Ye Htut's Blog

ပင်းတယမြို့၊ ရွှေဥမင်လှိုဏ်ဂူဘုရားသမိုင်းအကြောင်းပြောရင် ကုမ္မာဘယမင်းသားနဲ့ ရှင်မိယာ အကြောင်း မပါလို့မရဘူး။ ပင်းတယ ၊ ရွှေဥမင်လှိုဏ်ဂူ ဘုရားအပြင် ပင်းတယမြို့ ပတ်ဝန်းကျင် နေရာ အတော်များများကလည်း ဒီပုံပြင်နဲ့ ဆက်စပ်နေတယ်။ အဲဒီအထဲမှာ ဇော်ဂျီ ရေထွက်လည်း ပါတယ်။

ကုမ္မာဘယမင်းသား နဲ့ရှင်မိယာပုံပြင်ကလည်း ကိုရီးယားဇာတ်လမ်းတွဲလိုပဲ အတော်ရှည်တယ်။ ကုမ္မဘယ မင်းသားရဲ့ ပထမဆုံးရန်သူက ဂဠုန်၊ ဂဠုန်ကို မင်းသားက သတ်လိုက်တော့ ပင့်ကူ ဖြစ်၊ ပင့်ကူကို သတ်တော့ ဘီလူးဖြစ်၊ ဘီလူးကို သတ်တော့ ဇော်ဂျီဖြစ် ၊ ဇော်ဂျီ သေတော့မှ ဇာတ် လမ်းက ပြီးတာ။ ဒီကြားထဲမှာ ဘီလူးနဲ့ တိုက်ခိုက်လို့ရတဲ့ ဒဏ်ရာနဲ့ မင်းသားသေသွားလို့ သိကြားမင်း ရေစင်ဖျန်းပြီး အသက်ရှင်အောင် ပြန်လုပ်ပေးရတာလည်း ပါသေးတယ်။

ရှင်မိယာဆိုတာက ပင့်ကူကြီး ဖမ်းထားတဲ့ ငွေတောင်ပြည်က နတ်သမီးခုနှစ်ဖော်ထဲက အငယ် ဆုံး။ ပင့်ကူကြီးရန်က လွတ်လာပြီး မင်းသားနဲ့ ဖူးစာဆုံတာ။ မင်းသားက ရှင်မိယာကိုခေါ်ပြီး ဖခင်တိုင်းပြည်ကို သွားတော့ လမ်းမှာ ပင့်ကူသေပြီး ဘီလူး ဖြစ်နေတဲ့ ရန်သူဟောင်း နဲ့တွေ့ ပြန်ရော၊ အပြန်အလှန်တိုက်ရင်း ဘီလူးသေတယ်၊ မင်းသားလည်း ဒဏ်ရာရ ပြီး နောက်တော့ သေသွားတယ်။

မင်းသားသတ်လို့ သေသွားတဲ့ ဘီလူးက ဇော်ဂျီ ဖြစ်သွားပြီး ရှင်မိယာကို ဖမ်းခေါ်သွားတယ်။ ပင်းတယမြောက်ဘက် ရေထွက် နားက တောင်ပေါ်ရောက်တော့ ခဏနားတယ်။ ရှင်မိယာက မာယာသုံးပြီး ဇော်ဂျီကို ရေခပ် ခိုင်းတယ်။ ခွက်နဲ့မခပ်နဲ့ ၊ နှုတ် နဲ့ ငုံလာတဲ့ရေကို မှ သောက်ချင် တယ်လို့ပြောတယ်။ ဒီတော့ ဇော်ဂျီ က ရေထဲကိုကုန်းပြီး ရေငုံဖို့လုပ်တယ်။ အဲဒီအချိန်မှာ ရှင် မိယာက ဇော်ဂျီကို ရေထဲတွန်းချတယ်။ ပြီးတော့ ထဘီ နဲ့အုပ်လိုက်တော့ ဖေဇော်ဂျီ တန်ခိုး ပျောက်ပြီး ရေနစ်သေတယ်။

ဒါ့ကြောင့် အဲဒီရေထွက်ကို ဇော်ဂျီ ရေထွက်လို့ခေါ်တယ်။ ဒီဇော်ဂျီရေထွက်က ကျွန်တော်တို့ သိတဲ့ ဇော်ဂျီမြစ်ရဲ့ အစပဲ။ ဇော်ဂျီနဲ့ ရှင်မိယာ ခဏနားတဲ့ ဇော်ဂျီရေထွက်အပေါ်က တောင်ကုန်းကို ရှင်မိယာကုန်းလို့ခေါ်တယ်။

မြန်မာပြည့်အနှံ့မှာ ထင်ရှားတဲ့နေရာတွေ နဲ့ပတ်သက်ပြီး နဂါး၊ ဂဠုန်၊ ဘီလူး၊ သိကြားမင်း၊ ဆင်၊ ကျားတွေ၊ သူရဲကောင်းတွေ၊ တန်ခိုးရှင်တွေပါတဲ့ ဒဏ္ဏာရီ ပုံပြင်တွေများကြီးပဲ။ ကျွန်တော်တို့ ခေတ်အမြင်နဲ့ ကြည့်ရင်တော့ ယုတ္တိမတန်တဲ့ မဖြစ်နိုင်တဲ့ ဇာတ်လမ်းတွေပေါ့။ ဒါပေမယ့် ကျွန် တော့် အဖိုးကတော့ ရှေးခေတ်က ဘုရင်တွေ၊ နယ်စားတွေ၊ မြို့စားတွေက ဓားထက်၊အာဏာ စက်ပြင်းတော့ ပြည်သူတွေက တိုက်ရိုက်မဝေဖန်ရဲဘူး။ ဒီတော့ ဘုရင်ဆိုး၊ မြို့စား နယ်စား ဆိုး တွေကို လူကြမ်းဇာတ်ကောင်နေရာ၊ သူတို့ ချစ်ခင်တဲ့သူကို သူရဲကောင်းနေရာမှာ ထားပြီး ပုံပြင်လုပ်ပြောခဲ့တာလည်း ဖြစ်နိုင် တယ်လို့ ပြောဖူးတယ်။ ခုခေတ်စကားနဲ့ဆိုရင်တော့ ဆင်ဆာလွတ်အောင်၊ ငါးဂဏန်းလွတ်အောင် ပြောတာမျိုးပေါ့။

ပင်းတယကနေ ဇော်ဂျီရေထွက်ကို သွားမယ်ဆိုရင် ပင်းတယ – ရပ်စောက်လမ်းအတိုင်း သွားရတယ်။ မြို့အထွက် မြောက်ကျောင်း လို့ခေါ်တဲ့ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်း ကျော်တာနဲ့ ဘယ်ဘက် ညောင်ပင်ကြီး အောက်မှာ ရေဖြူကျေးရွာအုပ်စုဆိုတဲ့ ကွန်ကရိဆိုင်းဘုတ်အကြီးကြီး နဲ့ ကတ္တရာ လမ်းခွဲရှိတယ်။

အဲဒီလမ်းခွဲအတိုင်းလိုက်သွားရင် ရေဖြူရွာအလွန် ညာဘက်မှာ စာသင်ကျောင်းရှိတယ်။ မျက်နှာချင်းဆိုင်မှာ ဇော်ဂျီရေထွက်ဆိုတဲ့ မူလစာလုံးပျောက်သလောက်ဖြစ်နေတဲ့ လမ်းညွှန် ဆိုင်းဘုတ်နဲ့ ဘယ်ဘက်ကို ခွဲသွားတဲ့ လမ်းတစ်လမ်းရှိတယ်။ အဲဒီလမ်းအတိုင်းဆက်သွား ရင် နောက်ထပ်လမ်းဆုံတစ်ခုတွေ့မယ်။ ဘာဆိုင်းဘုတ်မှ မရှိတော့ဘူး။ ဘယ်ဘက်လမ်း အတိုင်းမောင်းသွားရင် ကားလမ်းက တောင်ကုန်းတစ်ခုပေါ်တက်သွားတယ်။ ညာဘက်မှာ လူသွားလမ်းတစ်ခုရှိတယ်။ ကားလမ်းနဲ့ လူသွားလမ်းအဆုံမှာ ရှင်မိယာတောင်သို့ ဆိုတဲ့ ဆိုင်းဘုတ်ရှိတယ်။ ကားလမ်းက ရှင်မိယာတောင်ပေါ်တက်တဲ့လမ်း။ တောင်ပေါ်မှာ ထင်းရှုး ပင်တွေရှိတယ်။ သီလရှင်ကျောင်းတစ်ကျောင်းရှိတယ်။

