၂၀၁၆ အလွဲအပြောင်း

လွန်ခဲ့တဲ့ ငါးနှစ်တိတိက အစိုးရသစ်ကို တာဝန်လွှဲပြောင်းဖို့ ပြင်ဆင်နေချိန်မှာ

တာဝန်လွှဲပြောင်းဖို့အတွက် ဘာတွေပြင်ဆင်ထားပြီလဲ၊ အနာဂတ်မှာဘာဆက်လုပ်မလဲ ၊ လုပ်ဖော်ကိုင်ဘက် ပြန်ကြားရေးဝန်ထမ်းတွေအတွက် ဘယ်လိုခံစားရလဲ

လူပြောများတဲ့ သမ္မတလယ်တော်ဆိုတာ ဧက ငါးရာမဟုတ်ကြောင်းနဲ့ ဦးသိန်းစိန် ကိုယ်ပိုင်ငွေနဲ့ ဝယ်ထားတဲ့ ဧက သုံးဆယ်ကျော်သာရှိတဲ့အကြောင်း၊ ကျွန်တာ် ဖေ့စ်ဘွတ်သုံးရတဲ့ အကြောင်း

တပ်မတော်အစိုးရလက်ထက်မှာ ကျွန်တော်သဘောမကျခဲ့တဲ့ ပြန်ကြားရေး မူဝါဒတစ်ခုအကြောင်း

နေပြည်တော်က ကျွန်တော့်နေအိမ်ကိုလည်း ပြခဲ့သလို ရုံးခန်းထဲက ကိုယ်ပိုင်စာအုပ်များနဲ့ အမှတ်တရ ပစ္စည်းများအကြောင်း စသည် စသည်ဖြင့်

အားလုံးကို ပွင့်ပွင့်လင်းလင်းရှင်းပြခဲ့တယ်။

၂၀၁၆ အလွှဲအပြောင်း (၁၁ )



မတ်လ ၃၀ ရက်နေ့ မှာတော့ အစိုးရအဖွဲ့ဝင်အဟောင်းတွေက သမ္မတအိမ်တော်မှာ ကြိုရောက်နေကြတယ်။ သမ္မတဦးသိန်းစိန်လည်း ရောက်လာပါတယ်။ သမ္မတ သစ်နဲ့ ဝန်ကြီးအသစ်တွေကတော့ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်မှာ ကတိသစ္စာပြုတဲ့အခမ်းအနား နဲ့ သမ္မတမိန့်ခွန်းနာခံတဲ့ အခမ်းအနားတက်ရောက်နေကြတယ်။

ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်မှာ သမ္မတဦးထင်ကျော် မိန့်ခွန်းစပြောပြီဆိုတဲ့အချိန်မှာ အစိုးရဟောင်းအဖွဲ့ဝင် တွေ သံတမန်ဆောင်မှာနေရာယူတယ်။ ကျွန်တော်လည်း ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် အရင်လို သတင်း မီဒီယာတွေနဲ့ပတ်သက်ပြီး စီမံခန့်ခွဲဖို့မလိုတော့ဘူး။ သတ်မှတ်ထားတဲ့ထိုင်ခုံမှာ နေရာယူ ဖို့ ပဲရှိတယ်။

ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်မှာအခမ်းအနားပြီးတော့ အစိုးရသစ်ဝန်ကြီးတွေ ရောက်လာတယ်။ ဒေါ် အောင်ဆန်းစုကြည်လည်း ရောက်လာတယ်။ သတ်မှတ်ထိုင်ခုံတွေမှာနေရာယူတယ်။ ဦးကျော် တင့်ဆွေ နဲ့ ဦးဝင်းထိန်တို့လည်းရောက်လာတယ်။ သူတို့က အခမ်းအနားတက်ဖို့ မဟုတ်ဘူး။ အခမ်းအနားပြီးလို့ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် သမ္မတ အိမ်တော် အဆောင်တွေကို လိုက်လံ စစ်ဆေးချိန်မှာ လိုက်ပါဖို့နဲ့ ညစာစားပွဲအခမ်းအနားအတွက် ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှုတွေလုပ်ဖို့ ဖြစ် ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် တစ်ချို့ဝန်ကြီးအသစ်တွေနောက်ကျနေတယ်။ သမ္မတ ဦးထင်ကျော် ယာဉ်တန်းက အရင်ထွက်လိုက် တော့ လမ်းတွေပိတ်ပြီး ကျန်နေခဲ့ တယ်လို့ သိရတယ်။ ဝန်ကြီးတွေနဲ့ ယာဉ်မောင်းတွေ အချိတ် အဆက် မမိဘဲ ကားပျောက်နေတာလည်း ပါမယ် ထင်တယ်။

ဒီတော့ သမ္မတ နှစ်ယောက်က အစိုးရသစ်ဝန်ကြီးတွေ စုံအောင် စောင့်ပေးနေရတယ်။ အဲဒါကိုပဲ နောင်မှာတော့ ထုံးစံအတိုင်း သမ္မတဦးသိန်းစိန်နောက်ကျလို့ ဆိုပြီး ဝေဖန်တိုက်ခိုက်ကြပြန် တယ်။

ဝန်ကြီးအသစ်တွေစုံအောင်စောင့်နေတုန်းမှာ ပြဿနာလေးတစ်ခုဖြစ်တယ်။ အဲဒါကတော့ ရွေးကောက်ပွဲ ကာလမှာ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ရဲ့ အနီးကပ်လုံခြုံရေးအဖြစ်ဆောင်ရွက်ခဲ့ တဲ့ ( အဆိုတော်) ကိုလင်းလင်းက ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ရဲ့ နောက်ဘက် နံရံမှာ မတ်တပ်ရပ်နေ တဲ့ ကိစ္စပါ။ ဒီသံတမန်ခန်းမဆောင်ထဲမှာ နိုင်ငံတကာခေါင်းဆောင်တွေရဲ့ လုံခြုံရေးအရာရှိတွေတောင် ကိုလင်းလင်း ရပ်တဲ့နေရာမှာ နေရာ ယူလို့မရဘူး။ အိမ်တော်လုံခြုံရေးက ကြိုတင်ညှိနှိုင်း သတ်မှတ်ထားတဲ့ အဝင်တံခါးမကြီးအနီးမှာပဲနေရပါတယ်။

ဒါ့ကြောင့် အိမ်တော်လုံခြုံရေးက ကိုလင်းလင်းကို ဖယ်ခိုင်းတယ်။ ကိုလင်းလင်းက လည်း မဖယ်နိုင်ဘူးလို့ပြောတယ်။ နောက်ဆုံးတော့ အိမ်တော်လုံခြုံရေးက ကျွန်တော့်ကိုလာပြော တယ်။ ဒါနဲ့ ကျွန်တော်က ခန်းမအဝမှာရှိနေတဲ့ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ကိုယ်ရံတော် ဦးစိုးဝင်း ( ကွယ်လွန်) ကို ဦးစိုးဝင်း ကိုလင်းလင်းကို ခေါ်ထုတ်လိုက်ပါ။ သမ္မတနှစ်ယောက်လာမယ့်အချိန် အထိ မထွက်လို့ လုံခြုံရေးက ဆွဲထုတ်ရင် အခမ်းအနားပျက်သွားလိမ့်မယ် လို့ ပြောရတယ်။ ဒီတော့မှ ဦးစိုးဝင်းက ခေါ်ထုတ်သွားတော့တယ်။

အစိုးရသစ်ဝန်ကြီးတွေစုံတော့ သမ္မတနှစ်ယောက် ဝင်လာပါတယ်။ စောင့်ကြိုနေတဲ့ မီဒီယာတွေ ရှေ့မှာ လက်ဆွဲနှုတ်ဆက်ပြီး ဓာတ်ပုံအရိုက်ခံတယ်။ ဓာတ်ပုံရိုက်ပြီးတဲ့အခါ သမ္မတ ဟောင်း ဦးသိန်းစိန်က အစိုးရသစ်အဖွဲ့ဝင်တွေကို နှုတ်ဆက်ပါတယ်။ သမ္မတသစ် ဦးထင်ကျော်က အစိုးရ ဟောင်းအဖွဲ့ဝင်တွေကို နှုတ်ဆက်ပါတယ်။

နှုတ်ဆက်ပြီးတဲ့အချိန်မှာ သမ္မတ နှစ်ဦးက သီဟာသနပလ္လင်ရှေ့ ထိုင်ခုံတွေမှာနေရာယူပါတယ်။ အခမ်းအနားမှူးရဲ့ အစီအစဉ်ကြေညာတဲ့အချိန်မှာ သမ္မတ အသစ် နဲ့ အဟောင်း မတ်တပ်ရပ် ပြီး ဦးသိန်းစိန်က နိုင်ငံတော်သမ္မတ၏ တာဝန်နှင့်လုပ်ပိုင်ခွင့်များလွှဲပြောင်းပေးတဲ့ စာရွက်စာတမ်း နဲ့ နိုင်ငံတော်သမ္မတ အဆောင်အယောင်ဖြစ်တဲ့ ရွှေစလွယ်ကို သမ္မတသစ် ဦးထင်ကျော်ကို လွှဲအပ် ပေးပါတယ်။

အဲဒီမှာတာဝန်လွှဲပြောင်းခြင်း အခမ်းအနားပြီးဆုံးပါတယ်။ နောက်ခံအကြောင်းအရာတွေကို မသိတဲ့ တစ်ချို့ကတော့ တာဝန်လွှဲပြောင်းမှု အခမ်းအနားက အချိန်တိုလွန်းတယ်၊ ခမ်းနားမှု မရှိဘူးလို့ အပြစ်တင်တယ်။ Frontier မဂ္ဂဇင်းက fairly low-key ceremony လို့ သတင်း ရေးတယ်။ ( အဲဒီကိစ္စနဲ့ပတ်သက်ပြီး ကျွန်တော်က မီဒီယာတွေကို ရှင်းပြဖို့ ခွင့်တောင်း တော့ ဦးသိန်းစိန်က အစိုးရသစ်ကို အပြစ်တင်သလိုဖြစ်နေလိမ့်မယ်၊ အချိန်အခါမသင့်ဘူး။ ဒီအကြောင်းတွေအားလုံးကို အစိုးရ သက်တမ်းတစ်ခု စောင့်ပြီးမှ ရေးပါလို့ ပြောတယ်။)

သမ္မတနှစ်ယောက်ထွက်ခွာသွားပြီး တဲ့အချိန်မှာ အစိုးရအဖွဲ့ဝင်ဟောင်းများက အစိုးရ အဖွဲ့ဝင်အသစ်များကို ဂုဏ်ပြုနှုတ်ဆက်ပါ တယ်။ သမ္မတဟောင်းဦးသိန်းစိန်ကို သမ္မတ သစ် ဦးထင်ကျော်ကပို့ဆောင်နှုတ်ဆက်တယ်။ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်က သမ္မတ ရုံးခန်းများနဲ့ သမ္မတ နေထိုင်ရာ အဆောင်တွေကို လိုက်လံစစ်ဆေးတယ်။ ဝန်ကြီးဟောင်း ဝန်ကြီး သစ်တွေလည်း အိမ်တော်ကနေ ပြန်လာကြတယ်။ ကျွန်တော်တို့ယဉ်တန်းတွေက အိမ်တော်က စထွက်တော့ အတူတူ၊ အိမ်တော်ဝင်းပြင်ပရောက်တော့ ဝန်ကြီးအသစ်တွေက တာဝန်ကျရာ ရုံး၊ ဝန်ကြီးဟောင်းတွေက နေအိမ် ကို ခရီးဆက်ကြတယ်။

လွတ်လပ်ရေးရပြီး မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမိုင်းမှာ ရွေးကောက်ခံအစိုးရက ရွေးကောက်ခံအစိုးရသစ် တစ်ရပ်ကို တာဝန်လွှဲပြောင်းပေးတဲ့ ၊ အုပ်ချုပ်မှု အာဏာလွှဲပြောင်းပေးတဲ့အခမ်းအနားကတော့ အောင်မြင်စွာ ပြီးဆုံးခဲ့ပေမယ့် သင်ခန်းစာယူစရာတွေ အများကြီးကျန်ခဲ့တယ်။

ဦးသိန်းစိန် နဲ့ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်တို့နှစ်ဦး တာဝန်လွှဲပြောင်းရေးအတွက်ဆွေးနွေးတော့ ဒီအခမ်းအနားဟာ ငြိမ်းချမ်းစွာတာဝန်လွှဲပြောင်းတဲ့ ဒီမိုကရေစီအစဉ်အလာတစ်ရပ်ကို စတင် ဖို့ သာမက အမျိုးသားပြန်လည်သင့်မြတ်ရေးအတွက်လည်း အထောက်အကူပြုစေဖို့ သဘောတူခဲ့ကြ တယ်။

ဒါပေမယ့် လက်တွေ့အကောင်အထည်ဖော်တဲ့အခါ နှစ်ပေါင်းသုံးဆယ်နီးပါး တည်ရှိနေခဲ့ တဲ့ နိုင်ငံ ရေးပဋိပက္ခတွေကြောင့် နှစ်ဘက်ကြားမှာ တည်ရှိနေတဲ့ သံသယတွေ၊ အဆိုးမြင်စိတ်တွေ၊ ရန်လိုမှု တွေက နက်ရှိုင်း လွန်းလှတယ်။ ဒီတော့ ခေါင်းဆောင်နှစ်ယောက်က သင့်မြတ်ရေးကို ရှေ့ရှု ပေမယ့် အောက်ခြေမှာ တာဝန်လွှဲပြောင်းရေးကို အကြောင်းပြုပြီး ပဋိပက္ခကို ရှေ့ရှုတဲ့ အဖြစ် အပျက်တွေက ပိုများခဲ့တယ်။

ကျွန်တော်တို့ဘက်က ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ဝင်များ၊ တိုင်းဒေသကြီးနဲ့ ပြည်နယ်အစိုးရ အဖွဲ့ ဝင်များထဲမှာ စိတ်သဘောထားမမှန်တဲ့သူအချို့၊ တာဝန်လွှဲပြောင်းချိန်မှာ ကိုယ်ကျိုးရှာသူ အချို့ရှိတဲ့အတွက် မျက်နှာပျက်ရတာလည်းအမှန်ပဲ။

ဒီလိုဘဲ အင်န်အယ်လ်ဒီပါတီခေါင်းဆောင်အချို့နဲ့ သူတို့အတွင်းစည်းကို ဝင်ထွက်ခွင့်ရှိတဲ့သူ အချို့က ဦးဆောင်ပြီး ဦးသိန်းစိန်ကို ၂၀၁၁ ခုနှစ်က စတင်ခဲ့တဲ့ နိုင်ငံရေးပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုဖြစ်စဉ် ဖြစ်စဉ်၊ လွတ်လပ်ပြီးတရားမ ျှတတဲ့ရွေးကောက်ပွဲ နဲ့ ငြိမ်းချမ်းစွာတာဝန်လွှဲပြောင်းမှုများ အတွက် အသိအမှတ်ပြုရမယ့်အစား အတိုက်အခံပါတီခေါင်းဆောင်ဆိုတဲ့ အမြင်နဲ့ သတင်းမှားတွေ ပုံဖျက် ထားတဲ့သတင်းတွေနဲ့တိုက်ခိုက်ခဲ့တယ် ( အခုထိလည်းတိုက်ခိုက်နေဆဲ )ဆို တာလည်း ငြင်းလို့မရဘူး။

နှစ်ဘက်လုံးမှာ ရှိနေတဲ့ သဘောထားမပြည့်ဝသူတွေကြောင့် ငြိမ်းချမ်းစွာတာဝန်လွှဲပြောင်းရေး ကနေ အမျိုးသားပြန်လည်သင့်မြတ်ရေးကို ဦးတည်ဖို့ဆိုတဲ့ ရည်မှန်းချက်ကို အကောင် အထည် မဖော်နိုင်ခဲ့ဘူး။

ဒါပေမယ့် ဒီမိုကရေစီ စနစ်နဲ့ပါတီစုံရွေးကောက်ပွဲတွေရှိနေသမ ျှ အနိုင်၊အရှုံးဆိုတာရှိနေဦးမှာပဲ။ အာဏာရပါတီကနေ ရွေးကောက်ပွဲအနိုင်ရအတိုက်အခံပါတီကို အုပ်ချုပ်ရေးတာဝန်တွေ လွှဲ ပြောင်းပေးရမယ့် ဖြစ်စဉ်တွေလည်းရှိဦးမှာပဲ။ အဲဒီလိုအခြေအနေမျိုးမှာ စနစ်ကျတဲ့ တာဝန် လွှဲပြောင်းမှုမျိုးဖြစ်ဖို့ဆိုရင် ခေါင်းဆောင်နှစ်ယောက်ကိုပဲ မူတည်တဲ့ တာဝန်လွှဲပြောင်းမှု၊ ပုဂ္ဂိုလ်ရေးကို အခြေခံတဲ့ တာဝန်လွှဲပြောင်းမှုမျိုး အစား ဥပဒေကို အခြေခံတဲ့ တာဝန်လွှဲပြောင်းမှု မျိုးဖြစ်အောင် လုပ်ဖို့လိုတယ်။

