ဒိုင်လူကြီးရဲ့ တာဝန်

လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်နှစ် ၁၄-၁၁-၂၀၂၀ ရက်နေ့မှာ ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲပြီးနောက်ပိုင်း ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာ အငြင်းပွားမှုများနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်က လုပ်ဆောင်ပေးသင့်တဲ့အချက်များကို “ ဒိုင်လူကြီးရဲ့ တာဝန်” ဆိုပြီး ဆောင်းပါး ရေး ခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီဆောင်းပါးရေးပြီးနောက်ဆုံးအခြေအနေကို ပြောရရင် ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ရွေးကောက် ပွဲ ဥပဒေနဲ့ အညီ ရွေးကောက်ပွဲ ကန့်ကွက်လွှာတွေကို လက်ခံခဲ့တယ်။ ၃၁-၁-၂၀၂၁ အထိ အင်န်အယ်လ်ဒီပါတီရွေးချယ်ခံကိုယ်စားလှယ်များကို ကန့်ကွက်လွှာတင်သွင်း မှု ၂၆၅ မှု ရှိခဲ့တယ်။ ရွေးကောက်ပွဲခုံအဖွဲ့တွေကိုဘယ်လိုဖွဲ့စည်းမလဲဆိုတာနဲ့ပတ်သက်လို့တော့အဲဒီအချိန်ထိပြောဆို တာ မရှိသေးဘူး။၂၀၁၀၊၂၀၁၅ရွေးကောက်ပွဲများရဲ့ အစဉ်အလာအရဆိုရင်လည်း ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင် အသစ်ဖွဲ့စည်းပြီးမှ စစ်ဆေးကြားနာမှုတွေလုပ်တာဖြစ်တဲ့အတွက် မပြော သေးတာ လည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ၁ – ၂ –Continue reading “ဒိုင်လူကြီးရဲ့ တာဝန်”

ဘရာဇီးရွေးကောက်ပွဲ နဲ့ စစ်တပ်အခန်းကဏ္ဍ

၂၀၂၂ ခုနှစ်အတွင်း နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝန်းက အလေးထားစောင့်ကြည့်နေတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲ တွေ ထဲမှာ ဘရာဇီးနိုင်ငံ သမ္မတ ရွေးကောက်ပွဲလည်းပါတယ်။ ဘရာဇီးနိုင်ငံဟာ လူဦးရေ၂၁၇ သန်း ရှိပြီးတောင်အမေရိက တိုက်မှာ အကြီးဆုံးနိုင်ငံဖြစ်ပါတယ်။ စီးပွားရေးအရဆိုရင်လည်း BRIC ( ဘရာဇီး၊ ရုရှး၊ အိန္ဒိယ နဲ့ တရုတ် ) လို့ခေါ်တဲ့ စီးပွားရေးအင်အားသစ် နိုင်ငံအုပ်စု မှာပါတယ်။ ဘရားဇီးနိုင်ငံရွေးကောက်ပွဲကို အလေးထားစောင့်ကြည့်ရတဲ့အကြောင်းအရင်းတွေထဲမှာ သမ္မတ လောင်းနှစ်ဦးရဲ့ ကွဲပြားခြားနားတဲ့ နိုင်ငံရေးရပ်တည်ချက်က အဓိက ကျတယ်။ လက်ရှိသမ္မတ ဘော်လ်ဆိုနာရို ( Jair Messias Bolsonaro) က လက်ယာစွန်းအယူအဆပြင်း ထန် တဲ့ နိုင်ငံရေးသမား၊ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းကြီးတွေနဲ့ နီးစပ်တယ်။ သူက ၁၉ ၈၈ ခုနှစ်မှာ တပ်Continue reading “ဘရာဇီးရွေးကောက်ပွဲ နဲ့ စစ်တပ်အခန်းကဏ္ဍ”