ညာဘက် လူသွားလမ်းက ဇော်ဂျီရေထွက် ကို သွားတဲ့လမ်းဖြစ်ပါတယ်။ အထဲမှာ လမ်းခွဲ တွေရှိ ပေမယ့် လမ်းညွှန်ဆိုင်းဘုတ်မရှိတော့ဘူး။ ဒါ့ကြောင့် ပထမတွေ့တဲ့ လမ်းခွဲ နှစ်ခုမှာ ညာဘက် လမ်းခွဲကို လိုက်ပါ။ နောက်ဆုံးတွေ့တဲ့လမ်းခွဲ မှာ တည့်တည့်သွားရင်လည်း လယ်ကွင်းတွေ ကနေ ဖြတ်ပြီး ဇော်ဂျီရေထွက်ကိုရောက်တယ်။ ဒါပေမယ့် ဝေးတယ်။ နေပူတယ်။ ဘယ်ဘက် လမ်းခွဲက တောင်ကြောအတိုင်းသွားတဲ့အတွက် နေရိပ်တယ်၊ သာယာတယ်။

နောက်ဆုံးလမ်းခွဲကနေ ဆယ်မိနစ်လောက်လေ ျှာက်လိုက်ရင် ဇော်ဂျီရေထွက်ကို ရောက်တယ်။ ရေထွက်အစနေရာကို သံဆူးကြိုးခတ်ထားတယ်။ တံခါးတစ်ခုရှိတယ်။ သော့ခတ်မထားဘူး။ သစ်တောဦးစီးဌာန၊ ၂၀၁၆ – ၂၀၁၇ ဘဏ္ဍာရေးနှစ်၊ ဇော်ဂျီသဘာဝရေထွက် ထိန်းသိမ်း ရေးလုပ်ငန်း ဆိုတဲ့ ဆိုင်းဘုတ်ထောင်ထားတယ်။

ခြံဝင်းထဲကို ဝင်ပြီးရေထွက်ဦးနေရာကို ကြည့်လို့ရတယ်။ အဲဒီနေရာမှရေချိုးတာ၊ အမှိုက်ပစ် တာမလုပ်ရဘူး လို့ ဆိုပေမယ့် သတိပေး ဆိုင်းဘုတ်တွေမရှိဘူး။ ခြံဝင်း ကို သော့ခတ်မထားတဲ့ အတွက် စည်းကမ်းမလိုက်နာသူတွေ ရေချိုးတာမျိုးဖြစ်လာနိုင်တယ်။ ခြံဝင်းကို သော့ခတ်ထားပြီး အပြင်ကနေ ကြည့်ခိုင်းတာ အကောင်းဆုံးဖြစ်မယ်ထင်တယ်။

ရေထွက်အစ ရဲ့ အောက်ဘက်မှာ ရေချိုးလို့ကောင်းတဲ့နေရာရှိတယ်။ အဲဒီနေရာကို သွားဖို့ အတွက် တံတားလေးလုပ်ပေးထားတယ်။ ဇော်ဂျီမြစ်က အစပိုင်းမှာ ချောင်းသေးသေးလေး ပဲ။ ပင်းတယ၊ ရပ်စောက်လွင်ပြင် မှာ ရှိတဲ့ ချောင်း၊ မြောင်းအားလုံးက ဇော်ဂျီမြစ်ထဲကို စီးဝင်တဲ့ အတွက် ကျောက်ဆည်လွင်ပြင်ရောက်တဲ့အခါ ပီပီပြင်ပြင် မြစ်ဘဝရောက်သွားတယ်။

ဇော်ဂျီရေထွက်တစ်ဝိုက်က တောရိပ်တောင်ရိပ်နဲ့အတော်သာယာတယ်။ ချောင်းရေ ကလည်း အောက်ခြေကြမ်းပြင်ကို မြင်ရတဲ့အထိ ကြည်လင်တယ်။ အေးမြတယ်။ ချောင်းဘေးဝဲယာ စိုက်ခင်းတွေက လည်း တစ်နှစ်ပတ်လုံး ရေတင်စိုက်လို့ရတဲ့အတွက် အလုပ်နဲ့လက်မပြတ်ကြဘူး။ အခု ဒီဇင်ဘာ လဆန်းပိုင်းမှာ စပါးတွေရိတ်ပြီး နောက်ထပ် သီးနှံတွေ ထပ်စိုက်ဖို့အတွက် ထွန်ယက် နေ တာတွေ မြင်ခဲ့ရတယ်။

ဒီသဘာ၀ အလှတွေကို ဖျက်နေတာကတော့ ထုံးစံအတိုင်း စွန့်ပစ် အမှိုက်တွေပဲပေါ့။ ဇော်ဂျီ ရေထွက် ရေချိုးတဲ့နေရာမှာ အမှိုက်ကန် နှစ်ခုရှိတယ်။ “ရေထွက်သန့်ရှင်းရေးအတွက် အမှိုက်များ ကို စနစ်တကျ စွန့်ပစ်ပါရန်” လို့ ရေးထားတယ်။ ဒါပေမယ့် စနစ်တကျအမှိုက်ပစ်သွားတဲ့ သူတွေရှိသလို ချောင်းဘေးမှာ ဒီအတိုင်း ပစ်ထားတဲ့အမှိုက်တွေလည်း တွေ့ရတယ်။ မီးပုံ အဟောင်းတွေလည်း တွေ့တယ်။ ကြည့်ရတာ ရေချိုး၊မီးလှုံ၊ အရက်သောက် လုပ်ပုံရတယ်။ ရေအောက်မြုပ်နေတဲ့ ပုလင်းခွံလည်းတွေ့ရတယ်။ ချောင်းရေ ကြည်ကြည်ထဲမှာ အမှိုက်တွေ့ ရ တာလောက် ဝမ်းနည်းရတာမရှိဘူး။ ကိုယ်နိုင်သလောက် ကောက်ပြီးအမှိုက်ပုံးထဲ ထည့်ပေး ခဲ့ ပေမယ့် လုံးဝသန့်ရှင်းသွားအောင်တော့ မတတ်နိုင်ဘူး။

ဇော်ဂျီရေထွက်နေရာက တောလမ်းခရီးတိုတိုလေ ျှာက်၊ ရေချိုး အပန်းဖြေ၊ ချောင်းဝဲယာ စိုက်ခင်းတွေကြားမှာ ဓာတ်ပုံရိုက်ချင်သူတွေအတွက် သင့်တော်တဲ့ နေရာဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေ မယ့် ခရီးသွားချင်း ကိုယ်ချင်းစာစိတ်နဲ့ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်အလှအပ ကို ခံစား စေချင်လို့ ညွှန်းလိုက်ပေမယ့် ကိုယ့်ကြောင့် သဘာ၀ အလှ ပျက်သွားမှာကိုလည်း စိုးရိမ်မိတယ်။

ဒါ့ကြောင့် ပင်းတယ ရောက်ရင် ဇော်ဂျီရေထွက်ကို တာဝန်သိသိ၊ စည်းကမ်းရှိရှိ နဲ့ သွားလေ့လာပါ လို့ပဲ တိုက်တွန်းချင် ပါတယ်။