အဲဒီအတွက် အကောင်းဆုံးနည်းလမ်းကတော့ အမေရိကန်နိုင်ငံမှာ ပြဋ္ဌာန်းထားတဲ့ Presidential Transition Act of 1963 လို တာဝန်လွှဲပြောင်းခြင်းဆိုင်ရာ ဥပဒေတစ်ခု ပြဋ္ဌာန်းဖို့ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီဥပဒေဟာ သမ္မတတာဝန်လွှဲပြောင်းခြင်းသာမက လွှတ်တော်များတာဝန်လွှဲပြောင်းခြင်း၊ ပြည်ထောင်စု ဝန်ကြီးဌာနများတာဝန်လွှဲပြောင်းခြင်းနဲ့ တိုင်းဒေသကြီး/ ပြည်နယ်အစိုးရများ တာဝန်လွှဲပြောင်းခြင်း အားလုံးအတွက် အကျုံးဝင်သင့်တယ်။

၂၀၁၆ အပြောင်းအလွဲဟာ ဒီမိုကရေစီစနစ်မှာ ကြုံတွေ့ရစမြဲဖြစ်တဲ့ အရှုံးကိုခံယူတတ်ဖို့နဲ့ အနိုင်ယူတတ်ဖို့ ကြိုးစားခဲ့တဲ့ဖြစ်စဉ်တစ်ခု လို့ ပြောနိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ကျွန်တော်တို့ ထင်သလောက်ခရီးမပေါက်ခဲ့ဘူး။ခရီးက ဝေးလွန်းလှ၊ အတားအဆီးတွေက များလွန်းလှ ပါတယ်။

( ပြီးပါပြီ)

ဓာတ်ပုံ MOI

မဲစာရင်း မိတ္တူကူးခွင့်

၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲအလွန် အငြင်းပွားမှုတွေထဲမှာ မဲစာရင်းမိတ္တူကူးခွင့်ရှိ / မရှိ ဆိုတဲ့ ကိစ္စလည်း ပါတယ်။ လက်ရှိမီဒီယာသတင်းတွေမှာတော့ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က အောက် ခြေ ကော်မရှင်အသီးသီးကို ခွင့်ပြုချက်မရှိဘဲ ရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာစာရွက်စာတမ်းတွေ မိတ္တူကူး ခွင့်မပြုဖို့ညွှန်ကြားထားတယ်လို့တွေ့တယ်။ရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာစာရွက်စာတမ်းဆိုတော့မဲစာရင်း လည်းပါတယ်လို့ပဲနားလည်မိတယ်။

ဒါ့ကြောင့် ရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာ နည်းဥပဒေတွေမှာ မဲစာရင်းမိတ္တူကူးခွင့်နဲ့ပတ်သက်ပြီး ဘယ်လို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သလဲဆိုတာ လေ့လာကြည့်တယ်။

တပ်မတော်အစိုးရ ဦးသိန်းစိုးကော်မရှင်က ၂၀၁၀မှာ ထုတ်ပြန်တဲ့ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ရွေးကောက် ပွဲ နည်းဥပဒေ နည်းဥပဒေ ပုဒ်မ ၁၅ မှာမဲစာရင်းကို လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းကဖြစ်စေ၊ ခိုင်လုံသော အကြောင်းပြချက်ဖြင့် အခြားသူတစ်ယောက်ကဖြစ်စေ တစ်မျက်နှာကို ၂၀၀ ကျပ် နဲ့ ကူးခွင့်ပြု ရမယ်လို့ပြဋ္ဌာန်းခဲ့တယ်။ ခွင့်ပြုနိုင်တဲ့ အာဏာပိုင်က မြို့နယ်ကော်မရှင် အဖွဲ့ခွဲဖြစ် ပါ တယ်။ ( ပုံ ၁ )

ပြည်ခိုင်ဖြိုးအစိုးရ ဦးတင်အေးကော်မရှင်က ၂၀၁၂ မှာထုတ်ပြန်တဲ့ ပြင်ဆင်ချက်မှာတော့ ကိုယ်စား လှယ်လောင်းဆိုရင် အခမဲ့ ၊ အခြားသူတစ်ယောက်ယောက်က ခိုင်လုံသောအကြောင်းပြချက်ဖြင့် လေ ျှာက်ထားခဲ့ရင် တစ်မျက်နှာကို ၂၀၀ ကျပ်နဲ့ ကူးခွင့်ပြုရမယ်လို့ ပြဋ္ဌာန်းခဲ့တယ်။ ( ပုံ ၂ )

ပြည်ခိုင်ဖြိုး အစိုးရ ဦးတင်အေး ကော်မရှင်ကပဲ ၂၀၁၄ မှာ ထုတ်ပြန်တဲ့ ပြင်ဆင်ချက်မှာတော့ တစ်မျက်နှာ ၂၀၀ ကျပ်အစား ၂၅ ကျပ်လို့ ပြင်ဆင်ပြဋ္ဌာန်းခဲ့တယ်။ ( ပုံ ၃ )

အင်န်အယ်လ်ဒီအစိုးရ ဦးလှသိန်းကော်မရှင်က ၂၀၁၉ မှာထုတ်ပြန်ခဲ့တဲ့ ပြင်ဆင်ချက်မှာတော့ ၂၅ ကျပ်ဆိုတာကို ဖျက်ပြီး ကော်မရှင်က သတ်မှတ်ထားသည့် နှုန်းထားအတိုင်းလို့ ပြင်ဆင်ခဲ့တယ်။ ( ပုံ ၄ နှင့် ၅)

ဒါ့ကြောင့် ရွေးကောက်ပွဲနည်းဥပဒေအရ မဲစာရင်းမိတ္တူကူးခွင့်ပြုနိုင်တဲ့ အာဏာပိုင်က မြို့နယ် ကော်မရှင်အဖွဲ့ခွဲဖြစ်ပါတယ်။ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်မဟုတ်ပါဘူး။ ကူးယူ တဲ့အခါ ကိုယ်စားလှယ်လောင်းဆိုရင် အကြောင်းပြချက်မလိုဘဲ အခမဲ့ ကူးယူ ခွင့်ရှိတယ်။ အခြား သူ တစ်ဦးဆိုရင်တော့ ခိုင်လုံသောအကြောင်းပြချက် ပြနိုင်ရမယ်။ ကူးခကတော့ “ ကော်မရှင်က သတ်မှတ် သည့်နှုန်းထား” လို့ ပြဋ္ဌာန်းထားတဲ့အတွက် တစ်မျက်နှာ တစ်ကျပ်လည်း ဖြစ်နိုင် တယ်။ တစ်ထောင်လည်းဖြစ်နိုင်တယ်။

၂၀၁၆ အလွှဲအပြောင်း (၁၀ )

သမ္မတ ဦးသိန်းစိန်အနေနဲ့ ပြည် ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ကလျာထားတဲ့ စီမံကိန်း ၆၈ ခုကိုလည်း နောက်အစိုးရက စဉ်းစား ဆောင် ရွက်နိုင်ဖို့ ဆိုင်းငံ့ထားခဲ့ပြီး ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာနများ၊ တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ်အစိုးရများ လိုက်နာရမယ့် တာဝန်လွှဲပြောင်းခြင်းဆိုင်ရာညွှန်ကြားချက် တွေထုတ်ပြန်ခဲ့တယ်။ ဒါပေမယ့် အဲဒီညွှန်ကြားချက်တွေကို လက်အောက်က အပြည့်အ၀ လိုက် နာသလားလို့ ကျွန်တော့်ကိုမေးရင်တော့ အာမမခံနိုင်ဘူးလို့ပဲဖြေရမှာပါ။ ဘာ့ကြောင့်လဲ ဆိုတော့

၁။ ဝန်ကြီးဌာနတွေက ဆောင်ရွက်ဆဲ လုပ်ငန်းများဆိုတာကို လိုသလို အနက်ဖွင့်ကြတယ်။ အဆိုပြုတဲ့ အဆင့်ပဲရှိတဲ့ကိစ္စမျိုးကို ရပ်ထားသင့်ပေမယ့် ဆက်လုပ်ဖို့ ကြိုးစားတဲ့အတွက် အစိုးရ အဖွဲ့ရုံးက တားခဲ့ရတဲ့ဖြစ်စဉ်တွေရှိတယ်။ ဒါပေမယ့် လွတ်ထွက်သွားတာ လည်း ရှိနိုင် တယ်။

၂။ ဝန်ကြီးဌာနလုပ်ပိုင်ခွင့်ထဲမှာ ရှိတဲ့ကိစ္စမျိုးဆိုရင် အစိုးရအဖွဲ့ကို တင်ပြဖို့မလိုတဲ့အတွက် သမ္မတ လည်းမသိနိုင်ဘူး။ တစ်ချို့ဌာနတွေက အဆောက်အဦ၊မြေ ငှားရမ်းမှုသက်တမ်းတိုး တာမျိုးကို အစိုးရအဖွဲ့မတင်ဘဲ ဝန်ကြီးဌာနအမှုဆောင်အစည်းအဝေးဆုံးဖြတ်ချက်နဲ့ လုပ် လိုက်တာရှိနိုင်တယ်။ ဒါတွေက ဝန်ကြီးတစ်ဦးချင်းရဲ့ စည်းကမ်းလိုက်နာမှု၊ ကျင့်ဝတ် အလေးထား မှု အပေါ်မူတည်သွားပြီ။

၃။ တိုင်းဒေသကြီး/ ပြည်နယ်အစိုးရများရဲ့ လုပ်ပိုင်ခွင့်ရှိတဲ့ ကိစ္စဆိုရင်လည်း ပြည်ထောင်စု အစိုးရ က မသိနိုင်ဘူး။ ဝန်ကြီး ချုပ် တစ်ဦးချင်းရဲ့ စည်းကမ်းလိုက်နာမှု၊ ကျင့်ဝတ်အလေးထားမှု အပေါ် မူတည်သွားပြီ။

ဒါပေမယ့် ဘယ်ကိစ္စပဲလုပ်လုပ် သက်ဆိုင်ရာ ဌာနမှာ အမှုတွဲဖွင့်ပြီးမှ ဆောင်ရွက်ရတဲ့အတွက် နောက်တာဝန်ယူသူက အမှုတွဲကို ပြန်ကြည့်လိုက်ရင် လုပ်သင့် လုပ်ထိုင်တဲ့ ကိစ္စ ဟုတ်/မဟုတ် ၊ ဥပဒေ၊ နည်းဥပဒေ၊ အမိန့် ၊ ညွှန်ကြားချက်များနဲ့ ညီ/မညီဆိုတာပေါ်တာပါပဲ။ အဲဒီလို ပေါ်လာ တဲ့အတွက် အရှက်ကွဲခဲ့ရတဲ့သူတွေလည်း ရှိတာအားလုံးတွေ့နေရတာပဲ။ ကျွန်တော်ကတော့ အဲဒီ ပုဂ္ဂိုလ်တွေရဲ့ လုပ်ဆောင်ချက်ဟာ ဦးသိန်းစိန် အကောင်အထည်ဖော်ချင်တဲ့ တာဝန်လွှဲပြောင်းရေး ဆိုင်ရာ အစဉ်အလာကို ထိခိုက်စေတဲ့အတွက် စိတ်မကောင်းဖြစ်မိတယ်။ တိုင်းဒေသကြီးအစိုးရ ရန်ပုံငွေ တွေ နဲ့ပတ်သက်ပြီး ဝေဖန်ထောက်ပြတဲ့ ဆောင်းပါးတစ်စောင် လည်းရေးဖူးတယ်။

တာဝန်လွှဲပြောင်းရေးကာလမှာ ကျွန်တော်တို့ ထည့်မစဉ်းစားမိတဲ့အချက်တစ်ခုက တိုင်းဒေသကြီး၊ ပြည်နယ်အစိုးရတွေတာဝန်လွှဲပြောင်းရေးကိစ္စဖြစ်ပါတယ်။ ဒီကိစ္စနဲ့ပတ်သက်လို့ နှစ်ဘက်လုံးက မဆွေးနွေးခဲ့ဘူး။ လက်ရှိအစိုးရကလည်း စာရင်းဇယားများ လွှဲပြောင်းတာနဲ့ပတ်သက်တာပဲ ညွှန်ကြားချက်ထုတ်ခဲ့တယ်။ ဒါ့ကြောင့် ၂၀၁၆ မတ် ၃၀ ရက်နေ့ တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ် အစိုးရတွေလွှဲပြောင်းတဲ့အခါ အဆင်မပြေမှုအချို့ရှိခဲ့တာကို ပြန်ကြားရတယ်။

တကယ်တော့ တိုင်းဒေသကြီး၊ ပြည်နယ်များဟာလည်း သီးခြားအစိုးရဖြစ်တဲ့အတွက် ပြည် ထောင်စု အဆင့်မှာ သမ္မတနှစ်ဦး တာဝန် လွှဲပြောင်းသလို တိုင်းဒေသကြီး၊ပြည်နယ်အဆင့် ဝန်ကြီးချုပ်တွေ ကြားမှာ တာဝန်လွှဲပြောင်းရေးအဖွဲ့တွေနဲ့ ကြိုတင်ညှိနှိုင်း၊ အခမ်းအနားနဲ့ တာဝန်လွှဲပြောင်း တဲ့ အစဉ်အလာကို ချမှတ်နိုင်ခဲ့ရင် ပိုကောင်းမှာပါ။ ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စု ပုံစံ လည်း ပိုပြီးပေါ်လွင်တာပေါ့။ ဒါကလည်း တိုင်းဒေသ ကြီးနဲ့ ပြည်နယ်အစိုးရအလွှဲအပြောင်းတွေ အဆင်မပြေတဲ့ သတင်းတွေပေါ်ထွက်လာပြီးမှ ပြန်စဉ်းစားမိတာပါ။

တာဝန်လွှဲပြောင်းရေးကာလမှာ နောက်ထပ်ကသိကအောက်ဖြစ်ရတာကတော့ ဝန်ကြီး၊ ဒုဝန်ကြီး အိမ်ရာတွေကိစ္စပါ။

နေပြည်တော်မှာ ၂၀၁၅ စာရင်းအရ ဝန်ကြီးအဆင့်နေအိမ် ၃၅ လုံး၊ ဒုဝန်ကြီးအဆင့်နေအိမ် ၇၆ လုံး နဲ့ နေပြည်တော်ကောင်စီဝင်နေအိမ် ( ဒုဝန်ကြီးအဆင့်) ၉ လုံးရှိတယ်။ အဲဒီအိမ်တွေကို နေ ပြည်တော်ကောင်စီက ထိန်းသိမ်းထားတယ်။ ထိန်းသိမ်းတယ်ဆိုတာ အဆောက်အဦးသက်သက် ပဲထိန်းသိမ်းတာ။ မြေယာရှုခင်းထိန်းသိမ်းတာ၊ သန့်ရှင်းရေးလုပ်တာမပါဘူး။ အိမ်တစ်လုံးမှာ လေအေးပေးစက်တစ်လုံးပါတယ်။ ဒါပဲ။

ဝန်ကြီး/ ဒုဝန်ကြီးအဖြစ် ခန့်အပ်ခံရသူက သူ့အတွက်သတ်မှတ်ထားတဲ့အိမ်ကို ပြောင်းရွှေ့တဲ့ အခါ အစိုးရက အိမ်ရွှေ့ပြောင်းစရိတ် သိန်းသုံးဆယ်ထုတ်ပေးတယ်။ ဒါ အိမ်အတွက်ပေးတာ မဟုတ်ဘူး။ လူ ပုဂ္ဂိုလ်ကိုပေးတာ။ အိမ်မပြောင်းဘဲနဲ့ ကိုယ့်အိမ်မှာ ကိုယ်ဆက်နေရင်လည်း ထုတ်ပေးတာပဲ။ အဲဒီငွေနဲ့ ဝန်ကြီးအိမ်ရာအတွင်း ၊ အပြင်လိုအပ်တာဝယ်ထည့်ရ တယ်။ မထည့်ပဲနေနိုင်ရင်လည်းနေပေါ့။ ဝန်ကြီး/ဒုဝန်ကြီးတာဝန်ပြီးဆုံးရင် ဝယ်ထားတဲ့ ပရိဘောဂတွေ ပြန်ယူသွား၊ အိမ်ကို မူလအတိုင်းတံခါး၊ ကြမ်းခင်း၊မှန်တွေ မပျက်စီးအောင်ထားခဲ့ရတယ်။ ပျက်စီး တာရှိရင် ပြန်ပြင်ပေးရတယ်။ နောက် ပြောင်းလာတဲ့သူရှိရင် သူ့အတွက်ရတဲ့ ရန်ပုံငွေနဲ့ သူ့စိတ်ကြိုက်ပြင်ဆင်ပြီးနေတယ်။ ဒါက နေပြည် တော်စတင်တည်ဆောက်တဲ့အချိန်က စတင်ခဲ့တဲ့အစဉ်အလာဖြစ်ပါတယ်။