မုန်တိုင်းစဲချိန်

လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်နှစ် ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် နိုဝင်ဘာလ ၇ ရက်နေ့ ရွေးကောက်ပွဲ မကျင်းပမီ တစ်ရက်အလို မှာ “ မုန်တိုင်းစဲချိန်” ဆိုပြီး ဆောင်းပါးတစ်ပုဒ်ရေးခဲ့ပြီး အခုလို တိုက်တွန်းခဲ့တယ်- xxxပြိုင်ပွဲမစခင် မန်နေဂျာတွေ၊ နည်းပြတွေ၊ ကစားသမားတွေ၊ အားပေးထောက်ခံသူတွေ အမျိုးမျိုး ပြောလို့ရတယ်။ ဒါပေမယ့် ပြိုင်ပွဲစပြီဆိုရင်တော့ ကစားသမားတွေကသာ ပြိုင်ပွဲစည်းမျဉ်းနဲ့ အညီ ယှဉ်ပြိုင်၊ ဒိုင်လူကြီးကလည်း ပြိုင်ပွဲစည်းမျဉ်း နဲ့အညီဆုံးဖြတ်ရမှာပါ။ အငြင်းပွားရင်လည်း ပြိုင်ပွဲ စည်းမျဉ်းနဲ့အညီ စောဒကတက်ကြဖို့ပဲရှိပါတယ်။xxxx ဒါပေမယ့် ရွေးကောက်ပွဲအပြီးမှာ နိုင်ငံရေးပြဿနာကို နိုင်ငံရေးနည်းနဲ့မဖြေရှင်း၊ ရွေးကောက်ပွဲ ပြဿနာကို ရွေးကောက် ပွဲ ဥပဒေ နဲ့ မဖြေရှင်း တဲ့အတွက် မုန်တိုင်းမစဲဘဲ ၊ မိုးကြိုးမုန်တိုင်းနဲ့ ကြုံခဲ့ ရတယ်။ ဒီမိုကရေစီအရွေ့Continue reading “မုန်တိုင်းစဲချိန်”

အမြောက်တစ်လက်

လွန်ခဲ့တဲ့ လေးနှစ် ၇-၁၀-၂၀၁၈ ခုနှစ်မှာ ရေးခဲ့တဲ့ဆောင်းပါး။ မဖတ်ရသေးသူများ ဖတ်နိုင်ဖို့မ ျှဝေလိုက်ပါတယ်။ “အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုရဲ့ ခေါင်းဆောင်တွ မဟာဗျူဟာ အမှားကို ကျူးလွန်မိရင် ပြင်ဖို့ ခက်တယ်၊ ပေးဆပ်ရတဲ့အရင်းအနှီးကြီးမားတယ်” ( ဆောင်းပါးကောက်နှုတ်ချက်) အမြောက်တစ်လက် စင်္ကာပူကျွန်းတောင်ဘက်ကမ်းခြေမှာ ရှိတဲ့ Labrador ပန်းခြံမှာ လူအများစုက ကမ်းခြေ တစ် လေ ျှာက်မှာပဲ အပန်းဖြေကြတယ်။ ဒါပေမယ့် နောက်ဘက်က တောအုပ်ထဲကို ဝင်သွားလိုက်မယ် ဆိုရင် တောင်ကုန်းထိပ်မှာ အမြောက်စခန်းဟောင်းတစ်ခုနဲ့ အမြောက်ကြီးတစ်လက်ကို တွေ့လိမ့် မယ်။ အဲဒီတောင်ကုန်းအခြေမှာလည်း ပင်လယ်ဘက်ကို မျက်နှာမူထားတဲ့ စက်သေနတ်ထားတဲ့ အခိုင်အမာ ကွန်ကရစ်ဘန်ကာတွေရှိတယ်။ ဗြိတိသ ျှတွေက စင်္ကာပူကျွန်းကာကွယ်ရေးအတွက် ပြင်ဆင်ခဲ့ချိန်မှာ ရန်သူဟာ ပင်လယ်ဘက်က လာမယ်လို့မေ ျှာ်လင့်ခဲ့တယ်။ ဒါ့ကြောင့် ကမ်းခြေစောင့်အမြောက်ကြီးတွေ၊Continue reading “အမြောက်တစ်လက်”

