ခေတ်သုံးခေတ် ကားဆရာ

ဗင်ကားလေးက အငှားကားထဲမှာတော့ အတော်သန့်တယ် လို့ ပြောရမယ်။ ကားအတွင်း ပိုင်း က သန့်ရှင်းသလို ကားသမားနေရာကိုလည်း ကိုဗစ်ကာကွယ်ရေးအတွက် ပလတ်စတစ်နဲ့ ကာ ထားတယ်။ ခုံနောက်မှီမှာ ကိုဗစ်ရောဂါကာကွယ်ရေးအတွက် လက်ဆေးဖို့ ၊ နှာခေါင်းစည်း တပ်ဖို့ သတိပေးတဲ့ စတစ်ကာ ကပ်ထားတယ်။ ရှေ့ထိုင်ခုံနှစ်ခုကြားမှာ လက်သန့်ဆေးရည် ဘူး လေး ရှိတယ်။ ခရီးသည်တွေ လိုအပ်ရင် ဖုန်းအားသွင်းနိုင်ဖို့ အားသွင်းကြိုးလေးတစ်ချောင်း ရှိ တယ်။

ကားဆရာက ရှပ်အကျီ ၤအဖြူ လည်ကတုံး လက်တို၊ ဆံပင်တိုတိုနဲ့ဆိုတော့ သူ့ပုံက အငှားယာဉ်မောင်း ထက် ရုံးဝန်ထမ်း တစ်ယောက်နဲ့ ပိုတူတယ်။ စကားပြောကြည့်တော့ နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းဟောင်း ဆိုတာ သိလိုက်ရတယ်။ကျွန်တော့်ကို ဘယ်သူမှန်းမသိပါဘူး။ ဒါပေမယ့် ကျွန်တော်လည်းဝန်ထမ်းဟောင်း ဆိုတာ ပြောပြ လိုက်တော့ စကားပြောလို့ပိုကောင်းသွားတယ်။

သူကအငှားယာဉ်မောင်းဘဝကို ရောက်တာ မကြာသေးဘူး။ ရှစ်လ ကိုးလလောက်ပဲရှိသေးတယ်။ ဒီကားက ဂက်စ်ကား။ တစ်နေ့ အုံနာခ တစ်သောင်းရှစ်ထောင် ပြင်ငြိမ်း နဲ့ ယူပြီးမောင်းနေတာ။ ပြင်ငြိမ်း ဆိုတာက အုံနာက အကုန်ပြင်ပေးတယ်။ ကားဆရာက ဘာမှ စိုက်ဖို့မလိုဘူး။ ဒီကားကို သူစယူ တော့ အုံနာကြေးက တစ်သောင်းနှစ်ထောင်။ အခု ဆီဈေးတွေတက်တော့ ဂက်စ်ကား အုံနာခတွေ လည်း လိုက်တက်လာတယ်။ ဒါပေမယ့် အုံနာကို ဈေးမဆစ်ရဲဘူး။ ကိုယ်မယူရင် လည်း ဂက်စ် ကားဆိုရင် မောင်းချင်တဲ့သူတွေက တန်းစီနေတာဆိုပဲ။

အခု ဆီဈေးတွေပြန်ကျနေပေမယ့် အုံနာခက မကျသေးဘူးတဲ့။ “ဆီဈေးကျတယ်ဆိုတာ လည်း နှစ်ထောင်အောက်ရောက်တာကို ပြောတာပါဗျာ၊ လူ့စိတ်ကလည်း အတော်ထူးဆန်းတယ်။ တစ်လီတာ နှစ်ထောင်ကျော်နဲ့ ဒုက္ခရောက်နေတော့ နှစ်ထောင်အောက်ရောက်တာကို ဝမ်းသာ နေပြန်ရော၊ အရင်က နိုင်တီတူး တစ်လီတာ ငါးရာကျော် ခြောက်ရာ နဲ့ရခဲ့ဖူးတာတောင်မေ့သွား ကြပြီ” လို့ ကားဆရာက သုံးသပ်တယ်။

ခင်ဗျားက ဂက်စ်ကားဆိုတော့ ပြောအားရှိတာပေါ့ဗျာ လို့ ဆိုတော့ ကျွန်တော်တို့လည်း တန်းစီရတဲ့ ဒုက္ခ၊ ပေါင်မပြည့်တဲ့ ဒုက္ခတွေရှိပါတယ်၊ ဆီသမားကလည်း ဆီဖိုးက ရှာလို့ရတာ ရဲ့ တစ်ဝက်၊ ဂက်စ်သမားကလည်း အုံနာခ က တစ်ဝက်ပါပဲ လို့ ပြောတယ်။ ဒါ့ကြောင့် ကားခ တွေ လည်းဈေးတက်တာပေါ့ ဆိုတော့ ရယ်တယ်။ တကယ်လည်း အရင်က သုံးထောင့်ငါးရာ လေးထောင် ပေးရတဲ့ ခရီးကို ခြောက်ထောင်ပေးပြီး စီးနေရတာကိုး။ Grab မဝင်ဘူးလား လို့ မေးတော့ ၂၀% ပေးရတာ မကိုက်ဘူး။ ကိုယ့်ကားနဲ့ ကိုယ်ဆိုရင်တော့ မဆိုးပါဘူးလို့ ဆိုတယ်။

ကားဆရာက ဝန်ထမ်းဘဝမှာ ပဲခူးတိုင်းထဲက ခရိုင်မြို့တစ်မြို့မှာ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့တယ်။ ရန်ကုန်ဇာတိဆိုပေမယ့် သူ့ဝန်ထမ်းဘ၀ နှစ်နှစ်ဆယ်ကျော်က ပဲခူးတိုင်းထဲမှာပဲ ကျင်လည်ခဲ့တာ။ မြို့နယ်အဆင့်ကနေ ခရိုင်အဆင့်အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့တယ်။ သားသမီး နှစ်ယောက် ရှိတယ်။ သမီးကြီးက သူ့အိမ်ထောင်နဲ့ သူ၊ သားအငယ်ကတော့ လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်လလောက်က နိုင်ငံခြားမှာ အလုပ်လုပ်ဖို့ထွက်သွားတယ်။ “ ကိုယ်ကတော့ ငွေဘယ်တတ် နိုင်မလဲ၊ ဟိုရောက်မှ လစာနဲ့ ပြန်ဆပ်ရမှာ၊ ခြောက်လလောက်တော့ ချွေချွေတာတာနဲ့ နေရ မှာ ပေါ့။ နောက်ဆိုရင်တော့ အဖေ၊ အမေကို ပြန်ထောက်နိုင်မှာပါ” လို့ မေ ျှာ်လင့်ချက်အပြည့်နဲ့ ပြော တယ်။

စကားခဏပြတ်သွားပြီးတော့မှ “ ပတ်စပို့ရုံးမှာ ၊ သံရုံးတွေမှာ တန်းစီနေတဲ့ ကလေးတွေ အများ ကြီးပဲ၊ နောင်ဆိုရင် လူကြီးတွေပဲ ကျန်ခဲ့တော့မယ်ထင်တယ်” လို့ ပြောတယ်။ ဒီတစ်ခါ တော့ သူ့လေသံ က စိတ်ပျက်အားလျော့တဲ့ အသံဖြစ်သွားတယ်။

ကားဆရာရဲ့ အရွယ်က ပင်စင်ယူရမယ့်အရွယ်တော့မဟုတ်သေးဘူး။ တိုက်ရိုက်မေးရမှာလည်း အားနာတော့ ကျန်းမာရေးကြောင့် နားလိုက်တာလား လို့ မေးကြည့်လိုက်တဲ့အခါ မဟုတ်ဘူး၊ လုပ်ရတာမပျော်လို့ ထွက်လိုက်တာလို့ ဆိုတယ်။

သူက CDM ဖြစ်လို့ ထွက်တာမဟုတ်ဘူးလို့လည်း ပွင့် ပွင့်လင်းလင်းပဲ ပြောတယ်။ ဒါပေမယ့် ဝန်ထမ်းဆိုတာက လူတွေနဲ့ ဆက်ဆံရတာဆိုတော့ လူ တွေ အမြင်မကြည်ရင် လုပ်ရတာ အဆင် မပြေဘူးပေါ့ဗျာ လို့ ဆိုတယ်။ ဒီလိုနဲ့ တာဝန်ကျ တဲ့မြို့ မှာနေတဲ့ ခြံကွက်ကို ရောင်း၊ ရန်ကုန်ကို ပြောင်းလာပြီး အငှားကား မောင်းတော့တာပဲ။

လုပ်သက် နှစ်ဆယ်ကျော်သူ့ဝန်ထမ်းဘဝကို လူတွေက မကြိုက်ပေမယ့် အလိုက်သင့် နေ တဲ့ခေတ်၊ နည်းနည်းအမြင်ကောင်းလာတဲ့ခေတ်၊ ဝိုင်းကူတဲ့ခေတ်၊ ခေတ် သုံးခေတ် ကို ဖြတ်ခဲ့ တယ် ဆိုပြီး ဆစ်ပိုင်းပြတယ်။

သူတို့ဌာနက ရုံးပေါ်ကနေ စာနဲ့လုပ်ရတဲ့ ဌာန မ ဟုတ်ဘူး၊ လူကြားထဲဆင်းပြီး လုပ်ရတဲ့ ဌာနဆိုတော့ လူတွေက ငါတို့ အစိုးရ ဆိုပြီး စိတ်ပါလက်ပါ ဝိုင်းကူ ရင် ပိုအောင်မြင် တာပေါ့ ဆိုပြီး သူ့အတွေ့အကြုံကို ပြောတယ်။ ပြီးတော့မှ ခေတ်မျိုးစုံ ကြုံပြီး မှတော့ မကြိုက်ရုံတင်မဟုတ်တော့ဘူး မုန်းတဲ့ အဖြစ်ကို မခံနိုင်တော့ဘူးလို့ပြောပြီး စကားရပ် သွားတယ်။

ခဏနေတော့မှ “ ကျွန်တော့်မှာ ရွေးချယ်နိုင်တဲ့အခြေအနေရှိတာ ကံကောင်းတာပဲ” လို့ဆိုတယ်။ အဲဒီနောက်မှာတော့ ကျွန်တော်တို့ နှစ်ယောက်လုံး အတွေးကိုယ်စီနဲ့ ငြိမ်သွား တယ်။ ဘေးမှန်တွေချပြီး ကားမောင်းနေပေမယ့် ကားထဲမှာ မွန်းကျပ်လှောင်ပိတ်နေတာပဲ။

ခရီးဆုံးကိုရောက်တော့ ကားဆရာကို ရှစ်ထောင်ပေးလိုက်တယ်။ သူက နှစ်ထောင်ပိုနေတယ် လို့ ပြောတော့ ခင်ဗျားစကားတွေအတွက် ကျေးဇူးတင်လို့ ပိုပေးတာပါဗျာလို့ပြန်ပြောလိုက်တယ်။ ကားဆရာက နားမလည် သလို ပြန်ကြည့်ရင်း ဒါဆိုကျေးဇူးတင်တယ်ဗျာ လို့ ပြောပြီးထွက် သွားလေရဲ့။

တစ်ချိန်က “ရထားကြီးထွက်ပြီ” လို့ပြောတဲ့ သူငယ်ချင်းကို “ရထားထွက်ပေမယ့် ဘယ်ဘူတာ ရောက်ရောက် လက်မှတ်မဲ့ က လက်မှတ်မဲ့ ပဲ” လို့ ပြန်ပြောခဲ့ဖူးတယ်။

ဒီတစ်ခါ သူနဲ့ပြန် ဆုံရင်တော့ “ လူရာမဝင်တဲ့ လက်မှတ်မဲ့လည်း စီးခဲ့ဖူးတဲ့၊ လက်မှတ်ဝယ်ပြီး ထိုင်ခုံ နဲ့ ဟန်ကျ ပန်ကျလည်း စီးခဲ့ဖူးတဲ့ လူတစ်ယောက်ဟာ နောက်တစ်ကြိမ် လက်မှတ်မဲ့ စီးဖို့ မသင့်တော့ဘူး” ဆိုတဲ့ အယူအဆကို ဆွေးနွေးရမယ်။

Power ဂျာနယ်အင်တာဗျူး

လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်နှစ် ၂၀၂၀ ဇူလိုင်လ ၁၆ ရက်နေ့ ရွေးကောက်ပွဲ အကြို အင်တာဗျူး

အဲဒီအချိန်ထဲက NLD နဲ့ ပြည်ခိုင်ဖြိုးအခြေအနေကို အခုလို သုံးသပ်ခဲ့တယ်။

xx လူထုက ဒေါ် အောင်ဆန်းစုကြည်အပေါ်မှာ (မဲပေးခဲ့တဲ့ မဲဆန္ဒရှင်အ များစုက)အဲဒီအချိန်တုန်းက ယုံပြီးပုံအပ်ခဲ့တယ်။ ဘာပဲ ပြောပြော NLD အစိုးရရဲ့ စွမ်းဆောင်မှုကို သူတို့အား မရဘူးဆိုရင်တောင်မှ နောက်ထပ် ၅ နှစ်အချိန်ပေးချင် သေးတယ်ဆိုတဲ့စိတ် လူအတော်များများမှာရှိတယ်လို့ ကျွန်တော်မြင်တယ်။ အဓိကက အဲဒီပြဿနာပဲ။ ရှင်း ရှင်းပြောရရင် NLD အစိုးရက အရင်လူတွေလောက် တော့ မဆိုးသေးပါဘူးဆိုတာလောက်တော့ ရှိတာပေါ့။ အစိုးရရဲ့ လုပ်ဆောင်ချက်ကို ပြောတာမဟုတ်ဘူး။ အဂ တိလိုက်စားမှုတွေ၊ ခရိုနီကိစ္စတွေ၊ ဆွေမျိုးကောင်းစားရေး ဝါဒတွေ ဒီလိုဟာမျိုးတွေနဲ့ပတ်သက်ရင် ဒီအစိုးရမှာ လည်း မကင်းဘူး။ သို့သော် အရင်တုန်းက ဒီ့ထက်ပိုဆိုး တယ်ဆိုတဲ့ ဖြေသိမ့်မှုက လူတွေတော်တော်များများမှာ ရှိနေတယ်။ ဒါကပဲ ရွေးကောက်ပွဲမှာ NLD အတွက် အားသာချက်တစ်ခုဖြစ်နေတယ်။xx

xx လူတွေရဲ့အမြင်မှာ ပြည်ခိုင်ဖြိုးဟာ ဟိုးတုန်း က ပြည်ခိုင်ဖြိုးအသင်းပုံစံအတိုင်းပဲ လူတွေက မြင်နေ တယ်လို့ ကျွန်တော်ခံစားရတယ်။ ဒါကလူထုရဲ့ အပိုင်း။
နောက်တစ်ခုက ပါတီဝင်တွေအပိုင်း။အထက်က ခေါင်း ဆောင်ပိုင်းက ဘယ်လောက်ပဲပြောပြော ပါတီတစ်ခု အသက်ဝင်ဖို့ဆိုတာက ရပ်/ကျေးနဲ့ မြို့နယ်အဆင့်မှာ ရှိတဲ့ ပါတီဝင်တွေရဲ့လှုပ်ရှားမှုက အများကြီးအရေးပါ တယ်။ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ NLD ပါတီက ဒေါ်အောင် ဆန်းစုကြည်ရဲ့ အရှိန်နဲ့ တစ်နိုင်ငံလုံးမှာ လှုပ်ရှားလို့ရ တယ်။ ပြည်ခိုင်ဖြိုးပါတီက ဥက္ကဋ္ဌလုပ်နေတဲ့ ဦးသန်းဋ္ဌေး ပုံရိပ်က လူထုကြီးကို ရွေ့လျားသွားအောင် လုပ်နိုင်တဲ့ အင်အားမရှိဘူး။ ပါတီ တကယ်အလုပ်ဖြစ်ဖို့ ဆိုတာက မြို့နယ်နဲ့ ရပ်/ကျေးမှာရှိတဲ့ ပါတီဝင်တွေရဲ့ တက်ကြွမှုက အများကြီးအရေးပါတယ်။xxx

( ကောက်နှုတ်ချက်)

ဥပဒေနဲ့ အညီ လွတ်လပ်စွာ ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခွင့်၊ သဘောထားကွဲလွဲခွင့် တွေ ရှိခဲ့ ချိန်က ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ပြောခဲ့တာတွေကို မဖတ်ရသေးသူများ ဖတ်နိုင်ဖို့ ပြန်မ ျှေ၀ လိုက်ပါတယ်။

=====================
The Power News
July 16, 2020 ·
ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နဲ့ NLD အစိုးရကို ဝေဖန်တယ်
ဆိုတာထက် ဘာမှမဝေဖန်ဘဲနဲ့ ဝိုင်းမြှောက်လို့ရှိရင် အကြီးအကဲတွေဘယ်လိုဒုက္ခရောက်တယ်ဆိုတာ ကိုယ်တွေ့ပဲ

ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဦးရဲထွဋ်နှင့် အင်တာဗျူးလုပ်ရန် ညီငယ်တစ်ယောက်ချိတ်ဆက်ပေးမှုကြောင့် အဆင်ပြေခဲ့သည်။ မိမိလည်း ဦးရဲထွဋ်ကို မေးရမည့်မေးခွန်းများကို ပြင်ဆင်ရသည်။ ဦးရဲထွဋ်နှင့်ပတ်သက်သည်က မေးစရာများနေသည်။ ဘယ်အကြောင်းအရာတွေ မေးရမလဲကိုသာ ပြန်စဉ်းစားရင်း တချို့မေးခွန်းများကို ပြန်ဖျက်လိုက်သည်။

ဦးရဲထွဋ်နှင့် အင်တာဗျူးတကယ်လုပ်တော့ ၂၆ မိနစ်ကျော်ကျော်သာ ကြာသည်။ ဦးရဲထွဋ်နှင့် Off The Record ပြောသည်က တစ်နာရီ ကျော်ကြာသည်။ The Power News ပရိသတ်သို့ ချပြလိုက်လျှင် တော်တော်လေးပွဲဆူသွားမည်။ ဦးရဲထွဋ်နှင့်မိမိလည်း ဟိုကတရားစွဲ၊ ဒီကတရားစွဲနှင့် ချာလပတ် လည်သွားနိုင်သည်။ ထဲထဲဝင်ဝင်လုပ်ခဲ့သည့် ဝန်ကြီးတစ်ယောက်၏ တချို့စကားတွေက ပရိသတ်သိသင့်သိထိုက်သည်များပါနေ၍ ပြန်လည်ဖော်ပြလိုက်ပါသည်။

ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီး(ငြိမ်း) ဦးရဲထွဋ်နှင့် တွေ့ဆုံခြင်း
အွန်လိုင်းဝဏ္ဏ

Power။ ။ ဒီနေ့ နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေး အခြေအနေတွေက ဘယ်သူမှ အသံမထွက်ရဲဘူး။ အသံထွက်တဲ့သူတွေလည်း မျိုးစုံတံဆိပ်အကပ်ခံရတယ်။ အထူးသဖြင့် အာဏာရအစိုးရကို ဘယ်သူမှ မဝေဖန်ရဲဘူး။ ကြိတ်ခံနေကြရတယ်။ မပြောရဲတဲ့အထဲမှာ စီးပွားရေးလည်းမကောင်း ဘဏ်တိုးပါ ပိနေတဲ့ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင် တွေလည်း ပါတယ်။ စီးပွားရေးနဲ့ပတ်သက်ပြီး သွားမေးရင်လည်း လုပ်ငန်းရှင်အတော်များများက မီဒီယာမှာ မထည့်ရင် ပြီးရော။ ဖြစ်နေတဲ့အခြေအနေတွေကို ရင် ဖွင့်ကြတယ်။ မီဒီယာကို ပြောတဲ့သူက မျိုးစုံ တံဆိပ်အကပ်ခံရမှာ ကြောက်တဲ့အတွက် လက်ရှောင်ကြတယ်။ ဒါပေမယ့် ဒီအထဲမှာ ဦးရဲထွဋ်က လူမှုကွန်ရက်ကနေ ပြောတယ်၊ ဝေဖန်တယ်၊ ထောက်ပြတယ်။ ဒါပေမယ့် လည်း အကောင်းအပြောမခံရဘူး။ ဒီလိုအခြေအနေတွေ ဘာကြောင့် ဖြစ်နေရတာလဲ။

UYH ။ ။ ပထမဆုံးအချက်က ဒေါ်အောင်ဆန်းစု ကြည်ရဲ့အရှိန်အဝါက အရမ်းကြီးတယ်။ ဒေါ်အောင် ဆန်းစုကြည်က သြဇာရော၊ အာဏာပါရှိတယ်။ မြန်မာ့ နိုင်ငံရေးမှာ ဦးနေဝင်းတို့၊ ဦးသန်းရွှေတို့က အာဏာပဲ ရှိတာ။ သြဇာမရှိဘူး။ တပ်မတော်အစိုးရရဲ့ နှစ်ပေါင်းများ စွာကြာလာတဲ့ အုပ်ချုပ်မှုကို လူတွေက ငြီးငွေ့လာတယ်။ အဲဒီအချိန်မှာ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်က ဝင်လာတာ။ အဲဒီမှာ လူတွေက သူ့ကိုကြည်ညိုတဲ့စိတ်ရယ်၊ လုပ်ပိုင် ခွင့်ပေးချင်တဲ့ စိတ်တွေက များလာတော့ တစ်စုံတစ် ယောက်က သူ့ကိုဝေဖန်လိုက်တဲ့အခါမှာ ဒေါ်အောင် ဆန်းစုကြည်ရဲ့ လုပ်ဆောင်ချက်ကို လူတွေကအပြုသ ဘောနဲ့ ဝေဖန်တယ်လို့ သူ့ကိုထောက်ခံတဲ့သူအများစုက မခံယူနိုင်ဘူး။ သူတို့က ဘယ်လိုခံယူသလဲဆိုတော့ ဒါဟာ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို ထိုးနှက်ပြီးတော့မှ တပ်မတော်က ကျောထောက်နောက်ခံပြုတဲ့ နိုင်ငံရေး ပါတီ၊ ဒါမှမဟုတ် တပ်မတော်က အာဏာပြန်ရအောင်လုပ် တယ်ဆိုတဲ့ အမြင်မျိုးရှိတာကိုး။ ရှိတဲ့အတွက်ကြောင့် ပြောလိုက်တဲ့ သူတိုင်းကို ဝေဖန်မှုက ပြင်းထန်တာကိုး။ ကျွန်တော်က ဘာ့ကြောင့်ပြောလဲဆိုတော့ နိုင်ငံရေးတာ ဝန်တွေ ထမ်းဆောင်ကတည်းက ဝေဖန်တာတွေနဲ့ပတ် သက်ပြီး ခံစားချက်မရှိဘူး။ ကိုယ်ပြောသင့်တာကို ပြော မယ်ဆိုတဲ့ စိတ်ပဲရှိတယ်။ အခုကျွန်တော်ပြောနေတာ တွေက ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နဲ့ NLD အစိုးရကို ဝေဖန်တယ်ဆိုတာထက် ဘာမှမဝေဖန်ဘဲနဲ့ ဝိုင်းမြှောက် လို့ရှိရင် အကြီးအကဲတွေ ဘယ်လိုဒုက္ခရောက်တယ်ဆို တာကို ကျွန်တော် ကိုယ်တွေ့မြင်ခဲ့တဲ့အတွက်ကြောင့်မို့ အဲဒီလိုမျိုးမဖြစ်စေချင်တဲ့စိတ်နဲ့ ကျွန်တော်ဝေဖန်တာပါ။ မကြိုက်မှန်းသိတယ်။ အဆဲခံရမှန်းလည်း သိတယ်။ သို့သော် ဘယ်သူမှမပြောတဲ့အချိန်မှာ ကိုယ်က ပြော သင့်ပြောထိုက်တာကို ပြောမယ်ဆိုတဲ့စိတ်နဲ့ ကျွန်တော် ပြောနေတာပါ။