ဒီနေရာမှာ တစ်ခုရှိတာက ဝန်ကြီး၊ဒုဝန်ကြီးအိမ်ရာတိုင်းမှာ လူနေတာတော့မဟုတ်ဘူး။ နိုင်ငံတော်က ခွင့်ပြုထားတဲ့မြေကွက်မှာအိမ်ဆောက်နေတဲ့သူလည်းရှိတယ်။ ဥပမာ။ ပြန်ကြားရေး ဝန်ကြီးအတွက်လျာထားတဲ့အိမ်ဆိုရင် ၂၀၁၂ ခုနှစ်က စပြီး ဦးအောင်ကြည်ရော၊ ကျွန်တော်ပါ မနေတော့ဘူး။ အဲဒီလိုအိမ်တွေကတော့ ချုံနွယ်ပိတ်ပေါင်းတွေနဲ့ပေါ့။

အခုတာဝန်လွှဲပြောင်းရေးကိစ္စမှာလည်း အစိုးရသစ်ဝန်ကြီးတွေအတွက် နေအိမ်တွေ လျာထား ဖို့ ကိစ္စပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ကတော့ အိမ်တစ်လုံးမှာ လေအေးပေးစက်တစ်လုံးသာပါမယ့် အကြောင်းနဲ့ ဝန်ကြီး၊ ဒုဝန်ကြီးအသစ်တွေအတွက် အိမ်ရွှေ့ပြောင်းစရိတ်ထုတ်ပေးတဲ့ လုပ်ငန်းစဉ် ကိုပဲရှင်းပြလိုက်တယ်။ အိမ်တွေကိုလိုက်ကြည့်ဖို့ကတော့ နေပြည်တော်စည်ပင်နဲ့ ချိတ်ဆက်ပေး လိုက်တယ်။ လက်ရှိအစိုးရ ဝန်ကြီးတွေက ရွေးကောက်ပွဲအပြီးမှာ ရွှေ့ပြောင်းသွားပြီးဖြစ်တဲ့ အတွက် အိမ်အလွတ်တွေကိုပဲလိုက်ကြည့်ရတာပါ။

ကျွန်တော်တို့ဘက်က လုပ်ထုံးလုပ်နည်းတွေရှင်းပြထားပေမယ့်လည်း အင်န်အယ်လ်ဒီ ဘက် က အိမ်တွေမှာ ပရိဘောဂတွေမရှိဘူး၊ မြက်ခင်းတွေခွာယူသွားတယ်၊ အပင်တွေနှုတ်သွားတယ်ဆိုတဲ့ ပြောဆိုမှုတွေ ဖေ့စ်ဘွတ်စာမျက်နှာတွေပေါ်မှာတက်လာတယ်။ စည်ပင်ကို စိစစ်တော့ မူလ တပ်ဆင်ထားတဲ့ လေအေးစက်တွေရှိတယ်။ ပရိဘောဂတွေကတော့ ထုံးစံအတိုင်း အရင် ဝယ်ထားတဲ့သူတွေက ယူသွားတယ်။ မြေယာရှုခင်းအတွက် စိုက်ထားတဲ့ မြက်ခင်းတွေကို ဒီအတိုင်းထားထားတယ်။ အပင်ကြီးတွေကို နှုတ်သွားတာမရှိဘူး။ ပန်းအိုးတွေ၊ သစ်ခွပင်တွေတော့ ယူသွားပါတယ်လို့ သိရ တယ်။ ဒါပေမယ့် တစ်ချို့အိမ်တွေမှာတော့ ထွက်ခွာသွားတဲ့သူတွေက အိမ်တွင်းသန့်ရှင်းရေးကို စနစ်တကျ လုပ်မထားခဲ့ဘူး၊ ညစ်ပတ်နေတယ်လို့ ဆိုတယ်။

မတ် ၂၂ ရက်နေ့အစည်းအဝေးမှာ ဦးဝင်းထိန်ကို အဲဒီအခြေအနေရှင်းပြတယ်။ တကယ်လို့ အိမ်တွေမှာ မူလကြမ်းခင်း၊ တံခါး နဲ့ ပြူတင်းပေါက်တွေပျက်စီးနေရင် ပြောပါ။ အဲဒါဆိုရင် နောက်ဆုံး နေထိုင်သူထံကနေ လျော်ကြေးတောင်းပေးမယ်လို့ ပြောခဲ့တယ်။ ဦးဝင်းထိန်ကတော့ လိုအပ် ရင်ပြောမယ်လို့ပဲ ပြန်ဆွေးနွေးခဲ့တယ်။ ဒါပေမယ့် နောက်ပိုင်း ပြောဆိုချက်တွေ က တစ်ဦးချင်းတာဝန်ရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ကို ရည်ညွှန်းပြီး ဘယ်သူနေခဲ့တဲ့အိမ်မှာတော့ ဘယ်လိုဖြစ်ပျက် ခဲ့ တယ်လို့ပြောတာမျိုးမဟုတ်ဘဲ အစိုးရအဖွဲ့တစ်ခုလုံးကို ပုတ်ခတ်ပြောဆိုသလိုဖြစ်လာတဲ့ အတွက် ကျွန်တော်တို့ဘက်က ပြန်ရှင်းပြခဲ့ရတယ်။

တကယ်တော့ ဒီဖြစ်ရပ်ဟာ အဟောင်း နဲ့ အသစ်ကြားမှာ ရှိနေတဲ့ အဆိုးမြင်ခံစား ချက်တွေကို အခြေခံပြီး ဖြစ်ခဲ့တာပါပဲ။ ပြောင်းသွားသူကလည်း နောက်လူအဆင်ပြေအောင် သန့် သန့်ရှင်းရှင်း ထားခဲ့တယ်။ နောက်လူကလည်း လုပ်ထုံးလုပ်နည်းကိုနားလည်မယ်၊ အရင်လူကို ထိုး နှက်ဖို့ အခွင့်အရေးလို့ မမြင်ဘူးဆိုရင် ဖြစ်စရာအကြောင်းမရှိပါဘူး။ တာဝန်လွှဲပြောင်းရေးကာလ ကြုံခဲ့ရတဲ့ကိစ္စတွေထဲမှာ ဒီကိစ္စဟာ စိတ်ပျက်စရာအကောင်းဆုံးနဲ့ လူတွေအကြောင်း ကောင်း ကောင်းသိခဲ့ရတဲ့အဖြစ်အပျက်ပဲ။

ဒီလို အပြန်အလှန်ညှိနှိုင်းကြ၊ မမေ ျှာ်လင့်ပဲပေါ်ပေါက်လာတဲ့ အဖုအထစ်လေးတွေကို ဖြေရှင်း ကြ နဲ့ သမ္မတ နှစ်ဦးတာဝန်လွှဲပြောင်းမယ့် မတ်လ ၃၀ ရက်နေ့ကို ရောက်လာပါတော့တယ်။

( ဆက်လက်ဖော်ပြပါမည်။ )

ဦးတင်အေး နဲ့ ဦးလှသိန်း (၁၁)

မဲလက်မှတ် နဲ့ ပြန်ကြားရေး

နိုင်ငံပိုင်သတင်းစာတွေမှာ နိုဝင်ဘာ ၉ /၁၀ ရက်နေ့ မှာဖော်ပြခဲ့တဲ့ ဆန္ဒမဲပေးပိုင်ခွင့်ရှိသူ ၃၇ သန်းကျော် ဆိုတဲ့အချက်အလက် နဲ့ နိုဝင်ဘာ ၃၀ရက်နေ့ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ထုတ်ပြန်ခဲ့တဲ့ ဆန္ဒမဲ ပေး ပိုင်ခွင့်ရှိသူ ၃၈ သန်းကျော်ကြား ကွာခြားချက်နဲ့ပတ်သက်ပြီး ဝေဖန်ထောက်ပြမှုတွေ ရှိတယ်။ နောက်တော့ ၃၇ သန်းကျော်ဆိုတာ အောက်တိုဘာ စာရင်းပါ၊ ၃၈ သန်းကျော်က အမှန်ပါ ဆိုပြီး ဒီဇင်ဘာ ၂ ရက်နေ့ထုတ်နိုင်ငံပိုင် သတင်းစာတွေမှာ ဖော်ပြခဲ့တယ်။

အဲဒီလို ဆန္ဒမဲပေးခွင့်ရှိသူအရေအတွက် ကွာခြားမှုထဲမှာ ပြန်ကြားရေးပါ ဆွဲထည့်နေတဲ့ ဝေဖန် မှုတွေလည်း တွေ့တယ်။ အဓိကကတော့ မဲလက်မှတ်တွေ ဘယ်လောက်ရိုက်လဲ၊ ဘယ်သူက တာဝန်ခံ လဲ စသည်ဖြင့်ပေါ့။

ဒ့ါကြောင့် ၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲ ဆန္ဒမဲလက်မှတ်ရိုက်နှိပ်မှုမှာ ပြန်ကြားရေးက ပါဝင်ရတဲ့အခန်း ကဏ္ဍ နဲ့ပတ်သက်ပြီး ကိုယ်တိုင်တွေ့ကြုံခဲ့တာကို အခြေခံရှင်းပြလိုပါတယ်။

ဘယ်သူတာဝန်ခံလဲ

ရွေးကောက်ပွဲ မဲလက်မှတ်တွေကို ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန လက်အောက်မှာရှိတဲ့ ပုံနှိပ်ရေးနှင့် ထုတ်ဝေရေး ဦးစီးဌာန စက်ရုံတွေမှာ ပုံနှိပ် တယ်။ ဒါပေမယ့် ဒီလုပ်ငန်းကြီးတစ်ခုလုံးရဲ့ တာဝန်ခံက ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးပဲ။

ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ကလည်း မဲလက်မှတ်ရိုက်နှိပ်ဖို့အတွက် အလုပ်အပ်တာကို ပြန်ကြားရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ ဝန်ကြီးရုံးကိုပဲဆက်သွယ်ပြီးလုပ်ဆောင်တယ်။ မဲလက်မှတ်ရိုက်နှိပ်ရေးနဲ့ပတ်သက်ပြီး ကော်မရှင်ကို ပြောဖို့ရှိရင် ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးရုံးကပဲဆက်သွယ်တယ်။ မဲလက်မှတ်မှာ စာလုံးပေါင်းမှား လို့ ချက်ခြင်း ပြင်ရမယ့်ကိစ္စမျိုးသာ ပုံနှိပ်ရေးနှင့် ထုတ်ဝေရေးဦးစီးဌာနကို တရားဝင် စာနဲ့ တိုက်ရိုက် အ ကြောင်းကြားတယ်။ ဒါ့တောင် ဝန်ကြီးရုံးကို မိတ္တူပေးရသေးတယ်။

ဒ့ါကြောင့် ဝန်ကြီးလုပ်သူက မဲလက်မှတ်ရိုက်နှိပ်မှုလုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခုလုံးကို အသေးစိတ် သိအောင် လုပ်ရတယ်။ လိုက်ကြည့်ရတယ်။ အမှားအယွင်းမရှိအေင် တာဝန်ခံရတယ်။ အထောက် အထား မှတ်တမ်းတွေ ကိုယ့်လက်ထဲမှာထားရတယ်။ အခု ဒီဆောင်းပါးကိုရေးမယ်ဆိုတော့ အဲဒီ အချိန်က မှတ်တမ်းအဖြစ် သိမ်းဆည်းထားတဲ့ စာရွက် စာတမ်းတွေကိုပဲ ကိုးကား ရေးတာဖြစ်ပါတယ်။

အလုပ်အပ်နှံခြင်း

ရွေးကောက်ပွဲအတွက်မဲလက်မှတ်ရိုက်တယ်ဆိုတာ နီးမှ ဖုတ်ပူမီးတိုက်လုပ်လို့ရတဲ့ကိစ္စမဟုတ် ဘူး။ တစ်နှစ်ကျော်ကြိုတင်ပြင်ဆင်ရတယ်။ ၂၀၁၅ နိုဝင်ဘာလ ရွေးကောက်ပွဲအတွက် ၂၀၁၄ ခုနှစ် က စပြီး အခုလို ပြင်ဆင်ခဲ့ရတယ် –

၁။ ၁၃ – ၁၀ – ၂၀၁၄ ။ ပုံနှိပ်/ထုတ်ဝေဦးစီးဌာနက ဝန်ကြီးရုံးက လုပ်ငန်းလျာထားချက် တင်ပြ ။
၂။ ၂၉ – ၁၀ – ၂၀၁၄။ ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာနက ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ကို မဲလက်မှတ် အတွက် ပြန်ကြားရေးကို တာဝန်ပေးဖို့ရှိမရှိ တရားဝင် ရုံးစာဖြင့် မေး။
၃။ ၂၄ – ၁၂ – ၂၀၁၄ ။ ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်က ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာနသို့အလုပ်အပ်နှံ မည်ဖြစ်ကြောင်း တရားဝင်ပြန်ကြား။

ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က အဲဒီပြန်ကြားချက်ရပြီဆိုမှ ဝန်ကြီးရုံးက ပုံနှိပ်/ထုတ်ဝေဦးစီးဌာန ကို မဲလက်မှတ်တွေ ပုံနှိပ်ဖို့ စတင်ပြင်ဆင်တော့ဆိုပြီး မီးစိမ်းပြရတယ်။ အဲဒီခွင့်ပြုချက်မရမခြင်း ပုံနှိပ်/ထုတ်ဝေဦးစီးဌာန က ဘာမှလုပ်လို့မရဘူး။

ကြိုတင်ပြင်ဆင်ခြင်း

ဝန်ကြီးရုံးက ကြိုတင်ပြင်ဆင်ဖို့ခွင့်ပြုချက်ရတဲ့အခါ ပုံနှိပ်/ထုတ်ဝေဦးစီးဌာန က ရွေးကောက်ပွဲနှစ် ၂၀၁၅ – ၂၀၁၆ ဘတ်ဂျက်မှာ မဲလက်မှတ်ရိုက်နှိပ်ဖို့အတွက် လိုအပ်မယ့် ရန်ပုံငွေကို လျာထား ရတယ်။ အဲဒီအချိန်မှာ မဲဆန္ဒရှင်စာရင်းမကောက်ရသေးတော့ နောက်ဆုံးကျင်းပခဲ့တဲ့ ၂၀၁၀ ရွေးကောက်ပွဲအပေါ်မူတည်ပြီးလျာထားရတယ်။

၂၃-၁-၂၀၁၅ မှာ ရွေးကော် ဥက္ကဋ္ဌ ဦးတင်အေးက အစည်းအဝေးခေါ်ပြီး မဲလက်မှတ်ပုံနှိပ်ရေး ကိစ္စတွေကို စတင်ညှိနှိုင်းတယ်။ ၁၁ – ၂ – ၂၀၁၅ ရက်နေ့မှာ အစည်းအဝေးထပ်ခေါ်ပြီး မဲလက် မှတ်ရိုက်မယ့် စက္ကူအမျိုးအစားနဲ့ လ ျှိုှု့ဝှက်ရေစာထည့်သွင်းဖို့ ကိစ္စတွေ ညှိတယ်။

၂၀၁၅ ခုနှစ် ဧပြီလ မှာ ဘတ်ဂျက်ခွင့်ပြုငွေရပြီဆိုတော့ ရွေးကော်က လိုချင်တဲ့စက္ကူအမျိုးအစား ကို တင်ဒါခေါ်ရတယ်။ ပုံနှိပ်/ထုတ်ဝေဦးစီးဌာန နဲ့ ရွေးကော်တာဝန်ရှိသူတွေက ၂၀၁၅ မေလ မှာ အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံက စက်ရုံကို သွားရောက်စစ်ဆေးပြီး စာရွက်အမျိုးအစားနဲ့ စက္ကူ အသားထဲမှာ ရေစာထည့်သွင်းမှု ကို စစ်ဆေးခဲ့တယ်။

မဲလက်မှတ်ရိုက်မယ့် စက္ကူတွေရလာတဲ့အခါ ကော်မရှင်က သတ်မှတ်ထားတဲ့ ပါတီတံဆိပ်တွေနဲ့ မဲလက်မှတ်နမူနာတွေရိုက်တာ၊ ကော်မရှင်က စစ်ဆေးတာ၊ လိုအပ်ချက်တွေပြန်ပြင်တာ၊ နောက် ဆုံး စစ်ဆေးအတည်ပြုတာတွေလုပ်ရတယ်။ အဲဒီအဆင့်တွေပြီးတဲ့အချိန်မှာ မဲလက် မှတ်တွေ ပုံနှိပ်ဖို့အသင့်ဖြစ်နေပြီ။ ဒါပေမယ့် လုပ်ငန်းစလို့မရသေးဘူး။ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ရဲ့ အမှာစာကို စောင့်ရတယ်။

မဲလက်မှတ်ပုံနှိပ်ခြင်း

၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲမဲလက်မှတ်မှာ အရေးကြီးဆုံးအပြောင်းအလဲက မဲလက်မှတ်ကို လ ျှို့ဝှက် ရေစာအမှတ်အသားပါတဲ့ အဝါရောင် Woodfree Paper ( 80 gsm) ကို အသုံးပြုတဲ့ကိစ္စဖြစ် ပါတယ်။ ဦးတင်အေးက မဲလက်မှတ်ကို အဖြူရောင်စက္ကူနဲ့ ရိုက်ရင် အလွယ်တကူ အတုလုပ်လို့ ရတဲ့ အတွက် ရေစာပါတဲ့ အဝါရောင်စက္ကူနဲ့ ရိုက်ဖို့ ဆုံးဖြတ်ခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။

