ယုံကြည် ရဲရင့် (၃)

၂၀၂၀ သမ္မတရွေးကောက်ပွဲ မဲဆွယ်ကာလမှလည်း ထရမ့်နဲ့ မိုက်ပင့်စ် လက်တွဲပြီး မဲဆွယ်ခဲ့တယ်။ မိုက်ပင့်စ်က ဒီမိုကရက်ပါတီ ဒုတိယသမ္မလောင်း ကင်မလာဟဲရစ်နဲ့ စကား စစ်ထိုးပွဲ လုပ်ခဲ့တယ်။ ဒါပေမယ့် ရွေးကောက်ပွဲအပြီးမှာတော့ ထရမ့်နဲ့ မိုက်ပင့်စ်ကြားမှာ သဘော ထားကွဲပြားမှုတွေရှိလာတယ်။

ရွေးကောက်ပွဲအပြီးမှာ ထရမ့်ဘက်က မဲမသမာမှု ပြုလုပ်တယ်ဆိုပြီး တိုင်ကြားခဲ့တဲ့ အမှု ပေါင်း ၆၃ မှုရှိတယ်။ အမှုအားလုံးမှာ ထရမ့်ရှုံးတယ်။ ပြည်ထောင်စုအဆင့်အယူခံတရားရုံးက လည်း ပယ်ချခဲ့တယ်။ ဥပဒေကြောင်းအရ ဆောင်ရွက်မှုတွေလမ်းဆုံးသွားချိန်မှာ ထရမ့် ရွေးကောက်ပွဲအောင်နိုင်ရေးအဖွဲ့ဝင် ရှေ့နေ John Eastman က ရွေးကောက်ပွဲ ရလဒ်ကို တရားဝင်ကြေညာနိုင်ဖို့အတွက် လွှတ်တော်နှစ်ရပ်ပေါင်းအစည်းအဝေးကျင်းပချိန် မှာ  ဒုသမ္မတ က ရွေးကောက်ပွဲ ရလဒ်ကို ပယ်ဖျက်ပြီး ထရမ့်ကို အနိုင်ပေးလို့ရတယ်ဆိုတဲ့ အယူအဆကို တင်ပြလာတယ်။ 

သူ့အယူအဆက အမေရိကန်သမ္မရွေးချယ်ရေးစနစ်ကို အခြေခံပြီး ပြောတာဖြစ်တယ်။ အမေရိကန်သမ္မတရွေးချယ်တဲ့စနစ်က တိုက်ရိုက်ရွေးတာမဟုတ်ဘူး။ ပြည်နယ်အလိုက် သမ္မတရွေးချယ်ရေးကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ဝင်တွေရဲ့ မဲအများဆုံးရရှိတဲ့သူက သမ္မတ ဖြစ်တာ ပါ။  သမ္မတရွေးချယ်ရေးကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ဝင်ပေါင်းက ၅၃၈ ဦးရှိတယ်။ ဒီတော့  ကိုယ်စားလှယ်မဲ ၂၇၀ နဲ့အထက် ရတဲ့သူက သမ္မတအဖြစ်အရွေးခံရတယ်။  ပြည်နယ်တစ်ခုနဲ့ တစ်ခု ကိုယ်စား လှယ်မဲ ရရှိမှုမတူဘူး။ ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်က ကိုယ်စားလှယ်မဲ ၅၄ မဲ နဲ့ အများဆုံး ရတယ်။ ကိုယ်စားလှယ်မဲ သုံးမဲ ပဲရတဲ့ ပြည်နယ် ၇ ခုရှိတယ်။ ပြည်ထောင်စုအစိုးရရုံးစိုက်တဲ့ ဝါရှင်တန်ဒီစီ ကလည်း သုံးမဲရတယ်။ 

အမေရိကန်အခြေခံဥပဒေက ရွေးကောက်ပွဲနဲ့ပတ်သက်ရင် ပြည်နယ်တွေကို လုပ်ပိုင် ခွင့်ပေးထားတယ်။ ဒါ့ကြောင့် ပြည်နယ်တစ်ခုနဲ့တစ်ခု သမ္မတရွေးကောက်ပွဲမဲပေးတဲ့စနစ် မတူဘူး။ သမ္မတရွေးချယ်ရေးအဖွဲ့ ကိုယ်စားလှယ်လောင်းရွေးတဲ့စနစ်မတူဘူး။ အများစုကတော့ အဲဒီ ပြည်နယ်မှာ လူထုထောက်ခံမဲ အများဆုံးရတဲ့ သမ္မတလောင်းက ကိုယ်စားလှယ်မဲအားလုံး ရ ဖို့ သတ်မှတ်ထားပါတယ်။ သမ္မတရွေးချယ်တဲ့ စနစ်ကို  အသေးစိတ်လေ့လာချင်ရင်တော့ https://www.usa.gov/election မှာ လေ့လာလို့ရပါတယ် 

