၀ယ်ကြမလား ရုရှားရေနံ

ရုရှားရဲ့ ယူကရိန်းကျူးကျော်စစ်မှာ မြေပြင်စစ်ပွဲနဲ့ စီးပွားရေးစစ်ပွဲဆိုပြီး စစ်မျက်နှာ နှစ်ခု ရှိတယ်။ စီးပွားရေးစစ်ပွဲမှာ အဓိက စစ်မျက်နှာကတော့ စွမ်းအင်ကဏ္ဍပေါ့။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် စာရင်းအရ စွမ်းအင်ကဏ္ဍက ဝင်ငွေဟာ ရုရှားအစိုးရ ဘတ်ဂျက်ရဲ့ ၄၅ % ရှိပါတယ်။ ဒ့ါကြောင့် ရုရှားကို စီးပွားရေးအရ ထိုးနှက်ဖို့ဆိုရင် စွမ်းအင်ကဏ္ဍက အကောင်းဆုံးပဲ။ ဒါပေမယ့် အမေရိကန်နဲ့ ဗြိတိန်တို့က အဲဒီလို လုပ်ဖို့လွယ်ပေမယ့် အီးယူနိုင်ငံတွေအတွက်က မလွယ် ဘူး။ ဥရောပသမဂ္ဂ( အီးယူ) အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတွေ လိုအပ်တဲ့ ရေနံ ၃၆% နဲ့ သဘာဝဓာတ်ငွေ့ ၄၁% က ရုရှားကနေတင်သွင်းနေရတာဖြစ်ပါတယ်။ တစ်နိုင်ငံချင်းအနေနဲ့တော့ ရုရှားရေနံကို မှီခို ရတဲ့ ရာခိုင်နှုန်းအနည်းအများကွာပါတယ်။ ဒါ့ကြောင့် အီးယူနိုင်ငံတွေကြားမှာ အပေးအယူ အမျိုးမျိုးလုပ်ပြီးမှContinue reading “၀ယ်ကြမလား ရုရှားရေနံ”

လ ျှပ်စစ် အိပ်မက်

မနက်ခင်း လမ်းလေ ျှာက် အပြန် ဈေးကိုဝင်ပြီး ဆီထမင်းဝယ်တယ်။ အရင်ဝယ်နေကျထက် ငါးရာဖိုး ပိုဝယ်မှ အနေတော်ရတယ်။ ကောက်ညှင်းသည်အဒေါ်ကြီးက ကောက်ညှင်းဈေး အရင် တစ်ပြည် ၁၅၀၀၊ သင်္ကြန်ပြီးထဲက ၂၂၀၀ ဖြစ်သွားပြီလို့ အကြောင်းပြတယ်။ ပြီးတော့ သမိုင်းကနေ လာရောင်းရတာ၊ ကားခလည်း ဈေး တက်သတဲ့။ ကောက်ညှင်းဈေးတက်လို့ ဆီထမင်း၊ ကောက်ညှင်းပေါင်း ဈေးနည်းနည်း တက်လိုက်တဲ့အခါ အရောင်းရနည်းသွားတယ်လို့ လည်း ညည်းတယ်။ အရင်က တစ်နေ့ ဆီထမင်း၊ ကောက်ညှင်း ပေါင်း၊ မုန့်ဖက်ထုပ် အတွက် ကောက်ညှင်းရှစ်ပြည် သုံးရတယ်။ အခုတစ်နေ့ ငါးပြည်တောင် အနိုင်နိုင်တဲ့။ ကုန်ကျစရိတ်နဲ့ ဝယ်လိုအားကြားမှာ ဈေးနှုန်းဘယ်လို ချိန်ညှိ ရမလဲ ဆိုတာ ခေါင်းစားနေပုံပဲ။ သံပုရာသီး ဝယ်တော့ ရောင်းမကောင်းလို့Continue reading “လ ျှပ်စစ် အိပ်မက်”