စာအုပ်တစ်အုပ် အတွေးတစ်စ (၂)

စာအုပ်တစ်အုပ် အတွေးတစ်စ (၂) လွန်ခဲ့တဲ့ ခုနှစ် နှစ် ၂၈-၉ – ၂၀၁၅ ရက်နေ့မှာ ဒစ်ဂျစ်တယ် နည်းပညာက အစဉ်အလာ သမားရိုးကျ နိုင်ငံရေး အင်စတီကျူးရှင်းတွေအပေါ် ရိုက်ခက်မှု အကြောင်း စာအုပ်လေ့လာ သုံးသပ်ချက်လေးရေးခဲ့တယ်။ ဒစ်ဂျစ်တယ် နည်းပညာဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုက ပြည်သူလူထုတွေရဲ့ မျက်စိတွေ၊နားတွေကို ဖွင့် ပေးလိုက်တဲ့အတွက် နိုင်ငံရေးသမားတွေက လူထု ကို ပုံသွင်းတဲ့ခေတ်ကနေ လူထုက သူတို့ဘာသာ သတင်းအချက်အလက်တွေကို ရှာဖွေပြီး နိုင်ငံရေးသမားတွေကို သုံးသပ်တဲ့ခေတ်၊ နိုင်ငံရေး ဖြစ်စဉ်တွေမှာ ထဲထဲ ဝင်ဝင်ပါဝင်တဲ့ခေတ်ကို မူရင်းစာရေးသူ “iDemocracy” ခေတ်လို့ အမည်ပေး ခဲ့တယ်။ ဒစ်ဂျစ်တယ်ပလက်ဖောင်းပေါ်မှာ သတင်းမှန်၊ အချက်အလက်မှန်တွေရှိသလို သတင်း အမှား၊ ပုံဖျက်ထားတဲ့အချက်အလက်တွေလည်း အများကြီးရှိပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဒစ်ဂျစ်တယ် နည်းပညာContinue reading “စာအုပ်တစ်အုပ် အတွေးတစ်စ (၂)”

ခရီးတစ်ခု ၊ သင်ခန်းစာတစ်ပုဒ်

ခရီးတစ်ခု ၊ သင်ခန်းစာတစ်ပုဒ် ဒီဆောင်းပါးကို ၂၀၀၆ ခုနှစ်ကနေ ၂၀၀၈ ခုနှစ်ကြားမှာ အီးယူ သံတမန် များနဲ့ တွေ့ဆုံ ဆက်ဆံခဲ့ရစဉ်က အဖြစ်အပျက်တစ်ခုကို အခြေခံပြီး လွန်ခဲ့တဲ့ ငါးနှစ် ရေးခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ မဖတ်ရသေးသူများအတွက် ပြန်လည်မ ျှဝေလိုက်ပါတယ်။ “အပေါ်ယံကြည့်ရင်တော့ ခေါင်းဆောင်တစ်ယောက်ရဲ့ ပြည်ပခရီးစဉ်တစ်ခုပဲဖြစ်ပေမယ့် အနက် ကောက် ယူတဲ့သူတွေအပေါ် မူတည်ပြီး အကြောင်း၊ အကျိုး ကွာခြားသွားတဲ့ သင်ခန်းစာတစ်ခုပါ။” ( ဆောင်းပါးကောက်နှုတ်ချက်) ခရီးတစ်ခု၊ သင်ခန်းစာတစ်ပုဒ် ၂၀၀၅ ခုနှစ် နှစ်လယ်ပိုင်းမှာ ကျွန်တော်ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာနကို ပြောင်းရွှေ့တာဝန်ထမ်းဆောင် ရတယ်။ ပြန်ကြားရေးနဲ့ ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေးဦးစီးဌာန ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် တာဝန်ပေး ထားပေမယ့် ကျွန်တော့်က ဝန်ကြီးရုံးရဲ့ သုတေသနအဖွဲ့ကို တာဝန်ယူရတဲ့အတွက် ဌာနအလုပ် ထက် ဝန်ကြီးရုံးရဲ့ သုတေသနအလုပ်တွေ၊Continue reading “ခရီးတစ်ခု ၊ သင်ခန်းစာတစ်ပုဒ်”