ယစကျီ ရွာ အဝင် မှာ ချက်ခြင်း သတိထားမိတာ သန့်ရှင်းသပ်ရပ်မှုပဲ။ လမ်းမှာ ဖြတ်ခဲ့ရ တဲ့ ထွက်နီ၊ ဆီးကျအင်းရွာတွေမှာလည်း ဒီအချက်ကို သတိထားမိတယ်။ မြေထိန်းနံရံ လုပ်ဖို့ လို တဲ့နေရာတွေမှာ ဗြုန်းအုတ်နဲ့ စနစ်တကျလုပ်ထားတယ်။ ခြံဝင်းတွေထဲမှာရော၊ လမ်းဝဲယာ မှာ ပါ အမှိုက်၊ အထူးသဖြင့် ပလတ်စတစ်အမှိုက်တွေ ပြန့်ကျဲနေတာမျိုးမရှိဘူး။ ဒါပေမယ့် လမ်းဘေး ဝဲယာမှာ အမှိုက်ပုံးတွေထားပေးတာ၊ အမှိုက်မပစ်ရ၊ အမှိုက်ပစ်လ ျှင် ဒဏ်ငွေ xxxx ဆိုတဲ့ ဆိုင်းဘုတ် တွေ ပလူပျံအောင် ကပ်ထားတာလည်း မတွေ့ရပြန်ဘူး။ ရွာဝင်လမ်းကို ကြည့်ပြီး လူတွေ စည်းကမ်းမရှိလေ သတိပေး ဆိုင်းဘုတ် များလေ ဆိုတဲ့ စကားကို သတိရမိတယ်။

ရွာအဝင်မှာလမ်းနှစ်သွယ်ရှိတယ်။ ညာဘက်လမ်းက ရွာအရှေ့ဘက်ခြမ်းကို သွားတာ။ ဘယ်ဘက် လမ်းက ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းရှိတဲ့ဘက် ကို သွားတာ။ ရွာတွင်းလမ်းတွေက ကျောက်ခင်းလမ်း တွေ၊တစ်ချို့နေရာမှာ ကျောက်ခင်းဖို့အတွက် ကျောက်တွေပုံထားတယ်။ ရေမြောင်းတွေပေါ်က ရေကျော်တံတားလေးတွေမှာ ကျေးရွာက အလှုရှင်တွေနာမည် မှတ်တမ်းတင်ထားတယ်။ဒီ လမ်းတွေ၊ တံတားလေးတွေက ကျေးရွာလူထုရဲ့ စည်းရုံးမှုကို သက်သေပြနေတာ ပဲ။ ရွာထဲမှာတော့ လက်ဖက်ခြံထဲသွားတဲ့လူနဲ့ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းသွားတဲ့သူနဲ့ တံခါး ပိတ်ထားတဲ့ အိမ်များ တယ်။

ရွာအဝင် လမ်းဆုံအကျော် ညာဘက်မှာ ဆရာ၊ ဆရာမ နေအိမ်နှစ်လုံးရှိတယ်။ ပြည်ထောင်စု လွှတ်တော် ဖွံ့ဖြိုးရေး ရန်ပုံငွေ သိန်း နှစ် ဆယ်၊ ဒေသပြည်သူထည့်ဝင်ငွေ ၉ ၃၅၈၄၀ ကျပ်နဲ့တည်ဆောက်တယ်၊ ၃၁-၃-၂၀၁၄ မှာ ပြီးစီး တယ်လို့စာတမ်းထိုးထားတယ်။ ဗြုန်းအုတ်၊ သွပ်မိုး သပ်သပ်ရပ်ရပ်ပဲ။ ဗြုန်း အုတ်ကို ကိုယ်တိုင်လုပ်နိုင်တဲ့အတွက် ကုန်ကျစရိတ် သက်သာ တဲ့သဘောရှိတယ်။ အိမ်ဘေး မှာ တော့ ၉ – ၂- ၂၀၀၆ ခုနှစ် ယစကျီတောင် ကျောင်းဆရာတော် ဦးဇာဂရ အား အမှူးထား၍ UNDP နှင့် ကျေးရွာလူထုမှ ပူးပေါင်းလှုဒါန်း သည်ဆိုတဲ့ အုတ်ရေကန် အဝိုင်းတစ်ခုရှိတယ်။ ရေကန်က ရှေးပိုကျနေတော့ ဒီနေရာမှ အရင်က ဆရာ၊ ဆရာမနေဖို့ အဆောက်အဦ အဟောင်းတစ်လုံးရှိခဲ့ပုံရတယ်။

ဆီးကျအင်း ရွာလိုပဲ ယစကျီရွာလည်း ၂၀၁၉ ခုနှစ်မှာ ရွာငံကတဆင့်ပေးတဲ့ လ ျှပ်စစ်မီးရတယ်။ ရွာအဝင် လမ်းနဲ့အပြိုင် လ ျှပ်စစ်မီးလိုင်းကို စနစ်တကျသွယ်တန်းထားတယ်။ ဘုန်းတော်ကြီး ကျောင်း သွားတဲ့ လမ်းမှာ ထရန်စဖော်မာရှိတယ်။ ထရန်စဖော်မာနဲ့ မျက်နှာချင်းဆိုင် အိမ်ထဲ မှာ ဗင် ကားတစ်စီးထိုးထားတယ်။ မဲနယ်တောင် – ယစကျီ လမ်းက ကျောက်ခင်းလမ်းဖြစ်သွားတော့ မဲနယ်တောင်ရွာဘက်ကလာတဲ့ကားဖြစ်ပုံရတယ်။ လ ျှပ်စစ်မီးရယ်၊ ကားရယ် မြင်ကွင်းက မြို့ကြီးသား တွေ အတွက် ထူးမခြားနားဖြစ်ပေမယ့် မွေးထဲက လ ျှပ်စစ်မီးမရခဲ့၊ ကားလမ်းမပေါက် ခဲ့ တဲ့ ဒေသခံ တွေ အပေါ်မှာတော့ အလွန်ကြီးမားတဲ့ အကျိုးသက်ရောက်မှုရှိခဲ့မှာ သေချာတယ်။

ဆီးကျအင်းရွာသားတွေက လမ်းကောင်း၊ လ ှ့ျပ်စစ်မီးရလို့ အင်န်အယ်လ်ဒီကို မဲပေးတယ် လို့ရေး တော့ တပ်မတော်အစိုးရလက်ထက်၊ ပြည်ခိုင်ဖြိုးအစိုးရလက်ထက်မှာလည်း ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေးတွေ အများကြီးလုပ်ခဲ့တာပဲ ၊ ပြည်ခိုင်ဖြိုးပါတီဆိုရင်လည်း အသင်းဘဝထဲက ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေးတွေ လုပ် ခဲ့တာပဲ။ အဲဒီလုပ်ဆောင်ချက်တွေကိုရော လူထုက အသိအမှတ်မပြုဘူးလားလို့ မိတ်ဆွေ တစ်ယောက်က စောဒကတက်တယ်။

သူပြောတဲ့အတိုင်း အရင်အစိုးရတွေလည်း ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေးတွေ လုပ်ပေးခဲ့တာ အများကြီး ရှိပါ တယ်။ ငွေကြေးပမာဏ၊ အချိန်ကာလအတိုင်းအတာ အရဆိုရင် အင်န်အယ်လ်ဒီလက်ထက် ငါးနှစ် ထက်ပိုများမှာပေါ့။ ဒါပေမယ့် နိုင်ငံရေးဆိုတာ ခံစားတတ်တဲ့ လူသားတွေကို ကိုယ့်ဘက်ပါ အောင် စည်းရုံးရတဲ့အလုပ်လေ။ဂဏန်းပေါင်းစက်လို တစ် နဲ့ တစ်ပေါင်းရင် အဖြေ နှစ် လို့ ပုံသေ တွက် လို့ ဘယ်ရပါ့မလဲ။

