ပုဂံမြင်ကွင်းကျယ်(၄)

 

လျှော်ဖြူ

တုရင်တောင် အနားမှာ ရှိတဲ့ သက်စိုးတောင်ပေါ်က ကျောက်ရေကန်ကို ကြည့်ဖို့ ကားလမ်း မကြီး ကနေ အထဲကို ချိုးဝင်ပြီးနည်းနည်းသွားလိုက်တော့ လမ်းဘယ်ဘက်မှာ စိုက်ခင်းတစ်ခုတွေ့တယ်။ မြင်နေကျ အပင် မျိုး မဟုတ် လို့ စိတ်ဝင်စားသွားတယ်။ တုတ်တုတ်ရပ်ပြီး စိုက်ခင်း ထဲမှာ တွေ့တဲ့သူကို မေးလိုက်တော့ လျှော်ဖြူ ပင် တဲ့၊ သူက ခြံလုပ်သား၊ ပိုင်ရှင်ရှိတယ်ဆိုပြီး ဟိုးဝေးဝေးက လူကို လှမ်းခေါ်လိုက်တယ်။ အသားညိုညို အရပ်မြင့်မြင့်၊ လက်ထဲမှာ ဓားတစ်ချောင်းနဲ့၊ ပုဆိုးတိုတိုဝတ်လို့။အနားရောက်လာတော့ ဘုရားဖူးဧည့်သည်တွေပါ၊ လျှော်ဖြူ ခင်း ကို မြင်ပြီး စိတ်ဝင်စားလို့၊ ရှင်းပြပေးပါလားဆိုပြီးမေတ္တာရပ်ခံလိုက်တော့ ပြုံးပြုံးရွှင်ရွှင်နဲ့ ရပါ တယ်လို့ ဆိုတယ်။

အခင်းပိုင်ရှင်က ကိုဟန်ဝင်းအောင်တဲ့။ တုရင်တောင်နားက တောင်ဘ ရွာသား။ လွန်ခဲ့တဲ့ ဆယ်နှစ်ကျော်က စာစောင်တစ်ခုမှာရေးထားတဲ့လျှော်ဖြူပင်အကြောင်းဖတ်ပြီး စိတ်ဝင်စားတဲ့အတွက် လျှော်ဖြူအများအပြားစိုက် တဲ့ ဝမ်းတွင်းဘက်ကို သွား၊အဲဒီက လျှော်ဖြူစိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်တင်ပို့သူများအသင်း ဥက္ကဌ ဦးအုန်းညွန့်နဲ့တွေ့ ပြီး လေ့လာခဲ့တယ်။ အဲဒီက ပြန်လာပြီးတဲ့နောက် ၂၀၁၄ ခုနှစ်မှ ကိုယ်ပိုင်ယာမြေမှာ စစိုက်တယ်၊ နှစ်အလိုက် တိုး စိုက်လာလိုက်တာ အခုဆိုရင် အပင်ငါးထောင်လောက်ရှိနေပြီ၊ အစောပိုင်းစိုက်ခဲ့တဲ့ အပင်တွေဆို အစေးကောင်း ကောင်းထွက်နေပြီ။ 

လျှော်ဖြူပင်ဆိုတာက ကျွန်တော်တို့သောက်နေတဲ့ ဆေးကုလားမ လုပ်တဲ့အစေးထွက်တဲ့အပင်ပါပဲ။ ကျွန်တော် လည်းဆေးကုလားမဆိုတာ လျှော်ဖြူပင်ကထွက်တဲ့အစေးဆိုတာ သိပေမယ့် အပင်ကို အခုမှ မြင်ဘူးတာပါ။ တကယ်တော့ လျှော်ဖြူပင်က ဆေးကုလားမအပြင် ဆေးဝါး၊ စားသောက်ကုန်၊ အလှကုန် ထုတ်လုပ်ရေးတွေမှာ စက်မှုကုန်ကြမ်းအဖြစ်သုံးလို့ရတယ်။ကိုဟန်ဝင်းအောင် ကတော့ ကားမှန်ထုတ်တဲ့ နေရာမှာ လည်း သုံးတယ်၊ ဒါ့ကြောင့် ဂျာမနီကလည်း ဝယ်မယ်လို့ စာစောင်ထဲမှာဖတ် ဖူးတဲ့အ‌ကြောင်း ပြောပြ တယ်။ ဒါပေမဲ့ လက်တွေ့ ဘဝမှာတော့ လျှော်ဖြူအစေးကို အများဆုံးဝယ်နေတာ တရုတ် ပါပဲ။ထိုင်းနဲ့ ဂျပန်က လည်း နည်းနည်း ပါးပါး ဝယ်တယ်။ပြည်တွင်းဈေးကွက်ကတော့ဆေးကုလားမအတွက်ဝယ်တာများတယ်။ 