စည်တယ်လေ ဆီဆိုင်

ဒီနေ့ မနက် အိမ်က ထွက်မယ်ဆိုတော့ အိမ်ကလူတွေက ဘာဖြစ်လဲမသိဘူး၊ ဆီဆိုင်တွေရှေ့မှာ ကားတွေအများကြီး တန်းစီနေတဲ့ သတင်းတွေတက်နေတယ်ဆိုပြီး သတင်းပေးတယ်။ ကားစက်နှိုး ပြီး ဆီ လက်ကျန်စစ်လိုက်တော့ ဆီက တစ်ဝက်အောက်နည်းနည်းဆင်းနေပြီ။ ဆီလက်ကျန်လည်း နည်းနေပြီ၊ ဆီဆိုင်တွေမှာကားတွေအများကြီး တန်းစီနေပြီ ဆိုတဲ့ အချက် နှစ်ချက် ပေါင်းစဉ်းစားလိုက်တော့ ဆီထည့် ရမယ်ဆိုတဲ့ အဖြေထွက်တယ်။ ဒါနဲ့ လမ်းကြော သင့်တဲ့ ကမ်းနားလမ်းနဲ့ အလုံလမ်းထောင့်က Max ဆီဆိုင်ကို သွားတယ်။ အလိုလေး အရင်က ကမ်းနားလမ်းမှာ Gas ထည့်မယ့် တက္ကစီတွေ တန်းစီတာပဲ မြင်ဖူးတယ်။ အခု တော့ Max ဆီဆိုင်မှာ ဆီထည့်မယ့် ကားတန်းကြီးက အလုံလမ်းထောင့်ကနေ ကမ်းနားလမ်းနဲ့ သစ်တောလမ်းဆုံကိုကျော်နေပြီ။ မသေချာလို့ ရှေ့ကContinue reading “စည်တယ်လေ ဆီဆိုင်”

ကမ္ဘာကြီး နဲ့ လှိုင်သာယာ

ပန်းခြံထဲက ဒီဆိုင်လေးဟာ လမ်းလေ ျှာက်ပြီးတိုင်း ရေသန့်ဘူး ဝယ်နေကြ ဖောက်သည် ဆိုင် လေး။ အသက်လေးဆယ်ကျော်အမျိုးသမီးတစ်ယောက်ရောင်းတယ်။ ရေသန့်ဘူး၊ အချိုရည်၊ ပေါင်မုန့်ဘာညာ ရတယ်။ ခိုစာကျွေးလို့ရတယ်။ ဒါပေမယ့် သူပိုင်တဲ့ဆိုင်တော့ မဟုတ်ဘူး။ ဒီပန်းခြံထဲမှာ ကန်ထရိုက်ရထားတဲ့လုပ်ငန်းရှင်က ဖွင့်ထားတဲ့ဆိုင်၊ သူက အရောင်းသမားပေါ့။ ဒီနေ့မနက် ကျွန်တော်ကလည်း စောစောလမ်းလေ ျှာက်တာပြီး၊ သူ့ဆိုင်မှာလည်း လူရှင်း နေတော့ ဘယ်ကနေ လာရောင်းတာလဲ၊ ရောင်းရ ဝယ်ရ တာအဆင်ပြေ လား ဆိုပြီး မေးလိုက်တဲ့အခါ သူ့ဘ၀ ကက်ဆက်ဇာတ်လမ်းကို အခုလို ကြားခဲ့ရတယ်။ နေတာက လှိုင်သာယာမှာ။ ကျွန်မတို့ ရပ်ကွက်က တစ်ထိပ်မှတ်တိုင်ကနေ အထဲကို အတော် တော် ဝင်ရတယ်။ တစ်ထိပ် မှတ်တိုင်ဆိုတာက အောင်ဇေယျတံတားအဆင်းမှာ ရှိတဲ့Continue reading “ကမ္ဘာကြီး နဲ့ လှိုင်သာယာ”

အိုးပုတ် ချိုးရုပ်

ပန်းခြံထဲမှာ လမ်းလေ ျှာက်သူတွေ၊ အားကစားလေ့ကျင့်သူတွေရောက်နေပြီ။ အုပ်စုလိုက် ပုံမှန် လေ့ကျင့်ခန်း လုပ်တဲ့သူတွေကလည်း သီချင်းတွေဖွင့်ပြီး လေ့ကျင့်နေပြီ။ မနက်အစောကြီးလာ၊ လမ်းလေ ျှာက်ပြီးတာနဲ့ ထိုင်ခုံပုလေးတွေချပြီး စုထိုင်၊ ယူလာတဲ့ လက်ဖက်ရည်သောက်ရင်း စကားဝိုင်းဖွဲ့လေ့ရှိတဲ့ အဖွဲ့ကလည်း စုဝေးစကားပြောနေကြပြီ။ ဟိုးရှေးယခင်ကတော့ သူတို့ အနားက ဖြတ်သွားရင် ရယ်သံတွေ၊ အပြုံးတွေ ဝေေ၀ဆာဆာ၊ အခုတော့ မျက်နှာညိုညို နဲ့ ၊ “ဒုက္ခ ဗျာ”၊ “ဒီ ကောင်ကတော့”၊ “ဟိုကောင်ကတော့” ၊ “လုပ်လိုက်ရင် တလွဲ” ၊ “ တက်ဈေး” ၊ ဆိုတဲ့ စကားသံတွေပဲကြားရတော့တယ်။ တစ်ချက်တစ်ချက် ဆဲသံလေးတောင် ကြားညှပ် ပါလာသေးတယ်။ လူရှင်းတဲ့ သစ်ပင်ရိပ်အောက်မှာတော့ စည်ပင် သန့်ရှင်းရေးသမားတစ်ချို့ ထမင်းစားနေကြ တယ်။Continue reading “အိုးပုတ် ချိုးရုပ်”