Power။ ။ ၂ဝ၁၅ သန်းခေါင်ယံ အာဏာသိမ်းပွဲ အဓိက ဖြစ်ခဲ့ရတဲ့အကြောင်းရင်းကို အဲဒီတုန်းက ဝန်ကြီး တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူ တစ်ယောက်အနေနဲ့ ရော၊ သမ္မတရဲ့ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ တစ်ယောက်အနေ နဲ့ပါ ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း မြ>ွခင်းမချန်ပြောပါဦး။

UYH။ ။ နှစ်ပိုင်းခွဲ ပြောရမယ်။ တစ်ခုကတော့ ပြည်ခိုင်ဖြိုး ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင်တွေကြားမှာ ဖြစ် တဲ့ပြဿနာ။ ကျွန်တော်က အစိုးရဝန်ကြီး ဖြစ်ပေမယ့် ပြည်ခိုင်ဖြိုးပါတီရဲ့ CEC မဟုတ်ဘူး။ မဟုတ်တဲ့အ တွက်ကြောင့်မို့ အတွင်းမှာဖြစ်ခဲ့တဲ့ ပြဿနာအသေး စိတ်ကိုတော့ ကျွန်တော်မသိဘူး။ သို့သော် ၂ဝ၁၅ သြ ဂုတ်လ ရာထူးကနေဖယ်ရှားတော့မယ်ဆိုတဲ့ အချိန်မှာ တော့ စပြီးသိတာပေါ့။ ကျွန်တော်သိသလောက်နဲ့ နောက် တစ်ခါ ကျွန်တော့်စာအုပ်အတွက် ပြည်ခိုင်ဖြိုးအလုပ် အမှုဆောင် အဖွဲ့ဝင်တွေကို ကျွန်တော်အင်တာဗျူးရလို့ မေးတဲ့ဟာကနေ သိသလောက်ပြောရရင်တော့ စတာက တော့ ရွေးကောက်ပွဲအတွက်ပြင်ဆင်တဲ့အချိန်ကနေ စတာပေါ့။ ၂ဝ၁၄ လောက်မှာ ပြည်ခိုင်ဖြိုး ဗဟိုအလုပ် အမှုဆောင် လေးယောက်ကနေပြီး ဦးသိန်းစိန်နဲ့ ဦးရွှေ မန်းဆီကို စာရေးကြတယ်။ အဓိကကတော့ ပါတီကဘာ ဆက်လုပ်မှာလဲ။ ဘယ်သူ သမ္မတဖြစ်မယ်၊ မဖြစ်မယ်က အရေးမကြီးဘူး (ဒီစကားကို သမ္မတဦးသိန်းစိန်လည်း ပြောဖူးပါတယ်)။ ဘယ်သူ သမ္မတလုပ်မယ်၊ မလုပ်တာထက် ပါတီနိုင်ရ မယ်။ ပါတီနိုင်မှသာလျှင် ပါတီက ကိုယ်ရွေးချင်တဲ့လူကို သမ္မတရွေးလို့ရမယ်။ အခုအချိန်က ပါတီအောင်နိုင် ရေးအတွက် လုပ်ရမယ့်အချိန်ရောက်ပြီ။ အခုအချိန်မှာ အထူးသဖြင့် ဦးရွှေမန်းနဲ့ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် နဲ့ဆက်ဆံရေးက ပွင့်လင်းမှုမရှိဘူး။ သူတို့နှစ်ယောက် ကြားမှာ ဘာတွေ သဘောတူညီချက်ရှိတယ်ဆိုတာကို ပါတီ ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင်တွေတောင် မသိရဘူး။ ပါတီဝင်အောက်ခြေမှာလည်း NLD ကို မဟာမိတ် အဖြစ်နဲ့ လက်တွဲမယ်ဆိုတာလည်း ဘယ်လိုမှလက်ခံ နိုင်စွမ်းရှိမှာမဟုတ်ဘူး။ ဒါကြောင့်မို့လို့ အရေးအကြီး ဆုံးကတော့ ထိပ်ပိုင်းနှစ်ယောက် ပြန်ပြီးညီညွတ်ပါ။ ညီညွတ်ပြီးရင် ပါတီအောင်နိုင်ရေးကို လုပ်ပါဆိုတဲ့ စာကို ရေးကြတယ်။ ဒါက သူတို့ရေးတဲ့စာရဲ့သဘော။ အဲဒီစာကိုလည်း ကျွန်တော့်စာအုပ် ပြုစုတဲ့အချိန်မှာ မူရင်းစာကို ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင်တစ်ယောက်က ပြလို့ ကျွန်တော်မြင်ခဲ့ရတယ်။ မှတ်တမ်းတင်ခွင့်တော့ မရဘူး။ ဒီလိုမျိုး စဖြစ်ကြတယ်။ အဲဒီအခြေအနေက တိုးတက်မှု မရှိလာဘူး။ မရှိလာဘဲနဲ့ ရွေးကောက်ပွဲ အတွက် ကိုယ်စားလှယ်လောင်းလျာထားတဲ့အခါမှာလည်း တပ်မတော်နဲ့ သမ္မတဦးသိန်းစိန်ဘက်က လုပ်ချင်တာနဲ့ ဦးရွှေမန်းဘက်က လုပ်ချင်တာကြားမှာ သဘောထား ကွဲပြားမှုတွေ ရှိလာတယ်။ နောက်အဲဒီကြားထဲမှာပဲ ဘာ တစ်ခု ထွက်လာသလဲဆိုတော့ (ဒါကတော့ ကျွန်တော် လည်း သက်သေအထောက်အထား မမြင်ရဘူး)။ သို့ သော် ပါတီထိပ်ပိုင်းခေါင်းဆောင် တစ်ယောက်ပြောတာ က တပ်နဲ့၊ အစိုးရနဲ့၊ ပါတီနဲ့ကြားမှာ ကိုယ်စားလှယ်လောင်း လျာထားချက်တွေ အပြန်အလှန် ညှိနေတဲ့အချိန်မှာ အဲဒီလျာထားတဲ့ စာရင်း NLD ပါတီဘက်ကို ပေါက် ကြားသွားတယ်။ ဒီအတွက်လည်း ဦးရွှေမန်းမှာ တာဝန် မကင်းဘူးဆိုတဲ့ စွပ်စွဲချက်တွေလည်းရှိတယ်။ ဒါကတော့ ကျွန်တော် အထောက်အထားမမြင်လို့ မှန်တယ်၊ မှား တယ်လို့ မပြောလိုဘူး။ သို့သော် ဖြစ်ခဲ့တဲ့ စွပ်စွဲချက်ကို ပြောပြတာ။ ဒီလိုဟာတွေ ဖြစ်လာတဲ့အချိန်မှာ နောက် ဆုံးမှာပါတီက ရွေးကောက်ပွဲအတွက်လည်း ဆုံးဖြတ် ရမယ့်အချိန် နီးလာပြီ။ ဒါကြောင့်မို့ ခေတ္တဥက္ကဋ္ဌရာထူးကို ဦးရွှေမန်းကို လွှဲထားမယ့်အစား ဦးဋ္ဌေးဦးကို ခေတ္တ ဥက္ကဋ္ဌရာထူးပေးသင့်တယ်လို့ ဆုံးဖြတ်ခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒါကိုလည်း သမ္မတဦးသိန်းစိန်က သဘောတူတယ်။ အာဏာသိမ်းတယ်ဆိုတာထက် ဦးသိန်းစိန်က သူလွှဲပေး ခဲ့တဲ့တာဝန်ကို ပြန်ယူပြီးတော့ နောက်ထပ်ပိုသင့်တော် မယ့်လူတစ်ယောက်ကို လွှဲပေးခဲ့တာပါ။ ဒါကတော့ ဖြစ် စဉ်ပေါ့။

ကျွန်တော့်အယူအဆ ပြောရရင်တော့ အဲဒီလို လုပ်တာ သိပ်နောက်ကျတယ်။ အမှန်က ဒီလိုဖြစ်စဉ် မျိုးကို ၂ဝ၁၄ အစလောက်မှာ လုပ်ခဲ့လို့ရှိရင် ပါတီက ပြန်တည်ဆောက်လို့ရတယ်။ သြဂုတ်လမှာ လုပ်လိုက် တဲ့အခါကျတော့ ပါတီရဲ့ အကွဲအပြဲက အောက်ခြေမှာ ရိုက်ခတ်ပြီးတော့ ပါတီပြန်တည်ဆောက်ဖို့အချိန်လည်း မရတော့ဘူး။ လုပ်လိုက်တဲ့ဟာကလည်း ခပ်မြန်မြန် လုပ်လိုက်သလို ဖြစ်သွားတဲ့အခါကျတော့ လူထုအမြင်မှာ လည်း ပုံရိပ်မကောင်းဘူး။ ဥပမာဆိုပါတော့ ရဲတွေချ ထားတယ်ဆိုတဲ့ကိစ္စမျိုး။ အဲဒီရဲတွေ ချထားတယ်ဆိုတဲ့ ကိစ္စက ကျွန်တော်သိသလောက်ပြောရရင် သမ္မတကြီး အမိန့်ပေးတာလည်း မဟုတ်ဘူး။ အဲဒီအချိန်တုန်းက ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင် အစည်းအဝေးကို သွားတက်တဲ့ ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင် ကော်မတီဝင်တွေက လုပ်တာ လည်းမဟုတ်ဘူး။ မြို့တော်ဝန်တာဝန်ယူထားတဲ့ ဦးသိန်း ညွန့်တစ်ယောက်တည်းရဲ့ အစီအစဉ်နဲ့လုပ်တာ။ ဦးသိန်း ညွန့်က ကျွန်တော်သိသလောက်ဆိုရင် ဘာကိုစိုးရိမ်သလဲ ဆိုတော့ ဦးရွှေမန်းက သူ့မှာ လုံခြုံရေးအဖွဲ့ရှိတာကိုး။ ဒီမှာ အစည်းအဝေးလုပ်ပြီဆိုတဲ့သတင်းကို ကြားရတဲ့ အခါမှာ သူ့ရဲ့လုံခြုံရေးအဖွဲ့နဲ့အတူ ဒီကိုဝင်လာလိမ့်မှာကို စိုးရိမ်တယ်။ စိုးရိမ်တဲ့အတွက်ကြောင့် အဲဒီလို ဝင်လာရင် ဝင်လာလို့မရအောင်ဆိုပြီးတော့မှ ရဲတွေ ချတဲ့သဘော။ ဒါပေမယ့် ပုံရိပ်က မကောင်းဘူး။ အဲဒါတွေက ရွေး ကောက်ပွဲဝင်ပြိုင်တဲ့ ပါတီရဲ့ပုံရိပ်ကို သွားထိခိုက်တယ်။ ဖြစ်စဉ်ကတော့ အဲဒါပဲ။ လုပ်သင့်လို့လုပ်ပေမယ့် လုပ်တဲ့ အချိန် နောက်ကျတယ်။ လုပ်နည်းလုပ်ဟန်က သိပ်ပြီး အံဝင်ခွင်ကျမဖြစ်ဘူး။

Power။ ။ USDP ၂ဝ၁၅ မှာ ရွေးကောက်ပွဲရှုံးခဲ့ တာက ဒီအခြေအနေတွေကြောင့်ကော ပါလား။

UYH။ ။ ပြည်ခိုင်ဖြိုးပါတီ ရွေးကောက်ပွဲမှာ အများ စုမရတာကတော့ အကြောင်းတွေအများကြီးရှိတာပေါ့။ ဒါကတော့ ပန်းဝင်ခါနီးမှာ ဖြစ်တဲ့ကိစ္စဆိုတော့ အကျိုး သက်ရောက်မှုပိုများတာပေါ့။ ကျွန်တော့် ပုဂ္ဂိုလ်ရေး အမြင်အရပြောရရင်တော့ ပြည်ခိုင်ဖြိုးဟာ အများစုအ နိုင်မရဘူးဆိုတာ အစောကြီးကတည်းက မြင်ပါတယ်။ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ရဲ့ အရှိန်က အရမ်းတက်နေတယ်။ နောက်တစ်ချက်က ဦးသိန်းစိန်အစိုးရရဲ့ အောင်မြင်မှုကို ပါတီရဲ့အောင်မြင် မှုအဖြစ် အသွင်ပြောင်းနိုင်ခြင်းမရှိဘူး။ လွှတ်တော်ထဲမှာ ရှိနေတဲ့ ဦးရွှေမန်းနဲ့အဖွဲ့တွေက NLD လုပ်ရမယ့် အလုပ်ကို NLD ကိုယ်စားဝင်လုပ်ပြီး အဲဒီမှာ ဦးသိန်းစိန် အစိုးရကို ဝေဖန်တိုက်ခိုက်တယ်။ ဆိုတဲ့အခါကျတော့ အစိုးရပုံရိပ်မကောင်းတာ ပါတီပုံရိပ်လည်းမကောင်းဘူး။ ဒီလိုအကြောင်းတွေအများကြီးရှိပါတယ်။ ကျွန်တော့် စာအုပ်ထဲမှာတော့ တော်တော်လေး ပြည့်ပြည့်စုံစုံရေး ထားပါတယ်။

Power။ ။ အခု USDP မှာ လုပ်နေတဲ့သူတွေက ဦးရဲ ထွဋ်ရဲ့ စီနီယာတွေ၊ USDP ခေါင်းဆောင်တွေ ဒီနေ့ နိုင်ငံရေးလုပ်နေတဲ့အပေါ်၊ ပြည်သူတွေရဲ့ သဘောထား လည်း ဦးရဲထွဋ် သိနေတယ်။ USDP ရဲ့ နိုင်ငံရေး လုပ်ဆောင်ချက်တွေကို ဦးရဲထွဋ်ကိုယ်တိုင်ကော အားရ ကျေနပ်မှုရှိရဲ့လား။ ဝေဖန်ပေးပါဦး။

UYH။ ။ ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ ရဲ့ အဓိကပြဿနာက အရင်ဦးသိန်းစိန်အစိုးရ ၅ နှစ် တာလုပ်ဆောင်ခဲ့တာကိုပဲ ကာကွယ်နေရတာ မဟုတ် ဘူး။ သူ့ကို ထူထောင်ပေးခဲ့တာက တပ်မတော်အစိုးရ ဖြစ်တဲ့အတွက်ကြောင့် တပ်မတော်အစိုးရရဲ့ ခေတ်ကာ လအတွင်းမှာဖြစ်ပျက်ခဲ့တဲ့ ကိစ္စရပ်တွေကိုပါ အပြစ်တင် ခံနေရတယ်။ ဒီပြဿနာက ပြည်သူလူထုကို ပြည်ခိုင်ဖြိုး စည်းရုံးတဲ့အခါမှာ အဓိကပြဿနာ ဖြစ်နေတယ်။ သူ့ရဲ့ ပုံရိပ်ပြဿနာဖြစ်နေတယ်။

အဲဒါကိုပြောင်းဖို့ဆိုရင် ကျွန် တော့်ရဲ့အမြင်က ပြည်ခိုင်ဖြိုးပါတီက သူဟာပါတီသစ် ဖြစ်နေပြီ။ အရင်တုန်းကတော့ ကျွန်တော်တို့အားနည်း ချက်တွေ ရှိမယ်။ အားနည်းချက်တွေကို ပြင်ဆင်ပြီးတော့ မှ ဘာတွေ အားနည်းနေတယ်။ အဲဒီအားနည်းချက်တွေကို ပြင်ဆင်ပြီး ပြီ။ ကျွန်တော်တို့ ဘယ်လိုရှေ့ဆက်သွား မယ်ဆိုတာကို ပြည်သူလူထုကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်း ချပြ ဖို့လိုတာပေါ့။ ဘေးကနေ အကဲခတ်ကြည့်တဲ့ လူတစ် ယောက်အနေနဲ့ပြောရရင် အဲဒီရည်မှန်းချက်ကို အ ကောင်အထည်ဖော်တဲ့နေရာမှာ လိုအပ်ချက်တွေ ရှိနေ သေးတယ်။ လူတွေရဲ့အမြင်မှာ ပြည်ခိုင်ဖြိုးဟာ ဟိုးတုန်း က ပြည်ခိုင်ဖြိုးအသင်းပုံစံအတိုင်းပဲ လူတွေက မြင်နေ တယ်လို့ ကျွန်တော်ခံစားရတယ်။ ဒါကလူထုရဲ့ အပိုင်း။

နောက်တစ်ခုက ပါတီဝင်တွေအပိုင်း။ အထက်က ခေါင်း ဆောင်ပိုင်းက ဘယ်လောက်ပဲပြောပြော ပါတီတစ်ခု အသက်ဝင်ဖို့ဆိုတာက ရပ်/ကျေးနဲ့ မြို့နယ်အဆင့်မှာ ရှိတဲ့ ပါတီဝင်တွေရဲ့လှုပ်ရှားမှုက အများကြီးအရေးပါ တယ်။ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ NLD ပါတီက ဒေါ်အောင် ဆန်းစုကြည်ရဲ့ အရှိန်နဲ့ တစ်နိုင်ငံလုံးမှာ လှုပ်ရှားလို့ရ တယ်။ ပြည်ခိုင်ဖြိုးပါတီက ဥက္ကဋ္ဌလုပ်နေတဲ့ ဦးသန်းဋ္ဌေး ပုံရိပ်က လူထုကြီးကို ရွေ့လျားသွားအောင် လုပ်နိုင်တဲ့ အင်အားမရှိဘူး။ ပါတီ တကယ်အလုပ်ဖြစ်ဖို့ ဆိုတာက မြို့နယ်နဲ့ ရပ်/ကျေးမှာရှိတဲ့ ပါတီဝင်တွေရဲ့ တက်ကြွမှုက အများကြီးအရေးပါတယ်။

အဲဒီတော့ အဲဒီတက်ကြွမှု ရှိလား၊ မရှိလားဆိုတာက တိုင်းတာရတာလွယ်ပါတယ်။ ပြည်ခိုင်ဖြိုးမှမဟုတ်ဘူး ဘယ်ပါတီပဲဖြစ်ဖြစ် မြို့နယ် အဆင့် ရပ်/ကျေးအဆင့်မှာ ဗဟိုကဆင်းလာမှ၊ တာ ဝန်ရှိသူတွေ ဆင်းလာမှ၊ ပြည်နယ်နှင့်တိုင်းက တာဝန် ရှိသူတွေဆင်းလာမှ ပါတီဝတ်စုံဝတ်ပြီး လှုပ်ရှားတာ မျိုးနဲ့စာရင် နိစ္စဓူဝ လူတွေရဲ့ဘဝထဲမှာ ကျုပ်ကတော့ ဘယ် ပါတီဝင်ဟေ့ဆိုပြီးတော့မှ လက်မထောင်ပြီး ပါတီ ဝတ်စုံဝတ်ကာ တက်တက်ကြွကြွလှုပ်ရှားနေမှ။ အဲဒါကို ကြည့်လိုက်လို့ရှိရင် အောက်ခြေပါတီဝင်က ဘယ် လောက် တက်ြ<ွကတယ်ဆိုတာကို မြင်ရတာပေါ့။ ပြည် ခိုင်ဖြိုးရဲ့ အောက်ခြေလူထု တက်ကြွပုံကိုလည်း ခုနက ပြောတဲ့ ပေတံနဲ့တိုင်းမယ်ဆိုရင် လိုသေးတယ်လို့ ကျွန် တော်ခံစားလို့ ရတယ်။ သို့သော်ရွေးကောက်ပွဲကြားမှာ တော့ အချိန်အများကြီး ကျန်သေးတယ်ဆိုတဲ့အတွက် ကြောင့် ရွေးကောက်ပွဲအရှိန်နဲ့ မြင့်တက်လာရင်လည်း မြင့်တက်လာမှာပေါ့။

Power။ ။ ဦးရဲထွဋ်စာအုပ် မြန်မာလိုထွက်တော့မယ် ပြောတယ်။ ထွက်ရင်လည်း ပွဲဆူဦးမယ်လို့ ပြောနေကြ တယ်။ မြန်မာပြည်နိုင်ငံရေးကို လှုပ်ခတ်သွားမယ့် ဦးရဲ ထွဋ်စာအုပ်အခြေအနေလေး ပြောပြပါဦး။

UYH။ ။ ကျွန်တော့်စာအုပ်ကို ကျွန်တော်က အင်္ဂလိပ် လိုရေးခဲ့တယ်။ ကိုယ်ရေးတဲ့စာအုပ်ကို ကိုယ်ကိုယ်တိုင် ဘာသာပြန်ဖို့ တိုက်တွန်းတဲ့လူတွေလည်း ရှိတယ်။ ဒါပေ မယ့် ကျွန်တော်က ကျွန်တော်ကိုယ်တိုင် ဘာသာပြန်ဖို့ ဆန္ဒမရှိဘူး။ ဘာ့ကြောင့်လဲဆိုတော့ ဒီစာအုပ်ကို ကျွန် တော် မူကြမ်းစတင်ရေးတုန်းက မြန်မာလို အကျဉ်းချုပ် ရေးတာ။ ပြီးတော့မှ အင်္ဂလိပ်လိုရေးတယ်။ ရေးတဲ့ အခါမှာ တချို့စကားလုံးတွေက (ကျွန်တော်မြန်မာလို ရေးထားတဲ့ စကားလုံးတွေက နည်းနည်းပြင်းထန်တယ်)အဲဒါကိုအခြေပြုပြီး ရေးလိုက်တဲ့ အင်္ဂလိပ်စာလုံးကလည်း ပြင်းထန်တယ်။ ကျွန်တော့်စာအုပ်ကို တည်းဖြတ်ပေးတဲ့ ကြီးကြပ်တဲ့ ဆရာကြီး ရောဘတ်တေလာနဲ့ ကျောင်းက အဖွဲ့တွေက သူတို့ရဲ့အယ်ဒီတာမူဝါဒနဲ့ မကိုက်လို့ ပြန် ပြင်လိုက်တယ်။ သင့်လျော်တဲ့စကားလုံးနဲ့ အစားထိုး ပေးတာပေါ့။ မူရင်းအဓိပ္ပာယ်က ကျွန်တော့်ခေါင်းထဲမှာ ရှိနေတယ်။ ကျွန်တော် ဘာသာပြန်လိုက်လို့ရှိရင် အဲဒီ စကားလုံးတွေ ပြန်သုံးမိရင်ဖြင့် မကောင်းဘူး။

မြန်မာ့ နိုင်ငံရေးကို သေချာနားလည်တဲ့ သူတစ်ယောက်က ဘာ သာပြန်မယ်ဆိုလို့ လွှဲပေးလိုက်တယ်။ သို့သော် ဘာ တစ်ခုပဲ တောင်းဆိုလဲဆိုတော့ သူပြီးသွားရင် ကျွန်တော် ပြန်ကြည့်မယ်လို့ ကျွန်တော်က တောင်းဆိုလိုက်တယ်။ သူဘာသာပြန်ထားတာသည် ကျွန်တော် ပြောတဲ့ဆိုလို ချက်ကို ထင်ဟပ်လား၊ မထင်ဟပ်ဘူးလား ကျွန်တော် ပြန်ကြည့်ချင်တာ။ ပထမအဆင့်တော့ ပြီးသွားပြီ။ သူ ပြန်ချောနေတယ်။ သူပြန်ချောပြီးရင် ဒုတိယအဆင့်ပြီး လို့ရှိရင်တော့ စာအုပ်ထုတ်တော့မယ်။ ဒါက စာအုပ် အခြေအနေ။