အခု မြန်မာနိုင်ငံမှာစိုက်နေတဲ့ လျှော်ဖြူပင်မျိုးက ဒေသမျိုးပါ၊ အရင်ကတော့ အလေ့ကျပေါက်တဲ့အပင်တွေကို အစေးထုတ်ရာကနေ စိုက်ခင်းအဖြစ်စိုက်ပျိုးလာတာလို့ သိရပါတယ်။ ကိုဟန်ဝင်းအောင်ကတော့ ပထမစိုက် တဲ့ အပင်တွေကို အပင်ပေါက်တစ်ပင် ၁၅၀ နဲ့ ဝယ်စိုက်တယ်၊ နောက်ပိုင်းတော့ ကိုယ့် ဘာသာကိုယ် အစေ့ကို ပျိုး ထောင်ပြီးစိုက်တယ်လို့ပြောတယ်။ 

လျှော်ဖြူပင်က တစ်ပင်နဲ့ တစ်ပင် ၁၅ ပေ၊ ဒါမှမဟုတ် ပေ ၂၀ ခွာစိုက်ရတယ်၊ ကိုဟန်ဝင်းအောင်ကတော့ ၁၅ ပေ ခွာစိုက်တယ်၊တစ်ဧကကို အပင် ၁၉၀ လောက်ဝင်တယ်။ အစေးကောင်းကောင်းထွက်ပြီဆိုရင် အပင်တစ်ရာ ကနေအစေးတစ်ပိဿာအထက်ထွက်တယ်လို့ဆိုတယ်။

စာတွေထဲမှာတော့ လုပ်သားတစ်ယောက်ဟာ အပင် ငယ်တဲ့အချိန်မှာတစ်နေ့ အပင်တစ်ရာ့ငါးဆယ်လောက် အစေးကောက်နိုင်ပြီး တစ်ပိဿာနဲ့ အထက်ရတယ်၊ အပင်ဆယ်နှစ်သားအထက်ဆိုရင်တော့ အစေး ထွက်များ လာလို့ လုပ်သားတစ်ယောက်တစ်နေ့ အပင်တစ်ရာ လောက်ပဲ အစေး ကောက်နိုင်ပြီး အစေးနှစ်ပိဿာ လောက်ရမယ်လို့ဆိုတယ်။လျှော်ဖြူပင်ကနှစ်ရှည်ပင်ဖြစ်တဲ့ အတွက် သုံးနှစ်၊လေးနှစ်သားကနေ နှစ်ခြောက်ဆယ် ကျော်အထိ အစေးထုတ်လုပ်ရတဲ့အပြင် တစ်နှစ်မှာ ရှစ်လ ကနေဆယ်လအထိ အစေးထုတ်လို့ရတယ်၊ အလွန်ပူတဲ့တပေါင်း၊တန်ခူးလတွေပဲနားတယ်လို့သိရပါတယ်။ 

လျှော်ြဖူအစေးဈေးကွက်က ကိုဗစ်မဖြစ်ခင်ကာလမှာ အရောင်းအဝယ်အကောင်းဆုံးပဲ။ ၂၀၁၄ ခုနှစ်မှာ တစ်ပိဿာ တစ်သောင်း နှစ်ထောင် စျေးပေါက်ရာကနေ ၂၀၁၇ ၊ ၁၈ မှာ လေးသောင်းငါးထောင်‌ဈေးအထိ ရောက် သွားခဲ့တယ်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်မှာတော့ သာမန် အဆင့်ဆိုရင်တစ်ပိဿာ ‌ခြောက်သောင်းဝန်းကျင်၊ ရေခဲသားဆိုရင် ရှစ်သောင်း ဝန်းကျင်နဲ့ အကိုင်းတွေကနေသဘာဝအလျောက်တွဲလောင်းကျနေတဲ့ ကြာဆံမျှင်ဆိုရင် တစ်သိန်း နှစ်သောင်း အထိ စျေးပေါက်ခဲ့တယ်။ ကြာဆံမျှင်ကိုငှက်သိုက်ဆေးထုတ်တဲ့နေရာမှာ သုံးတယ်တဲ့။ မှန်းကြည့် ရတာကတော့ အမျှင်လေးတွေအဖြစ်များထည့်သလားမသိဘူး။ လူကိုလည်း အန္တရာယ်တော့မဖြစ်ဘူး၊ ဒါပေမဲ့ အာဟာရလည်းမဖြစ်ဘူးဆိုတာမျိုးနဲ့တူတယ်။