ဒီတော့ ကိုယ့် အဖွဲ့ အစည်းအပေါ် ယုံကြည်မှု၊ လေးစားချစ်ခင်မှု ရှိရင် ဘာမှ လုပ်မပေးနိုင် ရင် တောင် “ တကယ် မတတ်နိုင်သေးလို့ မလုပ်ပေးတာပါ” ဆိုပြီး ခွင့်လွှတ် မှာပဲ။ လုပ်ပေးရင်တော့ ပြောမနေနဲ့၊ သည်းသည်းလှုပ်ပြီပေါ့။ အဲ ယုံကြည်မှု၊ လေးစားချစ်ခင်မှုမရှိ ဘူး ဆိုရင်တော့ ဘယ်လောက်လုပ်ပေးပေး “ သူ့အလုပ် သူလုပ် တာ ကျေးဇူး တင်ဖို့မလိုဘူး” ၊ “ မဲလိုချင်လို့ လုပ်ပေးတာပါကွာ” လို့ ပြောမှာပဲ။

ကျွန်တော့်ကို စောဒကတက်တဲ့ သူကိုတော့ အဲဒီလောက် ရှည်ရှည်ဝေးဝေး ပြောမနေတော့ ပါဘူး။ “နိုင်ငံရေးသမားပဲဗျာ၊ ဘာ့ကြောင့် အသိအမှတ်မပြုဘူးဆိုတဲ့ အကြောင်းအရင်းသိအောင်လုပ်ပေါ့ ၊ အဲဒါကို ပြင်နိုင်ရင် လူထုအသိအမှတ်ပြုတာခံရမှာပေ့ါ” လို့ပဲ ဖြေခဲ့တယ်။

ယစကျီမှာ ကျွန်တော်တို့တည်းရမယ့်နေရာက ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်း၊ အရင်နိုင်ငံခြားသား ခရီးသွားတွေလည်း ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းမှာပဲ တည်းခိုခဲ့ကြတယ်။ အခုတည်းရမယ့် ဓမ္မာရုံ ဆိုရင် ယစကျီ ကို ရှစ်ခေါက်ရောက်ဖူးတဲ့ ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံသားတစ်ယောက်လှုဒါန်းထားတာ။

ယစကျီ တောင်ရွာ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းက တောင်နံရံကို ဖြိုပြီး ဆောက်ထားတယ် ၊ မြေထိန်း နံရံ တွေကိုလည်း စနစ်တကျလုပ်ထားတယ်။ အလယ်မှာ နှစ်ထပ်ကျောင်း၊ တစ်ဘက်မှာ နှစ်ထပ် ဓမ္မာရုံ၊ တစ်ဘက်မှာ နှစ်ထပ်ဆွမ်းစားဆောင် ၊ ကျောင်းတောင်ဘက် ကုန်းမြင့်လေးပေါ်မှာ စေတီ ငယ်တစ်ဆူနဲ့ သိမ်တစ်ခုရှိတယ်။ ဆွမ်းစားဆောင်နဲ့ ခပ်လှမ်းလှမ်း ကားလမ်းဘက်မှာ ၈-၂-၂၀၀၀ UNDP နှင့် ကျေးရွာအများဒကာကောင်းမှုလို့ စာတမ်းထိုးထားတဲ့ သွတ်မိုး အုတ်ရေကန် တစ်လုံး။ အုတ်ရေကန်နဲ့ ဆွမ်းစားဆောင်ကျောင်းကြားမှာ ထရံကာ သွပ်မိုးတဲတစ်လုံး၊ တဲထဲမှာ ထင်းတွေလှောင်ထားတယ်။ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းဝင်းကလည်း ပဋ္ဌာန်းပွဲကြောင့် လူဝင်လူထွက် များ နေတာတောင် သပ်ရပ်သန့်ရှင်းနေတာပဲ။

ကျောင်းဝင်းထဲမှာ၊ ကျောင်းပေါ်မှာ အသံမစဲ ပဋ္ဌာန်းပွဲအတွက် ဝေယျဝစ္စလာလုပ်ပေးနေတဲ့ အမျိုးသား၊ အမျိုးသမီး ကြီးတွေ၊ လူငယ်လေးတွေ၊ တရားနာနေတဲ့ အဖိုး၊ အဖွားတွေရှိတယ်။ မြေးထိန်းရင်း တရားနာ နေတဲ့ အဖွားတွေလည်းရှိတယ်။ ကျောင်းပေါ်မှာ အေးလို့ ကျောင်းအောက်ဆင်း၊ နေရောင်ခြည် အောက်မှာ ထိုင်ပြီး တရားနာနေသူလည်း ရှိတယ်။ ကိုရင်တွေကလည်း ဆရာတော်က ပဋ္ဌာန်းပွဲနဲ့ အလုပ်များ နေတော့ ကျောင်းဝင်းထဲမှာ လွတ်လပ်ရေးရနေကြ တယ်။

ဆရာတော်ကို ဝင်ဖူးပြီး တည်းခိုခွင့်ပြုဖိုု့ လေ ျှာက်ထားတယ်။ နာမည်နဲ့ နေရပ်မေးလို့ ရန်ကုန် က ရဲထွဋ်ပါလို့ လေ ျှာက်တဲ့အခါ သေသေချာချာ ကြည့်ပြီး ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးလားလို့မေး တယ်။ ပြီးတော့ တီဗီ မှာ မတွေ့တော့ပါလားလို့ မေးတော့ ရာထူးပြုတ်သွားရင် အစိုးရ တီဗီမှာ မပါတော့ ဘူး ဘုရားလို့ ပြန်လေ ျှာက်တဲ့အခါ ဆရာတော်က ရယ်တယ်။

ဆရာတော်ဦးဇာဂရ က သက်တော် ငါးဆယ်ရှိပြီ။ ဒီရွာဇာတိပဲ။ မန္တလေးမှာ စာသင်ပြီး မှ ရွာပြန်လာတာ။ အရင်က ယစကျီ မြောက်ရွာမှာပဲ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းရှိတယ်။ ဆရာတော်ပြန်လာမှ ယစကျီ တောင်ရွာမှာ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းဖြစ်လာ တာ။ ပထမတော့ အခု ထင်းရုံလုပ်ထားတဲ့ တဲမှာ သီတင်းသုံးရတယ်။ ၂၈ နှစ်ကြာမှာ လက်ရှိ အခြေ အနေကို ရောက်တာ။ ကျောင်းဝင်းနဲ့ ကျောင်း ပေါ်က အလှုရှင်စာရင်းတွေကို ကြည့်လိုက်တော့ အလှုရှင်အများစုက ရွာသူ ရွာသားတွေပါ။

ဆရာတော်က ဆရာ ဒကာပေါင်းပြီး ရွာချင်းဆက်လမ်းတွေဖောက်တာ၊ ကိုယ်ထူ ကိုယ်ထ မူလတန်းကျောင်းတည်ထောင်ခဲ့တာ ( အခုတော့ တရားဝင်ကျောင်းအဆောက်အဦရပြီ) တွေကို ရှင်းပြတယ်။ ယစကျီ – မဲနယ်တောင် ကျောက်ခင်းလမ်းကို ကတ္တရာလမ်းအဆင့်မြှင့်ဖို့ အတွက် ရန်ပုံငွေရရေး ကြိုးစားနေကြောင်း၊ ယစကျီ – လက်လယ်အင်း လမ်း အတွက် ရန်ပုံငွေ ရလို့ ကျောက်ခင်းလမ်းလုပ်တာ ပြီးဖို့တစ်မိုင် လောက်ပဲလိုတော့တဲ့အကြောင်း လည်း ပြောပြ တယ်။ ဆရာတော်က သူတို့ တောင်ပေါ်ရွာတွေ အတွက် လမ်းနဲ့ လ ျှပ်စစ်မီးအရေးကြီးကြောင်း အကြိမ်ကြိမ်ပြောတယ်။ ဒကာကြီး လမ်းကောင်းမှ လူတွေကောင်းမှာ၊ လမ်းဆိုးရင် လူတွေဆိုး တယ်တဲ့။ မှတ်သားစရာပဲ။

