အဲဒီက နေ ကြည့်လိုက်တော့ ဘုန်းကြီးကျောင်းမဟုတ်ဘဲ လူနေအိမ်ဖြစ်နေတာတွေ့လိုက်ရ တယ်။ခြံဝင်းကျယ်ကြီး၊ အိမ်ရှေ့မှာ မြက်ခင်းနဲ့ မြေယာအလှပြင်ထားတယ်။ ကျန်တဲ့နေရာအားလုံး ကွန်ကရစ်ခင်း ထားတယ်။ အုတ်အလှစီထားတယ်။ ခြံဝဘေးမှာContinue reading “မဲခေါင် ခရီးသည် (၉ )”

မဲခေါင်ခရီးသည် (၈)

၂၀၂၀ ဖေဖော်ဝါရီလ ၃ ရက်နေ့မှာ ထိုင်း နိုင်ငံကနေ လာအိုနိုင်ငံကို သွားနိုင်ဖို့အတွက် ခရီးဆက် ခဲ့တယ်။ ကျွန်တော်တို့ ဖြတ်မယ့် ထိုင်းဘက် နယ်စပ်ဖြတ်ကျော်ဂိတ်က Huay Kon လို့ခေါ်တယ်။ Huai Kon လို့လည်း ရေးတယ်။ ဒီဂိတ်က နန်မြို့ကနေ ၁၃၀ ကီလိုလောက်ဝေး တယ်။ လမ်း ကတော့ လေးလမ်းသွားလမ်းမကြီးဖြစ်ပြီး လမ်းထပ်ချဲ့တာ တွေ၊ ပြုပြင်တာ တွေ လည်းတွေ့တယ်။ နယ်စပ်ဂိတ်က ထိုင်း-လာအိုနယ်စပ်တောင်ထိပ် မှာရှိတဲ့အတွက် နယ်စပ်မရောက်ခင် ကီလို ၃၀ လောက်ကစပြီး တောင်တက်လမ်းဖြစ်သွားတယ်။ အဲဒီအပိုင်းမှာတော့ ကားလမ်းကနှစ်လမ်းသွားဖြစ်သွားတယ်။ အတက်နေရာတစ်ချို့မှာ ၈% အတက်ဖြစ်ပါတယ်။ ၈% အတက်ဆိုတာကတော့ ပေ ၁၀၀ သွားတိုင်း တစ်ပေတက်တယ်။ တစ်မိုင် မှာContinue reading “မဲခေါင်ခရီးသည် (၈)”

မဲခေါင် ခရီးစဉ်

၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့မှ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၃ ရက်နေ့ထိ မြန်မာ – ထိုင်း – လာအို သုံးနိုင်ငံ ကို မိတ်ဆွေတစ်စု ကားခုနှစ်စီးနဲ့ ကိုယ့်ကားကိုယ်မောင်းရင်း ခရီးနှင်ခဲ့တယ်။ မြန်မာ နိုင်ငံက မြို့ နှစ်မြို့၊ ထိုင်းနိုင်ငံက မြို့ငါးမြို့၊ လာအိုနိုင်ငံက မြို့ သုံးမြို့မှာ ညအိပ်ရပ်နား ခဲ့ပြီးရန်ကုန် – နေပြည်တော် အမြန်လမ်း ၃၉ မိုင်ကနေ ခရီးစလို့ ၃၉ မိုင်ကို ပြန်ရောက်တဲ့အထိ လမ်းပေါ်မှာခရီးနှင်ချိန် ၇၄ နာရီ ခရီးမိုင်ပေါင်း ၁၉ ၇၇ မိုင် အောင်အောင်မြင်မြင်ခရီးနှင်နိုင်ခဲ့တယ်။ ဒေသန္တရ ဗဟုသုတတွေ ရခဲ့သလို ခရီးရှည်ကားမောင်တဲ့အချိန်မှာ ကိုယ့်ခံနိုင်ရည်နဲ့ စွမ်းဆောင်နိုင်မှုကိုလည်း စမ်းသပ်နိုင်ခဲ့တယ်။ ခရီးစဉ်Continue reading “မဲခေါင် ခရီးစဉ်”

မဲခေါင်ခရီးသည် (၇)

မဲခေါင်ခရီးသည်တွေရဲ့ ထိုင်း – လာအို ခရီးစဉ်အတွေ့အကြုံတွေကို ဆက်ပြီးမရေးခင် ဒီခရီးစဉ်ကို ဘယ်လိုသွားလို့ရသလဲဆိုတာလေးကို မ ျှဝေလိုပါတယ်။ဘယ်လိုသွားရလဲပထမဆုံးပြောချင်တာကတော့ ဒီခရီးစဉ်ဟာ မဲခေါင်ဒေသနိုင်ငံများအကြားမှာသဘော တူညီ ထားတဲ့ CBTA (Greater Mekong Subregion (GMS) Cross- Border Transport Facilitation Agreement သဘောတူညီချက်ဘောင်ထဲက ဆောင်ရွက်တာဖြစ်တဲ့အတွက် မြန်မာနိုင်ငံကူး လက်မှတ်ကိုင်ဆောင်ထားတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံသားမှန်သမ ျှ သွားလို့ရပါတယ်။ အဲဒီမူဘောင်အတွင်း မှာအာဆီယံအဖွဲ့ဝင်တစ်နိုင်ငံချင်းရရှိထားတဲ့သဘောတူညီချက်အပေါ်မူတည်ပြီး အပြောင်းအလဲ နည်းနည်းပဲရှိပါတယ်။ ဥပမာအားဖြင့် ဒီခရီးစဉ်မှာ၁။ ထိုင်း နိုင်ငံကို နိုင်ငံတကာလေကြောင်းလိုင်းနဲ့ရောက်လာရင် ဗီဇာမလိုပေမယ့် ကုန်းလမ်းခရီးက ဝင်ရင် ဗီဇာလိုပါတယ်။ ထိုင်းသံရုံးမှာ ဗီဇာသီးခြားလေ ျှာက်ထားရပါတယ်။၂။ လာအိုနိုင်ငံအတွက်တော့ ကုန်းလမ်းက ဝင်ရောက်တဲ့အတွက် သီးခြားဗီဇာလေ ျှာက်ဖို့မလို ဘူး။၃။ သို့သော် လာအိုကနေContinue reading “မဲခေါင်ခရီးသည် (၇)”