မဲလက်မှတ်ရိုက်တဲ့ကိစ္စက ငွေစက္ကူရိုက်နှိပ်သလိုပဲ လုံခြုံရေးကို အထူးဂရုစိုက်ရပါတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က အမှာစာပေးတဲ့အရေအတွက်အတိုင်းပဲရိုက်ရတယ်။ လုပ်ငန်းဆိုင်ရာ ကိစ္စအားလုံးကို တရားဝင်စာနဲ့ပဲပြောတယ်။ နှုတ်နဲ့ ညှိလို့မရဘူး။ အဆင့်တိုင်း မှာ စစ်ဆေးဖို့အတွက် ရွေး/ကော်က အရာရှိတွေကို ပုံနှိပ်စက်ရုံတွေမှာ တွဲဘက်ထားတယ်။ မဲဆန္ဒနယ်တစ်ခုချင်းအတွက် ကိုယ်စားလှယ်အမည်၊ ပါတီတံဆိပ်၊ ရိုက်နှိပ်ရမယ့်အရေ အတွက် ကို တိုက်ဆိုင်စစ်ဆေးတယ။်

သူတို့အတည်ပြုမှ ရိုက်ရတယ်။ ရလာတဲ့မဲလက်မှတ်တွေကို မဲဆန္ဒနယ်အလိုက်ခွဲထားရတယ်။ ပြည်တွင်း၊ပြည်ပ လေ့လာစောင့်ကြည့်ရေးအဖွဲ့ တွေကို မဲလက်မှတ်ပုံနှိပ်တဲ့လုပ်ငန်းကို လေ့လာစောင့်ကြည့်ခွင့်ပေးရတယ်။ ပွင့်လင်းမြင်သာမှုရှိဖို့အတွက် ၂၀၁၅ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၁၇ ရက်နေ့မှာ ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာနက မဲလက်မှတ်ပုံနှိပ်မှုနဲ့ပတ်သက်ပြီး သတင်းစာရှင်းလင်း ပွဲပြုလုပ်ပြီးရှင်းလင်းပြောကြားခဲ့တယ်။

မဲလက်မှတ်ပုံနှိပ်လုပ်ငန်း စတင်လုပ်ဆောင်တဲ့အခါမှာ စက်ရုံတစ်ခု ချင်း အလိုက် ကုန်ကြမ်းဘယ်လောက် ခွဲေ၀ ပေးထားတယ်၊ ကုန်ကြမ်းဘယ်လောက်သုံးတယ်။ ရိုက်ပျက် ဘယ်လောက်ရှိတယ်ဆိုတာ မှတ်တမ်းထားရတယ်။ မဲလက်မှတ်စောင်ရေ ဘယ်လောက် ရိုက်သလဲ၊ ရိုက်ချက် ဘယ်လောက် ရှိသလဲဆိုတာမှတ်တမ်းထားရတယ်။ မဲလက်မှတ်တွေက စက္ကူအချပ် ကြီးပေါ်မှာရိုက်ပြီးမှ ပြန်ဖြတ်တာဖြစ်တဲ့အတွက် မဲလက်မှတ်အရေအတွက်နဲ့ ရိုက်ချက်ကို ခွဲခြားမှတ်တမ်းတင်ရတယ်။ ဝန်ထမ်းအင်အားနဲ့ တာဝန်ခံသူ၊ ဝန်ထမ်းတွေအတွက် ထောက်ပံ့ ကြေးက အစ မှတ်တမ်းတင်ထား ရတယ်။ နေပြည်တော်ပုံနှိပ်စက်ရုံရဲ့ မှတ်တမ်းကို နမူနာကြည့်ပါ။ ( ပုံ ၁ နှင့် ၂ )

၂၀၁၅ ခုနှစ်ရွေးကောက်ပွဲအတွက် လွှတ်တော်အသီးသီးအတွက် မဲလက်မှတ် စောင်ရေ ( ၁၃၀,၈၃၈, ၃၇၂ ) ရွက်ရိုက်ရတယ်။ အမှာစာ ပို့တဲ့အကြိမ်ပေါင်း ( ၁၄) ကြိမ်ရှိတယ်။ အဲဒီအမှာစာအတိုင်း စက်ရုံက ရိုက်ရတယ်။ မှတ်တမ်းထားရတယ်။ ( ပုံ ၃၊၄၊ ၅၊ ၆၊)

ကော်မရှင် ရဲ့ မူလစာရင်းမှာပါတဲ့ ကိုယ်စားလှယ်အမည်ပြန်ပြင်လို့၊ ပါတီအမည်ပြန်ပြင်လို့ ဖျက်ဆီးရတာရှိရင်လည်း မှတ်တမ်းတင်ရတယ်။ ဥပမာအားဖြင့် ၁၉ – ၉ – ၂၀၁၅ ရက်နေ့ မှာ ကော်မရှင်က ပအိုဝ်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်ပါတီ ( PNO)အစား ပအိုဝ်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ် ( PNO) ပါတီလို့ ပြန်ပြင်ဆင်ပေးဖို့ အမှာစာပို့လာတဲ့အတွက် မဲလက်မှတ် ၇၆၄,၀၃၄ စောင်ကို သက်သေ များရှေ့မှာ ဖျက်ဆီး ပစ်လိုက်ရတယ်။ အဲဒီအတွက် စက္ကူ ၅.၂၂ တန်နဲ့ CTP Plate ၄၂ ချပ်လေလွင့်ခဲ့ရတယ်။

သုံးသပ်ချက်

၁။ ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲမှာ မဲလက်မှတ်က အဖြူရောင်ဖြစ်သွားတယ်။ စက္ကူအသားထဲမှာ လ ျှိုု့ဝှက် အမှတ်အသားရေစာ ပါ/မပါ မသိရဘူး။ ရေစာပါတယ်ဆိုရင်တော့ အတု/အစစ်ခွဲလို့ ပိုလွယ်တာ ပေါ့။ ဒါပေမယ့် စက္ကူအမျိုးအစားရွေးချယ်မှုက ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်ရဲ့ အဆုံးအဖြတ်ပဲ။ ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာနနဲ့ မဆိုင်ဘူး။ ပြန်ကြားရေး ဝန်ကြီးဌာနက ကော်မရှင်သတ်မှတ်တဲ့ စက္ကူအမျိုးအစားကို ဝယ်ယူပုံနှိပ်ပေးဖို့ပဲတာဝန်ရှိတယ်။

၂။ ၂၀၁၅ အတွေ့အကြုံအရဆိုရင် ပုံနှိပ်/ထုတ်ဝေဦးစီးဌာန မှာ မှတ်တမ်းမှတ်ရာ ပြည့်ပြည့်စုံစုံ ထား ရမှာဖြစ်တဲ့အတွက် မဲဆန္ဒနယ်တစ်ခုချင်းအလိုက် မဲလက်မှတ် ဘယ်လောက် ပုံနှိပ်တယ် ဆိုတာ တိုက်ဆိုင် စစ်ဆေးလို့ရတယ်။

၃။ ၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲမှာ ကော်မရှင်ရဲ့ နောက်ဆုံးအမှာစာကို ၁၄ – ၁၀ – ၂၀၁၅ ရက်နေ့ မှာ ပေးပို့ခဲ့တယ်။ အခုနောက်ဆုံးကောက်ယူတဲ့မဲစာရင်းအရ မဲပေးသူတစ်သန်းတိုးသွားတယ်ဆိုရင် အဲဒီတစ်သန်းအတွက် အမှာစာကို ဘယ်နေ့မှာပေးပို့သလဲဆိုတာ ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန စာရင်းနဲ့ တိုက်ဆိုင်စစ်ဆေးလို့ရတယ်။

၄။ ပုံနှိပ်/ထုတ်ဝေဦးစီးဌာန ဆိုတာ ကော်မရှင် အမှာစာမှာပါတဲ့အရေအတွက်အတိုင်းပဲ ပုံနှိပ် ရတာဖြစ် တယ်။ အမှာစာပါ အရေအတွက်ထက်ပိုပြီး ပုံနှိပ်ရင် ဌာနမှာ တာဝန်ရှိမယ်။ အမှာစာ အတိုင်း အတိအကျပုံနှိပ်ထားတယ်ဆိုရင် မဲလက်မှတ် အပို / အလိုဟာ ကော်မရှင်နဲ့ပဲဆိုင်တယ်။

၅။ အခုလို မဲလက်မှတ်နဲ့ပတ်သက်ပြီး မေးခွန်းထုတ်မှုတွေပေါ်ထွက်ရတာက ရွေးကောက်ပွဲ စောင့်ကြည့်လေ့လာတဲ့အဖွဲ့တွေကို မဲလက်မှတ်ပုံနှိပ်လုပ်ငန်းတွေ လေ့လာစောင့်ကြည့်ခွင့် မပြုမှုနဲှု့ မဲလက်မှတ်ပုံနှိပ်လုပ်ငန်းတွေကိုပွင့်လင်းမြင်သာစွာရှင်းမပြမှုတို့က အဓိက အချက်ပဲ။ ဒါ့ကြောင့် အခုအချိန်မှာ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်အနေနဲ့ ပွင့်လင်းမြင်သာစွာရှင်းပြဖို့လိုနေပါပြီ။

မဲလက်မှတ်တွေပုံနှိပ်မှုနဲ့ပတ်သက်ပြီး ကိုယ်ဖြတ်သန်းခဲ့ရတဲ့အတွေ့အကြုံနဲ့ နှိုင်းယှဉ် ရှင်းပြတာ ပါ။ တကယ်လက်တွေ့ဘယ်လိုဖြစ်ခဲ့သလဲဆိုတာတော့ ကော်မရှင်နဲ့ ဝန်ကြီးဌာနက ရှင်းပြမှ သိရ မှာဖြစ်ပါတယ်။

၂၀၁၆ အလွှဲအပြောင်း (၉ )

၂၀၁၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၃၁ ရက်နေ့ လွှတ်တော်အစည်းအဝေးတွေစတင်ချိန်မှာ နိုင်ငံတော် အေးချမ်းသာယာရေးနဲ့ ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီအစိုးရ ( နယက) က တာဝန်ယူဆဲ ဖြစ်ပြီး သမ္မတ သစ်နဲ့ အစိုးရအဖွဲ့ကတိသစ္စာပြုတဲ့ မတ်လ ၃၀ ရက်နေ့ကျမှ နိုင်ငံတော် အေးချမ်းသာယာရေးနဲ့ ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီကို ဖျက်သိမ်းကြောင်း ဗိုလ်ချုပ် မှူးကြီးသန်းရွှေ လက်မှတ်ရေးထိုး ထုတ်ပြန်ခဲ့ တာဖြစ်ပါတယ်။ ဒါ့ကြောင့် ပထမအကြိမ် ပြည်သူ့ လွှတ်တော် အစည်းအဝေးများကို နယက အစိုးရလက်ထက်မှာကျင်းပခဲ့ရတာဖြစ်ပါတယ်။

အဲဒီလွှတ်တော်အစည်းအဝေးတွေမှာ လွှတ်တော်ကော်မတီတွေ ဖွဲ့စည်းခြင်း၊ သမ္မတနဲ့ ဒုသမ္မတ များရွေးချယ်ခြင်း၊ ပြည်ထောင်စုအဆင့်အဖွဲ့အစည်းများဖွဲ့စည်းခြင်း၊ ပြည်ထောင်စုအဆင့် ရာထူး တွေကို အတည်ပြုခြင်းတွေလုပ်သလို အစိုးရကို တိုက်တွန်းတဲ့အဆိုတင်သွင်းတာ၊ အစိုးရကို မေးခွန်းမေးတာတွေလည်းလုပ် တယ်။

နယကအစိုးရဝန်ကြီးလည်းဖြစ် လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်လည်းဖြစ်နေသူတွေ ကလည်း မေးခွန်း တွေကို ဖြေတယ်။ အဆိုတွေကို ပြန်လည်ဆွေးနွေးတယ်။ ဦးခင်အောင်မြင့် ဆိုရင် အမျိုး သား လွှတ်တော်ဥက္ကဌဖြစ်နေပေမယ့် နယက အစိုးရမှာ ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးလည်း ဖြစ်နေသေးတဲ့ အတွက် ၂၀၁၁ ခုနှစ် မတ်လ ၉ ရက်နေ့အစည်းအဝေးမှာ မြောက်ဦးလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဦးအောင်ထွန်းသာရဲ့ မြောက်ဦး ရှေးဟောင်းယဉ်ကျေးမှု ဒေသနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ မေးခွန်းကို နယက အစိုးရ ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးအဖြစ် လာရောက်ဖြေဆိုခဲ့ရတယ်။

မေးခွန်းမေး၊ အဆိုတင်သွင်းတဲ့အထဲမှာ ပြည်ခိုင်ဖြိုးလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်တွေပါသလို အခြားပါတီများက လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်တွေလည်းပါပါတယ်။ တကယ်တော့ ၂၀၁၀ ရွေးကောက်ပွဲကနေ ပေါ်ပေါက်လာတဲ့ လွှတ်တော်ရှိနေပေမယ့် ရွေးကောက်ပွဲက ပေါ်ပေါက် လာမယ့် အစိုးရက မရှိသေးဘူး။ ဒီတော့ လွှတ်တော်က တပ်မတော် အစိုးရကို မေးခွန်းမေး ၊ အဆိုတင်သွင်းပြီး တိုက်တွန်းသလိုဖြစ်နေတာဟာ အတော် ခွကျ တဲ့ကိစ္စဖြစ်ပါတယ်။

အဲဒီအခြေအနေနဲ့ပတ်သက်ပြီး ကျွန်တော်က ဘာဖြစ်လို့ ဒီလိုဆောင်ရွက်ခွင့်ပြုရသလဲ၊ ပထမအကြိမ်လွှတ်တော် ရဲ့ ပထမအကြိမ် အစည်း အဝေး များဟာ လွှတ်တော် ကော်မတီများဖွဲ့စည်းခြင်း၊ သမ္မတ ရွေးချယ်ခြင်း၊ ပြည်ထောင်စုအဆင့်ရာထူး များခန့်အပ် ခြင်းတွေပဲ လုပ်လို့မရဘူးလား၊ လွှတ်တော် ကရွေးချယ်တဲ့ သမ္မတနဲ့ အစိုးရသစ်ပေါ်ပေါက်လာမှ မေးခွန်းမေးဖို့ မသင့်ဘူးလားလို့ မေးခဲ့ဖူး တယ်။

အဲဒီမေးခွန်းနဲ့ပတ်သက်ပြီး ပြန် ကြားရေးဝန်ကြီး ဦးကျော်ဆန်းက အခုအသစ်ပေါ်လာတဲ့ လွှတ်တော်နဲ့ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် တွေက လွှတ်တော်အတွေ့အကြုံမရှိသေးဘူး။ ဒါ့ကြောင့် လေ့ကျင့်တဲ့အနေနဲ့ အခုလို စီစဉ်ပေး ထားတာဖြစ်တယ်၊ ဒါပေမယ့် မေးခွန်းတွေ၊အဆိုတွေဟာ ဆက်လက်ဆောင်ရွက်ရမယ့် လုပ်ငန်းတွေအတွက် သိချင်လို့မေးတာ၊ အဆိုတင် တာမျိုးပဲ ဖြစ်အောင် စိစစ် တယ်လို့ရှင်းပြဖူးတယ်။

၂၀၁၆ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့ ဒုတိယ အကြိမ်လွှတ်တော်အစည်းအဝေးများ စတင် တဲ့ အချိန်မှာလည်း ၂၀၁၁ ခုနှစ်က အခြေအနေမျိုး ပြန် ကြုံရပါတယ်။ အစိုးရက ၂၀၁၀ ရွေးကောက်ပွဲ က တဆင့်ပေါ်ပေါက်လာတဲ့ သမ္မတ ဦးသိန်း စိန် ဦးဆောင်တဲ့ ပြည်ခိုင်ဖြိုး အစိုးရအဖွဲ့။ လွှတ်တော်က ၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲကပေါ်ပေါက်လာတဲ့ အင်န်အယ်လ်ဒီ လွှတ်တော် ဖြစ်နေတယ်။ လွှတ်တော်က သမ္မတအသစ်နဲ့ အစိုးရအဖွဲ့သစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်တာ မလုပ်ရသေးဘူး။

ဒီတစ်ကြိမ်မှာလည်း အင်န်အယ်လ်ဒီလွှတ်တော်က လက်ရှိအစိုးရကို မေးခွန်းမေးတာ၊ အဆို တင်သွင်းတာတွေလုပ်ပါတယ်။ အစိုးရဘက်ကလည်း ၂၀၁၁ ခုနှစ်က နယက အစိုးရ လုပ်ဆောင် ခဲ့သလိုပဲ မေးခွန်းဖြေတာ၊ အဆိုမှာ ပါဝင်ဆွေးနွေးတာတွေလုပ်ခဲ့ပါတယ်။

ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၇ ရက်နေ့မှာတင်သွင်းတဲ့ ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းမှာဖြစ်ပွားနေတဲ့ တိုက်ပွဲများ နဲ့ ပတ်သက်တဲ့အဆို နဲ့ပတ်သက်ရင် ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက်ဦးဆောင်ဆွေးနွေးနေတဲ့ ဝန်ကြီး ဦးအောင်မင်းသာမက ကာကွယ်ရေး၊ ပြည်ထဲရေး နဲ့ လူမှုဝန်ထမ်း၊ ကယ်ဆယ်ရေး နှင့် ပြန်လည် နေရာချထားရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီးတွေပါ ပါဝင်ဆွေးနွေးခဲ့ဲကြပါတယ်။

ဒါပေမယ့် အဲဒီအခြေအနေက ကြာကြာမခံလိုက်ဘူး။ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၅ ရက်နေ့မှာ အင်န်အယ်လ်ဒီပါတီ ပုလဲမဲဆန္ဒနယ်လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဒေါ်ခင်စန်းလှိုင်တင်သွင်းတဲ့ အရေးကြီးအဆို ကြောင့် အစိုးရဟောင်းနဲ့ လွှတ်တော်သစ်ကြားမှာ အငြင်းပွားစရာမှု ပေါ်ပေါက် လာခဲ့ပါတယ်။

ဒေါ်ခင်စန်းလှိုင် အဆိုက “ နိုင်ငံတော်အစိုးရ က ရွေးကောက်ပွဲပြီးနောက်ပိုင်း ဆောင်ရွက် နေသော နိုင်ငံပိုင်မြေ၊ နိုင်ငံပိုင်စက်ရုံများ၊ နိုင်ငံပိုင်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများကို အလျင်စလို ငှားရမ်း ရောင်းချလွှဲပြောင်း၊ ပုဂ္ဂလိကပိုင်ပြုလုပ်မှုစီမံကိန်းများကို နေရာတကျ မစီမံဘဲ အဆော တလျင် ခွင့်ပြုနေမှု၊ ကျူးကျော်များကို အဓမ္မဖယ်ရှားမှု၊ နိုင်ငံပိုင်သယံဇာတများကို လိုအပ်သော ဆောင်ရွက် မှု များ သဘောတူညှိနှိုင်းမှုများ မပြုလုပ်ဘဲ အစိုးရတာဝန်မလွှဲပြောင်းမီ အလျှင် အမြန်စီမံခန့်ခွဲနေမှုစသည်တို့ကို နိုင်ငံတော်နှင့် နိုင်ငံသားတို့ အကျိုးအတွက် အသေးစိတ်စိစစ် ဟန့်တား၍ ထိန်းကျောင်းတည့်မတ်ပေးရန် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအား တိုက်တွန်း ကြောင်း” ဖြစ် ပါတယ်။ ( ပုံ ၁ )

အဲဒီအချိန်မှာ တာဝန်လွှဲပြောင်းကာလ ဆောင်ရွက်ချက်တစ်ခုအနေနဲ့ သမ္မတ ဦးသိန်းစိန်က မာန်အောင်မြို့နယ် လေယာဉ်ကွင်း တိုးချဲ့ တည်ဆောက်ရေး၊ ရခိုင်ပြည်နယ် ကျောက်ဖြူမြို့နယ်မှာ စက်မှုလက်မှု သိပ္ပံ ကျောင်း ဖွင့်လှစ်ရေး၊ တနင်္သာရီ ကျောက်မီးသွေးသုံး ဓာတ်အားပေးစက်ရုံ တည်ဆောက်ရေး၊ စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာနပိုင် စက်သုံးဆီအရောင်းဆိုင် မြေနေရာတွေကို လွဲှပြောင်းရောင်းချရေး စတဲ့ စီမံကိန်း ၆၈ခုကို နောက်အစိုးရက ဆက်လက် သုံးသပ် ဆောင်ရွက်နိုင်ဖို့ ရပ်ဆိုင်းထားခဲ့ပြီး ဖြစ် ပါတယ်။

ဒေါ်ခင်စန်းလှိုင် က သူ့အဆိုနဲ့ပတ်သက်ပြီးဆွေးနွေးရာမှာ ယခင်တပ်မတော်အစိုး ရ လက်ထက်ကစတင် ဆောင်ရွက်ခဲ့တဲ့ စီမံကိန်းများ၊ လွှတ် တော်က အတည်ပြုထားတဲ့ အမျိုးသား စီမံကိန်း ဥပဒေပါ လုပ်ငန်း များ နဲ့ ရွေးကောက်ပွဲမတိုင်မီထဲက တင်ဒါခေါ်ခြင်း၊ သဘောတူ စာချုပ် ချုပ်ဆိုခြင်း၊ တရားစွဲဆိုခြင်း လုပ် ထား တဲ့ ကိစ္စတွေကို ပါ ရွေးကောက်ပွဲပြီးမှ ဆောင်ရွက်တယ် ဆိုပြီး စွပ်စွဲပြောဆိုသွားခဲ့တယ်။ အချက်အလက်တွေကလည်း အထောက်အထားနဲ့ပြောတာ မဟုတ်ဘဲ တဆင့်ကြားစကားတွေကို ကိုးကားပြီးပြောထားတာမျိုးဖြစ်နေတယ်။

ဒါ့ကြောင့် အစိုးရအဖွဲ့က ဒီ အဆိုတင်တာဟာ ပြည်ခိုင်ဖြိုးအစိုးရအပေါ် နိုင်ငံရေးသိက္ခာကျအောင် ရည်ရွယ် ချက်ရှိရှိနဲ့ ဆောင်ရွက်တဲ့ သဘော သက်ရောက်နေခဲ့တယ်လို့ ယူဆခဲ့ပြီး ဘယ်လို တုန့်ပြန် မလဲဆိုတာကို ဆွေးနွေးခဲ့တယ်။ ရှေ့နေချုပ် ရုံးရဲ့ သဘောထားကိုလည်း မေးခဲ့တယ်။ နောက်ဆုံးမှာတော့ အခုလို ဆုံးဖြတ်ခဲ့ပါတယ်။

၁။ အချက်အလက်ခိုင်မာမှုမရှိဘဲ နိုင်ငံရေးထိုးနှက်ချက်သက်သက်ဆောင်ရွက်လာတဲ့ လွှတ်တော်မေးခွန်းတွေ ၊ အဆိုတွေကို ဆွေးနွေးဖြေကြားခြင်းမပြုရန်။
၂။ သို့သော် အဆိုပါ မေးခွန်းများ၊ အဆိုများနှင့်သက်ဆိုင်သည့် သတင်းအချက်အလက်များကို အများ ပြည်သူသိရှိအောင် သတင်းထုတ်ပြန်ပေးရန်။
၃။ ပထမကြိမ်လွှတ်တော်များမှ ရွေးချယ်တင်မြှောက်သည့် အစိုးရအနေဖြင့် ဒုတိယအကြိမ် လွှတ်တော်များကို တာဝန်ခံရန်မလိုဟု ယူဆကြောင်း နှင့် အထက်ပါအချက်ကို ကျေနပ်မှုမရှိပါ က ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံးသို့ တင်ပြ အဆုံးအဖြတ်ခံယူနိုင်ကြောင်း ပြန်ကြားရန်။
၄။ အင်န်အယ်လ်ဒီပါတီအနေဖြင့် အစိုးရလုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှုအခြေအနေများကို သိရှိလိုပါက တာဝန်လွှဲပြောင်းရေးအဖွဲ့မှတဆင့်မေးမြန်းနိုင်ကြောင်းအသိပေးရန်။

အဲဒီပြန်ကြားချက်ကို အစိုးရအဖွဲ့က စာနဲ့ပြန်ကြားရင် လွှတ်တော်အပေါ် တာဝန်ခံမှုရှိတယ်ဆို တဲ့ သဘောသက်ရောက်နိုင်တဲ့အတွက် ကျွန်တော်ကပဲ မီဒီယာတွေကတဆင့် ပြောကြား ဖို့တာဝန်ပေး ခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီ လို တုန့်ပြန်ပြောကြားမှုနဲ့ပတ်သက်ပြီး ဝေဖန်မှုအမျိုးမျိုး လည်းပေါ်ထွက်ခဲ့တယ်။ ကျွန်တော်တို့ ဘက် ကတော့ လိုအပ်ရင် ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံ ဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံးရဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို နာခံမယ်ဆိုတဲ့ ရပ်တည် ချက်ကိုပဲ ဆက်လက် ဆွဲကိုင်ထားခဲ့တယ်။ ( ပုံ ၂)

မတ်လ ၁ ရက်နေ့မှာတော့ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်က အင်န်အယ်လ်ဒီ လွှတ်တော်ကိုယ်စား လှယ်တွေကို ခေါ်တွေ့တယ်။ အဆိုတွေ၊ မေးခွန်းတွေ နဲ့ပတ်သက်ပြီး ပါတီစိစစ်ရေးအဖွဲ့ရဲ့ ခွင့်ပြုချက်မရဘဲ မလုပ်ဖို့ သတိပေးတယ်။ ပြည်သူ့လွှတ်တော် အခွင့် အရေး ကော်မတီ ဒေါက်တာလှမိုးကတော့ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်က ဦးဝင်းမြင့်ကို “ နောက်နောင် ဘယ်သူ့ကိုမှ အလိုမလိုက်နဲ့” လို့ သတိပေးတဲ့အကြောင်း မီဒီယာတွေကို ပြောတယ်။

ဒီတော့မှ ကျွန်တော်တို့ အစိုးရအဖွဲ့ဘက်က ဒေါ်ခင်စန်း လှိုင်ရဲ့ အဆိုနဲ့ပတ်သက်ပြီး ဒေါ်အောင်ဆန်း စုကြည် ခွင့်ပြုချက်နဲ့ ဆောင်ရွက်တယ်လို့ ထင်ခဲ့တာမှားတဲ့အကြောင်း သိရ တော့တယ်။ ကျွန်တော်တို့ကလည်း အင်န်အယ်လ်ဒီပါတီမှာ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်မသိရင် ဘာမှ လုပ်လို့မရဘူးလို့နားလည်ထားတာကိုး။ တကယ်လို့ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်မသိဘဲ လုပ်နိုင်တဲ့အခြေအနေရှိတယ်လို့သာ တွေးမိရင် တာဝန်လွှဲပြောင်းရေးအဖွဲ့လမ်းကြောင်းဘက် ကနေ ညှိနှိုင်းဖြေရှင်းတာမျိုးဖြစ်သွားနိုင်ပါတယ်။ အဲဒါဆိုရင်အခုလို ထိပ်တိုက်ဖြစ်ရတဲ့အခြေ အနေမျိုးကိုရှောင်နိုင်မှာပါ။

တကယ်တော့ ဒေါ်ခင်စန်းလှိုင်ရဲ့ အဆိုက အချက်အလက်မခိုင်မာတာရယ်၊ တင်ပြဆွေးနွေးပုံက နိုင်ငံရေးသိက္ခာချသလို ဖြစ်တာရယ်ကြောင့် သာ အငြင်းပွားမှုဖြစ်ခဲ့ရတာပါ။ သူစိုးရိမ်တာ မမှား ဘူးလို့ ပြောလို့ရတဲ့ အဖြစ်အပျက်တွေလည်း ရှိခဲ့တယ်။

( ဆက်လက်ဖော်ပြပါမည်။ )

စာချွန်တော် နဲ့ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်

ကျွန်တော်ရေးတဲ့ “ဒိုင်လူကြီးရဲ့ တာဝန်” ဆိုတဲ့ဆောင်းပါးမှာ ရွေးကောက်ပွဲ ရလဒ်ကို လက်မခံ ဘူး၊ ရွေးကောက်ပွဲအသစ်ပြန်လည်းကျင်းပပေးရမယ်ဆိုတာ ဥပဒေနဲ့မညီဘူး။ ဒါပေမယ့် ရွေး ကောက်ပွဲဆိုင်ရာလုပ်ထုံးလုပ်နည်းများနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ကန့်ကွက်မှုများနဲ့ပတ်သက်ပြီး ကော်မရှင် ရဲ့ လုပ်ဆောင်ချက်မှန်ကန်ကြောင်းပြန်ရှင်းပြသင့်တယ်။ ကိုယ်စားလှယ်များက ဥပဒေ ကန့်ကွက် လွှာ တင်သွင်းနိုင်ဖို့အတွက် လိုအပ်တဲ့စာရွက်စာတမ်းတွေတောင်းခံလာတဲ့အခါ ဥပဒေအရ ပေးသင့် တဲ့ စာရွက်စာတမ်းတွေကို ပေးရမယ်လို့ အကြံပြုရေးသားခဲ့တယ်။

ဆိုလိုတာက အခြေခံဥပဒေအရ မဲပေးခြင်း၊မဲစာရင်းပြုစုခြင်း စတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲလုပ်ငန်းစဉ်တွေမှာ ကော်မရှင်ရဲ့ လုပ်ဆောင်ချက်၊ ဆုံးဖြတ်ချက်က အတည်ပဲ။ ဒါပေမယ့် ပွင့်လင်းမြင်သာမှုရှိတဲ့ ကော်မရှင်ဆိုရင် အဲဒီဆုံးဖြတ်ချက် ဘာ့ကြောင့်မှန်ကန်တယ်ဆိုတာကိုတော့ ရှင်းပြနိုင်ရမယ်။ အထောက်အထားခိုင်ခိုင်လုံလုံနဲ့ ရှင်းပြပေမယ့် လက်မခံဘူးဆိုရင် ဥပဒေအရ တုန့်ပြန် ဆောင်ရွက် သင့်ရင်ဆောင်ရွက်ရမယ်။

၂၀၁၂ ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲ မဲပေးတဲ့နေ့မှာ မြို့နယ်ဆယ်မြို့နယ်က မဲလက်မှတ်တွေကို ဖယောင်းသုတ် ထားတယ် ဆိုပြီး အင်န်အယ်လ်ဒီဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင်အဖွဲ့ဝင် ဦးဉာဏ်ဝင်းက သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့တယ်။ အဲဒီ ပြောဆိုချက်နဲ့ပတ်သက်ပြီး ဦးတင်အေးဦးဆောင်တဲ့ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က ချက်ခြင်း ဖြေရှင်းခဲ့တယ်။ ကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင်တွေက ကိုယ်တိုင် မဲရုံတွေကို သွားရောက်စစ်ဆေးသလို ရွေးကောက်ပွဲစောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့တွေကိုလည်း စစ်ဆေးခွင့်ပြုခဲ့တယ်။

အဲဒီစစ်ဆေးချက်များအရ “ဖယောင်းသုတ်ထားတယ်ဆိုတဲ့ စွပ်စွဲချက်များ” မှားယွင်းတယ်ဆိုတာ တွေ့ခဲ့ရတယ်။ တွေ့ရှိချက်ကို သတင်းထုတ်ပြန်ပေးခဲ့တယ်။ ဦးဉာဏ်ဝင်းက သူတို့ အချက် အလက် မှားသွားတယ်လို့ဝန်ခံပေမယ့် ဦးတင်အေး ကော်မရှင်က တရားဝင် တောင်းပန်ဖို့ ပြောတဲ့အချိန်မှာတော့ မတောင်းပန်နိုင်ဘူးလို့ ငြင်းတယ်။ ဒီတော့ ဦးတင်အေးကော်မရှင်က ဦးဉာဏ်ဝင်းကို တရားစွဲတယ်။ တရားရုံးက ဒဏ်ငွေဆောင်ဖို့ ၊ ဒဏ်ငွေမဆောင်နိုင်ရင် ထောင်ဒဏ်ကျခံရမယ်လို့ ဆုံးဖြတ်တယ်။ ဦးဉာဏ်ဝင်းက ဒဏ်ငွေ ဆောင်ခဲ့တယ်။ ဒါဟာ ရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာလုပ်ငန်းတွေနဲ့ပတ်သက်ပြီး စွပ်စွဲမှုတွေပေါ်ပေါက် လာတဲ့အခါ ဘယ်လိုတုန့်ပြန်ဆောင်ရွက်သင့်သလဲဆိုတဲ့ အကောင်းဆုံး နမူနာဖြစ်ပါတယ်။

ဒီလိုပဲ အခြေခံဥပဒေအရ ရွေးကောက်ပွဲခုံအဖွဲ့ရဲ့ဆုံးဖြတ်ချက်များ၊အယူခံများနဲ့ပတ်သက်ပြီး ကော်မရှင်ရဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်က အပြီးအပြတ်ဖြစ်တယ်။ ဒါပေမယ် ရွေးကောက်ပွဲခုံအဖွဲ့ ကို ကန့်ကွက်လွှာတင်သွင်းဖို့အတွက် ဥပဒေနဲ့ အညီတောင်းခံတဲ့အထောက်အထားကိုတော့ ပေးဖို့ တာဝန်ရှိတယ်။ အဲဒီလို ထုတ်မပေးရင် ကန့်ကွက်လွှာတင်သွင်းမယ့် ကိုယ်စားလှယ်လောင်းက သူ့ကန့်ကွက်လွှာအတွက်အထောက်အထားဘယ်လိုရှာလို့ရမလဲ။