ဆရာတော်ကို ဖူးပြီးတော့ ဓမ္မာရုံ အပေါ်ထပ်ကို သွားတယ်။ အဲဒီမှာ လူငယ်တစ်ချို့နဲ့ လူကြီး ပိုင်း သုံးလေးယောက်ရှိတယ်။ ကျွန်တော်တို့ရောက်တာက ညနေ နှစ်နာရီခွဲ၊ သုံးနာရီ ဆိုတော့ စကား ဝိုင်းဖွဲ့ဖို့ အချိန်ကောင်းကောင်းရတယ်။

ကျေးရွာစီးပွားရေးအခြေအနေကတော့ လက်ဖက်အဓိက ဆိုတော့ ဈေးကွက်ပျက်တဲ့ဒဏ်ကို ခံ နေရတာ ဆီးကျအင်းနဲ့အတူတူပါပဲ။ ရွာငံမြို့နယ်ထဲမှာလည်း ဂျာမန် GIZ ဖောင်ဒေးရှင်းက ကူညီ နေတာတွေရှိတော့ ယစကျီရွာသားတွေက Green Tea စက်ရုံတွေဘာတွေ တည်မလား လို့မေ ျှာ် နေတာလည်း ရှိတယ်။ ဒါပေမယ့် လက်ရှိ နိုင်ငံရေး အခင်းအကျင်းနဲ့ကတော့ GIZ ဆက်ပြီး အလုပ် လုပ်/ မလုပ်တောင် မသေချာဘူးထင်တယ်။

၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲမဲပေးတာကတော့ ဆီးကျအင်းလိုပါပဲ၊ အများစုက အင်န်အယ်လ်ဒီကို ပဲ ထောက်ခံခဲ့တာပါ။ ရွာငံမြို့နယ်မှာ ပလောင် ရွာက ငါးရွာပဲရှိတဲ့အတွက် ပလောင်ပါတီ ဝင် မပြိုင်ဘူး။ ပြိုင်ရင်လည်း အများစုက အင်န်အယ်လ်ဒီကိုပဲ မဲပေးမှာလို့ဆိုတယ်။ မဲပေးရတဲ့ အကြောင်း အရင်းက ဆီကျ အင်းလိုပါပဲ၊ ကားလမ်းနဲ့ လ ျှပ်စစ်ပေါ့။

နည်းနည်းထူးတာက သက်ကြီးရွယ်အို တွေနဲ့ ကိုယ်ဝန် ဆောင် မိခင်တွေကို ထောက်ပံ့ကြေး ပေးတာကို သဘောကျလို့ မဲထည့်တယ်၊ အရင်ကဆို အစိုးရက ပိုက်ဆံပဲကောက် တာ၊ အစိုးရ ဆီက ပိုက်ဆံမရဖူးဘူး လို့ ပြောတာလည်း ကြားရတယ်။ ကျွန်တော်မှတ်မိသလောက် သက်ကြီးရွယ်အို ထောက်ပံ့ကြေး အစီအစဉ်က သမ္မတ ဦးသိန်းစိန် ပြည်ခိုင်ဖြိုး အစိုးရ လက်ထက်မှာ အစပျိုးခဲ့တာပါ။ ဒါပေမယ့် ဒီရွာ အထိ မရောက်တာလည်းဖြစ်ချင်ဖြစ်မယ်။ ဒါမှမဟုတ် အပေါ်မှာရေးခဲ့သလိုပဲ ပုဂ္ဂိုလ်ခင်မှ တရား မင်တာလည်း ဖြစ်မယ်။

အဖိုးကြီးတစ်ယောက် က ထူးထူးခြားခြား ပြည်ခိုင်ဖြိုး အုပ်ချုပ်တာ နှစ်သုံးဆယ်ကျော်ပြီလေ။ တော်ပြီပေါ့လို့ ပြောတယ်။ ကျွန်တော်က ပြည်ခိုင်ဖြိုးအစိုးရ အုပ်ချုပ်တာ ငါးနှစ်ထဲပါလို့ ရှင်းပြ တာလက်မခံဘူး။ သူက ပြည်ခိုင်ဖြိုးအစိုးရသက်တမ်းကို နဝတ တာဝန်ယူတဲ့ ၁၉ ၈၈ က စတွက် ပြီးပြောနေတာ၊ လုံးဝမလျော့ဘူး။ သူ့အယူအဆက ပြည်ခိုင်ဖြိုးပါတီရဲ့ ပုံရိပ် ပြဿနာကို ထင်ဟပ် နေတာလို့ ဆိုနိုင်ပါတယ်။

ဒါပေမယ့် ရွာငံမြို့နယ်မှာ အင်န်အယ်လ်ဒီ မဲရတာက ပင်းဒယမြို့နယ်လောက်မများဘူး။ ပြည်သူ့ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အတွက်မဲပေးတဲ့အခါ အင်န်အယ်လ်ဒီက ၄၉.၉ ၃% ၊ ပြည်ခိုင်ဖြိုး ၂၇.၅၂%၊ ဓနုတိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ ဒီမိုကရေစီပါတီ ၂၀.၄၇% ၊ ဓနုအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ် ပါတီ ၁.၆၁%၊ UBP ၂.၉ ၃% ၊ NDF ၁.၅၄% ရတယ်။ အမျိုးသားလွှတ်တော်နဲ့ ပြည်နယ် လွှတ်တော် အတွက်လည်း အဲဒီအချိုးနီးပါးပဲ။ တကယ်လို့ ကျန်တဲ့ပါတီတွေ မပြိုင်ဘဲ အင်န်အယ်လ်ဒီ နဲ့ ပြည်ခိုင်ဖြိုး၊ ဒါမှမဟုတ် အင်န်အယ်လ်ဒီနဲ့ ဓနုအမျိုးသား အဖွဲ့ချုပ်ပါတီ နှစ်ခု တည်းပြိုင်မယ်ဆိုရင် ဘာဖြစ်လာမလဲလို့တွေးမိတယ်။ အင်အားကောင်းတဲ့ပါတီနဲ့ ပြိုင်တဲ့အခါ ရွေးကောက်ပွဲမဟာဗျူဟာက အရေးကြီးတယ်ဆိုတဲ့ သင်ခန်းစာပဲ။

တောင်ကြားရွာလေးဖြစ်တဲ့အတွက် ညနေငါးနာရီကျော်တော့ အမှောင်ရိပ်သန်းလာပြီး ရွာသား တွေ လူစုကွဲသွားကြတယ်။ မနက်စောစောမှ အရုဏ်ဆွမ်းချက်ဖို့ ပြန်လာကြမှာ။ ကျွန်တော်တို့ လည်း ညစာစားပြီး အိပ်ဖို့ပြင်ဆင်ရတယ်။

ရာသီဥတုကတော့ ဘေဘီလုံ ထက်တောင်အေးတယ်။ ဒါပေမယ့် ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းထဲ မှာ တည်းခိုတာဖြစ်တဲ့အတွက် အအေးဒဏ်ကို အံတုဖို့ရာ စောင် မှ တစ်ပါး အခြားမရှိဘူး။

ဆက်လက်ဖော်ပြပါ့မယ်။

နေ့လယ်စာ စားပြီးတာနဲ့ ဆီးကျအင်းက ဆက်ထွက်တယ်။ရွာလေးက နောက်မှ ကျန်နေပေမယ့် ဒေသခံတွေရဲ့ စကားတွေက ထပ်ချပ်လိုက်လာတယ်။ ရိုးရှင်း ပွင့်လင်းတဲ့ သူတို့ စကားတွေက တွေးစရာတွေပေးတယ်။

ဆရာနေဝင်းမြင့် က သူ့ခရီးသွားဆောင်းပါးတွေကို “ ခရီးနိုင်ငံရေး” နာမည်နဲ့ စာအုပ်ထုတ်ဝေခဲ့ ဖူးတယ်။ အဲဒီစာအုပ်မှာ ဆရာမြသန်းတင့်က ခရီးသွားခြင်း နဲ့ပတ်သက်ပြီး