ရွေးကောက်ပွဲ ပြီး တဲ့နေ့မှာအနိုင်အရှုံး အဖြေထွက်ပြီးသားဖြစ်ပေမယ့်အခြေခံဥပဒေအရ   ရွေးကောက်ပွဲ အပြီး ဒီဇင်ဘာလထဲမှာ ပြည်နယ်အလိုက် သမ္မတရွေးချယ်ရေးအဖွဲ့ကိုယ်စားလှယ် အမည်စာ ရင်း ကို အတည်ပြုပြီး အမေရိကန်ကွန်ဂရက်ကို ပို့ရတယ်။ ဒုသမ္မတ ဦးစီးကျင်းပတဲ့ လွှတ်တော် နှစ်ရပ်ပေါင်း အစည်းအဝေးမှာ ပြည်နယ်အလိုက်ပေးပို့တဲ့ စာရင်းကို ဖွင့်ဖောက် ရေတွက်ပြီးတဲ့နောက် သမ္မတအဖြစ်အရွေးခံရသူကို တရားဝင်ကြေညာတယ်။ ဥပဒေအရပြောရင် အဲဒီအစည်းအဝေး မှာ ကြေညာမှ တရားဝင်ရွေးကောက်ပွဲနိုင်သူဖြစ်ပါတယ်။ 

ထရမ့် ဘက်တော်သားရှေ့နေ John Eastman က အခြေခံဥပဒေက ပေးထားတဲ့ လုပ်ပိုင်ခွင့်အရ ဒုသမ္မတ မိုက်ပင့်စ်အနေနဲ့ ဇန်နဝါရီလ ၆ ရက်နေ့မဲရေတွက်ချိန်မှာ မဲသမာမှုတွေရှိတယ်လို့ ထရမ့်စွပ်စွဲနေတဲ့ပြည်နယ်တွေက မဲတွေကို ပယ်ဖျက်ပြီး ထရမ့် ကို သမ္မတ အဖြစ်ကြေညာလို့ရတယ်။ ဒါမှမဟုတ် အစည်းအဝေးကို ဆယ်ရက်ဆိုင်းငံ့ထားပြီး အငြင်းပွားနေတဲ့ ပြည်နယ်တွေကို မဲပြန်စစ်ဖို့ ညွှန်ကြားနိုင်တယ်လို့ ထရမ့်ကို တင်ပြတယ်။

မိုက်ပင့်စ် က အောက်လွှတ်တော်အမတ်ဘဝမှာ ၂၀၀၀၊ ၂၀၀၄ နဲ့ ၂၀၀၈ သမ္မတ ရွေးကောက်ပွဲမဲရေတွက်မှုအစည်းအဝေးတွေတက်ခဲ့တဲ့အတွေ့အကြုံအရ ဒုသမ္မတ မှာ အဲဒီလိုလုပ်ပိုင်ခွင့်မရှိဘူးဆိုတာသိတယ်။ သူ့ရဲ့ ဥပဒေအကြံပေးအရာရှိတွေ၊ အငြိမ်းစား တရားသူ ကြီးတွေနဲ့တိုင်ပင်တဲ့အခါမှာလည်း အားလုံးက ဒုသမ္မတမှာ လုပ်ပိုင်ခွင့်မရှိဘူးဆိုတာ သဘော တူ တယ် 

ဒါ့ကြောင့်ဒုသမ္မတ မိုက်ပင့်စ် ၊ ရှေ့နေချုပ်ဘားရ် နဲ့ အိမ်ဖြူတော် ဥပဒေအကြံပေးအချို့က အဲဒီ တင်ပြချက်က မှားနေတယ်။ အခြေခံဥပဒေမှာရော၊ သမ္မတရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာ ဥပဒေမှာ ရော ရွေးကောက်ပွဲနဲ့ပတ်သက်ရင် ပြည်နယ်တွေကိုပဲ လုပ်ပိုင်ခွင့်ပေးထားတယ်။ ပြည်နယ်က အတည် ပြုပြီး ပေးပို့လာတဲ့ မဲရလဒ်ကို ကွန်ဂရက်လွှတ်တော်မှာ ပြင်ဆင်လို့မရဘူး။ ဒုသမ္မတ က အထက်  လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ အနေနဲ့ မဲရလဒ်တွေကို ရေတွက်ပြီး တရားဝင်ကြေညာပေးဖို့ပဲ တာဝန်ရှိတယ်။ မဲတွေကို ပယ်ဖျက်ကို မရဘူးလို့ အကြိမ်ကြိမ်ပြောခဲ့ပေမယ့် ထရမ့်က လက်မခံဘူး။ 