လျှော်ဖြူကို မန္တလေးတိုင်း၊ မကွေးတိုင်း၊ စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ပဲခူးတိုင်း အနောက်ခြမ်းဒေသတွေမှာအများဆုံးစိုက်ပြီး ၂၀၁၈ ခုနှစ်စာရင်းအရ တစ်ပြည်လုံးမှာ ဧက သုံးသောင်းလောက် ရှိမယ်လို့ ခန့်မှန်းထားတယ်။ လျှော်ဖြူစိုက် တောင်သူတွေလည်းများလာတဲ့အတွက် ကိုဗစ်မတိုင်မီနှစ်တွေအတွင်းမှာ နယ်မြေအလိုက် လျှော်ဖြူစိုက်ပျိုး ထုတ်လုပ် တင်ပို့သူများအသင်းတွေ ဖွဲ့စည်းခဲ့တဲ့အကြောင်း နဲ့ တိုင်း အဆင့်အသင်းတွေထိ ဖွဲ့စည်းနိုင်အောင် လုပ်ဆောင်မယ်ဆိုတဲ့သတင်းတွေကို စားသုံးရေးရာဦးစီးဌာနရဲ့ဝက်ဘ်ဆိုက်မှာ လေ့လာ တွေ့ ရှိ ရတယ်။ မုံရွာ ခရိုင်အသင်းဖွဲ့စည်းတဲ့သတင်းကို တွေ့တော့ စစ်ကိုင်းတိုင်းဘက်က လျှော်ဖြူတောင်သူတွေ အခြေအနေ ဘယ် လိုများရှိလဲလို့တွေးမိတယ်။ 

ကိုဗစ် ၁၉ လည်းဖြစ်ရော တရုတ်စျေးကွက်ရပ်သွားပြီး လျှော်ဖြူစိုက်တောင်သူတွေလည်း ဒုက္ခရောက်တော့ တာပဲ။ လျှော်ဖြူအစေး‌ဈေးက တစ်ပိဿာ ခုနစ်ထောင်၊ ရှစ်ထောင်အထိ ကျသွားတယ်။ ကိုဟန်ဝင်းအောင် တို့လို ၂၀၁၄ မှာစပြီးစိုက် ၂၀၁၈ ၊၂၀၁၉ မှာ အစေးကောင်းကောင်းစထွက်တဲ့ တောင်သူတွေလည်း ကိုယ့်ခြံကလည်း အစေးလည်းထွက်၊စျေးကွက်လည်းအပျက်နဲ့တည့်တည့်တိုးတာပဲ။

၃၀ ဩဂုတ် ၂၀၂၀ အလဲဗင်းသတင်းတစ်ပုဒ်မှာတော့ အပင်ငါးထောင်ရှိတဲ့ တောင်သူတစ်ယောက်ဟာ အမာ ခံလုပ်သား ၁၀ယောက်ထားရပြီး လုပ်သားခနဲ့စားစရိတ်ပဲ သိန်းနှစ်ဆယ်လောက်ကုန်ကျစရိတ်ရှိတယ်၊ လက်ရှိ လျှော်ဖြူ ပေါက်စျေးနဲ့ လုံးဝတွက်ခြေမကိုက်ဘူးလို့ ရေးထားတာတွေ့တယ်။ စားသုံးသူရေးရာဦးစီးဌာနရဲ့ သတင်းတစ်ပုဒ်မှာတော့ ပြည်ခရိုင်က လျှော်ဖြူတောင်သူတွေအခြေအနေကို တစ်ပိဿာအရင်း ၉၀၀၀ ရှိတဲ့ အတွက်လက်ရှိ‌ဈေးနဲ့လုံးဝအလုပ်မဖြစ်ဘူးလို့ရေးထားတာတွေ့ရတယ်။ 