“ နိုင်ငံရေး အစစ်ဟာ ခရီးတွေသွားမှ မြင်ရတယ်။ ကြားရတယ်။ ခရီးသွားရင်း တွေ့ရ ကြုံရ သူတွေကို ကြည့်ရင် သူတို့မှာ ဘယ်လိုမှ ဖုံးကွယ်ထားမှုမပါဘူး။ ဘယ်လို ဟန်ဆောင်မှု မျိုး မှ မပါဘူး။ ဘယ်လို ပယောဂမှ မပါဘူး။ သည်လို မပါတဲ့အတွက် သူတို့ ဆီက အမှန်တရားကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်းရနိုင်တယ်။ ကိုယ်တိုင်ခရီးတွေသွားမှ လူတွေရဲ့ ဘဝတွေ၊ အရောင် အဆင်း တွေ၊ အပြောအဆို အသုံးအနှုန်းတွေကို နီးနီးကပ်ကပ် ကြားနိုင်တယ်၊ မြင်နိုင်တယ်။”

လို့ ပြောခဲ့ကြောင်း ရေးထားတယ်။

ဝန်ထမ်းဘဝမှာ ခရီးတွေအများကြီးသွားခဲ့ရတယ်။ ဒါပေမယ့် တာဝန်တွေ၊ အချိန်ဇယားတွေ၊ လိုက်နာရတဲ့ စည်းကမ်းချက်တွေကြောင့် လူထုဘဝနဲ့ ထိတွေ့တဲ့နေရာမှာ ကန့်သတ်ချက် တွေရှိ ခဲ့တယ်။ ဒါ့ကြောင့် အနားယူပြီးချိန်မှာ လွတ်လပ်ပေါ့ပါးစွာ လူတွေကြားထဲ တိုးဝင်ခရီးသွားတယ်။ နေပြည်တော်၊ ရန်ကုန် နဲ့မတူတဲ့ အသံတွေကြားရတယ်။ ဖေ့စ်ဘွတ်ကမ္ဘာကြီးနဲ့ ကွဲလွဲ နေတာတွေမြင်ရတယ်။

မတူတာတွေ မြင်ရ ကြားရတော့ အတွေးသစ် အမြင်သစ်တွေရတယ်။ အစ က မသိခဲ့ပါလား ဆိုတဲ့ နောင် တတွေလည်း ရခဲ့ဖူးတယ်။ ကိုယ်တွေးတာ၊ ခံစားတာနဲ့ထပ်တူကျလို့ ဝမ်းသာရတာလည်း ရှိ တယ်။ ကိုယ်မြင်တာ၊ ကြားတာ၊ ထိတွေ့ခံစားရတာတွေကို မ ျှဝေနိုင် တဲ့ သတ္တိရှိလာတယ်။ ဆီးကျအင်း ဒေသခံတွေထံက ကြားရတဲ့ အသံတွေဟာလည်း ရန်ကုန်၊ နေပြည်တော်က အသံ တွေနဲ့ တူတာလည်းရှိ၊ မတူတာလည်း ရှိဆိုတော့ တွေးစရာတွေပါလာတော့တာပေါ့။

ဆီးကျအင်း – ယစကျီ ခရီးက တော့ ကျေးရွာချင်းဆက်လမ်းအတိုင်းသွားရတာပါ။ ဒီတောင်ပေါ်က ကျေးရွာချင်းဆက် လမ်းတွေက ကျေးရွာလူထု လုပ်အားနဲ့ ပထမ အဆင့် ဆိုင်ကယ်လမ်းဖောက်၊ နောက် တစ်နှစ် နည်းနည်းလမ်းချဲ့ပြီး ကားသွားလို့ရအောင်လုပ်၊ တဖြေးဖြေးနဲ့ မိုးတွင်းလမ်းဆိုးတဲ့နေရာ၊ အတက်အဆင်း ကြမ်းတဲ့နေရာတွေမှာ ကျောက်တွေချပြီး မွမ်းမံ၊ နောက်ဆုံးမှာ ကျောက်ချောလမ်းအဆင့် အတွက် နိုင်ငံ တော် ရန်ပုံငွေရအောင် ကြိုးစားတယ်။ ဒီလို နဲ့ ဟောဒီ တောင်ပေါ်ဒေသမှာ မြေသားလမ်းတွေ ကွန်ယက်လိုဖြစ်လာ တာပါပဲ။

အားလုံး ညီညီညွတ်ညွတ်နဲ့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရင် တစ်နေ့ တစ်လံ ဆိုပေမယ့် ခရီးရောက်၊ လမ်းပေါက်တာပါပဲ။ ငါ ဖောက်မှ လမ်းဖြစ်မယ်လို့ ထင်သူတွေရှိနေရင်တော့ ဘယ်တော့မှ လမ်း ပေါက်၊ ခရီးရောက်မှာ မဟုတ်ဘူး။

ယစကျီ အသွားလမ်းက လမ်းအတိုင်း လေ ျှာက်ရတဲ့အတွက် အတက်အဆင်း မပင်ပန်းတော့ဘူး။ နေပူတာပဲရှိတယ်။ ရွာ အထွက် နှစ်မိုင်လောက်မှာ ရေထွက်တစ်ခုတွေ့တယ်။ရေထွက်နေရာမှာ အုတ်စီကန်၊ ပြီးတော့ ရေစစ်ကန်နဲ့ ရေစက်ရုံ၊ အဲဒီအောက်မှာ ရေခပ်၊ ရေချိုးလုပ်နိုင်ဖို့ ရေကန် ၊ အဆင့်ဆင့် စနစ်တကျ လုပ်ထားတယ်။ ဒီရေထွက်က ဆီးကျအင်း၊ ပါးမဲတောင်၊ မြေနီတောင် နဲ့ ရှော်ပင်ရွာ တွေ ကို ရေပေးတဲ့နေရာပေါ့။

အဲဒီ ရေစက်ရုံလေးက ပင်းဒယ မီးအိမ်ရှင် ဆရာဝန်ကြီး ဒေါက်တာသန်းမင်းထွဋ် ရဲ့ အစီအစဉ်နဲ့ အလှုရှင်တွေ ဒေသခံတွေ ပူးပေါင်းအကောင်အထည်ဖော်ထားတာပါ။ ရေးထိုးထား တဲ့ မှတ်တမ်း စာမှာ လုပ်ငန်းစရက် ၁၉ မေ ၂၀၁၈၊ လမ်းဖောက် ကန်တူး ဖော် မေ ၂၀၁၉ ၊ ကန်တည်ဆောက် လုပ်ငန်းပြီးစီးရက် ၂၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၀ လို့ လည်း ဖော်ပြထား တယ်။

ဒေါက်တာသန်းမင်းထွဋ်ဟာ ပင်းတယကနေ ပြောင်းရွှေ့သွားပြီ ဖြစ်ပေမယ့် ဒေသခံတွေက သူ့ကို သတိရ နေဆဲပဲ။ ဒီဒေသမှာ သူအတွက် စိုးရိမ်၊ သူ့အတွက် ဝမ်းသာ၊ သူ့အတွက် ဆုတောင်းပေးသူတွေ အများကြီးရှိတယ်။ ဒေသခံတွေတင်မဟုတ်ပါဘူး။ သူ့လုပ်ဆောင်ချက်ကို ကြားရ မြင်ရပြီး လေးစား ချစ်ခင်နေသူတွေလည်း မနည်းလှဘူးဆိုတာ မကြာခင်က ဖြစ်ခဲ့တဲ့ အဖြစ်အပျက်တွေက သက်သေပြနေတာပဲ။