အခုအချိန်မှာတော့ ပြည်ခိုင်ဖြိုးပါတီနဲ့ တပ်မတော်သတင်းမှန် ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့တို့ရဲ့ သတင်းထုတ်ပြန် ချက်များအရ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်အဆင့်ဆင့်အနေနဲ့ စာရင်းဇယားတွေ၊ မှတ်တမ်းတွေကို ထုတ်ပြန်ပေးဖို့ ဆိုင်းငံ့နေတဲ့သဘောမှာတွေ့ရတယ်။

ဒီလိုအခြေအနေကို ဘယ်လိုဖြေရှင်းမလဲ။

ကျွန်တော်ကတော့ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ရဲ့ လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှုတွေကို ကန့်ကွက်နေသူတွေအနေနဲ့ အခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ ၂၉ ၆ မှာ ဖော်ပြထားတဲ့ စာချွန်တော် အခွင့်အရေးကို သုံးပြီး ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ်ကို လေ ျှာက်ထား သင့်တယ်လို့ ယူဆပါတယ်။

ပုဒ်မ ၂၉ ၆ ပါ စာချွန်တော်အခွင့်အရေးကို သုံးစွဲနိုင်ဖို့ လိုအပ်တဲ့ စာချွန်တော်အမိန့် လေ ျှာက် ထားမှုဆိုင်ရာ ဥပဒေ ကိုလည်း ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က ၂၀၁၄ ခုနှစ် ဇွန်လ ၅ ရက်နေ့မှာ ပြဋ္ဌာန်းခဲ့ ပြီးဖြစ် ပါတယ်။

အခြေခံဥပဒေပါ စာချွန်တော်လေးမျိုးအနက် အောက်ပါ သုံးမျိုးက အခု ရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာ အငြင်းပွားမှုများ နဲ့ သက်ဆိုင်မယ်လို့ ယူဆမိပါတယ်။ (ပုံ ၁)

၁။ အာဏာပေးစာချွန်တော်အမိန့် ။ တရားဝင်အခွင့်အာဏာရှိသူ တစ်ဦးဦး သို့မဟုတ် အဖွဲ့ အစည်း တစ်ခုခုကဖြစ်စေ၊ အစိုးရဌာနတစ်ခုခုကဖြစ်စေ အပ်နှင်းထားသော လုပ်ပိုင်ခွင့်နှင့်အညီ လိုက်နာဆောင်ရွက်ရန် ပျက်ကွက်မှုအား ဥပဒေနှင့်အညီ လိုက်နာဆောင်ရွက်စေရန် ရေးသားထုတ်ပြန် သည့် အမိန့်စာ။

၂။ တားမြစ်စေစာချွန်တော်အမိန့် ။ တရားရုံးတစ်ရုံးရုံး သို့မဟုတ် တရားစီရင်မှု သဘော သက်ဝင် သည့် ကိစ္စရပ်တစ်ခုခု၏ စီရင်ဆောင်ရွက်မှုတွင် စီရင်ခွင့်အာဏာကျော်လွန်၍ဖြစ်စေ၊ တရား မျှတမှုကို ဆန့်ကျင်၍ ဆောင်ရွက်ခြင်းမပြုရန် ရေးသား ထုတ်ပြန်သည့် အမိန့်စာ။

၃။ အာဏာပိုင်မေးစာချွန်တော်အမိန့် ။ အစိုးရဌာနတစ်ခုခု သို့မဟုတ် အခွင့်အာဏာ အပ်နှင်း ထား သည့်အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုခုသည် တစ်ဦးတစ်ယောက် သို့မဟုတ် အများအပေါ်တွင် ထုတ်ပြန်ထား သည့်ဥပဒေ၊ နည်းဥပဒေ၊ စည်းမျဉ်းစည်းကမ်း၊ လုပ်ထုံးလုပ်နည်း၊အမိန့်၊ အမိန့်ကြော်ငြာစာ၊ ညွှန်ကြား ချက်များနှင့်အညီ ဆောင်ရွက်ထားခြင်းရှိ မရှိ စိစစ်ကြားနာ၍ ဥပဒေနှင့် ညီညွတ်ခြင်း ရှိ မရှိ ရေးသား ထုတ်ပြန်သည့် အမိန့်စာ။

ဥပဒေကျွမ်းကျင်သူများ ဆက်လက်ဆွေးနွေးရင်တော့ ပိုပြီးပြည့်စုံမယ်ထင်ပါတယ်။

ဥပဒေအပြည့်အစုံကို အောက်ပါ လင့်ခ်မှာလေ့လာနိုင်ပါတယ်။

https://www.mlis.gov.mm/lsScPop.do?lawordSn=1371

၂၀၁၆ အလွှဲအပြောင်း (၈)

ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၈ ရက်နေ့ အင်န်အယ်လ်ဒီ အဆိုပြုချက်အကျဉ်းချုပ်က အောက်ပါ အတိုင်းဖြစ်ပါတယ်

၁။ သမ္မတသစ်နဲ့ လက်ရှိသမ္မတ သမ္မတအိမ်တော်မှာတွေ့ဆုံခြင်း။
၂။ သမ္မတနှစ်ဦး လက်ဖက်ရည်ပွဲဖြင့် ဧည့်ခံခြင်း။ သမ္မတအိမ်တော်အကြောင်းရှင်းပြခြင်း။
၃။ သမ္မတနှစ်ဦး ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်သို့ထွက်ခွာခြင်း။
၄။ သမ္မတသစ် ကတိသစ္စာပြုအခမ်းအနားပြုလုပ်ခြင်း။
၅။ သမ္မတဟောင်း ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်မှ ပြန်လည်ထွက်ခွာခြင်း။
၆။ မတ် ၃၀ ရက်နေ့ တွင် အင်န်အယ်လ်ဒီအစီအစဉ်ဖြင့် ညစာစားပွဲပြုလုပ်ခြင်း။

အင်န်အယ်လ်ဒီဘက်က အဆိုပြုချက်မှာ ဦးသိန်းစိန်နဲ့ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် သဘောတူ ထားတဲ့ သမ္မတနှစ်ဦး တာဝန်လွှဲပြောင်းခြင်းနဲ့ပတ်သက်တဲ့ အခမ်းအနားအစီအစဉ်မပါတော့ဘူး။ ကျွန်တော်တို့ကတော့ အခု အဆိုပြု ချက်ဟာ ကျွန်တော်တို့ဘက်က အဆိုပြုချက်ထဲမှာ သူတို့ လက်မခံနိုင် တာတွေပါနေလို့ ဆွေးနွေးပွဲတွေထုံးစံအရ ဈေးဆစ်တဲ့အနေနဲ့ အနိမ့်ဆုံး အချက်တွေကို ပြန်အဆိုပြုတာလို့သုံးသပ်လိုက်တယ်။

ဒါ့ကြောင့် အန်အယ်လ်ဒီဘက်က ဘာတွေလက်မခံနိုင်တာလဲဆိုတာသိဖို့ကြိုးစားတယ်။ တစ်ဖက် ကလည်း ကျွန်တော်တို့ အဆိုပြုချက်ထဲမှာပါတဲ့ အစီအစဉ်တစ်ချို့ရဲ့ နိုင်ငံရေး အနှစ်သာရကို ထပ်ရှင်းပြတယ်။

ပထမရှင်းပြရတဲ့အချက်က ဂုဏ်ပြုတပ်ဖွဲ့အလေးပြုတဲ့အစီအစဉ်နဲ့ သမ္မတသစ်က ဂုဏ်ပြုတပ်ဖွဲ့ ကို စစ်ဆေးမယ့်အစီအစဉ်ဖြစ်ပါတယ်။ ဂုဏ်ပြုတပ်ဖွဲ့ဆိုတာက နိုင်ငံတကာခေါင်းဆောင်များရဲ့ ချစ်ကြည်ရေးခရီးစဉ်များမှာလည်း သုံးတဲ့ ကြည်းရေလေဂုဏ်ပြုတပ်ဖွဲ့ဖြစ်ပါတယ်။ ကြည်းရေလေ ဂုဏ်ပြုတပ်ဖွဲ့က အရပ်သား သမ္မတသစ်ကို အလေးပြုခြင်း၊ သမ္မတသစ်ရဲ့ အစစ်ဆေး ခံခြင်း တို့ဟာ နိုင်ငံရေး အနှစ်သာရပါတဲ့ အတွက် သမ္မတဦးသိန်းစိန်က အဆိုပြု တာဖြစ်ပါတယ်။

ဒုတိယရှင်းပြတဲ့အချက်က သီဟာသနပလ္လင်ရှေ့မှာ တာဝန်လွှဲပြောင်းမှု ဆောင်ရွက်တဲ့ အစီအစဉ် ဖြစ်ပါတယ်။ သီဟာသနပလ္လင်ဆိုတာ မြန်မာဘုရင်များရဲ့ အချုပ်အခြာအာဏာသင်္ကေတဖြစ် ပါတယ်။ မန္တလေးနန်းတော်မှာရှိတဲ့ သီဟာသနပလ္လင်ကို ၁၈၈၅ ခုနှစ်မှ အိန္ဒိယကို ယူသွားခဲ့တယ်။ ၁၉ ၄၈ ခုနှစ် မတ်လ ၁၂ ရက်နေ့မှာ မြန်မာနိုင်ငံကို အခမ်းအနားနဲ့ပြန်လွှဲပေးတယ်။ သမ္မတအိမ် တော်မှာထားတယ်။ ၁၉ ၅၉ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၁၂ မှာ သမ္မတအိမ်တော်ကနေ အမျိုးသား ပြတိုက်ကို ရွှေ့ပြောင်းထားတယ်။ အခု သမ္မတအိမ်တော်မှာရှိတာက ပုံစံတူဖြစ်ပါတယ်။ ဒါ့ကြောင့် သီဟာသနပလ္လင်ရှေ့မှာသမ္မတ တာဝန်လွှဲပြောင်းတာဟာလည်း နိုင်ငံရေးအရရော၊ သမိုင်း ကြောင်းအရပါ အရေးကြီးပါတယ်။

တတိယရှင်းပြတဲ့အချက်ကတော့ အစိုးရအဖွဲ့အဟောင်းမှ အစိုးရအဖွဲ့သစ်ကို လက်ဖက်ရည်ပွဲ နဲ့ ဧည့်ခံတဲ့ကိစ္စပါ။ ကျွန်တော်တို့ဘက်က လက်ဖက်ရည်ပွဲနေရာချထားတဲ့အခါ ဝန်ကြီး သစ်နဲ့ ဝန်ကြီးဟောင်းတွေကို တွဲပြီးနေရာချဖို့စီစဉ်ထားတယ်။ အဓိကကတော့ ရုံးမှာ မျက်နှာချင်းဆိုင် တာဝန်မလွှဲပေမယ့်လည်း ပုဂ္ဂိုလ်ချင်းတွေ့ဆုံစကားပြောခွင့်ရအောင်စီစဉ်တာပါပဲ။

ဒါပေမယ့် ဦးဝင်းထိန်တို့ဘက်က အပြည့်အဝသဘောမတူသေးဘူး။ ပထမပိုင်း ပြည်ထောင်စု လွှတ်တော်မှာ သမ္မတသစ် ကတိသစ္စာပြုအခမ်းအနားကို ၂၀၁၁ ပုံစံအတိုင်းလုပ်ဖို့ သဘောတူ တယ်။ ဒါပေမယ့် အိမ်တော်မှာတော့ ဘာအခမ်းအနားမှမလုပ်ဘူး။ သမ္မတသစ်ရောက်လာရင် ဦးသိန်းစိန်နဲ့ ဇနီးဖြစ်သူက ကြိုဆို၊အိမ်တော်ကိုလိုက်ပြ၊ ဝန်ထမ်းတွေနဲ့မိတ်ဆက်ပေး။ ပြီးရင် ဦးသိန်းစိန်က သမ္မတအသစ် နဲ့ အဖွဲ့ကို လက်ဖက်ရည်ပွဲနဲ့ဧည့်ခံ ၊ ပြီးရင် သမ္မတဟောင်း ပြန်လည် ထွက်ခွာ ဖို့ တန်ပြန် အဆိုပြုတယ်။ ( ပုံ ၁)

သမ္မတနှစ်ဦးတာဝန်လွှဲပြောင်းရေးနဲ့ပတ်သက်ရင် အင်န်အယ်လ်ဒီဘက်မှာ ဒေါ်အောင်ဆန်း စုကြည်ရဲ့ သဘောထား က အရေးကြီးဆုံးဖြစ်နေတယ်။ တကယ်တော့ ဇန်နဝါရီလ ၂၆ ရက်နေ့ အစည်းအဝေးမှာ ဦးဝင်း ထိန် က ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်က ဦးလှထွန်းနဲ့ တွေ့ပြီး ဆွေးနွေး ချင်တယ်ဆိုပြီး အသိပေးတယ်။ ဦးလှထွန်းကလည်း သူ့အကြောင်းနဲ့ သူ ဒေါ်အောင်ဆန်း စုကြည်ရဲ့ ရုံးခန်းကို မသွားချင်ဘူး။ ကျွန်တော်ကသူတို့ နှစ်ယောက်မျက်နှာချင်းဆိုင်ဆွေးနွေးမှု မလုပ်ရတဲ့အတွက် အင်န်အယ်လ်ဒီ ဘက်က ဘာလိုချင်တယ်ဆိုတာကို တိတိကျကျ မသိရဘူးဖြစ်နေတယ်လို့ထင်တယ်။

ဒ့ါကြောင့် မတ်လ ၇ ရက်နေ့မှာ ကျွန်တော် တစ်ယောက်တည်း I 12 ကိုသွားပြီး ဦးဝင်းထိန်နဲ့တွေ့တယ်။ အလွတ်သဘောဆွေးနွေးတယ်။ အဲဒီမှာ စကားအသွားအလာအရ အစိုးရသစ်မှာ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်က ဝန်ကြီး တာဝန်ယူခဲ့မယ်ဆိုရင် သမ္မတသစ်က ဂုဏ်ပြုတပ်ဖွဲ့နဲ့ အလေးပြုခံချိန်မှာ ဒေါ်အောင်ဆန်း စုကြည် နောက်က ရပ်နေဖို့ဆိုတာ အဆင်မပြေ နိုင်ဘူး ဆိုတာ ရိပ်စားမိခဲ့တယ်။ နောက်ပြီး တာဝန်လွှဲပြောင်းအခမ်းအနားပြီးချိန်မှာ ဒေါ်အောင်ဆန်း စုကြည်က သမ္မတအိမ်တော်နဲ့ အိမ်တော်မှာရှိတဲ့ သမ္မတ၊ ဒုသမ္မတ ရုံးခန်း တွေကို စစ်ဆေးဖို့ ရှိတယ်ဆိုတာလည်း သိရတဲ့အတွက် လက်ဖက်ရည်ပွဲအစီအစဉ်နဲ့ ဦးသိန်းစိန် က သမ္မတသစ်ကို အိမ်တော်ကိုလိုက်ပြမယ့်ကိစ္စလည်းမဖြစ်နိုင်ဘူးဆိုတာနားလည်လိုက်တယ်။

အဲဒီအခြေအနေကို ကျွန်တော်တို့ ဘက်မှာ ပြန်လည်တင်ပြဆွေးနွေးပြီးတဲ့အခါ ကျွန်တော်တို့ ဘက်က ဂုဏ်ပြုတပ်ဖွဲ့နဲ့အလေးပြုတဲ့အစီအစဉ်၊ အခမ်းအနားအပြီးလက်ဖက်ရည်ပွဲနဲ့ ဧည့်ခံ တဲ့ အစီအစဉ်၊ သမ္မတသစ်ကို အိမ်တော်အတွင်းလိုက်လံရှင်းပြမယ့်အစီအစဉ်တွေကိုဖျက်လိုက် လိုက်ပြီး အဆိုပြုချက် အသစ်ကို ပြန်တင်ပြလိုက်တယ်။ ( ပုံ ၂)

ဒါတောင်မှ အဲဒီအစီအစဉ်မှာပါတဲ့ သမ္မတသစ်ရောက်လာတဲ့အချိန် ဝန်ကြီးအဟောင်း/ အသစ်တွေက တန်းစီ ကြိုဆိုမယ့်အစီစဉ်ကိုတော့ ဦးဝင်းထိန်တို့ဘက်က ပြန်လည်ညှိနှိုင်းတာနဲ့ ဖျက်လိုက်ပြီး ဝန်ကြီးတွေက တာဝန်လွှဲ ပြောင်းမယ့် သံတမန်ခန်းမဆောင်ထဲမှာ ကြိုတင် စောင့်ဆိုင်း ဖို့ ပြင်ဆင်ခဲ့ပါတယ်။