ခင်ဗျားက ပွဲဆူတယ်လို့ပြောတော့ ကျွန်တော့် စာအုပ်က အဓိကပွဲဆူဖို့ရေးတာ မဟုတ်ဘူး။ နောက် တစ်ခါ ဦးသိန်းစိန်အစိုးရရဲ့ အောင်မြင်မှုတွေအကြောင်း ရေးတာလည်း မဟုတ်ဘူး။ ကျွန်တော်ရေးတဲ့ စာအုပ်က ၂ဝ၁ဝ နဲ့ ၂ဝ၁၆ ကြားထဲမှာ ကျွန်တော်တို့သည် ပြုပြင် ပြောင်းလဲရေးကို ဒီ့ထက်ပိုပြီးတော့မှ လုပ်နိုင်တဲ့အခွင့် အရေးတွေရခဲ့တယ်။ ဒါပေမယ့် အဲဒီအခွင့်အလမ်းတွေကို ကျွန်တော်တို့မလုပ်နိုင်ခဲ့ဘူး။ ဘာကြောင့် မလုပ်နိုင်သလဲ ဆိုတာ ကျွန်တော်သင်ခန်းစာဖော်ထုတ်တာ။ သင်ခန်းစာ ဖော်ထုတ်တဲ့အခါမှာ အဲဒီတုန်းက အဓိကဇာတ်ကောင် ဖြစ်တဲ့ ဦးသိန်းစိန်နဲ့ ဦးရွှေမန်း။ အဓိကပါတီဖြစ်တဲ့ ပြည်ခိုင်ဖြိုးပါတီနဲ့ အုပ်ချုပ်ရေးကိစ္စမှာ အဓိကလုပ်ရတဲ့ ကျွန်တော်တို့အစိုးရအဖွဲ့ဝင်ဝန်ကြီးတွေ အကြောင်းပါ တယ်။ သူတို့ရဲ့သင်ခန်းစာကို ဖော်ထုတ်တာဖြစ်တဲ့ အတွက်ကြောင့်မို့ ကောင်းတာထက် အားနည်းချက် တွေက ပိုများတာပေါ့။ ဒီစာအုပ်ကို ပွဲဆူအောင်ရေးတာ မဟုတ်ပေမယ့်လည်း ဒီစာအုပ်ထွက်လာရင်တော့ ကျွန် တော်ထင်တယ် ကျွန်တော့်အပေါ်မှာ မကျေလည်တဲ့သူ တွေ ပိုများလာမှာပေါ့။

Power။ ။ မြန်မာ့နိုင်ငံရေးကို ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသန်းရွှေ က ၂ဝဝ၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေစာအုပ်နဲ့ ကာကွယ် သွားတယ်။ ကြိုက်တဲ့အစိုးရတက် ၂ဝဝ၈ အခြေခံဥပဒေ ပေးထားချက်အတိုင်း ကစားရမယ်။ ဦးရဲထွဋ်အနေနဲ့ နေပြည်တော် ခြောက်လုံးတန်းက မြန်မာ့နိုင်ငံရေးမှာ ဘယ်လောက်အထိ အရေးပါနေဦးမယ်လို့ ထင်သလဲ။

UYH။ ။ ခင်ဗျားခုနကပြောတဲ့ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသန်း ရွှေက ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေနဲ့ ကာကွယ်ခဲ့တယ်ဆိုတာ ကို ကျွန်တော် သဘောမတူဘူး။ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသန်းရွှေ ရဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေက မြန်မာနိုင်ငံမှာ ဒီမိုကရေ စီ အသွင်ကူးပြောင်းရေးကို သွေးမြေမကျဘဲနဲ့ လုပ်လို့ရ အောင် သူကအစဖော်ပေးခဲ့တာဗျ။ မြန်မာ့နိုင်ငံရေးမှာ အဓိကဇာတ်ကောင်တွေဖြစ်တဲ့ နိုင်ငံရေးသမားတွေနဲ့ တပ်နဲ့ကြားမှာ မယုံကြည်မှုက အရမ်းကြီးတာကိုး။ ယုံ ကြည်မှုက လုံးဝမရှိဘူး။ အဲဒီနှစ်ခုကို ယုံကြည်မှုရဖို့က အတူလက်တွဲလုပ်မှ ရမယ်။

အဲဒီလို အတူလက်တွဲလုပ် တဲ့အခါမှာလည်း အရင်လမ်းစဉ်ပါတီခေတ်တုန်းကလို မျိုး တပ်ကဦးဆောင်တာမျိုးမဟုတ်ရဘူး။ သို့သော် တပ် သည် အမတ် ၂၅ နေရာရထားတဲ့ ညွန့်ပေါင်းအစိုးရပုံ စံမျိုးတွဲလုပ်။ တွဲလုပ်ပြီးလို့ရှိရင် အဲဒါက ယုံကြည်မှုရလာ လို့ရှိရင် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကိုပြင်ဆိုပြီး ရည်ရွယ် ချက်နဲ့ဆွဲခဲ့တာ။ ဒါကိုလည်း ၂ဝဝ၇ နောက်ပိုင်း ဂမ်ဘာ ရီလာတဲ့အချိန်မှာ အဲဒီတုန်းက ဝန်ကြီးဦးကျော်ဆန်းက အမြဲတမ်းထည့်ပြောတဲ့စကား ခင်ဗျားတို့ကိုကျွန်တော် ပြန်ပြောမယ်။

အဲဒီ့ဝန်ကြီး ဦးကျော်ဆန်းပြောတဲ့စကား ကို ကျွန်တော် အတိအကျပြန်ပြောရရင် ”၂ဝဝ၈ ဖွဲ့ စည်းပုံအခြေခံဥပဒေနဲ့ ၂ဝဝ၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ အရ ပေါ်ပေါက်လာမယ့် ရွေးကောက်ပွဲဟာ ဒီမိုကရေစီ အသွင်ကူးပြောင်းရေးရဲ့ ပန်းတိုင်မဟုတ်ဘူး။ ဒါဟာ အစပဲဖြစ်တယ်။ ပါဝင်ပတ်သက်နေတဲ့ သူတွေကြားမှာ ယုံကြည်မှုတည်ဆောက်နိုင်လို့ရှိရင် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံ ဥပဒေကို ကြိုက်တဲ့အချိန်ပြင်လို့”ရပါတယ်။

သူက ဒီလိုပဲပြောခဲ့တယ်။ ကျွန်တော်တို့ ကျမ်းကျိန်တဲ့အထဲမှာ လည်း ပါပါတယ်။ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို ကာကွယ် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ပါမယ်လို့ ပြောထားပါတယ်။ မပြင်ဘူးလို့ မပါပါဘူး။ ခင်ဗျားရဲ့အဖေဆီကရတဲ့ အမွေ ဆိုင်အိမ်ကို ခင်ဗျားထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်တယ်ဆိုတာ လိုအပ်ရင်ခင်ဗျားပြင်လို့ရတာပဲ။ ပိုကောင်းမယ်ထင်ရင် ခင်ဗျားပြင်မှာပေါ့။ ဟုတ်တယ်မလား။ သို့သော် မဖြစ် သင့်မဖြစ်ထိုက်တဲ့ လူလက်ထဲရောက်မသွားအောင်တော့ ခင်ဗျားကာကွယ်ရမှာပေါ့။ ဒီသဘောမျိုးပြောတာပါ။

နေပြည်တော် ခြောက်လုံးတန်းမှာ နိုင်ငံရေးကို တက်တက်ြ<ွကြ<ွကလှုပ်ရှားနေတာ လက်ရှိမှာ ဦးရွှေမန်း တစ်ယောက်ပဲရှိတယ်။ ကျန်တဲ့သူတွေရဲ့ အခန်းကဏ္ဍ နဲ့ သူတို့ရဲ့အရိပ်ကတော့ ဆက်ပြီး ရှိနေသေးတယ်လို့ ပြောလို့ရမယ်။ ဦးရွှေမန်းတစ်ယောက်ပဲ နိုင်ငံရေးမှာ တက်တက်ကြွကြွ ပါနေတာပေါ့လေ။ အဲဒီတော့ သူ ဘယ်လောက်လုပ်နိုင်မလဲ ဆိုတာကတော့ ကျွန်တော် ထင်တယ် ၂ဝ၂ဝ ရွေးကောက်ပွဲမှာ အဖြေပေါ်မှာပါ။ ဒီအဖြေအရ ပြည်သူလူထုက သူ့ရဲ့ခေါင်းဆောင်မှုကို လက်မခံတော့ဘူးဆိုရင်တော့ နေပြည်တော်ခြောက်လုံး တန်းရဲ့အခန်းကဏ္ဍကတော့ တဖြည်းဖြည်းနဲ့ မှေးမှိန် သွားမှာပေါ့။

Power။ ။ သမ္မတဦးသိန်းစိန်နဲ့ကော ဦးရဲထွဋ် အ ဆက်အသွယ်ရှိလား၊ တွေ့ဖြစ်သေးလား။ သမ္မတ ဟောင်း ဦးသိန်းစိန်အနေနဲ့ မြန်မာ့နိုင်ငံရေးနဲ့ပတ်သက် ပြီး ထူးထူးထူးခြားခြား မှတ်ချက်ပေးတာ၊ ပြောတာ တွေရှိလား ခင်ဗျ။

UYH။ ။ သမ္မတ ဦးသိန်းစိန်က ဘယ်ပါတီနိုင်ခြင်း မနိုင်ခြင်းထက်ကို သူ့ရဲ့စိုးရိမ်မှုက ၂ဝ၁၁၊ ၂ဝ၁၆ မှာ တုန်းကအရွေ့တစ်ခုဖြစ်အောင် သူအများကြီး ကြိုးစားခဲ့ တယ်။ အဲဒီအရွေ့ကနေပြီးတော့မှ နောက်ပြန်လန်ကျ သွားမှာကို သူစိုးရိမ်တယ်။ အဲဒီစိုးရိမ်စိတ်က သူ့မှာပိုများ တယ်။ နောက်ပြည်ခိုင်ဖြိုးက သူဥက္ကဋ္ဌ လုပ်ခဲ့တဲ့ပါတီ ဖြစ်တဲ့အတွက်ကြောင့် ပြည်ခိုင်ဖြိုးကိုတော့ ၂ဝ၁၅ ထက် ပိုပြီး အခြေအနေပိုကောင်းစေချင်တာပေါ့။ ဒါပေမယ့် အဲဒါကို သူတက်တက်ကြွကြွ ဝင်လုပ်မလားဆိုတာကို တော့ ကျွန်တော်ထင်တယ် သူမလုပ်လောက်တော့ဘူး။ သူ တက်တက်ကြွကြွ လုပ်မယ်ဆိုလို့ရှိရင်လည်း သူ့ကို ပုဂ္ဂိုလ်ရေးအရ ဝေဖန်တိုက်ခိုက်တာတွေကိုလည်း သူ မခံချင်တော့ဘူး။ အဲဒီတော့ သူ နိုင်ငံ့ခေါင်းဆောင် ဟောင်း၊ ပါတီခေါင်း ဆောင်ဟောင်းတစ်ယောက်အနေနဲ့ အတိုင်းအတာတစ်ခုအထိ လုပ်ပေးတာကလွဲရင် အရမ်း ကြီး တက်တက်ကြွကြွထွက်ပြီး မဲဆွယ်ဖို့တော့ ကျွန်တော် ထင်တယ် တော်တော် အလားအလာနည်းတယ်။

Power။ ။ သမ္မတဦးသိန်းစိန်အစိုးရက ပြုပြင်ပြောင်း လဲရေးတွေ အများကြီးလုပ်ခဲ့တယ်။ အရင်စစ်အစိုးရရဲ့ ဆိုးမွေတွေနဲ့လည်း ခိုင်းနှိုင်းခံခဲ့ရတယ်။ အရွေ့တစ်ခုကို အစိုးရအဖွဲ့က လုပ်ပြခဲ့ကြတယ်။ ဒီနေ့ NLD အစိုးရရဲ့ လုပ်ရပ်တွေနဲ့ နှိုင်းယှဉ်ပြီးပြောကြေးဆိုရင် လူတွေက အတော်များများ လက်ရှောင်ကြတယ်။ ဝေဖန်တဲ့သူကို လည်း တံဆိပ်မျိုးစုံကပ်နှိပ်ကွပ်ကြလို့ မီဒီယာကမေးရင် ထွက်ပြေးတဲ့လူ များတယ်။ ကျန်ခဲ့တဲ့အပတ်က ကျွန် တော် နေပြည်တော်မှာ အန်ကယ်ဦးတင်အေးနဲ့ တွေ့ခဲ့ တုန်း အန်ကယ်ဦးတင်အေးက ဒီနေ့အခြေအနေတွေက လူတွေက ငြိမ်နေမှာပေါ့ဗျ။ သူတို့မဲပေးခဲ့တဲ့သူတွေကိုး လို့ ပြောတာကို မှတ်မိနေတယ်။ အဲဒီအမြင်တွေအပေါ် ဦးရဲထွဋ် အမြင်ကိုပြောပါဦး။

UYH ။ ။ ဒါကတော့ အမှန်ပဲလေ။ လူထုက ဒေါ် အောင်ဆန်းစုကြည်အပေါ်မှာ (မဲပေးခဲ့တဲ့ မဲဆန္ဒရှင်အ များစုက)အဲဒီအချိန်တုန်းက ယုံပြီးပုံအပ်ခဲ့တယ်။ ဘာပဲ ပြောပြော NLD အစိုးရရဲ့ စွမ်းဆောင်မှုကို သူတို့အား မရဘူးဆိုရင်တောင်မှ နောက်ထပ် ၅ နှစ်အချိန်ပေးချင် သေးတယ်ဆိုတဲ့စိတ် လူအတော်များများမှာရှိတယ်လို့ ကျွန်တော်မြင်တယ်။ အဓိကက အဲဒီပြဿနာပဲ။ ရှင်း ရှင်းပြောရရင် NLD အစိုးရက အရင်လူတွေလောက် တော့ မဆိုးသေးပါဘူးဆိုတာလောက်တော့ ရှိတာပေါ့။ အစိုးရရဲ့ လုပ်ဆောင်ချက်ကို ပြောတာမဟုတ်ဘူး။ အဂ တိလိုက်စားမှုတွေ၊ ခရိုနီကိစ္စတွေ၊ ဆွေမျိုးကောင်းစားရေး ဝါဒတွေ ဒီလိုဟာမျိုးတွေနဲ့ပတ်သက်ရင် ဒီအစိုးရမှာ လည်း မကင်းဘူး။ သို့သော် အရင်တုန်းက ဒီ့ထက်ပိုဆိုး တယ်ဆိုတဲ့ ဖြေသိမ့်မှုက လူတွေတော်တော်များများမှာ ရှိနေတယ်။ ဒါကပဲ ရွေးကောက်ပွဲမှာ NLD အတွက် အားသာချက်တစ်ခုဖြစ်နေတယ်။

Power။ ။ သမ္မတ ဦးသိန်းစိန် လက်ထက်မှာ အမျိုး သား ထောက်လှမ်းရေးအဖွဲ့ ဖွဲ့မလို့ လုပ်နေရင်းနဲ့ ပျက် သွားတယ်ပြောတယ်။ ဦးရဲထွဋ်သိသလောက် ပြောပြပါ ဦး။

YUH ။ ။ အဲဒီတုန်းက စဉ်းစားတာက နိုင်ငံတကာမှာ ဆိုရင် အမျိုးသားလုံခြုံရေးကောင်စီဆိုတာရှိတယ်။ ကျွန် တော်တို့မှာရှိတဲ့ ကာလုံဆိုတာက ခေါင်းပဲရှိတာ။ လူကြီး တွေ စဉ်းစားပြီးတော့မှ မူဝါဒချတာပေါ့။ နောက် မဟာ ဗျူဟာချမယ်။ နေ့စဉ်တက်နေတဲ့ ထောက်လှမ်းရေး သတင်းတွေ၊ စစ်ဘက်နဲ့မပတ်သက်တဲ့ ကျန်တဲ့ကိစ္စတွေ ကို လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းတွေ၊ တရားဥပဒေ စိုးမိုးရေးဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းတွေကြားထဲမှာ သတင်း ဖလှယ်နိုင်မယ့် အဖွဲ့တစ်ဖွဲ့ ရှိကိုရှိရမယ်။ သူဟာ ရုံးအ ဖွဲ့ရှိရမယ်။ ဒီလိုမျိုးတွေ စဉ်းစားကြတယ်။ အရင်တုန်းက NIB ကို ထောင်ခဲ့တုန်းက အဲဒီလိုပုံစံမျိုးလုပ်ခဲ့ကြတာ။ ဒါပေမယ့် တပ်မတော်ထောက်လှမ်းရေးက အရမ်းသြဇာ ကြီးတဲ့အခါကျတော့ NIB က မပီပြင်တော့ဘဲနဲ့ တပ်မ တော်ထောက်လှမ်းရေးရဲ့ သြဇာခံလို ဖြစ်သွားတယ်။ တပ်မတော်ထောက်လှမ်းရေးရဲ့ ရုံးအဖွဲ့လိုဖြစ်သွားတယ်။ အမှန်က NIB သည် ထောက်လှမ်းရေးနဲ့ လုံခြုံရေးဆိုင် ရာအဖွဲ့အစည်းတွေရဲ့အပေါ်မှာ ရှိရမယ်။ ဒါက ဖြစ်ခဲ့ တဲ့ဟာပေါ့။

အဲလိုဖြစ်ခဲ့တဲ့ ပြဿနာက ရှိနေတဲ့အခါကျ တော့ ဦးသိန်းစိန်လက်ထက်မှာ ဒီ NIB လို (NIB ဆို တာတော့ မဟုတ်ပါဘူး) အမျိုးသားလုံခြုံရေးဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုကို ပြန်ပြီးတော့ ထူထောင်မယ်ဆိုပြီး စဉ်းစားကြတဲ့အခါမှာ ပြည်ခိုင်ဖြိုးပါတီထဲမှာကိုက အဲဒီ အကြံအစည်ကို လက်မခံတဲ့သူက အတော်များတယ်။ ဦးသိန်းစိန်ကိုယ်တိုင်ကလည်း ဦးရွှေမန်းနဲ့ ပြဿနာဖြစ် နေတော့ လွှတ်တော်ထဲမှာရှိနေတဲ့ ပြည်ခိုင်ဖြိုးအမတ်တွေ ရဲ့ ထောက်ခံမှုကိုရအောင်လည်း သူက မလုပ်နိုင်ဘူး။ အဲဒီလိုအခြေအနေတွေနဲ့ နောက်တစ်ခါရွေးကောက်ပွဲနီး လာတာလည်း ပါတာပေါ့။ ဒါကြောင့်မို့ ရပ်သွားတာပါ။ အမှန်က ဘယ်အစိုးရပဲတက်တက် သမ္မတရဲ့အောက်မှာ နေပြီးတော့ လုံခြုံရေးဆိုင်ရာအဖွဲ့အစည်းတွေကို ပေါင်း စပ်ညှိနှိုင်းပေးမယ့် ယန္တရားတစ်ရပ်က ရှိကို ရှိရမယ်။ ဒီမိုကရေစီနိုင်ငံတိုင်းမှာလည်း ရှိကိုရှိတယ်။

အွန်လိုင်းဝဏ္ဏ
The Power သတင်းဂျာနယ် အမှတ် ၄၊ ၂၀၂၀ ဇူလိုင် ၁၆ ရက်နေ့ထုတ်မှ

သီရိလင်္ကာ သင်ခန်းစာ

၂၀၂၂ ခုနှစ် အစပိုင်းထဲက စတင်လာတဲ့ သီရိလင်္ကာ စီးပွားရေးအကျပ်အတည်းဟာ ဒီနေ့ ဇူလိုင်လ ၁၃ ရက်နေ့ မနက်မှာ သမ္မတ ဂိုတာဘာယာ ရာဂျာပါ့ခ်ဆာ နိုင်ငံက ထွက်ပြေးသွား တာနဲ့ အဆုံး သတ်သွားခဲ့တယ်။

ကိုဗစ်၁၉ ကပ်ရောဂါ နဲ့ ယူကရိန်းစစ်ပွဲကြောင့် နိုင်ငံတိုင်းလိုလို စီးပွားရေးအကျပ်အတည်းနဲ့ ကြုံတွေ့နေရချိန်မှာ သီရိလင်္ကာနိုင်ငံကတော့ ကြွေးပြန်မဆပ်နိုင်လို့ ဒေဝါလီခံရတဲ့အဆင့် ရောက်ပြီး နိုင်ငံစီးပွားရေးလည်း ပြိုလဲတဲ့အထိ ၊ ပြည်သူတွေရဲ့ အခြေခံလိုအပ်ချက်တွေတောင် ဖြည့်ဆည်းမပေးနိုင်တော့တဲ့ အထိ ဖြစ်ခဲ့ရတယ်။

သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ အခုလို မွဲပြာကျရတဲ့ အခြေအနေရောက်ခဲ့ရတဲ့ အဓိက အကြောင်းအရင်းက ဆွေမျိုးတပည့်ကောင်းစားရေးဝါဒ ကြောင့် ဖြစ်တယ်လို့ အကဲခတ်လေ့လာသူ တွေ က သုံးသပ် ကြတယ်။ သူတို့က ဆွေမျိုးတပည့်ကောင်းစားရေးဝါဒ ကြောင့် အဂတိလိုက်စားမှုတွေပို များ၊ အရည်အချင်းမရှိတဲ့သူတွေကို အရေးကြီးတာဝန်ပေးတော့ မူဝါဒအလွဲအမှားတွေဖြစ်ပြီး နောက်ဆုံး တိုင်းပြည်စီးပွားရေး ပြိုလဲတဲ့အထိ ဖြစ်ခဲ့ရတာလို့ဆိုတယ်။

၂၀၀၄ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းမှာ သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရေးကို ရာဂျာပါ့ခ်ဆာ မိသားစုက လက်ဝါးကြီးအုပ်ထား ခဲ့တယ်။ ညီအကို လေးယောက်မှာ မဟင်ဒါ ရာဂျာပါ့ခ်ဆာ က ၂၀၀၄ ခုနှစ် မှာ ဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်ခဲ့ပြီး ၂၀၀၅ ခုနှစ်ကနေ ၂၀၁၅ ခုနှစ်အထိ သမ္မတ ဖြစ်ခဲ့တယ်။ မဟင်ဒါက တမီလ်ပြောက်ကျားအဖွဲ့တွေကို အမြစ်ပြတ်အောင်ချေမှုန်းနိုင်တာကြောင့်လူကြိုက်များလာ တာကို အခွင့်ကောင်းယူပြီး တတိယသက်တမ်းတာဝန်ထမ်းဆောင်နိုင်ဖို့အတွက် အခြေခံဥပဒေ ကို ပြင်ဆင်ခဲ့တယ်။ ဒါပေမယ့် အဂတိလိုက်စားမှုတွေကြောင့်နာမည်ပျက်ပြီး ၂၀၁၅ သမ္မတ ရွေးကောက်ပွဲ ရှုံးသွားတယ်။

၂၀၁၉ နိုဝင်ဘာ သမ္မတ ရွေးကောက်ပွဲမှာ ညီဖြစ်သူ ဂိုတာဘာယာ ရာဂျာပါ့ခ်ဆာ ဝင်ပြိုင်ဖို့ ဆုံး ဖြတ်ခဲ့တယ်။ သမ္မတ ရွေးကောက်ပွဲမတိုင်ခင် ဧပြီ ၂၁ ရက်နေ့ အီစတာ ပွဲတော်နေ့မှာ အစ္စလမ် စစ်သွေးကြွ အဖွဲ့တစ်ဖွဲ့က ကိုလံဘို မြို့တော်မှာ ရှိတဲ့ ဟိုတယ်သုံးခု နဲ့ ခရစ်ယန် ဘုရား ကျောင်း သုံးကျောင်းကို အသေခံဗုံးခွဲတိုက်ခိုက်တဲ့ အတွက် လူ ၂၆၉ ဦးသေဆုံးခဲ့တယ်။ အဲဒီတိုက်ခိုက် မှုကို အကြောင်းပြုပြီး ဂိုတာဘာယာက သူ့အစ်ကို လက်ထက်မှာ တမီလ်ပျောက်ကြားတွေကို နှိမ်နင်းခဲ့တာကို ပြန်ထောက်ပြပြီး အမျိုးသားလုံခြုံရေး အထိုင်ပေါ်က မဲဆွယ်ခဲ့တဲ့အတွက် ရွေးကောက်ပွဲအနိုင်ရပြီး သမ္မတ ဖြစ်လာတယ်။