တကယ်တော့ ကျောက်စာတွေ၊ ဗိမာန်တွေ ၊ ရုပ်တုတွေဆိုတာ အချိန်ကာလ တိုက်စားမှု ကြောင့်၊ လောက ဒဏ်ကြောင့် ပျောက်ကွယ်သွားနိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် လူတွေရဲ့ နှလုံးသား ထဲမှာ ကျန်ခဲ့တဲ့ ပုံရိပ်တွေ၊ ခံစားချက်တွေကတော့ မျိုးဆက်တွေ ပြောင်းသွား တဲ့တိုင် အောင် သားစဉ်မြေးဆက် လက်ဆင့် ကမ်းပြီး စွဲထင်ကျန်နေခဲ့မှာဖြစ်ပါတယ်။ ဒါ့ကြောင့် ကျောက်စာ တွေ၊ ဘုန်းတော်ဘွဲ့တွေနဲ့ ကိုယ့်ကို လူတွေ သတိရအောင် ကြိုးစားနေမယ့် အစား လူတွေရဲ့ နှလုံးသားမှာ ကောင်းတဲ့ပုံရိပ်တွေကျန် အောင်ထွင်းထုနိုင်ဖို့က အရေးကြီး တဲ့ အကြောင်း ၂၀၁၂ မေလမှာ “ နှလုံးသားကျောက်စာ” ဆိုပြီး အက်ဆေးလေး ရေးခဲ့ဖူးတယ်။

ရေထွက်ကို လွန်လာတော့ လမ်းက လက်ဖက်ခင်းတွေကြားမှာ ကွေ့ကောက်သွားနေတယ်။ တစ်ချို့နေရာတွေမှာ ကားလမ်း ဝဲယာမှာ လက်ဖက်ခင်း၊ တစ်ချို့နေရာတွေမှာတစ်ဘက်က တောအုပ်၊ တစ်ဘက်က လက်ဖက် ခင်း။ လက်ဖက်ခင်းတွေထဲမှာတော့ ဒေသခံတွေ ပေါင်းရှင်းနေကြတယ်။ တစ်နေရာမှာ လူငယ်လေး သုံး ယောက်က Bluetooth Speaker နဲ့ သီချင်းဖွင့်ပြီး ပေါင်းရှင်းနေတာလှမ်းမြင်ရတယ်။

သီချင်းသံကြားဖူးလို့ အာရုံစိုက်နားထောင်လိုက်တော့ Eternal Gosh ရဲ့ ဝဋ်ကြွေး။ လူငယ်လေး တစ်ယောက်ကတော့ ခံစားချက်ထပ်တူကျလို့ ထင်ပါရဲ့ အားပါးတရ လိုက်အော်ဆိုနေတယ် “ တို့ နှစ်ယောက် မတွေ့ခဲ့ရင် ကောင်းမယ်၊ ငါလည်း အသဲကွဲ ဖို့ရာ မရှိဘူး၊ နောက်ဆုံးပေးခဲ့ဖူး တဲ့ လွမ်းတဲ့ဆေး ” ။ ဒီတောင်ပေါ်က လူငယ်လေးတွေ လည်း ခေတ်ကို အမီလိုက်နိုင်ပါလား။ သူတို့ကို လှမ်းပြီး ညီလေးတို့ရေ “ ကြယ်တံခွန်” ကို ရော နားထောင်ပြီးပြီလားလို့ မေးလိုက် ချင်တယ်။ ကားလမ်းမြောင်းဖုံးထဲက လူတွေ ထွက်လာနေတဲ့ ပုံ စိတ်ကူးကောင်းကောင်း ကာဗာလေး နဲ့ စီဒီလေးကို ဝယ်နားထောင်ခဲ့ဖူးတယ်။ ဘေဘီလုံ တောင်ပေါ် မှာ တွေ့ခဲ့တဲ့ သီချင်းမဲ့ဂစ်တာလေးတစ်လက်ဟာ ကြေကွဲစရာပါ။

သီချင်းတစ်ပုဒ်ကြောင့် ခြေလှမ်းတွေ လေးသွားတယ်။ အဖော်တွေနဲ့ စကားမပြောဖြစ်တော့ဘူး။ ယစကျီရွာအဝင်ထိ ကိုယ့်အတွေးနဲ့ ကိုယ် လမ်းလေ ျှာက်ခဲ့တယ်။ လမ်းက ယစကျီ
ရွာမရောက်ခင် နောက်ဆုံး တောင်ကြောပေါ်ကို ပြေပြေလေးတက်သွားတယ်။

တောင်ကြောရဲ့ ညာဘက်ခြမ်းက ကျောက်တောင်၊ သစ်ပင်မရှိဘူး။ မြက်ခင်းစိမ်းစိမ်းပေါ်မှာ နွားတစ်အုပ်ရှိတယ်။ တောင်ကြောပေါ်ကနေ ချိုင့်ဝှမ်းထဲက ယစကျီ ရွာကို လှမ်းမြင်ရတယ်။ ရွာ ပဠာန်းပွဲက တရားသံသဲ့သဲ့ လွင့်ပျံလာတယ်။

ရွာဝင်လမ်းက တောင်ကြောပေါ်ကနေ ကွေ့ဝိုက်ပြီး ဆင်းသွားတယ်။ မြေပြန့်ရောက်တော့ ဘေး နှစ်ဘက်မှာ ကျောက်တုံးတွေစီပြီး စည်းရိုးလုပ်ထားတဲ့ စိုက်ခင်းနှစ်ခုကြားက ဖြတ်သွားတယ်။ ရည် မှန်းချက်ကို ရောက်တော့မယ်ဆိုတဲ့ အသိရယ်၊ သဲ့သဲ့လေးကြားနေရတဲ့ တရားသံရယ်ကြောင့် လေးလံနေတဲ့စိတ်ဝေဒနာ သက်သာရာ ရသွားတယ်။ ယစကျီကို ရောက်ပြီလေ။

ဆက်လက်ဖော်ပြပါ့မယ်။

ယစကျီဆိုတာက မဲနယ်တောင်ပေါ်မှာ ရှိတဲ့ ပလောင်ရွာဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ပင်းတယမြို့နယ် ထဲမှာ မဟုတ်ဘူး။ ရွာငံမြို့နယ်ထဲမှာရှိတယ်။ ဓနုကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ ရွာငံမြို့နယ်ထဲ မှာ ပလောင်ရွာငါးရွာရှိတယ်။ ယစကျီ လို့ ပြောပေမယ့် ကျွန်တော်သွားမှာက ယစကျီ တောင်ရွာ၊ အဲဒီ ရွာနဲ့ ဆယ့်ငါးမိနစ်လောက်ခရီးမှာ ယစကျီ မြောက်ရွာဆိုတာ ရှိသေးတယ်။ အဲဒါလည်း ပလောင် ရွာပါပဲ။

ကျွန်တော်တို့ နိုင်ငံရဲ့ လူဦးရေပျံနှံ့မှုအနေအထားအတိုင်းပဲ ဓနုကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ ဆိုပေမယ့် ဓနု တိုင်းရင်းသားတွေပဲ နေထိုင်တာတော့မဟုတ်ဘူး။ ပအို့ဝ်၊ ပလောင် နဲ့ တောင်ရိုး တိုင်းရင်းသားတွေလည်းနေထိုင်ကြတယ်။ ဘေဘီလုံ တောတွင်းစခန်းအနောက်ဘက်ထဲက မဲနယ် တောင်ရွာဆိုရင် ပအို့ဝ်ရွာကြီးပေါ့။ ပင်းတယ- ဟဲဟိုးလမ်းဘက်မှာ တောင်ရိုးရွာတွေရှိတယ်။

ပင်းတယမှာ တောင်ပေါ်တောတွင်းခရီးစဉ်တွေကို စီစဉ်ပေးတဲ့ ခရီးသွားလုပ်ငန်းတွေ၊ တစ်ကိုယ် တော်ဧည့်လမ်းညွှန်တွေရှိတယ်။ တောင်ပေါ်တောတွင်းခရီးစဉ်တွေကို နိုင်ငံခြားသားတွေ အများ ဆုံးသွားတာဆိုတော့ အခုအချိန်ဟာ ခရီးစီစဉ်ပေးတဲ့ လုပ်ငန်းတွေ ငုတ်တုတ်မေ့နေတဲ့အချိန်ပေါ့။ ကျွန်တော်ကတော့ မိတ်ဆွေတစ်ယောက်ညွှန်လိုက်တဲ့ တစ်ကိုယ်တော်လမ်းညွှန်တစ်ယောက် နဲ့ချိတ်မိတယ်။ ကျွန်တော်က ၂၀၂၁ ခုနှစ်မှာ သူ့အတွက် ဒုတိယမြောက် ဧည့်သည်ပဲတဲ့။ ကြားရ တာစိတ်မကောင်းဘူး။