မြို့အုပ်မင်း

အခု အချိန်မှာတော့ “ အိမ်အတွက် ဘာပဲလိုလို ကျွန်တော့်ကို ခိုင်းပါ” ဆိုပြီး တောင်းဆိုနေရ တယ်။ အဓိက ကတော့ အပြင်ထွက်ဖို့ အတွက် ခေါင်းစဉ်ရှာတာပါပဲ။ ကျွန်တော်ကလည်း ခရီး သွားရင် သွားရ၊ မသွားရရင် မြို့လုံးပတ်လည် လှည့်ချင်နေတာကိုး။ ဒါပေမယ့် အိမ်သူ က လည်း တောင်ပေါ် မြေပြန့်မခွဲခြားဘဲ အုန်းအုန်းထ ဝုန်းဒိုင်းကြဲနေတဲ့ အခုလို အချိန်မှာ ဘယ်မှ မသွားစေချင် ဘူး။ ဒီလိုနဲ့ ဘာပဲလိုလို ငါသွားဝယ်မယ် ဆိုပြီး တောင်းဆိုရတော့တာပဲ။ အခုလည်း အသီးအရွက်နဲ့ ဟင်းချက်စရာတစ်ချို့လိုတယ်လို့ အသံကြားတာနဲ့ ၊ “ကားဆီ ထည့် ဖို့လည်းရှိတယ်၊ ငါသွားလိုက်မယ်ဟေ့” ဆိုပြီး တစ်ချိုးတည်း လစ်ထွက်လာခဲ့တယ်။ ပထမဆုံး ဈေးဝယ်ဖို့ စီးတီးမတ်ကိုContinue reading “မြို့အုပ်မင်း”

လက်တွေ့ ဘောဂဗေဒ (၂)

မနက်စောစော လမ်းလေ ျှာက်ထွက်တော့ အိမ်က ခေါက်ဆွဲဖတ်၊ အကြော် နဲ့ အသီးအနှံတွေ ဈေး မှာလိုက်တယ်။ ရပ်ကွက်ဈေးထဲက မုန့်ဖတ်ဆိုင်ရောက်တော့ ဝယ်နေကျအတိုင်း မှာလိုက်တဲ့အခါ မုန့်ဖတ် နည်းနည်းပဲရတယ်။ မုန့်ဖတ်တွေ ဈေးတက်သွားပြီတဲ့။ အရင်က တစ်ပိဿာ ၁၆၀၀၊ အခု ၂၄၀၀၊ ဒီလိုနဲ့ မုန့်ဖတ်ဖိုးက မှန်းထားတာထက် ပိုကုန်သွားတယ်။ ပဲကြော် က အရင်တစ်ထုပ်ကို ငါးရာ၊ အခု ခုနှစ်ရာ၊ ပြန်ကြော်ဆီလား၊ ပြည့်ဝဆီလား ၊ ဘာညာ မမေးခဲ့ပါဘူး။ လက်တွေ့ဘဝမှာ သတင်းစာဆောင်းပါးတွေက ညွန်းသလို ကျန်းမာရေးနဲ့ ညီတဲ့ ဆီနဲ့ ကြော်ရင် နှလုံးရောဂါ ဖြစ်မယ့် ဈေး နဲ့ ဝယ်စားရလိမ့်မယ်။ ဒီလိုနဲ့ ဝယ်သူအများစု လက်လှမ်းမီတဲ့ဈေးဖြစ်အောင် အဆင်ပြေသလို လုပ်နေကြတာပါပဲ။Continue reading “လက်တွေ့ ဘောဂဗေဒ (၂)”