ရာဂျာပါ့ခ်ဆာ မိသားစုတွေ အာဏာလက်ဝါးကြီးအုပ်ပုံက ရှားမှ ရှားလို့ ဆိုရမယ်ထင်တယ်။ မဟင်ဒါ သမ္မတဖြစ်ချိန်က သူ့ညီ ဂိုတာဘာယာက ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးတာဝန်ယူတယ်။ ညီ အငယ်ဆုံး ဘာဆဲလ် က စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု ဝန်ကြီးတာဝန်ယူခဲ့တယ်။ အကိုအကြီး ဆုံး ချမားလ် က ဆည်မြောင်းနဲ့ ရေအရင်းအမြစ်ဝန်ကြီး တာဝန်ယူတယ်။ ယောက်ဖဖြစ်တဲ့ သူကို နိုင်ငံပိုင်လေကြောင်းလိုင်း ဥက္ကဋ္ဌခန့်တယ်။

ဂိုတာဘာယာ သမ္မတဖြစ်တော့ အကိုဖြစ်တဲ့ မဟင်ဒါက ဝန်ကြီးချုပ်လုပ်တယ်။ ညီအငယ်ဆုံး ဘာဆဲလ်က ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးလုပ်တယ်။ အကိုအကြီးဆုံး ချမားလ်က စိုက်ပျိုးရေးဝန်ကြီး လုပ်တယ်။ မဟင်ဒါရဲ့ သားနှစ်ယောက်မှာ တစ်ယောက်က အားကစားဝန်ကြီးလုပ်တယ်။ တစ် ယောက်က ဝန်ကြီးချုပ်ရုံး ညွှန်ချုပ်လုပ်တယ်။

ဒါက ဝန်ကြီးအဆင့်တွေပဲ ပြောတာပါ။ Indian Express သတင်းစာ အဆိုအရ အစိုးရဌာနတွေ၊ ဘုတ်အဖွဲ့တွေ၊ ကော်ပိုရေးရှင်းတွေက အရေးကြီးတဲ့ နေရာတွေမှာ ရာဂျာပါ့ခ်ဆာ မိသားစုဝင်နဲ့ ဆွေမျိုး လေးဆယ်ကျော်ရှိတယ်လို့ဆိုတယ်။

အစိုးရအဖွဲ့ထဲမှာ ရာဂျာပါ့ခ်ဆာ တွေဘယ်လောက်များလဲဆိုရင် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံကို ပထမဆုံး ရောက်ဖူးတဲ့ နိုင်ငံခြားသံတမန်တစ်ယောက်ဟာ ထုံးစံအတိုင်း ဝန်ကြီးတွေ၊ အရေးပါတဲ့ ဌာန အကြီးအကဲတွေကို လိုက်တွေ့တဲ့အခါ ရာဂျာပါ့ခ်ဆာ တွေများလွန်းလို့ “သီရိလင်္ကာနိုင်ငံသား တွေက ရာဂျာပါ့ခ်ဆာ ဆိုတဲ့ နာမည်ကို အရမ်းကြိုက်ပါလား” ဆိုပြီး မှတ်ချက်ချတယ် ဆိုတဲ့ နိုင်ငံ ရေးပြက်လုံးတောင် ခေတ်စားခဲ့ဖူးတယ်။

၂၀၂၂ ခုနှစ် ဧပြီလ က စပြီး နိုင်ငံရေးစီးပွားရေး အကျပ်အတည်းပြင်းထန်လာတော့ မဟင်ဒါ ရာဂျာပါ့ခ်ဆာ ဝန်ကြီးချုပ်ရာထူးက နုတ်ထွက်ပေးရတယ်။ နောက်တော့ ဘာဆဲလ် နဲ့ ချမားလ် ဝန်ကြီးရာထူးတွေကနေ နုတ်ထွက်ပေးရတယ်။ သမ္မတ ဂိုတာဘာယာကတော့ နုတ်ထွက်ပေး ဖို့ ငြင်းဆန်ပြီး ဝန်ကြီးချုပ်အသစ်ခန့်၊ အစိုးရ အဖွဲ့အပြောင်းအလဲလုပ်ပြီး အသက်ဆက်ဖို့ ကြိုးစား တယ်။ ဒါပေမယ့် စီးပွားရေးအခြေအနေက ကောင်းမလာတဲ့အပြင် လူထု ရဲ့ သည်းခံနိုင်စွမ်းက လည်း ကုန်ဆုံးလာတယ်။

နောက်ဆုံးတော့ ပြီးခဲ့တဲ့ စနေနေ့ ဇူလိုင်လ ၉ ရက်နေ့မှာ ဆန္ဒပြသူတွေက သမ္မတ အိမ်တော်နဲ့ ဝန်ကြီးချုပ် နေအိမ်တွေကို ဝင်ရောက်စီးနင်း တဲ့ အထိ ဖြစ်လာခဲ့တယ်။ အဲဒီနောက်မှာ သမ္မတ ဂိုတာဘာယာ က ဇူလိုင်လ ၁၃ ရက်နေ့မှာ ရာထူးကနုတ်ထွက်ပေးမယ်လို့ ကတိ ပေးထား ခဲ့တယ်။

အခုတော့ ရာထူးက နုတ်ထွက်ကြောင်း ကြေညာမယ့် မနက်စောစောပိုင်းမှာ သမ္မတ ဂိုတာ ဘာယာ နဲ့ ဇနီး ဟာ မော်လဒေ့ဗ်နိုင်ငံကို လေယာဉ်နဲ့ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်သွားခဲ့တယ်။ ကျန်တဲ့ ရာဂျာပါ့ခ်ဆာ မိသား စုဝင်တွေလည်း သတင်းပျောက်နေတယ်။ သီရိလင်္ကာလွှတ်တော်ကတော့ သမ္မတ အသစ်ရွေးချယ်ဖို့လုပ်နေတယ်။

ကမ္ဘာ့သမိုင်းမှာ ဆွေမျိုးတပည့်ကောင်းစားရေးဝါဒနဲ့ တိုင်းပြည်ကို ဖျက်ဆီးခဲ့တာ ရာဂျာပါ့ခ်ဆာ တွေက ပထမဆုံးမဟုတ်သလို နောက်ဆုံးလည်းမဟုတ်ဘူး။ အဲဒီလိုပဲ ကိုယ့်အတတ်နဲ့ ကိုယ်စူးပြီး တိုင်းပြည်က ထွက်ပြေးရတဲ့ နိုင်ငံရေးခေါင်းဆောင်တွေထဲမှာ သီရိလင်္ကာ သမ္မတ ဂိုတာဘာယာ ဟာ ပထမဆုံးမဟုတ်သလို နောက်ဆုံးလည်း ဖြစ်မှာမဟုတ်ဘူး။

ဘောရစ်ဂျွန်ဆင်ပေးတဲ့ သင်ခန်းစာ

မနေ့ ဇူ လိုင် ၇ ရက်နေ့မှာ ဗြိတိသ ျှ ဝန်ကြီးချုပ် ဘောရစ် ဂျွန်ဆင်ဟာ ကွန်ဆာဗေးတစ် ပါတီ ခေါင်းဆောင်အဖြစ်ကနေ နုတ်ထွက်လိုက်တယ်။ အာဏာရပါတီခေါင်းဆောင်အဖြစ်က နုတ်ထွက် တယ်ဆိုတော့ ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ်ကလည်း နုတ်ထွက်ရမှာပဲ။ ဒါပေမယ့် ကွန်ဆာဗေးတစ်ပါတီက ခေါင်းဆောင်သစ်ကို မရွေး ချယ်နိုင်ခင်အထိတော့ ဂျွန်ဆင်က ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ခဏ ဆက် တာဝန်ယူထားပေးရမယ်။

ဂျွန်ဆင် ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် နဲ့ ပါတီခေါင်းဆောင်အဖြစ်ကနေ ကျဆုံးခန်းရောက်ရတာဟာ ရွေး ကောက်ပွဲရှုံးလို့လည်း မဟုတ်ဘူး။ လွှတ်တော်ထဲမှာ အတိုက်အခံ ပါတီက အယုံအကြည်မရှိ အဆိုတင်သွင်းတာ နိုင်သွားလို့လည်း မဟုတ်ဘူး။ နိုင်ငံ့ခေါင်းဆောင်တစ်ယောက်၊ပါတီ ခေါင်း ဆောင်တစ်ယောက်မှာ ရှိသင့် ရှိအပ်တဲ့ ဂုဏ်သိက္ခာမရှိတဲ့အတွက် သူ့ခေါင်းဆောင်မှုကို ပါတီနဲ့ မဲဆန္ဒရှင်တွေက ယုံကြည်မှုကင်းမဲ့လာတာကြောင့် နုတ်ထွက်လိုက်ရတာဖြစ်ပါတယ်။

ဗြိတိန်နိုင်ငံ ဥရောပသမဂ္ဂအဖွဲ့ကနေ နုတ်ထွက်ရေးနဲ့ပတ်သက်ပြီး ဗြိတိန် – အီးယူ ညှိနှိုင်းမှုတွေ မှာ အဆင်မပြေတာတွေဖြစ်ခဲ့ပြီးတဲ့နောက် ဝန်ကြီးချုပ် ထရီဇာမေ ပါတီခေါင်းဆောင် အဖြစ်က ၇ ဇွန် ၂၀၁၉ ခုနှစ် မှာ နုတ်ထွက်တယ်။ ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ်နဲ့ ခေတ္တဆက်လက်တာဝန်ယူထား တယ်။ ၂၃ ဇူလိုင် ၂၀၁၉ ခုနှစ်မှာ ကွန်ဆာဗေးတစ်ပါတီက ဂျွန်ဆင်ကို ပါတီခေါင်းဆောင်အဖြစ် ရွေးချယ်ခဲ့တဲ့အတွက် ၂၄ ဇူလိုင်မှာ ထရီဇာမေ ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ်က နုတ်ထွက်ပြီး ဘောရစ် ဂျွန်ဆင် ဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်လာတယ်။

ဂျွန်ဆင် ဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်လာပြီးတော့ လွှတ်တော်ကို ဖျက်သိမ်းပြီး ရွေးကောက်ပွဲ အသစ် လုပ်ဖို့ ဆုံးဖြတ်တယ်။ တကယ်တော့ အဲဒီအချိန်မှာ လက်ရှိ လွှတ်တော်က ၂၀၁၇ ဧပြီ ကမှ ရွေးကောက် ထားတာ သက်တမ်းမကုန်သေးဘူး။ ဒါပေမယ့် လွှတ်တော်ထဲမှာ ကွန်ဆာဗေးတစ်ပါတီက အမတ်နေရာ ၆၅၀ အနက် ၃၁၇ နေရာပဲ နိုင်တဲ့အတွက် အခြားပါတီငယ်တစ်ခုနဲ့ ပေါင်းပြီး အစိုးရဖွဲ့ထားရ တယ်။ ဂျွန်ဆင်က အီးယူကနေ ဗြိတိန်နိုင်ငံ နုတ်ထွက်ရေးကိစ္စမှာ စိတ်တိုင်းကျ ဆောင်ရွက်ချင်ရင် လွှတ်တော်ထဲမှာ အင်အားကောင်းဖို့ လိုတယ်လို့ယူဆတဲ့အတွက် ရွေးကောက်ပွဲ အသစ်လုပ်ဖို့ ဆုံးဖြတ်လိုက်တာဖြစ်တယ်။ ။

ဒါဟာ အတော်စွန့်စားတဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်ဖြစ်တဲ့အတွက် ကွန်ဆာဗေးတစ်ခေါင်းဆောင်တချို့က ကန့်ကွက်ခဲ့ကြတယ်။ ဒါပေမယ့် ဂျွန်ဆင်ကတော့ ဗြိတိန်လမ်းခွဲကိစ္စကို ရွေးကောက်ပွဲ အဓိက မူဝါဒ အဖြစ်ထားရှိ စည်းရုံးခဲ့တဲ့အတွက် ၁၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၉ ရွေးကောက်ပွဲမှာ ကွန်ဆာဗေး တစ်ပါတီက အမတ်နေရာ ၄၈ နေရာတိုးပြီး ၃၆၅ နေရာ နိုင်တယ်။ အတိုက်အခံ လေဘာပါတီက ၂၆၂ နေရာကနေ အမတ်နေရာ ၆၀ လျော့ပြီး ၂၀၂ နေရာပဲနိုင်တယ်။

မရှုမလှ အရေးနိမ့်ခဲ့တဲ့ လေဘာပါတီခေါင်းဆောင် ဂျရမီကိုဘင် ကတော့ ပါတီခေါင်းဆောင်အဖြစ်က နုတ်ထွက်လိုက် တယ်။ ဒီမိုကရေစီစနစ်မှာတော့ ဖြစ်သင့်ဖြစ်ထိုက်တဲ့ အောင်မြင်မှုမရရင် ရှုံးနိမ့်မှုအတွက် တာဝန်ယူတဲ့အနေနဲ့ ပါတီခေါင်းဆောင် နုတ်ထွက်ရတာထုံးစံပဲ။ ဆင်ခြေအမျိုးမျိုးပေးပြီး ထိုင်ခုံဖက်နေလို့ မရဘူး။

ဂျွန်ဆင်ရဲ့ အောင်မြင်မှုက ၁၉ ၈၇ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းမှာ ကွန်ဆာဗေးတစ်ပါတီအများဆုံးအနိုင်ရတဲ့ အောင်မြင်မှု ဖြစ်ပါတယ်။ဒါ့ကြောင့် ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်မှာ ဘောရစ်ဂျွန်ဆင်ရဲ့ နိုင်ငံရေးစန်း အမြင့် ဆုံးရောက်ခဲ့တယ်။ အဲဒီနောက်မှာတော့ ဂျွန်ဆင်ရဲ့ နိုင်ငံရေးဂုဏ်သိက္ခာအပေါ်မှာ လူတွေ ယုံကြည်မှုကင်းမဲ့စေတဲ့အဖြစ်တွေနဲ့ ရင်ဆိုင်လာရတယ်။

ပထမဆုံးကိစ္စကတော့ “ ကိုဗစ်ကာလ ပျော်ပွဲ ရွှင်ပွဲ အရှုပ်တော်ပုံ” ကိစ္စပဲ။ ကိုဗစ် ၁၉ ကူးစက်မှု ပြင်းထန်လို့ ဗြိတိန်တစ်နိုင်ငံလုံး လော့ဒေါင်းလုပ်ထားတဲ့အချိန်၊ စည်းကမ်းချိုးဖောက်သူတွေကို အရေးယူနေတဲ့အချိန်မှာ ဘောရစ်ဂျွန်ဆင်နဲ့ ဝန်ကြီးတွေ၊ ရုံးအဖွဲ့သားတွေ ဝန်ကြီးချုပ် အိမ်တော် မှာ တံခါးပိတ်ပြီး ပါတီပွဲတွေ ကျင်းပခဲ့တဲ့ အကြောင်း ၂၀၂၁ နှစ်ကုန်ပိုင်းမှာ သတင်းပေါက် ကြား လာခဲ့ပြီး လန်ဒန်ရဲတပ်ဖွဲ့နဲ့ လွှတ်တော်က စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုတွေလုပ်ခဲ့ရတယ်။

အစပိုင်းမှာ ဂျွန်ဆင်က အဲဒီကိစ္စကို သူမသိဘူးလို့ငြင်းတယ်။ နောက်တော့ အဲဒီလိုပွဲ သုံးခုကို သူတက်ခဲ့တယ်ဆိုတာ ဝန်ခံခဲ့တယ်။ ရဲတပ်ဖွဲ့က ဝန်ကြီးချုပ်ကို ဒဏ်ငွေရိုက်ခဲ့တယ်။ လွှတ်တော် စည်းကမ်းထိန်းသိမ်းရေးကော်မတီက ဂျွန်ဆင်နဲ့ အဲဒီကိစ္စတွေမှာပါဝင်တဲ့ ဝန်ကြီးအချို့ကို ပြစ်တင် ရှုံ့ချခဲ့တယ်။ အတိုက်အခံတွေက ဂျွန်ဆင် နုတ်ထွက်ပေးဖို့တောင်းဆိုပေမယ့် ဂျွန်ဆင် ကတော့ နုတ်ထွက်ဖို့ ငြင်းဆန်ခဲ့တယ်။

ဒါပေမယ့် အဲဒီဖြစ်စဉ်ကြောင့် ဂျွန်ဆင်ရဲ့ ခေါင်းဆောင်မှုနဲ့ ဂုဏ်သိက္ခာအပေါ် ပြည်သူတွေက မေးခွန်းထုတ် လာခဲ့တယ်။ အဲဒီအရှုပ်တော်ပုံနောက်ပိုင်းကျင်းပတဲ့ မေ ၂၀၂၂ ကြားဖြတ် ရွေးကောက်ပွဲနဲ့ ဒေသန္တရွေး ကောက်ပွဲတွေမှာ ကွန်ဆာဗေးတစ်ပါတီနေရာအတော်များများ ဆုံးရှုံးခဲ့ရတယ်။

၂၀၂၂ ဇွန်လရောက်တော့ ကွန်ဆာဗေးတစ်ပါတီဝင် လွှတ်တော်အမတ်အချို့က ဂျွန်ဆင်ရဲ့ ခေါင်းဆောင်မှုအပေါ် အယုံအကြည်မရှိကြောင်း ပါတီလွှတ်တော်ကော်မတီမှာ အဆို တင်သွင်းတယ်။ အဲဒီအဆိုကို ပါတီစည်းကမ်းအတိုင်းမဲခွဲတော့ အမတ် ၃၅၉ ဦးမှာ ၂၁၁ ဦးက ဂျွန်ဆင်ကို ထောက်ခံပြီး ၁၄၈ ယောက်က ဂျွန်ဆင်ကို ကန့်ကွက်တဲ့အတွက် အများစု သဘောထားအရ ဂျွန်ဆင် ပါတီခေါင်း ဆောင်နဲ့ ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ဆက်တာဝန်ယူတယ်။

ဒါပေမယ့် ဂျွန်ဆင်ဟာ မဲဆန္ဒရှင်တွေရဲ့ ယုံကြည်မှုပြန်မရတော့ဘူး။ ဇွန်လအတွင်းမှာ ကျင်းပခဲ့တဲ့ ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲနှစ်ခုလုံးမှာ ကွန်ဆာဗေးတစ်ပါတီအရေးနိမ့်ခဲ့တယ်။ ပြည်သူတွေကြားမှာ ရော၊ ကွန်ဆာဗေးတစ်ပါတီဝင်တွေကြားမှာပါ ကိုဗစ်ကြောင့် စီးပွားရေးကျဆင်းနေတဲ့အခြေအနေ၊ ယူကရိန်းစစ်ပွဲကြောင့် လောင်စာဆီဈေးတွေ တက်၊ ငွေကြေးဖောင်းပွမှုနဲ့ ရင်ဆိုင်နေရတဲ့အခြေ အနေမှာ နိုင်ငံကို ဂျွန်ဆင် ခေါင်းဆောင်လို့ ဖြစ်ပ့ါမလားဆိုတဲ့ သံသယတွေပိုများလာတယ်။

အဲဒီအချိန်မှာပဲ ပြီးခဲ့တဲ့ ဇွန်လ ၂၉ ရက်နေ့မှာ လွှတ်တော် ကွန်ဆာဗေးတစ်ပါတီ ဒုတိယ ဆော်သြရေးမှူး Chris Pincher ဧည့်ခံပွဲတစ်ခုမှာ အရက်မူးပြီး လိင်စော်ကားမှုတွေ ကျူးလွန်ခဲ့ တယ်ဆိုတဲ့ သတင်းထွက်လာတယ်။ Chris Pincher ကို ပါတီခေါင်းဆောင် ဂျွန်ဆင်က တာဝန်ပေး ထားတာ။ အဲဒီဖြစ်စဉ်နောက်ပိုင်းမှာ Chris Pincher ဟာ အရင်ကလည်း ဒါမျိုးဖြစ်ခဲ့ဖူးတယ်၊ ဒါကို ဂျွန်ဆင်က သိပေမယ့် ဖုံးကွယ်ပြီး အရေးကြီးတဲ့တာဝန်ပေးခဲ့တယ်ဆိုတဲ့ စွပ်စွဲချက်တွေပေါ်ထွက် လာတယ်။

ကိုဗစ်ကာလ ပျော်ပွဲရွှင်ပွဲ အရှုပ်တော်ပုံ တုန်းကလိုပဲ ဂျွန်ဆင်က အရင်က ဒီလိုဖြစ်ခဲ့ဖူးတယ်ဆို တာကို သူမသိဘူး လို့ ငြင်းတယ်။ ဒါပေမယ့်နောက်ဆုံးကျတော့ သူ ကြားပေမယ့် အလေးထား စစ်ဆေးဖို့ ပျက်ကွက်ခဲ့တယ်လို့ ဝန်ခံခဲ့တယ်။

ဒီတစ်ခါတော့ ပါတီဝင်လွှတ်တော်အမတ်တွေက ဂျွန်ဆင်အပေါ် ယုံကြည်မှုလုံးဝမရှိတော့တဲ့ အတွက် ပါတီ ခေါင်းဆောင်အဖြစ်က နုတ်ထွက်ပေးဖို့တောင်းဆိုကြတယ်။ ပြဿနာက ပါတီစည်းကမ်း အရ ပါတီ လွှတ်တော်ကော်မတီထဲမှာ ပါတီခေါင်းဆောင်ကို အယုံအကြည်မရှိ အဆိုတင်လို့ ရှုံးထားရင် တစ်နှစ်အတွင်း နောက်တစ်ကြိမ် အဆိုပြန်တင်သွင်းလို့မရဘူး။ ဒါ့ကြောင့် ဂျွန်ဆင်က နောက်တစ်ကြိမ် ရွေးကောက်ပွဲအထိ သူဆက်ပြီးတာဝန်ယူမယ်လို့ ပြောပြီး နုတ်ထွက်ဖို့ ငြင်းဆန်ခဲ့တယ်။

ဒါပေမယ့် ဒီတစ်ကြိမ်မှာတော့ အစိုးရအဖွဲ့ဝင် ဝန်ကြီးတွေကိုယ်တိုင်က ဂျွန်ဆင်ရဲ့ ခေါင်းဆောင်မှု ကို လက်မခံနိုင်ကြတော့ဘူး။ ဇူလိုင်လ ၅ ရက် နဲ့ ၆ ရက်နေ့တွေမှာ ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီး အပါအဝင် ဝန်ကြီး၊ ဒုဝန်ကြီးနဲ့ အခြားထိပ်တန်းအရာရှိ ငါးဆယ်ကျော် နုတ်ထွက်စာ တင်ခဲ့ ကြတယ်။ သူတို့နုတ်ထွက်စာတွေထဲမှာ ဝန်ကြီးချုပ်ရဲ့ ခေါင်းဆောင်မှုအပေါ် ယုံကြည်မှုမရှိတော့ တဲ့အကြောင်းဖော်ပြခဲ့တယ်။ ဂျွန်ဆင်ရဲ့ အနီးကပ်ဆုံးနိုင်ငံရေးမိတ်ဆွေတွေကလည်း ဂျွန်ဆင်ကို နောက်တစ်ကြိမ်အယုံအကြည်မရှိ အဆိုတင်သွင်းနိုင်အောင် ပါတီစည်းကမ်းတွေကို ပြင်ပြီး ဖြုတ်ချ ခံရတာထက်စာရင် ကိုယ့်အပြစ်ကို ကိုယ်တာဝန်ယူပြီး နုတ်ထွက်တာကောင်းတယ်လို့ တိုက်တွန်း ခဲ့ကြတယ်။

နောက်ဆုံးတော့ ဇူလိုင် ၇ ရက်နေ့မှာ ဘောရစ်ဂျွန်ဆင်က ပါတီခေါင်းဆောင်အဖြစ်က နုတ်ထွက် ကြောင်းကြေညာလိုက်ရတယ်။ သူ့ နှုတ်ဆက်မိန့်ခွန်းမှာ ပါတီမှာ ခေါင်းဆောင်သစ်၊ နိုင်ငံမှာ ဝန်ကြီးချုပ် သစ် လိုအပ်နေတဲ့အတွက် သူနုတ်ထွက်ရတဲ့အကြောင်းပြောသွားခဲ့တယ်။