မတ်လ ၂၂ ရက်နေ့မှာတော့ နိုင်ငံတော်သမ္မတတာဝန်လွှဲပြောင်းရေးနဲ့ပတ်သက်ပြီး အဆုံးသတ် ညှိနှိုင်းမှုတွေလုပ်ပါတယ်။ အဲဒီမှာ ထူးခြားတာက လက်ရှိ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးတွေထဲက နယ်စပ် ရေးရာဝန်ကြီး ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးကျော်ဆွေနဲ့ ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီး ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးစိန်ဝင်း တို့က အစိုးရသစ်မှာ ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးနဲ့ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးအဖြစ်ပြန်လည်ပါဝင်မှာဆိုတော့ တာဝန် လွှဲပြောင်းတဲ့အခမ်းအနားမှာ ဘယ်ဘက်က ထိုင်မလဲဆိုပြီး စဉ်းစားကြတယ်။နောက်ဆုံးတော့ သူ တို့ နှစ်ယောက်က ဝန်ကြီးအသစ်အဖြစ် ကတိသစ္စာပြုပြီးသားဖြစ်တဲ့အတွက် အစိုးရသစ် ဘက် အခြမ်းမှာ ထိုင်ဖို့ စီစဉ်လိုက်ပါတယ်။

ဦးဝင်းထိန်တို့ဘက်က သီးခြားတင်ပြတာကတော့ တာဝန်လွှဲပြောင်းအခမ်းအနားညစာစားပွဲ အစီ အစဉ်ကို ဦးကျော်တင့်ဆွေကို တာဝန်ပေးထားတဲ့အတွက် လိုအပ်တာများ ကူညီစီစဉ်ပေးရန်။ တာဝန်လွှဲပြောင်းအခမ်းအနားကို ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်တက်မှာဖြစ်တဲ့အတွက် လုံခြုံရေး အတွက် လူငယ်ငါးဦး ကြိုတင်လာရောက်နိုင်ဖို့ စီစဉ်ပေးရန်၊ ညစာစားပွဲမှာ မီးရှုးမီးပန်း ပစ်ဖောက်လိုတဲ့အတွက် စီစဉ်ပေးရန်ဆိုတဲ့အချက်များဖြစ်ပါတယ်။

အဲဒီအဆိုပြုချက်ထဲမှာ ညစာစားပွဲကို အစိုးရအဖွဲ့ဟောင်းတွေ တက်ရောက်ဖို့ ဆွေးနွေးတာ မရှိခဲ့ဘူး။ ဖိတ်ကြားမှုလည်းမရှိဘူး။ ကျွန်တော်တို့ကလည်း အဲဒီညစာ စားပွဲအခမ်းအနားဟာ အင်န်အယ်လ်ဒီပါတီရဲ့ အောင်ပွဲခံညစာစားပွဲ ဖြစ်တယ် လို့ပဲနားလည်တယ်။ ဘယ်သူတွေ ဖိတ်ကြားမယ် ဆိုတာလည်း ဦးကျော်တင့်ဆွေပဲ စီစဉ်တာဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် နောက်ပိုင်းမှာ အစိုးရ အဖွဲ့ဝင်ဟောင်းတွေမလာဘူးဆိုပြီး ဝေဖန်တိုက်ခိုက်မှုတွေပေါ်ခဲ့တယ်။ ဦးဝင်းထိန်တို့က သူတို့ ဘက်က ဖိတ်ကြားမှုမလုပ်တာပါလို့ ရှင်းပြဖို့ကောင်းပေမယ့် မလုပ်ခဲ့ဘူး။

ကျွန်တော်တို့ဘက်က မီးရှုးမီးပန်းကိစ္စက လွဲလို့ အားလုံးစီစဉ်ပေးခဲ့ပါတယ်။ မီးရှုးမီးပန်းကတော့ တစ်နှစ်စာ အခမ်းအနားများ ( လွတ်လပ်ရေးနေ့၊ တပ်မတော်နေ့ စသည်ဖြင့် ) တွက်ချက်ဝယ်ယူ ထားရတာဖြစ်ပြီး တပ်မတော်နေ့အခမ်းအနားပြီးချိန်မှာ လက်ကျန်ရှိမှာမဟုတ်တော့တဲ့အတွက် လုပ်မပေးနိုင်ခဲ့ပါဘူး။

တာဝန်လွှဲပြောင်းရေးအခမ်းအနားအတွက် အဆင်ပြေပြေပူးပေါင်းဆောင်ရွက်နိုင်ဖို့ ကြိုးစားနေ ချိန်မှာ တစ်ဖက်မှာလည်း တာဝန်လွှဲပြောင်းရေး အကြိုကာလ အတွင်း စိတ်အနှောင့်အယှက် ဖြစ်စရာတွေလည်းကြုံခဲ့ပြန်တယ်။

( ဆက်လက်ဖော်ပြပါမည်။ )

၂၀၁၆ အလွှဲအပြောင်း (၇)

ဦးဝင်းထိန်တို့ဘက်က နှစ်ဘက်အဖွဲ့ကြား ဆွေးနွေးမှုမစတင်ခင်မှာပဲ ဝန်ကြီးဌာန တွေ ပြန်လည်ပြင်ဆင်ဖွဲ့ စည်းရေးအတွက် ကြိုတင်လေ့လာဖို့ အမြဲတမ်း အတွင်းဝန်တွေကို I 12 ခေါ်ပြီး ဝန်ကြီးဌာနအကြောင်းမေးချင်တယ်၊ ဝန်ကြီးရုံး တွေကို သွားကြည့်ချင်တယ် လို့ အကြောင်းကြားလာပါတယ်။

ဒါပေမယ့် ဝန်ကြီးဌာနတွေအကြောင်းရှင်းပြတဲ့အခါ ဝန်ကြီး၊ ဒုဝန်ကြီးတွေပဲ သိသင့်တဲ့အချက် အလက်တွေရှိတယ်။ အခု အစိုးရသစ်ဝန်ကြီးတွေကို ရွေးချယ်ခန့်ထားခြင်းမပြုရသေးတဲ့အတွက် အခြားပုဂ္ဂိုလ်တွေကို ရှင်းပြလို့မဖြစ်နိုင်ဘူး။ နောက် တစ်ချက်က လက်ရှိတာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ ဝန်ကြီးတွေရှိနေချိန်မှာ ဝန်ကြီးဌာနတွေကို သွားကြည့် မယ်ဆိုတာကလည်း အစဉ်အလာမရှိတဲ့ ကိစ္စဖြစ်နေပါတယ်။

ဒ့ါကြောင့် ကျွန်တော်တို့ဘက်က လောလောဆယ်ဆယ် လေ့လာနိုင်ဖို့ ဝန်ကြီးဌာန တစ်ခုချင်းရဲ့ဖွဲ့စည်းပုံ၊ လုပ်ငန်း တာဝန်၊ ဘတ်ဂျက် စသည်ဖြင့်လိုအပ်တဲ့ အချက်အလက်တွေ ပေးထားမယ်၊ ပြည် ထောင်စုလွှတ်တော်က ဝန်ကြီးအသစ်တွေ အတည်ပြုပြီးတဲ့အချိန်မှာ ဝန်ကြီးအသစ်တွေက သိချင်တာတွေရှိရင် အမြဲတမ်းအတွင်းဝန်တွေကို I 12 ကို လွှတ်ပေးမယ်၊ တရားဝင် အလွှဲ အပြောင်းကိုတော့ မတ် ၃၀ ရက်နေ့မှာလုပ်မယ်လို့ ပြန်ညှိတော့အဆင်ပြေ သွားပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က အတည်ပြုပြီးချိန်မှာ ဝန်ကြီးအသစ်တွေက ပါတီ အစည်းအဝေးတွေနဲ့ အလုပ်များနေတော့ အမြဲတမ်းအတွင်းဝန်တွေကိုခေါ်မေးတာ မရှိ သလောက်ပါပဲ။

၂၀၁၆ ဇန်နဝါရီ လ ၁၈ ရက်မှာ ဝန်ကြီးဦးလှထွန်းက ဝန်ကြီးဌာနအားလုံးက အမြဲတမ်း အတွင်းဝန် တွေနဲ့ အစည်းအဝေးလုပ်ပြီး ဌာနအလိုက်တာဝန် လွှဲပြောင်းရေး ပြင်ဆင်ထားမှုတွေကို စစ်ဆေး တယ်။ လိုအပ်တာတွေ ထပ်ညွှန်ကြားတယ်။ ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာန အမြဲတမ်းအတွင်း ဝန် ဦးမောင်မောင်ဝင်း ( ယခု ဒုတိယဝန်ကြီး၊ စီမံကိန်း၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် စက်မှုဝန်ကြီးဌာန) က ဘဏ္ဍာရေးလုပ်ထုံးလုပ်နည်းတွေနဲ့ပတ်သက်ပြီး ရှင်းပြတယ်။

ဇန်နဝါရီလ ၂၆ ရက်နေ့ တာဝန်လွှဲပြောင်းရေး ဒုတိယအကြိမ်အစည်းအဝေးမှာ ဦးလှထွန်းက ဝန်ကြီးဌာနအလိုက် တာဝန်လွှဲပြောင်းဖို့အတွက် ပြင်ဆင်ထားမှုအခြေအနေနဲ့ ဝန်ကြီးအသစ် တွေကို မတ်လ ၃၀ ရက်နေ့မှာ သက်ဆိုင်ရာဝန်ကြီးဌာနများအလိုက် အမြဲတမ်းအတွင်းဝန်တွေက စောင့်ကြိုရှင်းပြမှာဖြစ်ကြောင်း ရှင်းလင်းပြောကြားခဲ့တယ်။ ဦးဝင်းထိန်တို့ဘက်ကလည်း လက်ခံ ပါတယ်။ (အစိုးရသစ်လက်ထက်မှာလည်း ဝန်ကြီးအပြောင်းအလဲဖြစ်တဲ့အခါ အမြဲတမ်းအတွင်း ဝန်တွေက ဦးဆောင်ပြီး ဌာနအကြီးအကဲတွေက ဝန်ကြီးအသစ်ကို ရှင်းလင်း လွှဲပြောင်းပေး တဲ့ စနစ်ကို ပဲဆက်ကျင့်သုံးနေတယ်လို့သိရပါတယ်။ )

ဝန်ကြီးအသစ်တွေကို မတ် ၃၀ ရက်နေ့မှ တာဝန်လွှဲမယ်လို့ သဘောတူထားပေမယ့် ပြန်ကြား ရေး ဝန်ကြီးဌာနက ထူးခြားတဲ့အခြေအနေဖြစ်နေတယ်။ မတ် ၃၀ ရက်နေ့ ည ၈ နာရီ မြန်မာ့ အသံနှင့် ရုပ်မြင်သံကြားသတင်းနဲ့ မတ် ၃၁ ရက်နေ့ နိုင်ငံပိုင် သတင်းစာတွေမှာ တာဝန် လွှဲပြောင်း မှု အခမ်းအနားနဲ့ပတ်သက်တဲ့ သတင်းတွေဖော်ပြရမယ်။ တာဝန်လွှဲပြီးပြီဖြစ်တဲ့အတွက် ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးအသစ်က အစိုးရသစ်ရဲ့ ပြန်ကြားရေးမူဝါဒနဲ့အညီဖော်ပြ နိုင်အောင် ကြီးကြပ် ရမှာဖြစ်ပါတယ်။

ဒီတော့ ဝန်ကြီးအသစ်ဒေါက်တာဖေမြင့်က မတ် ၃၀ သမ္မတ တာဝန်လွှဲပြောင်းမှုပြီးမှ အလုပ်စလုပ် လို့မရဘူး။ အခမ်းအနားသတင်းထုတ်ပြန်နိုင်ဖို့အတွက် ကြိုတင်ပြင်ဆင်ရမယ်။ ဒ့ါကြောင့် သမ္မတ ဦးသိန်းစိန် ကို တင်ပြပြီး မတ် ၂၈ ရက်နေ့မှာ ဆရာဖေမြင့်ကို ဝန်ကြီးဌာနမှာ အစည်းအဝေးတက်ဖို့ ဖိတ်တယ်။

ကျွန်တော်နဲ့ ဌာနအကြီးအကဲတွေက ဆရာဖေမြင့်ကို ဝန်ကြီးဌာနနဲ့ပတ်သက်တဲ့ ကိစ္စ အားလုံး၊ ဆောင်ရွက်ဆဲလုပ်ငန်းများ နဲ့ ဥပဒေကြမ်းပြုစုမှုအခြေအနေတွေကို ရှင်းပြတယ်။ အဲဒါဟာ တာဝန်လွှဲပြောင်းအစည်းအဝေးလို့သတ်မှတ်ရင်လည်းရပါတယ်။ နောက်တော့ မတ် ၂၉ မှာ ဆရာဖေမြင့်နဲ့ နိုင်ငံပိုင် မီဒီယာများက အယ်ဒီတာတွေ မတ် ၃၀ ရက် နေ့ အခမ်းအနားနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ညှိနှိုင်း အစည်းအဝေးလုပ်ဖို့ စီစဉ်ပေးတယ်။ မတ် ၂၉ ရက်နေ့ အစည်းအဝေး ကို ကျွန်တော်မတက်တော့ဘူး ၊ ဆရာဖေမြင့်ပဲ ဦးစီးပြီးလုပ်တယ်။

အဲဒီအချိန် က ဝန်ကြီးအသစ်တွေဟာ နေ့စဉ်လိုလို လွှတ်တော်ကို သွားပြီး ဒေါ်အောင်ဆန်း စုကြည်နဲ့ တွေ့ရ တော့ ဆရာဖေမြင့် သွားရတာအဆင်ပြေအောင် မတ်လ ၂၈ ရက်နေ့ထဲက ဝန်ကြီးရုံးက ကား တစ်စီး ဆရာဖေမြင့်ကို တွဲပေးထားလိုက်တယ်။ ဒါ့ကြောင့် အစိုးရသစ် ဝန်ကြီး တွေထဲမှာ ဆရာ ဖေမြင့်က နှစ်ရက်စောပြီး တာဝန်ယူရတယ်။ ဝန်ကြီး အားလုံးထက် နှစ်ရက် စီနီယာကျတယ် လို့တောင်ပြောလို့ရတယ်။

တာဝန်လွှဲပြောင်းရေးအဖွဲ့နှစ်ဖွဲ့အတွက် အရေးကြီးဆုံးလုပ်ငန်းက သမ္မတ နှစ်ယောက် တာဝန်လွဲှ ပြောင်းခြင်း အခမ်းအနားကို စီစဉ်ဖို့ဖြစ်ပါတယ်။ သမ္မတ ဦးသိန်းစိန်နဲ့ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးချိန်မှာ လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက် မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမိုင်းမှာ မရှိဘူးသေးတဲ့ တာဝန်လွှဲပြောင်းမှုအခမ်းအနားဖြစ်တဲ့အတွက် မှတ်တမ်းဖြစ်အောင်လုပ်ချင်တယ်၊ စနစ်တကျ လုပ်ချင်တယ်လို့ သဘောတူခဲ့ဲကြတယ်။

ကျွန်တော်တို့ အဖွဲ့က သမ္မတ တာဝန်လွှဲပြောင်းရေးအခမ်းအနားနဲ့ပတ်သက်ပြီး ပါလီမန် ခေတ်က နိုင်ငံတော်သမ္မတ တာဝန်လွှဲပြောင်းတဲ့အခမ်းအနားများနဲ့ အမေရိကန်သမ္မတ တာဝန်လွှဲပြောင်းခြင်းအခမ်းအနား တွေကို အခြေခံပြီး စဉ်းစားပါတယ်။ ဦးသိန်းစိန်ကလည်း နိုင်ငံ ရေးအနှစ်သာရ ပါအောင် ထည့်သွင်းသင့်တဲ့အချက်တွေကို ညွှန်ကြားပါတယ်။

အဲဒီအချက်အလက်တွေကို အခြေခံပြီး အစီအစဉ်မူကြမ်းဆွဲတယ်။ အင်န်အယ်လ်ဒီကိုယ်စားလှယ် အဖွဲ့ကို တင်ပြနိုင်ဖို့အတွက် Power Point ပြင်ဆင်တယ်။ သမ္မတ တာဝန်လွှဲပြောင်းခြင်းနဲ့ ပတ် သက်တဲ့ အစဉ်အလာများနဲ့ သီဟာသနပလ္လင်၊ သမ္မတ စလွယ်တို့နဲ့ပတ်သက်တဲ့ သမိုင်းကြောင်းများ ကို ဦးဇော်ဌေး က အသေးစိတ်သုတေသနလုပ်ပြုစုပါတယ်။

ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၄ ရက်နေ့ အစည်းအဝေးမှာ ဦးလှထွန်းက သမ္မတတာဝန်လွှဲပြောင်းအခမ်းအနား နဲ့ပတ်သက်ပြီး ကျွန်တော်တို့ဘက် က လျာထားချက်ကို အတိုချုပ်ရှင်းပြတယ်။ ဦးဇော်ဌေးက Slide တွေနဲ့ အသေးစိတ်ရှင်းပြတယ်။

ကျွန်တော်တို့တင်ပြတဲ့ အစီအစဉ်မူကြမ်း အကျဉ်းချုပ်က အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်ပါတယ်-