ကိုဗစ် ၁၉ ထဲက ခေါင်းမထောင်တော့တဲ့ လျှော်ဖြူစျေးကွက်က အခုထိ နာလန်မထူနိုင်သေးဘူး။ မနှစ်က ကိုဟန် ဝင်းအောင်တို့ရောင်းတာပျမ်းမျှလေးထောင်စျေးပဲရတယ်။ကျွန်တော်ကစျေးမကောင်းရင်အစေးမခြစ်ဘဲ နားထားလို့ မရဘူးလားလို့မေးတော့ အစေးမခြစ်တာကြာရင် အစေးထွက်နှုန်းမကောင်းတော့ဘူးလို့ ဆိုတယ်။ ဒီနှစ်တော့ စျေးနည်းနည်းပြန်လှုပ်လာပြီး တစ်သောင်း ကျော်သွားပြီလို့ ဆိုတယ်။ ကိုဟန်ဝင်းအောင်ကတော့ အစိုးရက လျှော်ဖြူစျေးကွက်ပြန်ကောင်းအောင် ကူညီနိုင်ရင်ကောင်းမှာလို့ မျှော်လင့်စကားပြောတယ်။ သူ့ကို အားနာလို့မြန်မာပြည်သိန်းတန်သီချင်းဆိုမပြခဲ့ဘူး။ 

လျှော်ဖြူပင်က ‌ရေငတ်ဒဏ်ကို ကောင်းကောင်းခံနိုင်တယ်၊ ညောင်ဦးဘက်မှာတော့ ယာမြေ၊ ကုန်းခြောက် မြေ ၊ သဲမြေ အကုန်စိုက်လို့ရတယ်။ ဒါပေမဲ့ ရေဝပ်တာ၊ အောက်မှ စိမ့်ရှိတာကို မကြိုက်ဘူး၊ ဒါ့ကြောင့် ညောင်ဦး ဘက်မှာ ချောင်း ကော မြေလို့ခေါ်တဲ့မြေမျိုးဆိုရင် မကြိုက်ဘူး။ ပျိုးပင်ဘဝမှာ ရေမလောင်းလည်း ရတယ်၊ ‌ရေလောင်းရင်တော့ ရေမဝပ်အောင် ဂရုစိုက်ရတယ်။ ကိုဟန်ဝင်း အောင်ကတော့ ပထမ အသုတ်စိုက်တဲ့အချိန်မှာ ပျိုးပင် တွေ ကို ရေလောင်းပေမယ့် နောက်အသုတ်တွေမှာရေမလောင်းတော့ဘူး။ နောက်ပြီး လျှော်ဖြူပင်က ၁၅ ပေ ၊ ပေ ၂၀ ခြားစိုက်တာဆိုတော့ အရိပ်မကြောက်တဲ့ ကြားသီးနှံတွေစိုက် ပြီး အပိုဝင်ငွေရှာလို့ ရသေးတယ်။ ကိုဟန်ဝင်းအောင်ကတော့ပဲတီစိမ်း၊ပဲနောက်စိုက်သတဲ့။ 

လျှော်ဖြူက သရက်၊ ပိန္နဲ တို့လို ဥယျာဥ်ခြံမြေအပင်မျိုးဖြစ်ပြီး အပူပိုင်း မိုးနည်းဒေသနဲ့ ကိုက်တဲ့အတွက် အညာမိုးခေါင်ရေရှားဒေသတွေမှာသာ ကျယ်ကျယ် ပျံ့ပျံ့ စိုက်ပျိုးနိုင်ရင် ‌တောင်သူတွေအတွက် ဝင်ငွေလည်းရ၊ ‌ဒေသစိမ်းလန်းစိုပြေရေးအတွက်လည်း အထောက်အကူ ဖြစ်နိုင်မှာပါ။ အညာရဲ့ ရာဘာပင်လို့တောင် ဆို နိုင် မယ်ထင်တယ်။

ဒါပေမဲ့ စီးပွားဖြစ်စိုက်ပျိုးဖို့ ဆိုတာက တစ်မြို့နယ် ဘယ်လောက်စိုက်ဆိုပြီး ထန်းပင် ပေါ် က ဆာဗေးနဲ့ လုပ်လို့ ရမှာမဟုတ်ဘူး၊ စျေးကွက်ရှိအောင်လည်း လုပ်ပေးမှ၊ စိုက်ပျိုးမယ့်‌တောင်သူတွေလည်း မီးရေး၊ ထင်း ရေး၊ လက်နက်ဘေးမကြောက်ရပဲကိုယ့်အိမ်ကိုယ့်ရွာမှာ နေပြီး ‌အေးအေး လူလူ စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်နိုင်မှ အောင်မြင် နိုင်မှာပါ။