ခေါင်းဆောင်တစ်ယောက်ဟာ ဂုဏ်သိက္ခာလည်းမရှိ၊ အောင်မြင်အောင်လည်း မစွမ်းဆောင်နိုင်၊ အောက်ခြေရဲ့ ယုံကြည်အားကိုးမှုလည်း မရဘူးဆိုရင် ကိုယ့်တာဝန်ကိုယ်ယူပြီး နုတ်ထွက်လိုက် တာအကောင်းဆုံးပဲ ဆိုတာကို ဘောရစ် ဂျွန်ဆင်ရဲ့ အဖြစ်အပျက်က သက်သေပြလိုက်တာပါပဲ။

ဓာတ်ပြားဟောင်း

ဆောင်းပါးတွေမရေးဖြစ်တာ တစ်ပတ်လောက်ရှိပြီ။ အဲဒါကို သတိထားမိတဲ့ မိတ်ဆွေတစ်ယောက် က မေးလာတော့ ကျွန်တော် ဆောင်းပါး ရေးခဲ့ဖူးတဲ့ “ လှိုင်သာယာသူ” ရဲ့ စကားကို သတိရ သွားတယ်။

တစ်နေ့က သူ သန့်ရှင်းရေးအလုပ်လုပ်နေတဲ့ မိတ်ဆွေရဲ့ ရုံးခန်းကို ရောက်သွားတယ်။ လှိုင်သာ ယာသူ ကိုလည်း တွေ့တယ်။ လှိုင်သာယာသူ အတော်စကားနည်းသွားတာ သတိထားမိတော့ “ ဘယ်လိုလဲဗျ၊ ကုန်ဈေးနှုန်းအကြောင်း၊ လှိုင်သာယာအကြောင်း ဘာဘာ ညာညာ မပြောတော့ ဘူးလား” လို့ မေးမိတယ်။ လှိုင်သာယာသူက “ ဆရာရေ အဆင်ပြေလို့၊ ကျေနပ်လို့ ငြိမ် နေတာ မဟုတ်ဘူး။ စိတ်ပျက်လွန်းလို့ ပြောချင်ဆိုချင်စိတ်ကို မရှိတော့တာ။” လို့ ဖြေသဗျ။

အခုတော့လည်း မရေးမဖြစ် ရေးဖို့အကြောင်းပေါ်လာတော့ ရေးရဦးမှာပဲ။ ပြီးခဲ့တဲ့ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့က မိတ်ဆွေတစ်ယောက်နဲ့ အွန်လိုင်းပေါ်မှာ စကားပြောဖြစ်တယ်။ သူနဲ့မတွေ့တာ တစ်နှစ်ကျော်ပြီ။ သူက နေပြည်တော်မှာ ၊ ကျွန်တော်က ရန်ကုန်မှာ ၊ အနေဝေးသလို ပြဿနာတွေအပေါ် ရှုမြင် သုံးသပ်ပုံကလည်း ကွာခြားတယ်။

ပြောတော့လည်း ထုံးစံအတိုင်း ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲ အကြောင်း ရောက်သွားတာပါပဲ။ သူက ဓာတ်ပြားဟောင်းကြီး ပြန်ဖွင့်တာပေါ့။ ဥပဒေအရ ရွေးကောက်ပွဲ အငြင်းပွားမှုကို ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်ကပဲ ဖြေရှင်းရမယ်၊ အစိုးရ က ကြားဝင်ဖြေရှင်းလို့မရဘူးဆိုတဲ့ အချက်ကို စောဒက မတက်ပေမယ့် “ ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်က ဖြေရှင်းပေးရမယ်ဆိုပေမယ့် တိုင်တာကို ကော်မရှင် က လက်မခံရင် ဘယ်လိုလုပ် မလဲ။” လို့မေးတယ်။

သူ့မေးခွန်းကို ကြားတော့ အတော် အံ့အားသင့်သွားတယ်။ သူလည်း ကျွန်တော့် လိုပဲ အမျိုးသားညီလာခံ၊ ၂၀၁၀ ၊ ၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲတို့နဲ့ ပတ်သက်တဲ့ လုပ်ငန်းတွေမှာ အတိုင်းအတာတစ်ခုထိ ပါဝင်ခဲ့ဖူးသူဆိုတော့ ဒီလိုတွေး၊ ဒီလိုမေးလိမ့်မယ်လို့ ထင် မထားဘူး။

ဒ့ါကြောင့် ရွေးကောက်ပွဲဥပဒေ၊ နည်းဥပဒေတွေအရ ရွေးကောက်ပွဲအနိုင်ရ ကိုယ်စားလှယ် အမည်စာရင်းကို ကြေညာပြီး ၄၅ ရက်အတွင်းမှာ ကန့်ကွက်လွှာတင်သွင်း လို့ရတယ်၊ သတ်မှတ်ချက်တွေနဲ့ ကိုက်ညီတဲ့ ကန့်ကွက်လွှာဆိုရင် ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က လက်ခံပြီး ခုံအဖွဲ့ဖွဲ့စည်းစစ်ဆေးရမယ် ဆိုတာ မေ့နေပြီလားလို့ မေးမိတယ်။

ပြီးတော့မှ “၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲနဲ့ပတ်သက်ပြီး ရွေးကောက်ပွဲဥပဒေအရ ကန့်ကွက်လွှာပေါင်း ၂၈၇ စောင်ကို ဦးလှသိန်း ကော်မရှင်က လက်ခံထားခဲ့တယ်။ အဲဒီအထဲမှာ ကန့်ကွက်လွှာ ၂၆၅ စောင်က အင်န်အယ်လ်ဒီ ကိုယ်စားလှယ်တွေကို ကန့်ကွက်ထား တာ။ အဲဒီစာရင်းကို ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင် ဝက်ဘ်ဆိုက်မှာ တရားဝင်တင်ထားတယ်။ ခင်ဗျား သွားဖတ် ကြည့်ပါလား”လို့ ပြန်ရှင်းပြခဲ့ တယ်။

(ကော်မရှင်ဝက်ဘ်ဆိုက်မှာ ဖော်ပြထားတဲ့ စာရင်းကို ဓာတ်ပုံတွေနဲ့ ပြထားပါတယ်။ ပုံ ၂ ရဲ့ ဘယ်ဘက်ထောင့်မှာ ဒီနေ့ ဇူလိုင် ၁ ရက်နေ့ ရက်စွဲကို တွေ့နိုင်ပါတယ်။ စာရင်းအပြည့်အစုံကို ဖတ်ချင်ရင်တော့ အောက်ပါ လင့်ခ်မှာ ဖတ်နိုင်ပါတယ်။ https://www.uec.gov.mm/show_data_content.php?name=2020%20election%20objection.pdf&type=page_multiple_photo&code=22&sno=2881&token=b99cbf8b611d8ba9e02b274e6fac6aba2073c80867f7b4f4a3081337640a4c2a780488471ea8efe62780fb7ed2a60c0d5113417121539b69a8f4ed2e13981d51 )

ဒါတောင် မိတ်ဆွေကြီးက မလေ ျှာ့သေးဘူးဗျ။ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ကို သမ္မတ ခန့် တယ်။ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ရဲ့ အဆုံးအဖြတ်က အပြီးအပြတ် အတည်ဖြစ်တယ် လို့ အခြေခံ ဥပဒေမှာ ပါတဲ့အတွက် ရွေးကော်က ဘက်လိုက်ရင် ဘယ်လိုလုပ်မလဲ လို့ ပြောပြန်တယ်။

ဒါနဲ့ “ အခြေခံဥပဒေကို ဘယ်သူက ဦးစီးပြီး ရေးဆွဲတာလဲ၊ ဘယ်သူတွေက အခြေခံဥပဒေ ထောက်ခံပွဲတွေလုပ်ပြီးထောက်ခံခဲ့သလဲ ဆိုတာ ခင်ဗျားသိနေတာပဲဗျာ။ အဲဒီလူတွေကို အဲဒီ ပုဒ်မတွေ ဘာ့ကြောင့်ထဲ့ခဲ့လဲလို့ ခင်ဗျားသွားမေးကြည့်ပါလား” လို့ ပြောလိုက်မှ ဓာတ်ပြား ဟောင်း ဖွင့်တာရပ် သွားပြီး ကျွန်တော့်ကို နှုတ်ဆက်သွားတော့တယ်။

မိတ်ဆွေကြီးနဲ့ စကားပြောပြီးတော့ ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာနရဲ့ မီဒီယာဥပဒေရေးဆွဲမှုမှာ ပညာရပ် ဆိုင်ရာ အကူအညီတွေပေးခဲ့ဖူးတဲ့ တိုဘီမင်ဒဲလ် ဆိုတဲ့ ဥပဒေပညာရှင်ကို သတိရမိတယ်။ မီဒီယာဥပဒေတွေ ဆွဲတဲ့အခါ ကျွန်တော်တို့ကလည်း ထုံးစံအတိုင်း အစိုးရဘက်က အသာစီး ရ မယ့်အချက်တွေထည့်ချင်တာပေါ့။ အဲဒါကို သိတဲ့ တိုဘီ က ကျွန်တော့်ကို “ ရဲထွဋ် ရေ၊ ဒီမိုကရေစီ မှာ မင်းတို့ပဲ တစ်သက်လုံး အစိုးရဖြစ်နေမှာမဟုတ်ဘူး။ ဒီတော့ ဖြစ်သင့်တာပဲထည့်ပါကွာ၊ ငါ အသာစီးရဖို့ဆိုပြီး မစဉ်းစားနဲ့” လို့ သတိပေးခဲ့ဖူးတယ်။

မိတ်ဆွေကြီးနဲ့ ကျွန်တော်ဆွေးနွေးတဲ့ အချက်ကို မစ္စတာ တိုဘီ ကြားရင် ဘယ်လို မှတ်ချက် ပေးမလဲ မသိဘူး။

၀ယ်ကြမလား ရုရှားရေနံ

ရုရှားရဲ့ ယူကရိန်းကျူးကျော်စစ်မှာ မြေပြင်စစ်ပွဲနဲ့ စီးပွားရေးစစ်ပွဲဆိုပြီး စစ်မျက်နှာ နှစ်ခု ရှိတယ်။ စီးပွားရေးစစ်ပွဲမှာ အဓိက စစ်မျက်နှာကတော့ စွမ်းအင်ကဏ္ဍပေါ့။

၂၀၂၁ ခုနှစ် စာရင်းအရ စွမ်းအင်ကဏ္ဍက ဝင်ငွေဟာ ရုရှားအစိုးရ ဘတ်ဂျက်ရဲ့ ၄၅ % ရှိပါတယ်။ ဒ့ါကြောင့် ရုရှားကို စီးပွားရေးအရ ထိုးနှက်ဖို့ဆိုရင် စွမ်းအင်ကဏ္ဍက အကောင်းဆုံးပဲ။ ဒါပေမယ့် အမေရိကန်နဲ့ ဗြိတိန်တို့က အဲဒီလို လုပ်ဖို့လွယ်ပေမယ့် အီးယူနိုင်ငံတွေအတွက်က မလွယ် ဘူး။ ဥရောပသမဂ္ဂ( အီးယူ) အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတွေ လိုအပ်တဲ့ ရေနံ ၃၆% နဲ့ သဘာဝဓာတ်ငွေ့ ၄၁% က ရုရှားကနေတင်သွင်းနေရတာဖြစ်ပါတယ်။ တစ်နိုင်ငံချင်းအနေနဲ့တော့ ရုရှားရေနံကို မှီခို ရတဲ့ ရာခိုင်နှုန်းအနည်းအများကွာပါတယ်။ ဒါ့ကြောင့် အီးယူနိုင်ငံတွေကြားမှာ အပေးအယူ အမျိုးမျိုးလုပ်ပြီးမှ ပြီးခဲ့တဲ့ မေလ ၃၁ ရက်နေ့မှာ ရုရှားနိုင်ငံက တင်ပို့တဲ့ရေနံအပေါ် အရေးယူ ပိတ်ဆို့မှုလုပ်နိုင်မယ့် အစီအစဉ်ကို ကြေညာနိုင်ခဲ့တယ်။ ဒါတောင် သဘာဝဓာတ်ငွေ့နဲ့ ပတ်သက်ပြီး တော့ အရေးယူမှုမလုပ်နိုင်သေးဘူး။

အီးယူဆုံးဖြတ်ချက်အရ အီးယူအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတွေဟာ ၂၀၂၂ ဒီဇင်ဘာလ ၃၁ ရက်နေ့က စပြီး ရုရှားနိုင်ငံက ပိုက်လိုင်း/ သဘောၤနဲ့ ရေနံ တင်သွင်းခွင့်မရှိတော့ဘူး။ ဒါ့အပြင် အီးယူ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတွေက ကုမ္ဗဏီတွေ အနေ နဲ့ ရုရှားရေနံကို သယ်ယူပို့ဆောင်ပေးတာ၊ ရုရှားရေနံကို သယ်ယူမယ့်သဘောၤတွေအတွက် အာမ ခံပေးတာအပါအဝင် ရုရှားစွမ်းအင်ကဏ္ဍကို အထောက် အကူဖြစ်စေမယ့် လုပ်ငန်းတွေ မလုပ်ဖို့ လည်း တားမြစ်ခဲ့တယ်။

ဒါပေမယ့် အီးယူက ကုန်းပိတ်နိုင်ငံတွေဖြစ်တဲ့ ဟန်ဂေရီ၊ ချက် နဲ့ ဆလိုဗက် သုံးနိုင်ငံကိုတော့ ပိုက်လိုင်းကတဆင့် ရုရှားရေနံကို တင်သွင်းခွင့်ပြုထားသေးတယ်။ အဲဒီသုံးနိုင်ငံရဲ့ ရုရှားရေနံ အပေါ်မှီခိုနေရမှုက ဟန်ဂေရီ ( ၈၆%)၊ ချက်နိုင်ငံ(၉ ၇%) နဲ့ ဆလိုဗက်နိုင်ငံ (၁၀၀%) ဖြစ်တယ်။ အဲဒီနိုင်ငံတွေက ရုရှားရေနံကို ဝယ်လို့ရပေမယ့် ထပ်ဆင့်တင်ပို့ခွင့်မရှိဘူး။ အနာဂတ်မှာ အဲဒီ သုံးနိုင်ငံလည်း ရုရှားရေနံတင်သွင်းမှုကို ရပ်ရမယ်လို့ဆိုပေမယ့် အချိန်ဇယားသတ်မှတ်ထားတာ တော့မရှိသေးဘူး။

တစ်ချိန်တည်းမှာပဲ အီးယူက ရုရှားရေနံနေရာကို အစားထိုးဖို့အတွက် အိုပက်နိုင်ငံတွေကို ရေနံ ထုတ်လုပ်မှုတိုးမြှင့်ပေးဖို့ ညှိနှိုင်းနေရတာတွေရှိသလို အမေရိကန်က ဗင်နီဇွဲလားနိုင်ငံ အပေါ် ချမှတ်ထားတဲ့ ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုတွေကို ဖယ်ရှားပြီး ဗင်နီဇွဲလားရေနံကို ဝယ်နိုင်ဖို့ လုပ်နေ ရတာလည်း ရှိတယ်။

ရုရှားကတော့ အီးယူကမဝယ်ရင်လည်း ဝယ်မယ့်နိုင်ငံတွေရှိတယ်၊မှုစရာမလိုဘူးလို့ ပြော တယ်။ လက်တွေ့မှာလည်း ယူကရိန်းစစ်ပွဲစချိန်ထဲက တရုတ်နဲ့ အိန္ဒိယက ရုရှားရေနံတွေကို ပိုပြီး ဝယ် နေခဲ့တယ်။ တရုတ်က မနှစ်က ရုရှားရေနံကို တစ်နေ့ စည် ရှစ်သိန်းတင်သွင်းရာကနေ အခု တစ်နေ့ကို ၁.၁ သန်းတင်သွင်းနေတယ်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံကလည်း မနှစ်က တစ်နေ့ကို စည် တစ်သိန်းခုနှစ်သိန်းကျော်တင်သွင်းရာကနေ အခု စည် ကိုးသိန်းနီးပါး တိုးချဲ့တင်သွင်းလာ နေတယ်။

ဒါပေမယ့် ရုရှားနိုင်ငံက အီးယူနိုင်ငံတွေကို တင်ပို့နေတဲ့ တစ်နေ့ ရေနံစည် နှစ်သန်းကျော် ကို တရုတ်နဲ့ အိန္ဒိယနိုင်ငံတွေက အကုန် ဖြုန်းပေးနိုင်မှာမဟုတ်ဘူး။ ဒ့ါကြောင့် ရုရှားနိုင်ငံက ရေနံတစ်စည် ကို ပေါက်ဈေးထက် ဒေါ်လာ ၃၀ ၊ ၃၅ ဒေါ်လာ လေ ျှာ့ရောင်းပြီး ဈေးကွက် ချဲ့ထွင်နေတယ်။ တစ်ဖက်မှာလည်း ကမ္ဘာ့ရေနံဈေးနှုန်းမြင့်တက်နေမှုရယ်၊ ရုရှားရေနံ နဲ့ သဘာ၀ ဓာတ်ငွေ့ကို ရူဘယ်သုံးပြီး ဝယ်ရမယ်ဆိုတဲ့မူဝါဒကြောင့် အခုအချိန်မှာ တစ်လကို ရေနံကနေ ဝင်ငွေ ၂၀ ဘီလျံလောက်ရနေတယ်။ ဇွန် ၂၃ ရက်နေ့ CNBC သတင်းအရ ရူဘယ်ငွေတန်ဖိုး ကလည်း ဒေါ်လာနဲ့ ယှဉ်လိုက်ရင် ၂၀၁၅ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းမှာ အမြင့်ဆုံးဖြစ်လာတယ်။ ဒါ့ကြောင့် လည်း ပူတင်က အနောက်နိုင်ငံတွေရဲ့ စီးပွားရေးပိတ်ဆို့မှုက အလုပ်မဖြစ်ဘူးလို့ ပြောနေနိုင် တာပေါ့။ ဒါပေမယ့် ဒီအခြေအနေက အီးယူရဲ့ ရေနံပိတ်ဆို့မှုအသက်မဝင်ခင်ထိပဲ ဖြစ်မှာပါ။

အီးယူရဲ့ ပိတ်ဆို့မှုထဲမှာ ရေနံဝယ်ရောင်းတာ ပိတ်ပင်မှုကိုပဲ လူပြောများ နေပြီး ရေကြောင်း အာမခံကိစ္စကို ပြောတဲ့သူနည်းတယ်။ ကမ္ဘာပေါ်မှာ ရေကြောင်းအာမခံလုပ်ငန်း ၉ ဝ% ကို အနောက်အုပ်စု အာမခံကုမ္ဗဏီတွေက ဆောင်ရွက်ပေးနေ တာဖြစ်ပါတယ်။ အခု အီးယူရဲ့ ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့မှုအသက်ဝင်လာမယ့် ၂၀၂၂ ဒီဇင်ဘာ ၃၁ ရက်နေ့ နောက်ပိုင်းမှာ ရုရှားရေနံကို သယ် ဆောင်လာတဲ့သင်္ဘောတွေအတွက် ရေကြောင်း အာမခံရဖို့အခက်အခဲဖြစ်လာမယ်။ အဲဒီလို ခိုင်လုံ တဲ့အာမခံမရှိရင် စူးအက်တူးမြောင်းကို ဖြတ်လို့မရဘူး။ ဆိပ်ကမ်းတွေမှာ ကပ်လို့မရဘူး။ အဲဒါဆိုရင် ရုရှားရေနံကို ဝယ်တဲ့ နိုင်ငံတွေအတွက် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးက ခေါင်းခဲစရာဖြစ်လာ မယ်။

ရုရှားဘက်ကတော့ ရုရှားအာမခံကုမ္ဗဏီတွေက အာမခံပေးမယ်လို့ပြောနေပေမယ့် အဲဒီ အာမခံ အပေါ် နိုင်ငံတကာအသိအမှတ်ပြုမှုဘယ်လောက်ရှိမလဲဆိုတာမသိနိုင်သေးဘူး။ အနောက်အုပ်စု နိုင်ငံမဟုတ်တဲ့ နိုင်ငံတစ်ချို့မှာ ရေကြောင်းအာမခံလုပ်ငန်းတွေရှိပေမယ့် ရုရှားရေနံနဲ့ပတ်သက် မိရင် အနောက်အုပ်စုဘက်က လာမယ့် အရေးယူမှုကို စိုးရိမ်ပြီး လက်ရှောင်နေဖို့ များတယ်။

နောက်တစ်ချက်က အမေရိကန်နဲ့ အနောက်အုပ်စု လက်ထဲမှာ ဖဲတစ်ချပ်ကျန်နေသေးတယ်။ အဲဒါကတော့ အီရန်နိုင်ငံရဲ့ ရေနံရောင်းချမှုကို ပိတ်ဆို့အရေးယူတဲ့အခါ အီရန်နိုင်ငံတင် မဟုတ်ဘူး၊ အီရန်ရေနံကို ဝယ်တဲ့ ကုမ္ဗဏီတွေကို ပါ အရေးယူတဲ့ နည်းလမ်းအတိုင်း ရုရှား ရေနံကို ဝယ်တဲ့ ကုမ္ဗဏီတွေကိုပါ အရေးယူတဲ့နည်းလမ်းပဲ။ အခုအချိန်ထိတော့ အီးယူနိုင်ငံ တွေက ရုရှားရေနံကို တင်သွင်းနေရတဲ့အတွက် အဲဒီနည်းလမ်းကို မကျင့်သုံးသေးဘူး။

အီရန်၊ အီရတ်တို့ရဲ့ ရေနံထုတ်လုပ်မှုကို ပိတ်ဆို့အရေးယူခဲ့တဲ့ ဖြစ်စဉ်တွေအရ ရုရှား နိုင်ငံ ရဲ့ ရေနံတင်ပို့မှုကို ၁၀၀% အောင်အောင်မြင်မြင် ပိတ်ဆို့အရေးယူနိုင်ဖို့မလွယ်ဘူး။ အထူး သဖြင့် လုံခြုံရေးကောင်စီကနေ ဆုံးဖြတ်ချက်ချပြီး ကမ္ဘာ့နိုင်ငံအားလုံး မဖြစ်မနေ လိုက်နာအောင် အရေး ယူဖို့ဆိုတာ မဖြစ်နိုင်ဘူး။

ဒါပေမယ့် ဒီနှစ်ကုန်ရင် ရုရှားရေနံကို အချို ၊ အချောင် လွယ်လွယ်နဲ့ဝယ်နိုင်ဖို့တော့ မလွယ် တော့ဘူးဆိုတာတော့သေချာတယ်။

ယုံကြည် ရဲရင့် (၃)

ယုံကြည် ရဲရင့် (၃)

အမေရိကန်အောက်လွှတ်တော် ဇန်နဝါရီ ၆ ရက်နေ့အရေးအခင်း စုံစမ်းရေးကော်မတီရဲ့ တတိယ အကြိမ် စစ်ဆေးကြားနာမှုကို ဇွန်လ ၁၆ ရက်နေ့ မှာ ကျင်းပခဲ့တယ်။ ဒီတစ်ကြိမ် ကြားနားမှု မှာ တော့ ၂၀၂၁ ဇန်နဝါရီလ ၆ ရက်နေ့ နဲ့ ၆ ရက်နေ့မတိုင်မီ အချိန်တွေမှာ သမ္မတ ထရမ့်က ဒုသမ္မတ မိုက်ပင့်စ် ကိုဘယ်လို ဖိအားပေးခဲ့သလဲဆိုတာတွေကို အဓိက ထား ဖော်ထုတ်ခဲ့ပါတယ်။