၁။ သမ္မတသစ်နှင့် ဒုတိယသမ္မတသစ်များ ကတိသစ္စာပြုခြင်း၊ သမ္မတသစ် မိန့်ခွန်းပြောခြင်း များကို ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်တွင် ၂၀၁၁ အစဉ်အလာအတိုင်းပြုလုပ်ခြင်း။
၂။ သမ္မတသစ် နှင့်အစိုးရအဖွဲ့သစ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်မှ သမ္မတ အိမ်တော်သို့ ထွက်ခွာ ခြင်း။ ( ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးသစ်များက ကြိုတင်ထွက်ခွာလာရန်)
၃။ သမ္မတ ဦးသိန်းစိန် က သမ္မတ အိမ်တော်မှစောင့်ကြိုခြင်း။
၄။ သမ္မတနှစ်ဦးကို တပ်မတော်ကြည်းရေလေ ဂုဏ်ပြုတပ်ဖွဲ့ က အလေးပြုခြင်း။ သမ္မတ အသစ်က ဂုဏ်ပြုတပ်ဖွဲ့ကို စစ်ဆေးခြင်း ( လက်ရှိ ဝန်ကြီးများက အလေးပြုခံစင်မြင့်၏ လက်ဝဲဖက်၊ ဝန်ကြီးအသစ်များက အလေးပြုခံစင်မြင့် ၏ လက်ယာဘက်တွင် နေရာယူရန်)
၅။ သမ္မတနှစ်ဦးက ဝန်ကြီးအဖွဲ့များကို အပြန်အလှန် မိတ်ဆက်ပေးခြင်း။
၆။ သံတမန်ခန်းမဆောင် သီဟာသနပလ္လင်ရှေ့တွင် တာဝန်လွှဲပြောင်းအခမ်းအနားပြုလုပ်ခြင်း။
၇။ အစိုးရအဖွဲ့အဟောင်းမှ အစိုးရအဖွဲ့သစ်ကို လက်ဖက်ရည်ပွဲဖြင့်ဧည့်ခံခြင်း။
၈။ သမ္မတဦးသိန်းစိန်နှင့် ဇနီးက သမ္မတသစ်နှင့် ဇနီးကို သမ္မတ အိမ်တော်ဝန်ထမ်းများနှင့် မိတ်ဆက်ပေးခြင်း၊ သမ္မတအိမ်တော်ကို လှည့်လည်ပြသခြင်း။
၉ ။ သမ္မတဟောင်း ဦးသိန်းစိန်ပြန်လည်ထွက်ခွာခြင်း။

ဦးဝင်းထိန်တို့က ပြန်လည်ဆွေးနွေးတာမရှိဘူး။ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို တင်ပြပြီးမှ ဒေါက်တာ မျိုးအောင်က တဆင့်အကြောင်းပြန်မယ်လို့ ပြောခဲ့တယ်။ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၈ ရက်နေ့မှာတော့ အင်န်အယ်လ်ဒီဘက်က သူတို့လုပ်ချင်တဲ့ အခမ်းအနားအစီအစဉ်ကို ပြန်ကြားခဲ့ပါတယ်။

( ဆက်လက်ဖော်ပြပါမည်။ )

၂၀၁၆ အလွှဲအပြောင်း (၆)

အစိုးရသစ်နှစ်ခု တာဝန်လွှဲဖို့ပြင်ဆင်တဲ့အခါ ဝန်ကြီးအသစ်/အဟောင်းဘယ်လိုတာဝန်လွှဲမ လဲ ဆိုတာကို လည်း ကျွန်တော်တို့ဘက်က ကြိုတင်လေ့လာခဲ့တယ်။ ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံက ၁၉ ၄၈ – ၁၉ ၆၂ အထိ ဗြိတိသ ျှပုံစံကို အခြေခံတဲ့ ပါလီ်မန်ဒီမိုကရေစီစနစ်ကို ကျင့်သုံးခဲ့ပြီး ၂၀၁၁ ခုနှစ်က စပြီး အမေရိကန်ပုံစံ ကို အခြေခံတဲ့ သမ္မတ ဦးဆောင်တဲ့ အုပ်ချုပ်ရေးစနစ်ကို ကျင့်သုံး နေတာဖြစ်ပါတယ်။

ဒါ့ကြောင့် ကျွန်တော်တို့က ကိုယ့်နိုင်ငံရဲ့ အစဉ်အလာကို လေ့လာသလို ဗြိတိသ ျှ နဲ့ အမေရိကန် တာဝန်လွှဲပြောင်းမှုပုံစံနှစ်ခုကိုလည်း အဓိက ထား လေ့လာခဲ့တယ်။

ဗြိတိသ ျှ စနစ်ကတော့ ရှင်းတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲ ပြီးတာနဲ့ အစိုးရဟောင်းရော၊ လွှတ် တော်အဟောင်းပါ အလိုလို သက်တမ်း ကုန်သွားတယ်။ လက်ရှိအာဏာရပါတီက ရွေးကောက်ပွဲ မှာ ရှုံးတယ်ဆိုရင် လက်ရှိဝန်ကြီးချုပ်က ဘုရင်/ဘုရင်မ ဆီကို သွားပြီး ရွေးကောက်ပွဲရှုံးတဲ့ အတွက် သူ့အစိုးရ နှုတ်ထွက်မယ်ဆိုတာကို တင်ပြတယ်။ ဘုရင်/ဘုရင်မက အဲဒီတင်ပြချက်ကို လက်ခံပြီး အနိုင်ရပါတီခေါင်းဆောင်ကို ဖိတ်ခေါ်တယ်။ ရောက်လာတဲ့အခါ အစိုးရသစ်ဖွဲ့ဖို့ တာဝန်ပေးတယ်။

ဝန်ကြီးချုပ် အဟောင်းနဲ့ အသစ် တွေ့ဖို့မလိုဘူး။ အခမ်းအနားနဲ့တာဝန်လွှဲတာမရှိဘူး။ ဝန်ကြီး ချုပ် အဟောင်းက နန်းတော်ကို လာတဲ့အခါ ဝန်ကြီးချုပ် အဆောင်အယောင်ကားလာတယ်။ ဝန်ကြီးချုပ် ရဲ့ အတွင်းဝန်လိုက်လာတယ်။ သူက နိုင်ငံရေးသမားမဟုတ်ဘူး။ နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်း အရာရှိကြီး ဖြစ်ပြီး တရားဝင်အခေါ်အဝေါ်က Principal Private Secretary ဖြစ်ပါတယ်။ ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်းက ဘုရင်မနဲ့တွေ့ပြီး နန်းတော်ကပြန်တော့ အခြားကားတစ်စီးနဲ့ပြန်ရတယ်။ ဝန်ကြီးချုပ်ကားနဲ့ အတွင်းဝန်ကို နန်းတော်မှာထားခဲ့ရတယ်။

ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်းနန်းတော်ကပြန်သွားချိန်မှာ အနိုင်ရပါတီခေါင်းဆောင် နန်းတော် ကိုရောက်လာတယ်။ ဘုရင်/ဘုရင်မနဲ့တွေ့ပြီး ပြန်ထွက်လာတဲ့အခါ ဝန်ကြီးချုပ်ရဲ့ အတွင်း ဝန်က သူ့ကို စောင့်နေတယ်။ ပြီးတာနဲ့ ဝန်ကြီးချုပ်အဆောင်အယောင်ကားပေါ်တင်ပြီး ဝန်ကြီးချုပ် ရုံးလည်းဖြစ်၊ နေအိမ်လည်းဖြစ်တဲ့ အမှတ် ၁၀ ဒေါင်းနင်းလမ်းကို ခေါ်သွားတယ်။ အဲဒီမှာ ဝန်ကြီးချုပ်ရုံးအဖွဲ့နဲ့ အိမ်တော်ဝန်ထမ်းတွေက စောင့်နေတယ်။ သူတို့နဲ့ ဝန်ကြီးချုပ်ကို မိတ်ဆက်ပေးတယ်။ ရုံးလုပ်ငန်းတွေရှင်းပြတယ်။ အဲဒီနေ့မှာ ဝန်ကြီး၊ ဒုဝန်ကြီးတွေကလည်း ကိုယ့်ဝန်ကြီးဌာန ကိုယ်သွားကြတယ်။ အမြဲတမ်းအတွင်းဝန်တွေက ကြိုဆိုရှင်းပြပြီး အစိုးရသစ် လုပ်ငန်းစလုပ်တယ်။

အမေရိကန်နိုင်ငံရဲ့ သမ္မတရွေးကောက်ပွဲ က နိုဝင်ဘာလရဲ့ ပထမဆုံး အင်္ဂါနေ့မှာကျင်းပတယ်။ သမ္မတ တာဝန်လွှဲပြောင်းတာက ၁၉ ၃၇ ခုနှစ်မတိုင်မီအထိ မတ်လ ၄ ရက်နေ့မှာလုပ်တယ်။ နောက်တော့ ဇန်နဝါရီလ ၂၀ ရက်နေ့မှာလုပ်တယ်။ ဒီတော့ တာဝန်လွှဲပြောင်းမှုအတွက် ပြင်ဆင်ချိန် တစ်လကျော်ရတယ်။ တာဝန်လွှဲပြောင်းမှုနဲ့ပတ်သက်ပြီး Presidential Transition Act of 1963 အရဆောင်ရွက် တယ်။

တာဝန်လွှဲပြောင်းမှုကို အစိုးရဌာနတစ်ခုဖြစ်တဲ့ General Services Administration (GSA) က ကူညီပံ့ပိုးပေးတယ်။ ပံ့ပိုးတယ်ဆိုတာက သမ္မတသစ်အဖြစ်ရွေးချယ်ခံရသူရဲ့ တာဝန်လွှဲပြောင်း ရေး အဖွဲ့အတွက်လိုအပ်တဲ့ ရုံးသုံးပစ္စည်းကအစ ရုံးခန်းအလယ် လုံခြုံရေးအဆုံးအားလုံး လုပ်ပေးရတာဖြစ်ပါတယ်။

သမ္မတ နှစ်ဦးအလွှဲအပြောင်းကို အခမ်းအနားနဲ့လုပ်တယ်။ သမ္မတအသစ်နဲ့ အဟောင်း အိမ်ဖြူ တော် မှာဆုံပြီး အိမ်ဖြူတော်အကြောင်းရှင်းပြ၊လက်ဖက်ရည်အတူသောက်၊ ဓာတ်ပုံအရိုက်ခံပြီး တော့ ကတိသစ္စာပြုမယ့်နေရာကို သွားတယ်။ အဲဒါက လူထုပရိသတ်တက်ရောက်တဲ့အခမ်း အနားဖြစ်တယ်။ လွှတ်တော်ရှေ့ကွင်းပြင်မှာလုပ်တယ်။ သမ္မတသစ်၊ လက်ရှိသမ္မတအပြင် ကျန်တဲ့ သမ္မတဟောင်းတွေလည်း တက် ရောက်တယ်။ သမ္မတသစ်က ကတိသစ္စာပြုသလို မိန့်ခွန်းလည်းပြောတယ်။

ဝန်ကြီး၊တွေတာဝန်လွှဲတာကျတော့ အတော်ရှုပ်ထွေးတယ်။ ဝန်ကြီးတွေက အထက်လွှတ်တော် ( ဆီးနိတ်) အတည်ပြုချက်ရမှခန့်အပ်ရတာဆိုတော့ သမ္မတတာဝန်လွှဲ တဲ့ နေ့မှာ အချို့ ဝန်ကြီးအသစ်တွေတာဝန်မယူနိုင်သေးဘူး။ သမ္မတသစ်ခန့်တာနဲ့ ဝန်ကြီးဟောင်းတွေက ထွက်သွားပြီ။ ဌာနအလိုက် ရာထူးအမြင့်ဆုံး နိုင်ငံ့ ဝန်ထမ်းက တာဝန်ယူထားရတယ်။ ဝန်ကြီးအသစ် ကို လွှတ်တော်က အတည်ပြုပြီးတဲ့အချိန်မှာ သူ့ကို လွှဲပေးတယ်။ ဝန်ကြီးအသစ် မခန့်ရ သေးပေမယ့်လည်း သက်ဆိုင်ရာ ဌာန တာဝန်ခံတွေက သမ္မတသစ်ရဲ့ တာဝန်လွှဲပြောင်း အဖွဲ့ကို သွားတွေ့ပြီးဌာနနဲ့ပတ်သက်တဲ့အချက် တွေကို ကြိုရှင်းပြရတယ်။

မြန်မာနိုင်ငံမှာတော့ ပါလီမန်ဒီမိုကရေစီခေတ်မှာ နိုင်ငံအကြီးအကဲဖြစ်တဲ့ သမ္မတကို ပါလီမန်က ရွေးပြီးတဲ့အခါ သမ္မတ အဟောင်းနဲ့အသစ် တာဝန်လွှဲတဲ့ အခမ်းအနားတွေကျင်းပဖူးတယ်။ အာဏာရပါတီက ရွေးကောက်ပွဲ မရှုံးဖူးတဲ့အတွက် ဝန်ကြီးချုပ် တာဝန်လွှဲတာတော့မရှိဘူး။ လမ်းစဉ်ပါတီခေတ်မှာ ဦးနေဝင်း၊ဦးစန်းယု၊ ဦးစိန်လွင်၊ ဒေါက်တာမောင်မောင် သမ္မတ တာဝန်ကို အခမ်းအနားနဲ့လွှဲတာမရှိဘူး။ ဝန်ကြီးချုပ် ဦးစိန်ဝင်း၊ဦးမောင်မောင်ခ၊ သူရ ဦးထွန်းတင်တို့ လည်း အခမ်းအနားနဲ့တာဝန်လွှဲတာမရှိဘူး။

ဝန်ကြီးတွေ အနားယူ/ နုတ်ထွက်ရင်လည်း အဟောင်းနဲ့အသစ် မျက်နှာချင်းဆိုင်ထိုင်၊ တာဝန် လွှဲ တာမရှိဘူး။ အဟောင်းက ထွက်သွား၊ အသစ်ရောက်လာတဲ့အခါ ၁၉ ၇၂ ခုနှစ်မတိုင်မီအထိ အတွင်းဝန်၊ နောက်ပိုင်းတော့ ရုံးအဖွဲ့မှူးက ဌာနအကြောင်းရှင်းပြပါတယ်။

အဲဒီလို နိုင်ငံတကာအစဉ်အလာများနဲ့ မိမိနိုင်ငံရဲ့ အတွေ့အကြုံများကို မူတည်ပြီး ဦးလှထွန်းက သမ္မတ အလွှဲအပြောင်းကို အခမ်းအနားနဲ့လုပ်မယ်။ ဝန်ကြီးဌာနတွေကတော့ ဝန်ကြီးအသစ်တွေ ကို အမြဲတမ်းအတွင်းဝန်တွေက ရှင်းလင်းတင်ပြပြီးလွှဲပြောင်းပေးမယ်လို့ ဆုံးဖြတ်တယ်။ အမေရိကန်နဲ့ ဗြိတိန် ပေါင်းစပ်ပုံစံပေါ့။ သမ္မတဦးသိန်းစိန်ကလည်း အဲဒီအဆိုပြုချက်ကို အတည်ပြုလိုက်ပါတယ်။

နောက်တစ်ချက်က တပ်မတော်အစိုးရက ၂၀၁၁ ဦးသိန်းစိန်အစိုးရသစ်ကို ၂၀၁၁ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့မှာ စတင်တာဝန်ထမ်းဆောင်ဖို့ စီစဉ်တာကလည်း ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့မှာ စမယ့် ဘတ်ဂျက်အသစ် နဲ့ အတူ လုပ်ငန်းစနိုင်အောင်ဖြစ်ပါတယ်။ ၂၀၁၆ မှာလည်း ဒီလိုပုံစံပဲဖြစ်ပါ တယ်။ ( အင်န်အယ်လ်ဒီအစိုးရ လက်ထက်မှာ ဘတ်ဂျက်နှစ်အစကို အောက်တိုဘာ ၁ ရက်ပြောင်းထားတော့ အဲဒီ ရည်ရွယ် ချက် တော့မရနိုင်တော့ဘူး)

ဒါ့ကြောင့် ၂၀၁၆ မတ်လ ၃၀ ရက်နေ့တာဝန်လွှဲပြောင်းမယ့် အချိန်မှာ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် က အတည်ပြုထားပြီး အများပြည်သူသိအောင်လည်း ထုတ်ပြန်ထားတဲ့ ၂၀၁၆ – ၂၀၁၇ အမျိုးသား စီမံကိန်းဥပဒေနဲ့ ၂၀၁၆ – ၂၀၁၇ ဘတ်ဂျက်ကလည်း အသင့်ဖြစ်နေပြီ။ အမြဲတမ်း အတွင်းဝန် တွေက ဝန်ကြီးဌာနအလိုက် ၂၀၁၅-၂၀၁၆ ဘတ်ဂျက်စာရင်းချုပ်ဖို့၊ ဝန်ထမ်းရေးရာ၊ စီမံရေးရာ နဲ့ ဆောင်ရွက်ဆဲစီမံကိန်းတွေကို ပြုစုထားပြီး ဝန်ကြီးအသစ်တွေကို ရှင်းပြဖို့ ပဲကျန်မှာဖြစ်ပါတယ်။

ဒါပေမယ့် အင်န်အယ်လ်ဒီဘက်မှာလည်း ဝန်ကြီးများတာဝန်လွှဲပြောင်းရေးနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ကျွန်တော်တို့ မတူကွဲပြားခြားနားတဲ့ စဉ်းစားမှုတွေ ရှိနေတယ်။

(ဆက်လက်ဖော်ပြပါမည်။ )