ပုဂံက  ဖွတ် ဖား ဗျိုင်း

ပုဂံကို အကြိမ်ကြိမ်ရောက်ခဲ့ဖူးပေမဲ့ ဖွတ်စေတီ၊ ဖားစေတီ ၊ ဗျိုင်းစေတီ လို့ နာမည်ပေးထားတဲ့ ထူးထူးခြားခြား စေတီသုံးဆူရှိတာ ပြီးခဲ့တဲ့ ဩဂုတ်လ ခရီးစဥ်ကမှ သိရတယ်။ ဒီစေတီတွေကို ဖွတ်၊ ဖား၊ ဗျိုင်း လို့  တိရိစ္ဆာန်အမည်တပ်ခေါ်တာ ဘယ်အချိန်ကစလဲဆိုတာတော့ မှတ်တမ်းရှာ မတွေ့ ဘူး။ 

ဒါပေမဲ့ ၁၉၇၁ ခုနှစ် မှာ ဆရာဦးဗိုလ်ကေ ပြုစုခဲ့တဲ့ “ ပုဂံသုတေသနလမ်းညွှန်” စာအုပ်မှာ  ဖွတ်၊ ဖား၊ ဗျိုင်းစေတီ သုံးဆူအကြောင်းရေးထားတဲ့အတွက် အဲဒီအချိန်မတိုင်ခင်ထဲက ဒီနာမည်တွေ ရှိ နေတာ သေချာပါတယ်။ နောက်ပြီး ကျန်တဲ့စေတီတွေလိုမဟုတ်ပဲ ဘုရားဘွဲ့အမည်တွေကို ကိုယ်လုံး တော် မှာ စာနဲ့ ရေးထိုးထားတာလည်းတွေ့ရပါတယ်။ 

ဒီစေတီ သုံးဆူက တန့်ကြည့်တောင်ထိပ်ကနေ မြတ်စွာဘုရားဗျာဒိတ်ပေးခန်းလို့ အစဥ်အလာပြော ခဲ့ ကြတဲ့ ဒဏ္ဍာရီစကားမှာပါတဲ့  ပေါက်ပင်နဲ့ ဖွတ်၊ ဖား၊ ဗျိုင်းတို့ကို အမှတ်အသား ပြုတဲ့စေတီတွေလို့ ဆိုပါ တယ်။

ဖွတ်၊ ဖား၊ ဗျိုင်းပုံပြင်နဲ့ပတ်သက်ပြီး ဦးကုလား မဟာရာဇဝင်ကြီး ရဲ့ ပုဂံပြည်မင်းဆက် အခန်းမှာ မြတ်စွာဘုရား ဒေသစာရီကြွချီရင်း တန့်ကြည့်တောင်ထိပ်ကို ရောက်တဲ့ အခါ ပုဂံပြည်ဖြစ်မဲ့ နေရာ ကိုလှမ်းကြည့်တယ်။ အဲဒီအခါ ကမ်းပါးထိပ်မှာ ပေါက်နေတဲ့ ပေါက်ပင်ကြီးရဲ့ အဖျားမှာ ဗျိုင်းဖြူ နဲ့ ကျီးမည်း နားနေတာ၊ ပေါက်ပင်အလယ်ခွမှာ လျှာနှစ်ခွနဲ့ ဖွတ်နေတာ၊ ပေါက်ပင်ရင်းမှာ ဖား ငယ် တစ်ကောင်ရှိနေတာကို တွေ့တယ်။ 

အဲဒီမြင်ကွင်းကို ကြည့်ပြီး မြတ်စွာဘုရားက ပြုံးတော်မူတယ်၊ ပြုံးရတဲ့ အကြောင်းအရင်းကို ညီတော် အနန္ဒာကမေးတော့ မြတ်စွာဘုရားက 

• ချစ်သား အာနန္ဒာ ငါ ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုတော်မူ၍ နှစ် ၆၅၁ ရောက်သောအခါ၌ ဤအရပ်သည် ပြည် ကြီး ဖြစ်လတ္တံ။
• ပေါက်ပင်ဖျား၌ ဥဗျိုင်းဖြူနှင့် ကျီးမည်းနားသည် – အလိုသော်ကား ထိုပြည်၌ အလှူ သီတင်းသုံးသူများလတ္တံ။
• ပေါက်ပင်ခွ၌ ဖွတ်ပြိတ္တာ လျှာနှစ်ခွနေသည်- အလိုသော်ကား ထိုပြည်သူတို့ သည် လယ်ယာ မလုပ်ဘဲ အရောင်းအဝယ်ကုန်စည်နှင့်သာ အသက်မွေးသောအားဖြင့် မမှန်သောစကားကို သုံးသည်ဖြစ်၍ သစ္စာမှားယွင်းယိုလတ္တံ။
• ပေါက်ပင်ရင်း၌ ဖားသားငယ်ဝပ်သည်- အလိုတော်ကား ထိုပြည်သူတို့သည် ဖားနှယ် ဝမ်းချမ်း ( ဝမ်းအေးသည်၊ စိတ်နှလုံးအေးချမ်းသည်။) ၍ သာယာမွေ့လျော်လတ္တံ။ 

လို့ ဗျာဒိတ်ထားခဲ့တယ်ဆိုပြီး ရေးထားပါတယ်။ ( မူရင်းစာပါအတိုင်း)

ဖွတ်၊ ဖား၊ ဗျိုင်းစေတီ သုံးဆူက ပုဂံပြတိုက်နဲ့ မျက်နှာချင်းဆိုင် “မီးမလောင်ကျောင်း” အခြေ ကားရပ်တဲ့နေရာ အနားမှာ ရှိပါ တယ်။ မီးမလောင်ကျောင်းက ရှုခင်းလှတဲ့အတွက် ဓာတ်ပုံရိုက်တဲ့သူ များ ပေမဲ့ ဒီစေတီသုံးဆူကိုတော့ သတိပြုမိတဲ့သူ နည်းပါတယ်။