ဒုတိယသမ္မတ မိုက်ပင့်စ် အကြောင်းမပြောခင် အမေရိကန်ဒုတိယသမ္မတရဲ့ အခန်းကဏ္ဍနဲ့ တာဝန်တွေကို သိထားဖို့လိုပါတယ်။ အမေရိကန်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ ဒုတိယ သမ္မတ ဟာ သမ္မတရဲ့ အစိုးရအဖွဲ့မှာ ပါဝင်ပြီး အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာတာဝန်တွေကို ထမ်းဆောင်ရသလို အထက် လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ်တာဝန်ယူပြီး အထက်လွှတ်တော်(ဆီးနိတ်) ရဲ့ ဥပဒေပြုရေး ဆိုင်ရာလုပ်ငန်းတွေ ကို လည်း ဆောင်ရွက်ရတယ်။

ဒါပေမယ့် ဒုသမ္မတက အမတ် ၁၀၀ ရှိတဲ့ အထက်လွှတ်တော်မှာ ထောက်ခံမဲနဲ့ ကန့်ကွက်မဲ အရေအတွက်ချင်းတူနေမှသာ အဆုံးအဖြတ်မဲအဖြစ်မဲပေးခွင့်ရှိတယ်၊ ကျန်တဲ့ ကိစ္စတွေမှာ မဲ ပေးလို့မရဘူး။ ဒီလိုပဲ အထက်လွှတ်တော်ရဲ့ ပုံမှန်အစည်းအဝေးတွေ နဲ့ လုပ်ငန်းတွေကို အများစုရထားတဲ့ ပါတီ ရဲ့ အထက်လွှတ်တော်ခေါင်းဆောင်က သဘာပတိ အဖြစ် တာဝန်ယူ ဆောင်ရွက်တယ်။

ဒုသမ္မတရဲ့ ဥပဒေပြုလုပ်ငန်းတွေထဲက အရေးကြီးတဲ့ လုပ်ငန်းတစ်ခုကတော့ အမေရိကန် သမ္မတ ရွေးကောက်ပွဲ ရလဒ်တွေကို အတည်ပြုပေးရတဲ့လွှတ်တော်နှစ်ရပ်ပေါင်း အစည်းအဝေးကို ဦးစီး ကျင်းပပြီး သမ္မတ နဲ့ ဒုတိယသမ္မတ အဖြစ်ရွေးချယ်ခံရသူကို တရားဝင်ကြေညာပေးတဲ့ တဲ့ လုပ်ငန်းဖြစ်ပါတယ်။

ဒုသမ္မတ မိုက်ပင့်စ် ဆိုတာကလည်း ထရမ့်ရဲ့ ရှေ့နေချုပ်ဘားရ် လိုပါပဲ။ ဒေါင်ဒေါင်မြည် ကွန်ဆာ ဗေးတစ် ရီပတ်ဘလီကင် တစ်ယောက်ပါ။ သူက “ ကျွန်တော်က ခရစ်ယန် ဘာသာဝင်ကောင်း၊ ကွန်ဆာဗေးတစ်ဝါဒီ၊ ရီပတ်ဘလီကင်ပါတီဝင် တစ်ယောက်” ပါလို့ ပြောလေ့ရှိ တယ်။

မိုက်ပင့်စ်က ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်မှာ ရီပတ်ဘလီကင်အောက်လွှတ်တာ်အမတ်ဖြစ်တယ်။ သက်တမ်း ခြောက်ကြိမ်ပြန်အရွေးခံရတယ်။ လွှတ်တော်မှာမဲပေးတဲ့အခါ ကွန်ဆာဗေးတစ်ရီပတ်ဘလီကင် တွေရဲ့ ရပ်တည်ချက်အတိုင်း မဲပေးခဲ့တယ်။ အောက်လွှတ်တော် ကွန်ဆာဗေးတစ် ရီပတ်လီကင် အမတ်များရဲ့ “ House Republican Study Committee” နဲ့ “House Republican Conference” တွေရဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်းခံရတယ်။

၂၀၁၂ ခုနှစ်မှာ မိုက်ပင့်စ်က အောက်လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် အဖြစ်က အနားယူပြီး အင်ဒီယား နားပြည်နယ်အုပ်ချုပ်ရေးမှူး နေရာအတွက် ဝင်အရွေးခံတယ်။ အနိုင်ရပြီး ပြည်နယ်အုပ်ချုပ်ရေး မှူး အဖြစ်တာဝန်ထမ်းဆောင်တယ်။ ၂၀၁၆ သမ္မတရွေးကောက်ပွဲ မှာ ထရမ့်က မိုက်ပင့်စ် ကို သူရဲ့ ဒုသမ္မတလောင်းအဖြစ် ရွေးချယ်ခဲ့တယ်။ထရမ့် သမ္မတ ဖြစ်လာ တော့ အုပ်ချုပ်ရေးနဲ့ ဥပဒေ ပြုရေးအတွေ့အကြုံမရှိတဲ့ ထရမ့်အတွက် မိုက်ပင့်စ်က အများကြီး အထောက် အကူပေးခဲ့တယ်။

၂၀၂၀ သမ္မတရွေးကောက်ပွဲ မဲဆွယ်ကာလမှလည်း ထရမ့်နဲ့ မိုက်ပင့်စ် လက်တွဲပြီး မဲဆွယ်ခဲ့တယ်။ မိုက်ပင့်စ်က ဒီမိုကရက်ပါတီ ဒုတိယသမ္မလောင်း ကင်မလာဟဲရစ်နဲ့ စကား စစ်ထိုးပွဲ လုပ်ခဲ့တယ်။ ဒါပေမယ့် ရွေးကောက်ပွဲအပြီးမှာတော့ ထရမ့်နဲ့ မိုက်ပင့်စ်ကြားမှာ သဘော ထားကွဲပြားမှုတွေရှိလာတယ်။

ရွေးကောက်ပွဲအပြီးမှာ ထရမ့်ဘက်က မဲမသမာမှု ပြုလုပ်တယ်ဆိုပြီး တိုင်ကြားခဲ့တဲ့ အမှု ပေါင်း ၆၃ မှုရှိတယ်။ အမှုအားလုံးမှာ ထရမ့်ရှုံးတယ်။ ပြည်ထောင်စုအဆင့်အယူခံတရားရုံးက လည်း ပယ်ချခဲ့တယ်။ ဥပဒေကြောင်းအရ ဆောင်ရွက်မှုတွေလမ်းဆုံးသွားချိန်မှာ ထရမ့် ရွေးကောက်ပွဲအောင်နိုင်ရေးအဖွဲ့ဝင် ရှေ့နေ John Eastman က ရွေးကောက်ပွဲ ရလဒ်ကို တရားဝင်ကြေညာနိုင်ဖို့အတွက် လွှတ်တော်နှစ်ရပ်ပေါင်းအစည်းအဝေးကျင်းပချိန် မှာ  ဒုသမ္မတ က ရွေးကောက်ပွဲ ရလဒ်ကို ပယ်ဖျက်ပြီး ထရမ့်ကို အနိုင်ပေးလို့ရတယ်ဆိုတဲ့ အယူအဆကို တင်ပြလာတယ်။ 

သူ့အယူအဆက အမေရိကန်သမ္မရွေးချယ်ရေးစနစ်ကို အခြေခံပြီး ပြောတာဖြစ်တယ်။ အမေရိကန်သမ္မတရွေးချယ်တဲ့စနစ်က တိုက်ရိုက်ရွေးတာမဟုတ်ဘူး။ ပြည်နယ်အလိုက် သမ္မတရွေးချယ်ရေးကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ဝင်တွေရဲ့ မဲအများဆုံးရရှိတဲ့သူက သမ္မတ ဖြစ်တာ ပါ။  သမ္မတရွေးချယ်ရေးကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ဝင်ပေါင်းက ၅၃၈ ဦးရှိတယ်။ ဒီတော့  ကိုယ်စားလှယ်မဲ ၂၇၀ နဲ့အထက် ရတဲ့သူက သမ္မတအဖြစ်အရွေးခံရတယ်။  ပြည်နယ်တစ်ခုနဲ့ တစ်ခု ကိုယ်စား လှယ်မဲ ရရှိမှုမတူဘူး။ ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်က ကိုယ်စားလှယ်မဲ ၅၄ မဲ နဲ့ အများဆုံး ရတယ်။ ကိုယ်စားလှယ်မဲ သုံးမဲ ပဲရတဲ့ ပြည်နယ် ၇ ခုရှိတယ်။ ပြည်ထောင်စုအစိုးရရုံးစိုက်တဲ့ ဝါရှင်တန်ဒီစီ ကလည်း သုံးမဲရတယ်။ 

အမေရိကန်အခြေခံဥပဒေက ရွေးကောက်ပွဲနဲ့ပတ်သက်ရင် ပြည်နယ်တွေကို လုပ်ပိုင် ခွင့်ပေးထားတယ်။ ဒါ့ကြောင့် ပြည်နယ်တစ်ခုနဲ့တစ်ခု သမ္မတရွေးကောက်ပွဲမဲပေးတဲ့စနစ် မတူဘူး။ သမ္မတရွေးချယ်ရေးအဖွဲ့ ကိုယ်စားလှယ်လောင်းရွေးတဲ့စနစ်မတူဘူး။ အများစုကတော့ အဲဒီ ပြည်နယ်မှာ လူထုထောက်ခံမဲ အများဆုံးရတဲ့ သမ္မတလောင်းက ကိုယ်စားလှယ်မဲအားလုံး ရ ဖို့ သတ်မှတ်ထားပါတယ်။ သမ္မတရွေးချယ်တဲ့ စနစ်ကို  အသေးစိတ်လေ့လာချင်ရင်တော့ https://www.usa.gov/election မှာ လေ့လာလို့ရပါတယ် 

ရွေးကောက်ပွဲ ပြီး တဲ့နေ့မှာအနိုင်အရှုံး အဖြေထွက်ပြီးသားဖြစ်ပေမယ့်အခြေခံဥပဒေအရ   ရွေးကောက်ပွဲ အပြီး ဒီဇင်ဘာလထဲမှာ ပြည်နယ်အလိုက် သမ္မတရွေးချယ်ရေးအဖွဲ့ကိုယ်စားလှယ် အမည်စာ ရင်း ကို အတည်ပြုပြီး အမေရိကန်ကွန်ဂရက်ကို ပို့ရတယ်။ ဒုသမ္မတ ဦးစီးကျင်းပတဲ့ လွှတ်တော် နှစ်ရပ်ပေါင်း အစည်းအဝေးမှာ ပြည်နယ်အလိုက်ပေးပို့တဲ့ စာရင်းကို ဖွင့်ဖောက် ရေတွက်ပြီးတဲ့နောက် သမ္မတအဖြစ်အရွေးခံရသူကို တရားဝင်ကြေညာတယ်။ ဥပဒေအရပြောရင် အဲဒီအစည်းအဝေး မှာ ကြေညာမှ တရားဝင်ရွေးကောက်ပွဲနိုင်သူဖြစ်ပါတယ်။ 

ထရမ့် ဘက်တော်သားရှေ့နေ John Eastman က အခြေခံဥပဒေက ပေးထားတဲ့ လုပ်ပိုင်ခွင့်အရ ဒုသမ္မတ မိုက်ပင့်စ်အနေနဲ့ ဇန်နဝါရီလ ၆ ရက်နေ့မဲရေတွက်ချိန်မှာ မဲသမာမှုတွေရှိတယ်လို့ ထရမ့်စွပ်စွဲနေတဲ့ပြည်နယ်တွေက မဲတွေကို ပယ်ဖျက်ပြီး ထရမ့် ကို သမ္မတ အဖြစ်ကြေညာလို့ရတယ်။ ဒါမှမဟုတ် အစည်းအဝေးကို ဆယ်ရက်ဆိုင်းငံ့ထားပြီး အငြင်းပွားနေတဲ့ ပြည်နယ်တွေကို မဲပြန်စစ်ဖို့ ညွှန်ကြားနိုင်တယ်လို့ ထရမ့်ကို တင်ပြတယ်။

မိုက်ပင့်စ် က အောက်လွှတ်တော်အမတ်ဘဝမှာ ၂၀၀၀၊ ၂၀၀၄ နဲ့ ၂၀၀၈ သမ္မတ ရွေးကောက်ပွဲမဲရေတွက်မှုအစည်းအဝေးတွေတက်ခဲ့တဲ့အတွေ့အကြုံအရ ဒုသမ္မတ မှာ အဲဒီလိုလုပ်ပိုင်ခွင့်မရှိဘူးဆိုတာသိတယ်။ သူ့ရဲ့ ဥပဒေအကြံပေးအရာရှိတွေ၊ အငြိမ်းစား တရားသူ ကြီးတွေနဲ့တိုင်ပင်တဲ့အခါမှာလည်း အားလုံးက ဒုသမ္မတမှာ လုပ်ပိုင်ခွင့်မရှိဘူးဆိုတာ သဘော တူ တယ် 

ဒါ့ကြောင့်ဒုသမ္မတ မိုက်ပင့်စ် ၊ ရှေ့နေချုပ်ဘားရ် နဲ့ အိမ်ဖြူတော် ဥပဒေအကြံပေးအချို့က အဲဒီ တင်ပြချက်က မှားနေတယ်။ အခြေခံဥပဒေမှာရော၊ သမ္မတရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာ ဥပဒေမှာ ရော ရွေးကောက်ပွဲနဲ့ပတ်သက်ရင် ပြည်နယ်တွေကိုပဲ လုပ်ပိုင်ခွင့်ပေးထားတယ်။ ပြည်နယ်က အတည် ပြုပြီး ပေးပို့လာတဲ့ မဲရလဒ်ကို ကွန်ဂရက်လွှတ်တော်မှာ ပြင်ဆင်လို့မရဘူး။ ဒုသမ္မတ က အထက်  လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ အနေနဲ့ မဲရလဒ်တွေကို ရေတွက်ပြီး တရားဝင်ကြေညာပေးဖို့ပဲ တာဝန်ရှိတယ်။ မဲတွေကို ပယ်ဖျက်ကို မရဘူးလို့ အကြိမ်ကြိမ်ပြောခဲ့ပေမယ့် ထရမ့်က လက်မခံဘူး။ 

ဇန်နဝါရီလဆန်းရောက်တော့ ထရမ့်က အဲဒီအယူအဆကို လူမှုကွန်ယက်ပေါ်မှာ တရားဝင် ပြောလာတယ်။  ဇန်နဝါရီလ ၆ ရက်နေ့မနက်မှာ ထရမ့် နဲ့ မိုက်ပင့်စ်တို့ အိမ်ဖြူတော်သမ္မတ ရုံးခန်းမှာ အချေတင် ပြောဆိုခဲ့ကြပြီး ထရမ့်က သူပြောတဲ့အတိုင်းမလုပ်တဲ့အတွက် မိုက်ပင့်စ် ကို သူရဲဘောကြောင် တယ်လို့ စွပ်စွဲခဲ့တယ်လို့ ထရမ့်ရဲ့ သမီးဖြစ်သူက ကော်မတီမှာထွက်ဆိုချက် ပေးခဲ့တယ်။ 

ဇန်နဝါရီ ၆ ရက်နေ့ လူထုအစည်းအဝေးမှာ ထရမ့်က “ မိုက်ပင့်စ်၊ ခင်ဗျား ကျွန်တော်တို့ ဘက်က ရပ်တည်ပေးရလိမ့်မယ်၊ အဲဒီလိုမရပ်တည်ဘူးဆိုရင် နိုင်ငံအတွက် ဝမ်းနည်းစရာနေ့ ဖြစ်သွားလိမ့်မယ်” ပြောခဲ့တယ်။  လူထု အစည်းအဝေးပြီးတော့ ထရမ့်ထောက်ခံသူတွေ လွှတ် တော်ကို ချီတက်သွားနေချိန်မှာ မိုက်ပင့်စ်က အစည်းအဝေးကို အစီအစဉ်အတိုင်းဆက်လုပ်နေ တယ်ဆိုတဲ့ သတင်းပျံ့သွားတယ်။ ဒေါသထွက်နေတဲ့ ထရမ့်ထောက်ခံသူတွေက မိုက်ပင့်စ်ကို ဖမ်း ပြီး ကြိုးစင်တင်မယ်ဆိုပြီး ကြိုးစင်တစ်ခုဆောက်တယ်။ လွှတ်တော်ထဲကို အတင်းဝင်တယ်။  

အဲဒီလိုဖြစ်နေချိန်မှာ ထရမ့်မိသားစုအပါအဝင် အိမ်ဖြူတော်အရာရှိတွေက ထရမ့်အနေ နဲ့ အဲဒီလို အကြမ်းဖက်ဆူပူနေတာကို ရပ်ဆိုင်းဖို့အတွက် ရုပ်မြင်သံကြားကနေ ပြောဖို့ တောင်းဆို ခဲ့ပေမယ် ထရမ့်က မလုပ်ဘူး။ အဲဒီအပြင် မွန်းလွဲ နှစ်နာရီကျော်မှာ “ မိုက်ပင့်စ်ဟာ နိုင်ငံနဲ့ အခြေခံ ဥပဒေအတွက် သူလုပ်ရမယ့်အလုပ်ကို လုပ်ဖို့ သတ္တိမရှိဘူး။ မဲတွေ ပြန်ရေတွက်ဖို့ အတွက် ပြည် နယ်တွေကို ပြန်ပို့ရမယ့်အလုပ်ကို မလုပ်ဘူး။” စသည်ဖြင့်စွပ်စွဲရေးသားခဲ့တယ်။ 

ထရမ့်ထောက်ခံသူတွေ လွှတ်တော်ထဲဝင်လာတော့ လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့တွေက မိုက်ပင့်စ် ကို လွှတ်တော်ပြင်ပကို ခေါ်ထုတ်သွားဖို့ စီစဉ်ပေမယ့် မိုက်ပင့်စ်က လွှတ်တော်အတွင်းက လုံခြုံတဲ့ နေရာတစ်ခုမှာပဲ နေပြီး လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့တွေက ဆန္ဒပြသူတွေကို ဖယ်ရှားဖို့အတွက် ဆောင်ရွက် ခဲ့တယ်။ အဲဒီညမှာပဲ မဲရေတွက်တဲ့အစည်းအဝေးကို ပြန်ကျင်းပပြီး ဂျိုးဘိုင်ဒင်ကို ရွေးချယ်ခံ သမ္မတအဖြစ် တရားဝင်ကြေညာခဲ့တယ်။ 

မိုက်ပင့်စ်ရဲ့ လုပ်ဆောင်ချက်နဲ့ပတ်သက်ပြီး အမေရိကန်နိုင်ငံရေးလေ့လာသူ တွေ၊ အခြေခံဥပဒေပညာရှင်တွေက “ ဇန်နဝါရီ ၆ ရက်နေ့ကသာ ဒုသမ္မတ မိုက်ပင့်စ် က အခြေခံဥပဒေကို မျက်ကွယ်ပြုပြီး ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်ကို ပယ်ဖျက်ခဲ့ရင် အမေရိကန် သမိုင်းမှာ အကြီးဆုံးနိုင်ငံရေးအကျပ်အတည်းနဲ့ ကြုံတွေ့ရမှာ သေချာတယ်၊ အခြေခံဥပဒေပေါ်မှာ သတ္တိ ရှိရှိ ရပ်တည်ခဲ့တဲ့အတွက် မိုက်ပင့်စ် ကို လေးစားဂုဏ်ပြုရမယ်လို့ သုံးသပ်ခဲ့ကြတယ်။ ဇန်နဝါရီ ၆ ရက်အရေးအခင်းစုံစမ်းရေး ကော် မတီကလည်း အဲဒီလိုပဲ သုံးသပ်ခဲ့တယ်။

ဒါပေမယ့် ရီပတ်ဘလီကင်ပါတီထဲမှာတော့ မိုက်ပင့်စ်ကို လက်ခံ သူ၊ လက်မခံသူဆိုပြီး နှစ်ပိုင်းကွဲသွားတယ်။ ထရမ့်ကတော့ အခုအချိန်ထိ ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲ အကြောင်းပြောတိုင်း မိုက်ပင့်စ်ကို ဝေဖန်ပုတ်ခတ်နေတုန်းပဲ။

မိုက်ပင့်စ်ကတော့ သူ့ရပ်တည်ချက်ကို ခိုင်ခိုင်မာမာကိုင်ဆွဲထားဆဲပါ။ ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဧပြီလ ၂ ရက်နေ့က ကွန်ဆာဗေးတစ်ဝါဒီ ရှေ့နေများရဲ့ အဖွဲ့အစည်းဖြစ်တဲ့ Federal Society မှာ မိန့်ခွန်း ပြောတော့ မိုက်ပင့်စ်က “ ထရမ့်က သမ္မတ ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်ကို ကျွန်တော် ပယ်ဖျက်လို့ ရတယ်လို့ ပြောနေတာ လုံးဝမှားတယ်။ သမ္မတရာထူးက အမေရိကန်ပြည်သူတွေနဲ့ပဲ ဆိုင် တယ်။ သူတို့ပဲ ဆုံးဖြတ်လို့ရတယ်။ လူတစ်ယောက်တည်းက ဆုံးဖြတ်လို့မရဘူး” လို့ ပြောခဲ့တယ်။


တံဆိပ်ကပ် နိုင်ငံရေး

ဒီဆောင်းပါးက ၂၀၁၈ ခုနှစ် သြဂုတ်လ ၂၂ ရက်နေ့မှာ ရေးတင်ခဲ့တဲ့ဆောင်းပါးဖြစ်ပါတယ်။ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်က ၂၀၁၈ သြဂုတ်လ ၁၉ ရက်နေ့ကနေ ၂၂ ရက်နေ့ စင်္ကာပူ ကို အလုပ်သဘောခရီးစဉ် (Working Visit ) လာတယ်။ သြဂုတ်လ ၂၁ ရက်နေ့ ကျွန်တော် ပညာဆည်းပူးနေတဲ့ ISEAS Yusof Ishak Institute ကစီစဉ်တဲ့ အခမ်းအနားမှာ “Myanmar’s Democratic Transition: Challenges and Way Forward” ဆိုတဲ့ ခေါင်းစဉ်နဲ့ ဟောပြော ပို့ချတော့ ကျွန်တော်လည်း တက်ရောက်နားထောင်ခွင့် ရတယ်။

အဲဒီဟောပြောပွဲမှာ စင်္ကာပူရောက်မြန်မာနိုင်ငံသား များနဲ့ စကားပြောရင်းနဲ့ရခဲ့တဲ့အတွေးကို “ တံဆိပ်ကပ်နိုင်ငံရေး” ဆိုပြီး ရေး ထားတာဖြစ်ပါတယ်။ မဖတ်ရသေးသူများဖတ်နိုင်ဖို့မ ျှဝေပါတယ်။

xxxx အဲဒီမှာ “တံဆိပ်ကပ်နိုင်ငံရေး” စတော့တာပဲ။ အခြားနိုင်ငံတွေကို မကြည့်နဲ့။ မြန်မာ့နိုင်ငံရေးမှာ တောင် “လက်ဝဲ၊ လက်ယာ၊ ကွန်မြူနစ်၊ တန်ပြန်တော်လှန်ရေးသမား၊ ဖောက်ပြန်ရေးသမား၊ ဝိ သမ လောဘသား၊ အရင်းရှင်၊ xx အုပ်စု၊ xx ပါတီ၊ ခွဲထွက်ရေး၊ စီအိုင်အေ၊ အာဏာရှင်၊ xx အဖွဲ့၊ xx ဘာသာ” စသည် စသည်ဖြင့် တံဆိပ်တွေ ကပ်နေကြတာ၊ စွတ်စွဲနေတာတွေ ကြားခဲ့ရ၊ ကြား နေဆဲ ပဲ။xxx

xxxxx “တံဆိပ်ကပ် နိုင်ငံရေး” အားကောင်းလာရင် အဓိက နစ်နာဆုံးရှုံးတာကတော့ အဲဒီပါတီ/ အဖွဲ့ အစည်းရဲ့ခေါင်းဆောင်ပဲ။သူ့အနားကလူတွေ၊သူတာဝန်ပေးထားတဲ့သူတွေက သူတို့လုပ်ဆောင် ချက် အမှားတွေ၊ မူဝါဒတွေအမှားတွေ ကို ဝေဖန်ထောက်ပြမှုတွေနဲ့ ကြုံတဲ့ အခါ “ အဲဒါတွေက xx အဖွဲ့က သက်သက် ဝါဒဖြန့်တာပါ။” “ ဒီလူတွေကို xx ကဝယ်ထားလိုက် ပြီ။” “ ဒီအဖွဲ့က xx နဲ့ ပေါင်းသွားပြီ။” ဆိုတဲ့ ဆင်ခြေတွေနဲ့ ဖုံးကွယ်ဖို့ကြိုးစားလာကြတယ်။ အဲဒီလို စကားတွေကို ခေါင်းဆောင်လုပ်သူက ယုံကြည်သွားမယ်ဆိုရင် ဒုက္ခရောက်မယ့် လမ်းပေါ် ကိုရောက်သွားမှာ သေ ချာတယ်။