ကုန်စိမ်း ညည်းချင်း

ပေါင်းတည်၊ ပုတီးကုန်း၊ သဲကုန်း ဒေသက ဟင်းသီးဟင်းရွက်မျိုးစုံ ထွက်ပုံရတယ်။ မနက်စော စော ပုတီးကုန်းမြို့အထွက်နဲ့ ဝက်ပုတ်ရွာ အထွက်မှာ ဆယ်ဘီးကားတွေနဲ့ ကုန်စိမ်းတွေ တင် နေတာတွေ့တယ်။ အရင်ကတော့ ဝက်ပုတ်ရွာထဲမှာ တင်ပေမယ့် ကိုဗစ် ၁၉ ကြောင့် ရွာပြင် မှာပဲ တင်ရတော့တယ်တဲ့။ ဆယ်ဘီးကားတွေသာမက ခရီးသည်တင်အဝေးပြေးကားတွေရဲ့ ဝမ်းထဲမှာလည်း ကုန်စိမ်းတွေ တင်နေတာတွေ့ရတယ်။ ရွာတွေက ကုန်စိမ်းတင်လာတဲ့ ထွေလာဂျီတွေ တန်းစီ၊ ဘယ်သူ က ဘယ်လောက်တင်တယ်ဆိုတာ စာရင်းမှတ်တဲ့သူကမှတ်၊ ကားပေါ်ကို ကုန်စိမ်းထုတ်တွေ တင်သူ ကတင်နဲ့ ပျားပန်းခတ်နေတာပဲ။ ရန်ကုန်ဘက်သွားတဲ့ကားတွေက တစ်ချို့က ထောက်ကြန့်မှာချတယ်။ ထောက်ကြန့်က တဆင့် မွန်/ ကရင်ပြည်နယ်ဘက်ကို ပို့တယ်။ တစ်ချို့က ရန်ကုန်ထဲဝင်ပြီး ဒိုင်တွေကို ပို့တယ်။ ကုန်စိမ်းပို့တဲ့နေရာမှာContinue reading “ကုန်စိမ်း ညည်းချင်း”

စီးပွားရေး ပိတ်ဆို့မှု နှင့် မြန်မာနိုင်ငံ

ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၁ ရက်မှာ အမေရိကန် သမ္မတ ဘိုင်ဒန်က သမ္မတ အုပ်ချုပ်မှုဆိုင်ရာ အမိန့် ( Executive Order, EO ) ထုတ်ပြန်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံအပေါ် စီးပွားရေးအရ ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုတွေ ပြုလုပ်ခဲ့တဲ့ အခါ အချို့ အသိုင်းအဝန်းတွေကြားမှာ အကြီးအကျယ် ရိုက်ခတ်သွားခဲ့တယ်။ ဒါဟာ မကြုံစဖူး ထူးကဲလှတဲ့ အရေး ယူဆောင်ရွက်မှုလို့ မြင်သူတွေလည်းရှိတယ်။ ဘာမှ မဟုတ် ဘူး၊ အမေရိကန်ရဲ့ စီးပွားရေးပိတ်ဆို့မှုကို မှုစရာမလိုဘူးလို့ ထင်သူတွေလည်းရှိတယ်။ တကယ်တော့ မြန်မာနိုင်ငံဟာ ၁၉ ၈၈ ခုနှစ်ကနေ ၂၀၁၃ ခုနှစ်အထိ အမေရိကန် နဲ့ ဥရောပ သမဂ္ဂ ( အီးယူ) ရဲ့ ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုအောက်မှာ နေခဲ့ရတာပါ။ ၂၀၁၃ ခုနှစ်ကနေContinue reading “စီးပွားရေး ပိတ်ဆို့မှု နှင့် မြန်မာနိုင်ငံ”

အရှိန်လျော့သွားပြီလား ပိုးလမ်းမ

၂၀၁၇ ခုနှစ် မေလ ၁၄ ရက်နေ့မှာ တရုတ်သမ္မတ ရှီကျင်းဖျင်က နိုင်ငံ့ခေါင်းဆောင်သုံးဆယ်နီးပါး နဲ့ နိုင်ငံပေါင်း ၁၃၀ ကျော်က ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့တွေတက်ရောက်တဲ့ ၂၁ ရာစု ပိုးလမ်းမသစ် နိုင်ငံတကာအစည်းအဝေး ( The Belt and Road Forum for International Cooperation) မှာ အဖွင့်မိန့်ခွန်းပြောခဲ့တယ်။ အဲဒီအခမ်းအနားမှာ သမ္မတ ရှီက ပိုးလမ်းမသစ် အခြေခံ အဆောက်အအုံတည်ဆောက်ရေး စီမံကိန်းတွေအတွက် ဖွံ့ဖြိုးရေးချေးငွေ ဒေါ်လာ တစ်ထရီလျံ နီးပါး အသုံးပြုမယ်လို့ကြေညာခဲ့ပြီး ပိုးလမ်းမ သစ် စီမံကိန်းကို “ ၂၁ ရာစု အထူူးခြားဆုံး စီမံကိန်း” လို့ မှတ်ချက်ပေးခဲ့တယ်။ သူပြောတာလည်း မမှားဘူး။ ပိုးလမ်းသစ်စီမံကိန်းက ငွေကြေးဖောင်းပွမှုတွေကိုထည့်တွက်ရင် တောင်Continue reading “အရှိန်လျော့သွားပြီလား ပိုးလမ်းမ”