၁၃ စက္ကန့်

၁၃ စက္ကန့် ၁၃ စက္ကန့်ဆိုတာ ဘာမှ မကြာဘူး။ အဲဒီအချိန်ဟာ လူတစ်ယောက်ကို အကဲဖြတ်ဖို့အတွက် လုံလောက်တယ် လို့ ပြောရင် လက်ခံဖို့ခက်တယ်။ဒါပေမယ့် အဲဒီလို ဖြစ်ခဲ့တဲ့ သာဓကတွေလည်း ရှိတယ်။ အမေရိကန်သမ္မတ ထရမ့် နဲ့ မြောက်ကိုရီးယားခေါင်းဆောင် ကင်မ်ဂျုံအန် တို့ ၂၀၁၈ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၂ ရက်နေ့က စင်္ကာပူနိုင်ငံမှာ ထိပ်သီးဆွေးနွေးပွဲကျင်းပခဲ့တယ်။ ဒီထိပ်သီး ဆွေးနွေးပွဲ ဟာ မြောက်ကိုရီးယား နိုင်ငံ စတင်ထူထောင်တဲ့ ၁၉ ၄၈ ခုနှစ်က စပြီး နှစ်နိုင်ငံ ခေါင်းဆောင် တွေ ကြား ပထမဆုံးအကြိမ်တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုဖြစ်တဲ့ အပြင် မြောက်ကိုရီးယားနိုင်ငံရဲ့ အနုမြူ ဗုံး နဲ့ တိုက်ချင်းပစ်ဒုံးပျံစမ်းသပ်မှုတွေကြောင့် နှစ်နိုင်ငံကြား တင်းမာမှုတွေမြင့်မားနေတဲ့ အချိန်ဖြစ်တဲ့ အတွက်Continue reading “၁၃ စက္ကန့်”

ကျွန်တော်နဲ့ ဖက်ဒရယ်

ကျွန်တော်နဲ့ ဖက်ဒရယ် ဖက်ဒရယ်နဲ့ပတ်သက်ပြီး ရှုထောင့်တစ်ဖက် တည်းကပဲ သင်ကြားခံခဲ့ ရသူတစ်ယောက် ၊ ရှေ့တန်းတစ်နေရာမှာ မမေ ျှာ်လင့်ဘဲ ရခဲ့တဲ့ စာအုပ် တစ်အုပ်ကြောင့် ဖက်ဒရယ်ကို အခြားရှုထောင့်တစ်ဖက်ကနေ ရှုမြင်နိုင်ခဲ့တဲ့ အကြောင်း လွန်ခဲ့တဲ့လေးနှစ် ၂၀၁၈ ခုနှစ်က ရေးထားတဲ့ ဆောင်းပါး တစ်ပုဒ်ပါ။ မဖတ်ရသေးသူများ ဖတ်ရှုဝေဖန်သုံးသပ်နိုင်ဖို့ မ ျှဝေလိုက်ပါတယ်။ ကျွန်တော်နဲ့ ဖက်ဒရယ် ကျွန်တော့်ဘဝမှာ ကိုယ့်နိုင်ငံရေး အတွေးအမြင်ကိုပြောင်းစေတဲ့ စာအုပ်တွေအတော်များများရှိ တယ်။ အဲဒီအထဲက တစ်အုပ်ကတော့ ဖက်ဒရယ်စနစ်နဲ့ပတ်သက်တဲ့စာအုပ်ပါ။ ၁၉ ၈၄ ခုနှစ်ထဲမှာ မြန်မာ-ထိုင်းနယ်စပ်က ကေအင်ယူတပ်ဖွဲ့ရဲ့ မဲသဝေါ စခန်းကို တပ်မ ၄၄ လက် အောက်ခံတပ်ဖွဲ့တွေကသိမ်းပိုက်ခဲ့တယ်။စခန်းကို သိမ်းပြီးတော့အဲဒီဒေသလုံခြုံရေး ကို ကျွန်တော် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေတဲ့ တပ်ရင်းက တာဝန်ယူခဲ့ရတယ်။Continue reading “ကျွန်တော်နဲ့ ဖက်ဒရယ်”