( ဆောင်းပါးကောက်နှုတ်ချက်)


တံဆိပ်ကပ်နိုင်ငံရေး

မနေ့က ( သြ ၂၁ ) ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ရဲ့ ဟောပြောပို့ချချက်ပွဲမှာ စင်္ကာပူရောက် မြန်မာနိုင်ငံ သားလေးငါးယောက်နဲ့ စကားပြောခွင့်ရခဲ့တယ်။ အဲဒီအထဲက နှစ်ယောက်ကတော့ ကျွန်တော့်ကို အကြံပေးသွားတယ်။ ပြီးတော့ မေးခွန်းတစ်ခုမေးသွားတယ်။

အကြံပေးတာကတော့ ကျွန်တော့်စာတွေကို သူတို့စောင့်ဖတ်တယ်။ ဗဟုသုတရတာလည်းရှိ တယ်။ ဒါပေမယ့် ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဆန်ဆန် ထိကပါး ရိကပါးရေးတာကိုတော့ မကြိုက်ဘူးလို့ အစချီပြီး သူတို့ အမြင်ကိုရှင်းပြတယ်။ ပြောတာက နှစ်ယောက်ပါ။ တစ်ယောက်ချင်းလာပြောတာဖြစ်ပေ မယ့် သဘောတရားကတော့ အတူတူပါပဲ။ သူတို့ပြောတဲ့အချက်တွေထဲမှာ စဉ်းစားသင့်တဲ့ ဆင် ခြင်သင့်တဲ့အချက်တွေပါတဲ့အတွက် ကျေးဇူးတင်တဲ့အကြောင်းနဲ့ ဟာသတွေ၊ ထေ့လုံးတွေ နည်း အောင်ဆင်ခြင်ပါ့မယ်လို့ပြောခဲ့တယ်။

နောက်မေးခွန်းတစ်ခုကတော့ “ကျွန်တော်ပို့စ်တွေရေးနေတာ ပိုက်ဆံရလို့လား”တဲ့။ အဲဒီ သဘော မျိုးကို ကျွန်တော့ ဖဘ မိတ်ဆွေ ပညာရှင်တစ်ယောက်ကလည်း သူ့ဝေါ်လ်မှာရေးဖူးတယ်။ သူက တိုက်ရိုက်မေးတာမဟုတ်၊ စောင်းပါးရိပ်ခြေရေးထားတာဆိုတော့ ပြန်ရှင်းမပြခဲ့ပါဘူး။ အခု ပုဂ္ဂိုလ်က တော့ သူသိချင်တာကို တိုက်ရိုက်လာမေးတဲ့အတွက် သူ့စိတ်ဓာတ်ကိုလည်းလေးစားတယ်။ ဒါ့ ကြောင့် အခုလို ပြန်ရှင်းပြခဲ့တယ်-

“သမ္မတ ဦးသိန်းစိန်အစိုးရမှာ ၂၀၁၂ – ၂၀၁၆ အထိ ဒုဝန်ကြီး၊ ဝန်ကြီးတာဝန်ထမ်းဆောင်ခွင့်ရခဲ့ တယ်။ သမ္မတရဲ့ မူဝါဒတွေ၊ လုပ်ဆောင်ချက်တွေရဲ့ ၈၀% ကို အဲဒီကာလ၊ အဲဒီအခြေအနေအရ လုပ်သင့်လုပ်ထိုက်လို့လုပ်ခဲ့ရတယ်လို့ယုံကြည် လက်ခံတယ်။ ၂၀% နဲ့ပတ်သက်ရင်တော့ အခြား နည်း လမ်းနဲ့ လုပ်ရင်ပိုကောင်းမလားလို့ စဉ်းစားမိ၊ ဆွေးနွေးမိပေမယ့် သမ္မတနဲ့ အစိုးရ အဖွဲ့ရဲ့ အဆုံးအဖြတ် ဖြစ်တဲ့အတွက် လက်ခံခဲ့တယ်။ ဒ့ါကြောင့် ကိုယ်တာဝန်ထမ်းဆောင်စဉ် ကာလမှာ ဒီမူဝါဒတွေ အကောင် အထည်ဖော်နိုင်ဖို့အတွက် စိတ်ရော ကိုယ်ပါ အားထုတ်လုပ် ခဲ့တယ်။”

“အစိုးရအဖွဲ့တာဝန်ကနေ အနားယူပြီးတဲ့ အချိန်မှာ ကိုယ်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့တဲ့ အစိုးရ အဖွဲ့ရဲ့လုပ်ဆောင်ချက်တွေ နဲ့ ပတ်သက်ပြီး လူတွေသိအောင်မ ျှဝေတယ်။ မှားယွင်း ပြောနေတာရှိရင် ပြင်ဆင်ထောက်ပြတယ်၊ ကိုယ်မှားခဲ့တဲ့ အမှားမျိုးကို နောက်လူက လိုက်လုပ် နေတယ်၊ လိုက်လုပ်တော့မယ့် အရိပ်အခြေ မြင် နေတယ်ဆိုရင် ကိုယ့်အတွေ့ အကြုံနဲ့ယှဉ်ပြီး ထောက်ပြမယ်။ ဒီ့အတွက် စာတွေရေးနေတာပါ။ငွေရလို့ရေး တာမဟုတ်ဘူး။ငွေလည်းမရဘူး”

အဲဒီပုဂ္ဂိုလ်နဲ့ လမ်းခွဲခဲ့ပြီးတဲ့နောက် သူ့မေးခွန်းကနေတဆင့် တံဆိပ်ကပ်နိုင်ငံရေးအကြောင်း ဆက် တွေးမိတယ်။

တံဆိပ်တွေ၊ ဆိုင်းဘုတ်တွေ

လူတစ်ယောက်က ကိုယ့်လုပ်ရပ်ကို ကိုယ်ကာကွယ်ချင်တဲ့အခါ အလွယ်ဆုံးသုံးလေ့ရှိတဲ့ စကားက “ မနာလိုလို့ပြောတာပါ ” ဆိုတဲ့စကားပဲ။ ဒီသဘောတရားက နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေး၊ လူမှုရေး အဖွဲ့ အစည်းတွေရဲ့ ခေါင်းဆောင်တွေအထိ သက်ရောက်တယ်။

ပြိုင်ဆိုင်မှုတွေ ပြင်းထန်လာတဲ့အခါ ခေါင်းဆောင်တွေရဲ့စိတ်မှာ သံသယတွေဖြစ်တယ်။ စိုးရိမ်မှုတွေ ဖြစ်တယ်။ အစွန်းရောက်သွားတဲ့အခါ ကိုယ့်ပြိုင်ဘက်ကို မုန်းလာတယ်။ ဒီစိတ်ထားက တစ်ခါ တစ် လေ ခေါင်းဆောင်ဆီကနေ အောက်ခြေကို ဆင်းသွားတယ်။ တစ်ခါတစ်ခါကျ တော့လည်း အောက် ခြေကနေ ခေါင်းဆောင်ရဲ့ အတွေးအမြင်ကို လွှမ်းမိုးသွားတယ်။ အဲဒီအခါမှာ ကိုယ့်ကို ဝေဖန်တာ၊ မှန်သမ ျှကို ရန်/ငါ ရှုထောင့်ကပဲကြည့်တော့တယ်။ ကြားအမြင်၊ လွတ်လပ် တဲ့ အမြင်တွေရှိနိုင်တယ် ဆိုတာကို မေ့သွားတယ်။ ကိုယ့်ပြိုင်ဘက်မှာလည်း မှန်တဲ့အချက်၊ ကောင်းတဲ့အချက်ရှိနိုင်တယ် ဆိုတာကို မတွေးတော့ဘူး။

အဲဒီမှာ “တံဆိပ်ကပ်နိုင်ငံရေး” စတော့တာပဲ။ အခြားနိုင်ငံတွေကို မကြည့်နဲ့။ မြန်မာ့နိုင်ငံရေးမှာ တောင် “လက်ဝဲ၊ လက်ယာ၊ ကွန်မြူနစ်၊ တန်ပြန်တော်လှန်ရေးသမား၊ ဖောက်ပြန်ရေးသမား၊ ဝိ သမ လောဘသား၊ အရင်းရှင်၊ xx အုပ်စု၊ xx ပါတီ၊ ခွဲထွက်ရေး၊ စီအိုင်အေ၊ အာဏာရှင်၊ xx အဖွဲ့၊ xx ဘာသာ” စသည် စသည်ဖြင့် တံဆိပ်တွေ ကပ်နေကြတာ၊ စွတ်စွဲနေတာတွေ ကြားခဲ့ရ၊ ကြား နေဆဲ ပဲ။

ဒီနေရာမှာ အဲဒီ အဖွဲ့တွေ၊ အုပ်စုတွေက လုပ်တာမရှိဘူးလားလို့ မေးစရာရှိပါတယ်။ ရှိနိုင်တာ ပေါ့။ ရှိမှာပေါ့။ အရေးကြီးတာက –

၁။ ဝေဖန်ထောက်ပြနေသူတွေထဲမှာ ကိုယ့်ပြိုင်ဘက်က ၊ ကိုယ့်အကျိုးကိုမလိုလားတဲ့ အုပ်စုက တိုက်ရိုက်လုပ်ဆောင်တာ၊ သွယ်ဝိုက်အားပေးတာတွေပါနိုင်တယ်။

၂။ ဒါပေမယ့် ဝေဖန်ထောက်ပြနေသူအားလုံးဟာ ကိုယ့်ပြိုင်ဘက်က မြှောက်ပေးနေသူတွေမဟုတ် ဘူး။

ဆိုတာကို သဘောပေါက်ဖို့လိုပါတယ်။

“တံဆိပ်ကပ် နိုင်ငံရေး” အားကောင်းလာရင် အဓိက နစ်နာဆုံးရှုံးတာကတော့ အဲဒီပါတီ/ အဖွဲ့ အစည်းရဲ့ခေါင်းဆောင်ပဲ။သူ့အနားကလူတွေ၊သူတာဝန်ပေးထားတဲ့သူတွေက သူတို့လုပ်ဆောင် ချက် အမှားတွေ၊ မူဝါဒတွေအမှားတွေ ကို ဝေဖန်ထောက်ပြမှုတွေနဲ့ ကြုံတဲ့ အခါ “ အဲဒါတွေက xx အဖွဲ့က သက်သက် ဝါဒဖြန့်တာပါ။” “ ဒီလူတွေကို xx ကဝယ်ထားလိုက် ပြီ။” “ ဒီအဖွဲ့က xx နဲ့ ပေါင်းသွားပြီ။” ဆိုတဲ့ ဆင်ခြေတွေနဲ့ ဖုံးကွယ်ဖို့ကြိုးစားလာကြတယ်။ အဲဒီလို စကားတွေကို ခေါင်းဆောင်လုပ်သူက ယုံကြည်သွားမယ်ဆိုရင် ဒုက္ခရောက်မယ့်လမ်းပေါ်ကိုရောက်သွားမှာ သေ ချာတယ်။

ဒုတိယ နစ်နာဆုံးရှုံးတာကတော့ လူထုပဲ။ “တံဆိပ်ကပ်နိုင်ငံရေး” အားကောင်းနေမယ်၊ အာဏာရှိ တဲ့ သူတွေကလည်း “တံဆိပ်ကပ်နိုင်ငံရေး” ကို လက်ခံကျင့်သုံးနေမယ်ဆိုရင် လူ့အဖွဲ့အစည်းထဲ မှာ မီဒီယာအပါအဝင် လွတ်လပ်တဲ့အသံတွေ နည်းသွားမှာပေါ့။ လွတ်လပ်တဲ့အသံတွေနည်းသွား ရင် လူထုရဲ့ နိုင်ငံရေးရေချိန်ကျသွားမယ်၊ နိုင်ငံရေး ရေချိန်ကျသွားရင် အစွန်းရောက်အယူအဆတွေ ပိုအားကောင်းဖို့ အခြေအနေဖြစ်လာမှာပဲ။

မမုန်းနဲ့

ပြီးခဲ့တဲ့ ဇွန်လက ရန်ကုန်မှာ ခေါင်းဆောင်မှုအတွေ့အကြုံနဲ့ပတ်သက်တဲ့ ဆွေးနွေးပွဲတစ်ခုမှာ ပါဝင် ဆွေးနွေးခဲ့တယ်။ အဲဒီမှာ နိုင်ငံရေးပဲဖြစ်ဖြစ်၊ စီးပွားရေးပဲဖြစ်ဖြစ် ကိုယ့်ပြိုင်ဘက် ဒါမှမဟုတ် တစ် ဘက် အဖွဲ့အစည်းကို မမုန်းမိစေနဲ့။ အဲဒီလို မုန်းတဲ့စိတ်ဝင်သွားတာနဲ့ ကိုယ့် ဆုံးဖြတ်ချက်တွေ၊ လုပ်ရပ်တွေကို ခံစားချက်က ဦးဆောင်သွားပြီ၊ ဆင်ခြင်တုံတရား အတွက်နေရာ မရှိတော့ဘူး။ အဲဒီအခါမှာ

၁။ ပြိုင်ဘက်ရဲ့ ကောင်းတဲ့အချက်တွေကို မမြင်နိုင်တော့တဲ့အတွက် ဘုံသဘောတူညီချက်၊ ဘုံ အကျိုးစီးပွားရှာဖို့ခက်သွားပြီ။
၂။ ငါ ရန်သူရဲ့ ရန်သူဟာ ငါ့မိတ်ဆွေဘဲလို့ သဘောထားလာတဲ့အတွက် လူပေါင်းမှားတတ် တယ်။
၃။ ပြိုင်ဘက်ကို မှန်ကန်စွာအကဲမဖြတ်နိုင်တဲ့အတွက် သူ့ထောင်ချောက်ထဲကို ကျတတ် တယ်။

လို့ရှင်းပြခဲ့တယ်။

အခု ကျွန်တော်တို့ ဘယ်အခြေအနေမှာရောက်နေလဲ။ တံဆိပ်တွေ၊ ဆိုင်းဘုတ်တွေများနေလား။ ပြိုင်ဘက်တွေ၊ တစ်ဘက်အဖွဲ့အစည်းတွေကို မုန်းနေသလား။ အဲဒါဟာ ဒီမိုကရေစီခရီး နီးသလား၊ ဝေးသလား ဆိုတာရဲ့ အဖြေပါပဲ။

ရေကူးစီမံကိန်း၊လွှတ်တော်နဲ့ ကျွန်တော်

လွန်ခဲ့တဲ့ (၇) နှစ် ၊ ၂၀၁၅ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၈ ရက်နေ့က ရေကူးအသံလွှင့်ရုံစီမံကိန်းကိစ္စနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်မှာ အပြန်အလှန်ဆွေးနွေးခဲ့တဲ့ အကြောင်းတွေ ဖေ့စ်ဘွတ် မှာ အမှတ်တရ ပြန်တက်လာတယ်။

ရေကူးစီမံကိန်းတင်ဒါ အကျဉ်းချုပ်က ရေကူးစက်ရုံက မြန်မာ့အသံလှိုင်းတို၊ လှိုင်းလတ် ရေဒီယို ထုတ်လွှင့်မှုတွေအတွက် အဓိက သုံးတဲ့ စက်ရုံဖြစ်ပါတယ်။ ရေကူးအသံလွှင့်စက်ရုံကို စတင် တည်ဆောက်ချိန် ကတော အဲဒီနေရာက မြို့ပြင်ပဲ၊ ၂၀၁၅ ခုနှစ်ရောက်တော့ အဲဒီပတ်ဝန်းကျင်မှာ လူနေ အိမ်တွေ၊ အထပ်မြင့်တိုက်တွေဖြစ်လာတယ်။ ကျွန်တော်တို့ မီဒီယာပြုပြင်ပြောင်းလဲမှု တွေ အတွက် အကူအညီပေးနေပြီး မြန်မာ့အသံနဲ့ ရုပ်မြင်သံကြားကလည်း အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ပါဝင် နေတဲ့ Asia-Pacific Institute for Broadcasting Development, AIBD က ရေကူးနေရာက ရေဒီယို အစီအစဉ်ထုတ်လွှင့်တဲ့နေရာတစ်ခု လိုအပ်ချက်တွေကို ကိုက်ညီမှုနည်းလာပြီ၊ နေရာရွှေ့သင့်တယ် လို့ အကြံပြုတယ်။

ဒ့ါကြောင့် အစိုးရအဖွဲ့ကို တင်ပြပြီး စက်ရုံသစ်တည်ဆောက်ဖို့တင်ဒါခေါ်တယ်။ တင်ဒါရဲ့ အဓိက လိုအပ်ချက်က

၁။ တင်ဒါအောင်တဲ့သူက မြန်မာ့အသံနဲ့ ရုပ်မြင်သံကြားရဲ့ ရေဒီယို အသံလွှင့်စခန်းတည်ဆောက်ဖို့ လုံလောက်တဲ့မြေနေရာ ရှာပေးရမယ်။ အဲဒီမြေပေါ်မှာ မြန်မာ့အသံရဲ့လိုအပ်ချက်အတိုင်း ရေဒီယို လွှင့်စက်အသစ်တွေ၊ တာဝါတိုင်တွေ၊ လိုအပ်တဲ့အဆောက်အဦတွေတည်ဆောက်ပေးရမယ်။
၂။ အဲဒီလို လုပ်ပေးနိုင်ရင် ရေကူးမြေနေရာကို မီဒီယာ ဖွံ့ဖြိုးရေးလုပ်ငန်းတွေ ဆောင်ရွက်ဖို့ အသုံးပြုခွင့်ပေးမယ်။ အဲဒီမြေနေရာမှာ ဆောက်လုပ်မယ့်အဆောက်အဦးအားလုံး၊ လုပ်ငန်း အားလုံး က မီဒီယာလုပ်ငန်းနဲ့ မီဒီယာနဲ့ ဆက်စပ်တဲ့လုပ်ငန်းပဲဖြစ်ရမယ်။ အဆောက်အဦ ဆောက် ပြီး ရောင်းစားလို့မရဘူး။

အဲဒီတင်ဒါနဲ့ပတ်သက်ပြီး ပြည်သူ့ လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ် ဦးအောင်သိန်းလင်းက ရပ်ဆိုင်းထားဖို့ အဆိုတင်တယ်။ ဆွေးနွေးမယ့်နေ့မှာ ကျွန်တော်က ပြည်ပ ရောက်နေချိန်ဖြစ်တဲ့အတွက် ဒုဝန်ကြီး ဦးပိုက်ထွေး က နည်းပညာဆိုင်ရာအချက်အလက်တွေ နဲ့ သွားရှင်းတယ်။

ဒါပေမယ့် လွှတ်တော်က ရေကူးစီမံကိန်းကို ရပ်ဆိုင်းထားဖို့ ဆုံးဖြတ်ပြီး အစိုးရအဖွဲ့ကို အကြောင်းကြား တယ်။ အစိုးရ အဖွဲ့က လုပ်ထုံးလုပ်နည်းနဲ့ အညီ နိုင်ငံတော်အတွက် နစ်နာမှုမရှိအောင် စိစစ် ဆောင်ရွက် သွား မယ်လို့ အကြောင်းပြန်တယ်။ အဲဒီလို အကြောင်းပြန်တာဟာ လွှတ်တော်ရဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို မလိုက်နာတဲ့ သဘောဖြစ်တယ်ဆိုပြီး ဦးတင်မောင်ဦးက ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်နာယက ကို တင် ပြတယ်။ သူ့တင်ပြချက်အရ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က ကျွန်တော့်ကို လာရှင်းပြဖို့ခေါ်တယ်။

အဲဒီနေ့က ကျွန်တော်က ပထမဆုံးတင်ပြရတယ်။ နည်းပညာဆိုင်ရာအချက်တွေက ဦးပိုက်ထွေး က ရှင်းပြသွာတဲ့အတွက် ကျွန်တော်က ထပ်မပြောတော့ဘူး။ တင်ဒါခေါ်တဲ့ လုပ်ငန်းအဆင့်ဆင့် ဆောင်ရွက်ခဲ့မှုအခြေအနေနဲ့ အခုအချိန်ထိ တင်ဒါစာရွက်ဝယ်တာပဲရှိတယ်၊ တင်ဒါ တင်သွင်းတဲ့ သူမရှိသေးဘူး။ တင်ဒါသွင်းတဲ့သူရှိလာရင်တော့ စိစစ်ပြီး အစိုးရအဖွဲ့ စီးပွားရေးကော်မတီကို တင် ပြမယ်။ ပြီးရင်တော့ တွေ့ရှိချက်ကို လွှတ်တော်ကို တင်ပြပါ့မယ်လို့ ရှင်းပြတယ်။

ပြီးတဲ့ အခါ လက်ရှိ တင်ဒါ ပုံစံလာဝယ်သွားတဲ့ ကုမ္ဗဏီတွေ အမည်စာရင်းကို ပါဝါ ပွိုင့်နဲ့ ထိုးပြတယ်။ အဲဒီ လို တင်ပြရတဲ့ ရည်ရွယ်ချက်ကတော့ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်တွေ ကို ရေကူး တင်ဒါတင်သွင်းဖို့ ပြင်ဆင်နေသူတွေထဲမှာ ခင်ဗျားတို့ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် တစ်ဦးရဲ့ သား သမီးတွေနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ ကုမ္ဗဏီလည်းပါတယ်ဆိုတာကို သိစေချင်တာပါပဲ။

ကျွန်တော်ပြီးတော့ ဦးတင်မောင်ဦးက ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာနအနေနဲ့ လွှတ်တော်ကို ဆန့်ကျင် တယ်ဆိုပြီး အခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ ၂၂၈ (က) “ ပြည်ထောင်စုအစိုးရသည် ပြည်ထောင်စု လွှတ်တော် က အခါအားလေ ျှာ်စွာချမှတ်သည့် အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာ ဆုံးဖြတ်ချက်များကို အကောင်အထည် ဖော်ဆောင်ရွက်ရမည်” ဆိုတဲ့ အချက်ကို အဓိက ကိုးကားဆွေးနွေးပါတယ်။

ဦးတင်မောင်ဦး ပြီးတော့ နာယက ဦးရွှေမန်းရဲ့ ခွင့်ပြုချက်နဲ့ ကျွန်တော်က ပြန်ဆွေးနွေးတယ်။ ကျွန်တော့်ဆွေးနွေးချက် အဆုံးမှာ အခုလို ပြောခဲ့တယ်။ ပုံ (၁) နဲ့ (၂)

“တကယ်လို့စီမံခန့်ခွဲမှုကို ကျွန်တော်ဆောင်ရွက်တဲ့အခါမှာ ကျွန်တော်သည် ပုဂ္ဂိုလ်ရေး အကျိုး စီးပွား ပါတယ်၊ ကျွန်တော်ဟာ အဂတိ လိုက်စားမှု ရှိတယ်ဆိုရင် ကျွန်တော်တို့ အချိန်မရွေး ကျွန်တော် အရေးယူခံနိုင်ပါတယ်။ ဒီနေရာမှာ ကျွန်တော် နာယကကြီးကို တင်ပြချင်တာက ကျွန်တော့် ပြန်ကြားရေး ဝန်ကြီးဌာနရဲ့ လုပ်ငန်းများကို လုပ်တဲ့အခါမှာ ကျွန်တော်ရဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက် တွေသည် မှားချင်မှားမယ်၊ မှန်ချင် မှန်မယ်၊ အားနည်းမှုများ ရှိကောင်းရှိနိုင်ပါတယ်။”