ဇန်နဝါရီလဆန်းရောက်တော့ ထရမ့်က အဲဒီအယူအဆကို လူမှုကွန်ယက်ပေါ်မှာ တရားဝင် ပြောလာတယ်။  ဇန်နဝါရီလ ၆ ရက်နေ့မနက်မှာ ထရမ့် နဲ့ မိုက်ပင့်စ်တို့ အိမ်ဖြူတော်သမ္မတ ရုံးခန်းမှာ အချေတင် ပြောဆိုခဲ့ကြပြီး ထရမ့်က သူပြောတဲ့အတိုင်းမလုပ်တဲ့အတွက် မိုက်ပင့်စ် ကို သူရဲဘောကြောင် တယ်လို့ စွပ်စွဲခဲ့တယ်လို့ ထရမ့်ရဲ့ သမီးဖြစ်သူက ကော်မတီမှာထွက်ဆိုချက် ပေးခဲ့တယ်။ 

ဇန်နဝါရီ ၆ ရက်နေ့ လူထုအစည်းအဝေးမှာ ထရမ့်က “ မိုက်ပင့်စ်၊ ခင်ဗျား ကျွန်တော်တို့ ဘက်က ရပ်တည်ပေးရလိမ့်မယ်၊ အဲဒီလိုမရပ်တည်ဘူးဆိုရင် နိုင်ငံအတွက် ဝမ်းနည်းစရာနေ့ ဖြစ်သွားလိမ့်မယ်” ပြောခဲ့တယ်။  လူထု အစည်းအဝေးပြီးတော့ ထရမ့်ထောက်ခံသူတွေ လွှတ် တော်ကို ချီတက်သွားနေချိန်မှာ မိုက်ပင့်စ်က အစည်းအဝေးကို အစီအစဉ်အတိုင်းဆက်လုပ်နေ တယ်ဆိုတဲ့ သတင်းပျံ့သွားတယ်။ ဒေါသထွက်နေတဲ့ ထရမ့်ထောက်ခံသူတွေက မိုက်ပင့်စ်ကို ဖမ်း ပြီး ကြိုးစင်တင်မယ်ဆိုပြီး ကြိုးစင်တစ်ခုဆောက်တယ်။ လွှတ်တော်ထဲကို အတင်းဝင်တယ်။  

အဲဒီလိုဖြစ်နေချိန်မှာ ထရမ့်မိသားစုအပါအဝင် အိမ်ဖြူတော်အရာရှိတွေက ထရမ့်အနေ နဲ့ အဲဒီလို အကြမ်းဖက်ဆူပူနေတာကို ရပ်ဆိုင်းဖို့အတွက် ရုပ်မြင်သံကြားကနေ ပြောဖို့ တောင်းဆို ခဲ့ပေမယ် ထရမ့်က မလုပ်ဘူး။ အဲဒီအပြင် မွန်းလွဲ နှစ်နာရီကျော်မှာ “ မိုက်ပင့်စ်ဟာ နိုင်ငံနဲ့ အခြေခံ ဥပဒေအတွက် သူလုပ်ရမယ့်အလုပ်ကို လုပ်ဖို့ သတ္တိမရှိဘူး။ မဲတွေ ပြန်ရေတွက်ဖို့ အတွက် ပြည် နယ်တွေကို ပြန်ပို့ရမယ့်အလုပ်ကို မလုပ်ဘူး။” စသည်ဖြင့်စွပ်စွဲရေးသားခဲ့တယ်။ 

ထရမ့်ထောက်ခံသူတွေ လွှတ်တော်ထဲဝင်လာတော့ လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့တွေက မိုက်ပင့်စ် ကို လွှတ်တော်ပြင်ပကို ခေါ်ထုတ်သွားဖို့ စီစဉ်ပေမယ့် မိုက်ပင့်စ်က လွှတ်တော်အတွင်းက လုံခြုံတဲ့ နေရာတစ်ခုမှာပဲ နေပြီး လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့တွေက ဆန္ဒပြသူတွေကို ဖယ်ရှားဖို့အတွက် ဆောင်ရွက် ခဲ့တယ်။ အဲဒီညမှာပဲ မဲရေတွက်တဲ့အစည်းအဝေးကို ပြန်ကျင်းပပြီး ဂျိုးဘိုင်ဒင်ကို ရွေးချယ်ခံ သမ္မတအဖြစ် တရားဝင်ကြေညာခဲ့တယ်။