ပေတံ

၂၀၂၁ ခုနှစ် မေလ က ရေးခဲ့တဲ့ ဆောင်းပါး။ အဲဒီပေတံကို ပြန်တွေ့တဲ့ နေ့ကစပြီး ပေတံ ကိုင်လိုက်တာနဲ့ ပယောဂ မှန်လို့ တုန်ဆင်းသွားတဲ့သူအတော်များတာပဲ။ “ မြန်မာ့ ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ် ကောင်း၊ မကောင်း ငါမသိဘူး။ နိုင်ငံရေးသမားတိုင်းက ကိုယ့်ဝါဒ ကောင်း ကြောင်းပြောနေတော့ ငြင်းလို့ဆုံးမှာမဟုတ်ဘူး။ ဒါပေမယ့် နိုင်ငံရေးလမ်းစဉ် တစ်ခု အောင်မြင် လား၊ မအောင်မြင်ဘူးလားဆိုတာတော့ ပြောလို့ရတယ်။ ကိုယ့်အစိုးရလက်ထက်မှာ လူထု နေထိုင် ရတာ အရင်အစိုးရထက် ပိုကောင်းရင် အောင်မြင်တယ်၊ ပိုမကောင်းဘူးဆိုရင် မအောင်မြင်ဘူး။ မင်းလည်း တော်လှန်ရေးကောင်စီနဲ့ လမ်းစဉ်ပါတီကို အဲဒီပေတံ နဲ့ တိုင်း ကြည့်ပေါ့။” ( ဆောင်းပါးကောက်နှုတ်ချက်) ပေတံ အရိပ်ကောင်းကောင်း သစ်ပင်ကြီးအောက်က တဲအိမ်လေး။ တဲအိမ်လေးContinue reading “ပေတံ”

ဖျက်မရ ၈၁၁၅

အိမ်နံပါတ် ၈၁၁၅ ဆိုတာ တောင်အာဖရိကနိုင်ငံ ဂျိုဟန်နစ်ဘဂ်မြို့၊ ဆိုဝီတို မြို့နယ်ထဲက အိမ်တစ်လုံးဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီအိမ်မှာ လူမည်းအခွင့်အရေး လှုပ်ရှားမှု ခေါင်းဆောင်လည်းဖြစ် တောင်အာဖရိက နိုင်ငံ သမ္မတ အဖြစ်လည်းတာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့တဲ့ နယ်လ်ဆင် မင်ဒဲလ်လား ၁၉ ၄ ၆ ခုနှစ်ကနေ ၁၉ ၆၂ ခုနှစ်အထိ နေခဲ့တယ်။ အဲဒီအိမ်ကနေ အသားအရောင်ခွဲခြားမှု ဆန့်ကျင် ရေးလှုပ်ရှားမှုတွေကို ဆောင်ရွက်ခဲ့ တယ်။ ၁၉ ၆၂ ခုနှစ်မှာ လူဖြူအစိုးရက မင်ဒဲလ်လားကို ဖမ်းပြီး နိုင်ငံတော်ပုန်ကန်မှု၊ အကြမ်းဖက်မှု တွေ နဲ့ ရုံးတင်စစ်ဆေးပြီး ထောင်ဒဏ်တစ်သက်ကျွန်းချမှတ်ခဲ့တယ်။ မင်ဒဲလ်လား ထောင်ကျသွား တော့ သူနေခဲ့တဲ့အိမ်က အသားအရောင်ခွဲခြားမှု ဆန့်ကျင်သူတွေရဲ့ သင်္ကေတဖြစ်လာခဲ့တယ်။ လူဖြူအစိုးရက အဲဒီလိုဖြစ်တာကို မမြင်ချင်ဘူး၊ မကြားချင်ဘူး။Continue reading “ဖျက်မရ ၈၁၁၅”