“သို့သော် သေချာတာ တစ်ခုကတော့ ကျွန်တော့်မှာကိုယ်ရေးကိုယ်တာ အကျိုးစီးပွား လုံးဝ မရှိ ပါဘူး။ကျွန်တော့်ဇနီးရော၊ကျွန်တော့်သားသမီးရောမီဒီယာလုပ်ငန်းလုပ်တာမရှိပါဘူး။ ပြန်ကြား ရေး မှာ လာပြီးတော့ ပစ္စည်းလာရောင်းတဲ့ အထဲမှာလည်း ကျွန်တော့်ဇနီးတွေ သားသမီး တွေမပါ ပါဘူး ခင်ဗျ။ ဒါ့ကြောင့်မို့လို့ ကျွန်တော့်မှာ ကျွန်တော့်ရဲ့ အတွေ့အကြုံ နုနယ်မှုကြောင့် ဆုံးဖြတ်ချက် တွေမှာ လွဲချော်ကောင်းလွဲချော်နိုင်ပါတယ်။ ထောက်ပြစရာ ရှိကောင်း ရှိနိုင်ပါတယ်။ သို့သော် သေချာတာ ကတော့ ကိုယ်ကျင့်တရားနဲ့ ကိုယ်ကျိုးစီးပွားနဲ့ ပတ်သက်ရင်တော့ ကျွန်တော် မှတ်ကျောက်တင် ခံနိုင်ပါတယ်။ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။”

ကျွန်တော်ပြောပြီးတော့ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်တွေ ထပ်ဆွေးနွေးတယ်။ ဆွေးနွေးသူအချို့က ကျွန်တော့် စွပ်စွဲပြစ်တင်ပြီး ရာထူးကဖယ်ရှားဖို့လုပ်သင့်တယ်လို့ ဆွေးနွေးကြတယ်။ သူတို့ အားလုံးအပြီးမှာ ကျွန်တော်က လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ ခွင့်ပြုချက်နဲ့ ပြန်ဆွေးနွေးတယ်။ အဲဒီဆွေးနွေး ချက် နိဂုံးမှာ လွှတ်တော်က စွပ်စွဲပြစ်တင်မှာ ကို မကြောက်တဲ့အကြောင်း အခုလို ပြောခဲ့ပါ တယ်။ ပုံ (၃) နဲ့ (၄)

“နောက်ဆုံး တစ်ခုကတော့ အရေးအကြီးဆုံးအချက်ဖြစ်ပါတယ်။ ဒေါက်တာမေဝင်းမြင့်နဲ့ ဒေါ်ခင်စန်းလှိုင်ကလည်း ပြောသွားပါတယ်။ ဦးဘုန်းမြင့်(အောင်) ကလည်း ပြောသွားပါတယ်။ ပုဒ်မ ၂၃၃ (က) အရ အခြေခံဥပဒေကို ဖောက်ဖျက်ရင် ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးကို၊ ပြည်ထောင်စု ဝန်ကြီးများကို စွပ်စွဲ အပြစ်တင်ရင်လည်း ရတယ်လို့ ပြောသွားပါတယ်။ ကျွန်တော် အရမ်း ဝမ်းသာ ပါတယ်။ ကျွန်တော်ဖတ်ဖူးတဲ့ တောင်အာဖရိက လူမည်းခေါင်းဆောင်ကြီး နက်ဆင် မင်ဒဲလ်လား အကြောင်းရေးတဲ့ စာအုပ်တစ်အုပ်ထဲမှာ စာရေးသူကဘာကို ရေးထားလဲဆိုတော့ မိမိရဲ့အ ပြစ် ကင်းစင်မှုနဲ့ မိမိရဲ့ယုံကြည်ချက် ခိုင်မာမှုကို သက်သေပြဖို့အတွက် တရားရုံးလောက် ကောင်းတဲ့ နေရာမရှိဘူးလို့ ပြောခဲ့ပါတယ်။ ဒါမျိုးကို ကက်စထရို ကလည်းသူ့ကို ရုံးတင်ခံရစဉ်မှာ ပြောကြား ခဲ့ဖူးခြင်း ရှိပါတယ်။”

“ဒါကြောင့်မို့လို့ ကျွန်တော့်အနေနဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေပါ ပြဌာန်းချက်တစ်ရပ်ကို ဖောက်ဖျက် တယ်လို့ ထင်လို့ရှိရင် စွဲချက်တင်ပါ။ ကျွန်တော်အချိန်မရွေး လာရောက်ပြီးတော့မှ ရင်ဆိုင်ဖို့ အသင့်ရှိပါတယ်။ ကျွန်တော့်ရဲ့ ကိုယ်ပိုင်ယူဆချက်ကို ပြောရရင် ကျွန်တော်ဟာ အင်မတန်မှ မြင့်မြတ် မြင့်မားတဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေကို မဆိုထားနဲ့ သာမန်ဥပဒေတစ်ခု၊ သာမန် လူတစ်ယောက် လိုက်နာရမယ့် ကျင့်ဝတ်တစ်ခုကို ဖောက်ဖျက်မိတယ် ဆိုရင်တောင်မှ ဘယ်သူမှ ပြောစရာမလိုဘဲနဲ့ နုတ်ထွက်သွားဖို့ အသင့်ရှိပါတယ်။ ဒီစီမံကိန်းကို လုပ်တဲ့အခါမှာ ကျွန်တော့်ရဲ့ ယုံကြည်ချက်အရ ကျွန်တော်လုပ်ခဲ့တယ်။ ကိုယ်ကျိုးစီးပွား မပါဘူးဆိုတာကို ထပ်လောင်း ပြောကြားရင်းနဲ့ နိဂုံးချုပ်အပ်ပါတယ်။ ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။”

ကျွန်တော့်နိဂုံးချုပ်ဆွေးနွေးမှုအပြီးမှာလွှတ်တော်နာယကဦးရွှေမန်းက ဆွေးနွေးမှုကို အဆုံးသတ် လိုက်တယ်။ ကျွန်တော်က လွှတ်တော်က စွပ်စွဲပြစ်တင်မှုလုပ်မယ့်နေ့ကို အသင့်ပြင်ပြီး စောင့်နေ ပေမယ့် ပထမအကြိမ်လွှတ်တော်သက်တမ်းကုန်တဲ့အထိ ဘာမှ မကြားရတော့ဘူး။

တကယ်တော့ အဲဒီအချိန်က လွှတ်တော်ရဲ့ စွပ်စွဲပြစ်တင်ဖို့ ဆောင်ရွက်ချက်ကြောင့် အခြေခံဥပဒေ ဆိုင်ရာခုံရုံးတစ်ဖွဲ့လုံးလည်း နုတ်ထွက်တဲ့ဖြစ်စဉ်၊ ဝန်ကြီးတစ်ချို့လည်း လွှတ်တော် ကို တောင်းပန် ရတဲ့ ဖြစ်စဉ်တွေရှိခဲ့တော့ ကျွန်တော့်ကိုလည်း အဲဒီလို ခြိမ်းခြောက်ပုံရပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ကျွန်တော့်ကို ခြိမ်းခြောက်သူတွေဟာ ဆရာသော်တာဆွေရဲ့ “ မှန်ကန်ခြင်း နဲ့ ရဲရင့်ခြင်း” ဆိုတဲ့ ဝတ္ထုတိုလေးကို ဖတ်ဖူးပုံမရဘူး။

ရေကူးစီမံကိန်းကတော့ အဲဒီအချိန်မှာ ကျွန်တော်တို့ မေ ျှာ်လင့်ခဲ့တဲ့နေရာက ညောင်နှစ်ပင်လို နေရာမျိုးဖြစ်ပေမယ့် အဆိုပြုတဲ့ မြေနေရာတွေက တောင်ဒဂုံ၊မြောက်ဒဂုံတို့လို နောင်မှာ လူနေ အိမ်ခြေထူထပ်လာမယ့်နေရာတွေဖြစ်လို့ မြန်မာ့အသံရဲ့လိုအပ်ချက်နဲ့ မကိုက်ညီတဲ့အတွက် ရပ်ဆိုင်းထားလိုက်ရတယ်။

ကျွန်တော့်ဆွေးနွေးချက်အပြည့်အစုံကို အောက်က လင့်ခ်တွေမှာ ဖတ်နိုင်ပါတယ်။ လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များရဲ့ ဆွေးနွေးချက် အပြည့်အစုံကိုတော့ အမျိုးသားစာကြည့်တိုက်၊လွှတ်တော်မှတ် တမ်းတွေမှာ လေ့လာနိုင်ပါတယ်။

၁။ ကျွန်တော့်ရဲ့ လွှတ်တော်သို့ တင်ပြချက် https://www.facebook.com/notes/376818446997205/

၂။ ဦးတင်မောင်ဦးဆွေးနွေးချက်အပေါ် ပြန်လည်ဆွေးနွေးချက်

https://www.facebook.com/notes/2819616548328148/

၃။ ကျွန်တော်ရဲ့ နိဂုံးချုပ်တင်ပြချက်

https://www.facebook.com/notes/805928673552815/

ယုံကြည်ရဲရင့် (၂)

ပြီးခဲ့တဲ့ ဇွန် ၁၃ ရက်နေ့က အမေရိကန်အောက်လွှတ်တော် ဇန်နဝါရီ ၆ ရက် အရေး အခင်း စုံစမ်းရေးကော်မတီ ဒုတိယအကြိမ် စစ်ဆေးကြားနာမှု လုပ်တယ်။ ပထမအကြိမ်နဲ့ ဒုတိယ အကြိမ် ကြားနာမှုတွေမှာ အမေရိကန်ရှေ့နေချုပ်ဟောင်း ဝီလျံဘားရ် အပါအဝင် ထရမ့်ရဲ့ အိမ်ဖြူတော် ဝန်ထမ်းတွေ၊ ထရမ့်ရွေးကောက်ပွဲအောင်နိုင်ရေးကော်မတီက တာဝန်ရှိသူတွေ ရဲ့ ထွက်ဆို ချက် တွေကို တင်ပြခဲ့တယ်။ ထရမ့်ရဲ့ သမီးနဲ့ သားမက်ရဲ့ ထွက်ဆိုချက်တွေကိုလည်း တင်ပြခဲ့တယ်။

အခုကြားနာမှုတွေမှာ ရှေ့နေချုပ်ဟောင်း ဘားရ်ရဲ့ ပြောဆိုချက်တွေက နိုင်ငံရေးအကဲခတ် လေ့လာသူတွေ၊ မီဒီယာတွေရဲ့ အာရုံစိုက်မှုအများဆုံးရခဲ့တယ်။ ထရမ့်ကို ဆန့်ကျင်သူနဲ့ ထောက်ခံသူတွေကြား အငြင်းအခုန်ဖြစ်စရာအများဆုံးဖြစ်ခဲ့တယ်။

ဝီလျံဘားရ်ရဲ့ ထွက်ဆိုချက်တွေအကြောင်းဆက်မပြောခင် အမေရိကန်ရှေ့နေချုပ်ရဲ့ အရေး ကြီးမှု ကို သိဖို့လိုပါတယ်။ အမေရိကန်ရှေ့နေချုပ်ဟာ သမ္မတရဲ့ ဥပဒေဆိုင်ရာအကြံပေးအရာရှိ ဖြစ် သလို ပြည်ထောင်စုအဆင့် ဥပဒေရေးရာကိစ္စအ၀၀မှာ ပြည်ထောင်စုအစိုးရကို ကိုယ်စားပြု ဆောင်ရွက်ရတယ်။ အမေရိကန်အခြေခံဥပဒေအရ ရှေ့နေချုပ်ကို သမ္မတ က အမည်စာရင်း တင်သွင်းပြီး အထက်လွှတ်တော် ( ဆီးနိတ်) ရဲ့ အတည်ပြုချက်နဲ့ ခန့်အပ်ရပါတယ်။

ရှေ့နေချုပ်ဟာ တရားရေးဌာန (United States Department of Justice) ကို ဦးဆောင် ရသူ ဖြစ်ပါတယ်။ တရားရေးဌာနရဲ့အောက်မှာ ပြည်ထောင်စုအစိုးရရဲ့ ဥပဒေစိုးမိုးရေး ဆိုင်ရာအဖွဲ့ အစည်း တွေ ရှိတယ်။ ပြည်ထောင်စုစုံစမ်းစစ်ဆေးရေးအဖွဲ့ အက်ဖ်ဘီအိုင် ဟာ လည်း တရားရေးဌာနအောက်မှာရှိတယ်။

ရှေ့နေချုပ်ဟာ ဝန်ကြီးအဆင့်ဖြစ်ပြီး အမေရိကန်သမ္မတရဲ့ ဝန်ကြီးအဖွဲ့မှာ နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီး၊ ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီး၊ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးနဲ့ ရှေ့နေချုပ်တို့ကို အဓိက ဝန်ကြီးဌာနလေးခု အဖြစ် သတ်မှတ်ထားတယ်။

ဝီလျံဘားရ်က အဲဒီလို အရေးကြီးတဲ့ ရှေ့နေချုပ်တာဝန်ကို သမ္မတ ဘုရ်ှ ( အကြီး) အောက်မှာ ၁၉ ၉ ၁ ခုနှစ်ကနေ ၁၉ ၉ ၃ ခုနှစ်အထိ တစ်ကြိမ် နဲ့ သမ္မတ ထရမ့်အောက်မှာ ၂၀၁၉ ခုနှစ်ကနေ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်အထိ တစ်ကြိမ် နှစ်ကြိမ်ထမ်းဆောင်ဖူးတယ်။ ၁၈၅၀ ပြည့်နှစ်နောက်ပိုင်းမှာ မတူ ညီတဲ့ သမ္မတ နှစ်ယောက်အောက်မှာ အချိန်ခြားပြီးတာဝန်ထမ်းဆောင်ခွင့်ရတဲ့ တစ်ဦးတည်းသော ရှေ့နေချုပ်လည်းဖြစ်တယ်။

ဝီလျံဘားရ်က ရီပတ်ဘလီကင်ပါတီထောက်ခံသူ၊ ရီပတ်ဘလီကင်အမတ်တွေရဲ့ ရွေးကောက်ပွဲ အောင်နိုင်ရေးကော်မတီတွေကို အလှုငွေထည့်ဝင်လေ့ရှိသူ၊ သမ္မတ ဘုရှ်လက်ထက် ရှေ့ နေ ချုပ် တာဝန်ယူချိန်က သမ္မတရဲ့ လုပ်ပိုင်ခွင့်အာဏာကို အခိုင်အမာကာကွယ်ခဲ့သူဖြစ်တယ်၊ သမ္မတ ထရမ့် ၂၀၀၆ ရွေးကောက်ပွဲအနိုင်ရမှုမှာ ရုရှားနိုင်ငံပါဝင်ပတ်သက်မှုနဲ့ပတ်သက်တဲ့ စုံစမ်းစစ်ဆေး မှုတွေရဲ့ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းအမှားတွေကို ဝေဖန်ထောက်ပြခဲ့သူလည်းဖြစ်တယ် ဆိုတော့ ထရမ့်က မျက်စိကျ ပြီး ရှေ့နေချုပ်အဖြစ်တာဝန်ပေးခဲ့တယ်။

သမ္မဘုရှ်လက်ထက်မှာ ဘားရ်ကို ရှေ့နေချုပ် ခန့်တော့ အထက်လွှတ်တော်ကြားနာမှုမှာ ရီပတ် ဘလီကင် အမတ်တွေရော၊ ဒီမိုကရက်အမတ်တွေပါ ဘားရ်ကို ထောက်ခံခဲ့ကြတယ်။ ထရမ့် လက်ထက်မှာ အမည်စာရင်းတင် တော့ ထရမ့်ဘက်က ကာကွယ်ပြောဆိုထားမှုတွေကြောင့် ဒီမိုကရက်အမတ်တွေက ဝိုင်းဆော် ကြ တယ်။ ဒါပေမယ့် အဲဒီအချိန်က အထက်လွှတ်တော်မှာ ရီပတ်ဘလီကင်ပါတီက အများစု နေရာ ရထားတော့ ထောက်ခံမဲ ၅၄ မဲ ၊ ကန့်ကွက်မဲ ၄၅ မဲ နဲ့ အတည်ပြုနိုင်ခဲ့တယ်။

ထရမ့်မေ ျှာ်လင့်တဲ့အတိုင်း ဘားရ်ကလည်း ဥပဒေဆိုင်ရာကိစ္စတွေမှာ ထရမ့်အစိုးရအတွက် ခိုင် ခိုင်မာမာရပ်တည်ခဲ့တယ်။ ဒါပေမယ့် ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲပြီးတဲ့အချိန်မှာတော့ ဘားရ်နဲ့ ထရမ့် ကြား သဘောထားကွဲလာခဲ့တယ်။ ဘားရ်က ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်ကို လက်ခံတာက အမေရိကန် ဒီမိုကရေစီအတွက် အကောင်း ဆုံးလို့ မြင်တယ်။ ထရမ့်က သူပြောနေတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲ မသမာမှု ရှိတယ်ဆိုတာကို ဘားရ်က ထောက်ခံပြောစေချင်တယ်။ ရွေးကောက်ပွဲ မသမာမှုတွေကို အက်ဖ်ဘီအိုင်က စုံစမ်း စစ်ဆေးတာမျိုး လုပ်စေချင်တယ်။

ဘားရ်က အဲဒီလို စုံစမ်းစစ်ဆေးဖို့အတွက် လုံလောက်တဲ့ အထောက်အထားမရှိဘူးဆိုပြီး ငြင်း တယ်။ သမ္မတ ထရမ့်ကို “ တရားရေးဌာနဟာ ရွေးကောက်ပွဲမှာ ဘက်လိုက်လို့ မရဘူး။ တရား ရေးဌာနဟာ သမ္မတ ရွေးကောက်ပွဲအောင်နိုင်ရေးကော်မတီရဲ့ ရှေ့နေအဖွဲ့မဟုတ်ဘူး။” လို့ ပြန် ပြောခဲ့တယ်။

၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်ဒီဇင်ဘာ ၁ ရက်နေ့ အေပီသတင်းထောက်နဲ့တွေ့ဆုံ ဖြေကြားခဲ့ ချိန်မှာ ထရမ့် ပြောနေတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲ မသမာမှုဆိုတာတွေနဲ့ပတ်သက်ပြီး ဘားရ်က ထရမ့် ပြောလို အုံနဲ့ ကျင်းနဲ့ စနစ်တကျ မဲခိုးခဲ့တယ်ဆိုတာကို သက်သေပြနိုင်တဲ့ ခိုင်လုံ တဲ့အထောက် အထား မရှိ ဘူး လို့ပြောခဲ့တယ်။

အဲဒီပြောကြားချက်သတင်းထဲမှာပါလာတော့ ထရမ့်က ဘားရ် ကို ခေါ်တွေ့တယ်။ “ ခင်ဗျား တကယ်ပြောခဲ့သလားလို့မေးတယ်”။ ဘားရ်က “ ဟုတ်တယ်” လို့ ဖြေလိုက်တော့ ထရမ့် က “ဘာ့ကြောင့် အဲဒီလိုပြောရလဲလို့” မေးတယ်။ ဘားရ်က “ ဒါ အမှန်တရားပဲ။ တရားရေး ဌာန ရဲ့ တွေ့ရှိချက်အတိုင်းပဲ ဖြေခဲ့တာပါ” လို့ ပြန်ပြောခဲ့တယ်။ နောက်ပြီး ထရမ့်ကို “သမ္မတ ကြီးရဲ့ လူတွေ အခုထွက်ပြောနေတဲ့ အချက်အလက်တွေကို ကျွန်တော်တို့ စုံစမ်းကြည့်ပြီးပြီ၊ အားလုံး ေ -ာက်တလွဲတွေပဲ ( Bullshit )” လို့ ခပ်ကြမ်းကြမ်း ပြော ခဲ့တယ်။

နောက်ဆုံးမှာတော့ ဘားရ်က သူ့ရပ်တည်ချက် ပြည်သူတွေရှင်းရှင်းလင်းသိနိုင်ဖို့အတွက် ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၄ ရက်နေ့မှာ သမ္မတ ထရမ့်ဆီကို နုတ်ထွက်ခွင့်တောင်းခံတဲ့စာ တင်ပြ ပြီး ဒီဇင်ဘာ ၂၃ ရက်နေ့မှာ တရားဝင်နုတ်ထွက်ခဲ့တယ်။

အခုကျင်းပနေတဲ့ လွှတ်တော်ကြားနာမှုတွေမှာ ဝီလျံဘားရ်က ရွေးကောက်ပွဲနောက်ပိုင်း သူ့ရဲ့ ဆောင်ရွက်ချက်တွေနဲ့ ထရမ့် ရဲ့ ပြုမှုလုပ်ဆောင်ပုံတွေကို ခရေစေ့တွင်းကျ ပြောပြခဲ့တယ်။ သူ က ထရမ့်ဟာ ရွေးကောက်ပွဲနေ့မှာထဲက သူသာရှုံးရင် မဲခိုးခံရတယ်လို့ ပြောဖို့ ဆုံးဖြတ်ပြီးသား ဖြစ်နေပြီ၊ သူအပါအဝင် အခြေအနေမှန်ကို သိတဲ့သူတွေက ရွေးကောက်ပွဲ အရှုံးကိုလက်ခံဖို့ ပြော တာမှန်သမ ျှကို ပယ်ချခဲ့တယ်။ နောက်ဆုံး ဘယ်လိုမှ ရှင်းပြလို့မရတဲ့အတွက် ရာထူးက နုတ် ထွက်ဖို့ဆုံးဖြတ်ခဲ့တယ်လို့ ပြောခဲ့တယ်။

ဘားရ် ရဲ့ ပြောကြားချက်တွေက ထရမ့် နဲ့ထရမ့် အမာခံတွေအတွက် အမျက်ဒေါသ ချောင်း ချောင်းထွက်စရာဖြစ်ခဲ့တယ်။ ထရမ့်က “ဘားရ်ဟာ ရွေးကောက်ပွဲမသမာမှုတွေကို စုံစမ်း ဖို့ သတ္တိ မရှိတဲ့သူ” လို့ မှတ်ချက်ပေးတယ်။ ဘားရ်ကတော့ ဒီလို ဝေဖန်တိုက်ခိုက်မှုတွေကို မေ ျှာ်လင့်ပြီး သားပါ။ သူ့ရပ် တည်ချက်ကို ပြောင်းဖို့ အကြောင်းမရှိဘူးလို့ နယူးဝိခ် သတင်းထောက်ကို ပြောတယ်။

ထရမ့် နဲ့ သူ့အမာခံတွေကတော့ ဘားရ် ကို သစ္စာဖောက်ဆိုပြီး ဝေဖန်တိုက်ခိုက်မှာ ပဲ။ ဒါပေမယ့် နိုင်ငံတော်မျက်နှာတစ်ခုတည်းကိုပဲ ကြည့်၊ နိုင်ငံတော်အပေါ်မှာပဲ သစ္စာရှိတဲ့သူ တွေ ကြောင့် အမေရိကန်ဒီမိုကရေစီစနစ်တည်မြဲနေတယ်ဆိုတာကိုတော့ မေ့မထားသင့်ဘူး။ဝီလျံ ဘားရ်ရဲ့ အဖြစ်အပျက်က အရေးကြုံလာတဲ့အခါ နိုင်ငံရေးသံယောဇဉ်ထက် နိုင်ငံတော်အကျိုးကို ဦးစားပေးရမယ်ဆိုတဲ့ အချက်ကို သတိပေးလိုက်လည်းဖြစ်ပါတယ်။