ပင်းတယ-ယစကျီ ခရီးစဉ် တစ်ညအိပ်၊နှစ်ရက် ၊ နေ့လယ်စာ၊ ညစာ၊ ညအိပ်ဖို့ အစီအစဉ်၊ နောက် နေ့နံနက်စာ အားလုံးအတွက် တစ်ယောက်ကို လေးသောင်းခွဲပေးရတယ်။ ထိုက်တန် ပါတယ်။ လမ်းညွှန်သူရဲ့ အစီအစဉ်နဲ့ မနက် ၈ နာရီမှာ ဟိုတယ်က ထွက်တယ်။ ရွှေဥမင် ဘုရားတောင်ခြေ လမ်း အတိုင်း ထွက်နီ ရွာကို သွားတယ်။ အမှန် ကတော့ ထွက်နီ အထိ ကားနဲ့ သွားပြီးမှ ခရီးဆက်ရင် လည်း ရပါတယ်။ ကျွန်တော်က ဟိုတယ်ကနေ ခြေလျင်ထွက်၊ ဟိုတယ်အထိ ခြေလျင်ပြန်ဝင် ချင်တဲ့အတွက် ထွက်နီရွာကို လမ်းလေ ျှာက်သွားတာပါ။ ( ပင်းတယ- ယစကျီ ခရီးစဉ်မြေပုံကို ဓာတ်ပုံနဲ့ ဖော်ပြထားပါတယ်။ )

ထွက်နီရွာသွားလမ်းပေါ်ရောက်တာနဲ့ တောင်တက်ခရီးစတာပါပဲ။ ၈ နာရီမှ ထွက်တဲ့အတွက် နေပူတော့ နည်းနည်းပင်ပန်းတယ်။ ထွက်နီရွာအဝင် အတက်လမ်းမှာ ပင်းတယက ဈေးဝယ်ပြီး ခြေလျင်ပြန်လာတဲ့ အမျိုးသမီးကြီးနှစ်ယောက် အထုပ်အပိုး တွေ နဲ့ထိုင်နေတာတွေ့တယ်။ ။ ဟောဟဲ လိုက်နေတဲ့ ကျွန်တော့်ကို မြင်တော့ ဘယ်သွားမှာလဲလို့ မေးတယ်။ ယစကျီကို သွားမှာလို့ပြောလိုက် တော့ “ဒီအတက်က အစပဲရှိသေးတယ်” လို့ အားပေးရှာတယ်။

ထွက်နီကနေ ဆီးကျအင်း၊ မြေနီတောင်၊ ပါးမဲ ရွာတွေကို သွားတဲ့လမ်းရှိတယ်။ အရင်ကတော့ ရွာသားတွေ ကိုယ်ထူကိုယ်ထဖောက်ခဲ့တဲမြေလမ်းပေါ့။ လွန်ခဲ့တဲ့ သုံးနှစ်လောက်ကတော့ နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန အစီအစဉ်နဲ့ ကျောက်ခင်းလမ်းအဆင့်မြင့်ထားတယ်။ ဖိုးဝှီး ကားတွေ သွားလို့ရတယ်။

ကျွန်တော်တို့ကတော့ အဲဒီကားလမ်းအတိုင်းမသွားဘူး။ ရွာဘုန်းကြီးကျောင်းဘေးက ဖြတ်ထွက် ပြီး တောလမ်းခရီးအတိုင်း ဆီးကျအင်းရွာကို သွားတယ်။ ဆီးကျအင်းက ကျွန်တော်တို့ အဖွဲ့ တစ်ထောက်နားစခန်း၊ နေ့လယ်စာစားမယ့်နေရာပေါ့။

ထွက်နီ ရွာအထွက်မှာ ဘုန်းတော်ကြီးက တာဝန်ယူထိန်းသိမ်းထားတဲ့ ကာကွယ်တောရှိတယ်။ ထင်းမခုတ်ဖို့ သတိပေးထားတဲ့ စာတွေလည်း ချိတ်ဆွဲထားတယ်။ အဲဒီတောထဲမှာ ရေကန် တစ်ခုရှိတယ်။ သောက်ရေအတွက်တော့မဟုတ်ဘူး။ သုံးရေအတွက်ပဲ။

ရွာအထွက်လမ်းက တောရိပ် တောင်ရိပ်ကောင်းတော့ လမ်းလေ ျှာက်ရတာ အမောပြေတယ်။ အောက်ဘက် တောင် စောင်းတွေမှာ လက်ဖက်ခင်းတွေစတွေ့ရတယ်။ ဒီတောင်ပေါ်မှာတော့ လက်ဖက် နဲ့ ဂျူး အများ ဆုံးစိုက်တယ်။ ကော်ဖီအနည်းအကျဉ်းစိုက်တယ်။ လက်ဖက်ခင်း
တွေကတော့ လက်ဖက်ခူးချိန် ပြီး လို့ မြေဆွ၊ ပေါင်းလိုက် စလုပ်နေကြပြီ။

ထွက်နီ ရွာကနေ ဆီးကျအင်းအထိကလည်းတောင်တက်ခရီးပဲ။ ထွက်နီကနေ နာရီဝက်ကျော် ကျော်လေ ျှာက်လိုက်တော့ တောင်စောင်းမှာ ဂူတစ်ခုကို လှမ်းတွေ့ရတယ်။ ဂူထဲမှာ စေတီ တစ်ဆူရှိတယ်။ ဂူနံရံတွေမှာ ရုပ်ပွားတော်တွေရှိတယ်။ အဲဒီ ဂူကို ဘုန်းကြီး နက် ဂူလို့ခေါ်တယ်။ ဒီဒေသမှာက သံဃာတော်တွေကို လူနာမည်နဲ့ တွဲခေါ်တဲ့ ဓလေ့ရှိတော့ ဒါဟာ ဦးဇင်း ဦးနက် တစ်ပါးတည်း သီတင်းသုံးခဲ့တဲ့ ဂူဖြစ်တဲ့အတွက် ဘုန်းကြီးနက် ဂူ ဆိုပြီး ခေါ်တာလို့ ဆိုတယ်။ အဲဒီဂူဘေးမှာ နောက်ထပ် ဂူအသေးတစ်ခုရှိသေးတယ်။ စေတီတွေ၊ ရုပ်ပွားတော်တွေ ရှိတာ တော့ ပုံစံတူပဲ။

ဘုန်းကြီးနက် ဂူ လွန်တာနဲ့ တောင်တက်လမ်းက ပိုပြီး မတ်စောက်လာတယ်။ သစ်တော နည်း ပြီး လက်ဖက်ခင်းတွေဘေးက ဖြတ်လေ ျှာက်ရတာပိုများတယ်။ ထွက်နီကနေ သုံးနာရီလောက်
လေ ျှာက်လိုက်တော့ ဆီးကျအင်းရွာကိုရောက်တယ်။ ဆီးကျအင်းရွာက ဓနုတိုင်းရင်းသားရွာဖြစ်ပြီး အိမ်ခြေ ၆၉ အိမ်ရှိတယ်။ ရွာတည်တာ နှစ်ပေါင်း ခုနှစ်ဆယ်ရှိပြီ။ စတည် တော့ အိမ်ခြောက်လုံးပဲ ရှိတယ်တဲ့။

ရွာအဝင် ကုန်းမြင့်ပေါ်မှာ ရပ်ရွာအခြေပြု ခရီးသွားလုပ်ငန်း ( Community Based Tourism , CBT) ကဆောက်ထားတဲ့ ဘန်ဂလို နှစ်လုံးရှိတယ်။ ဒါပေမယ့် ခရီးသည်တွေ မလာ နိုင်တာ နှစ်နှစ်ပြည့်တော့မယ်။ CBT တာဝန်ခံ ကျေးရွာလူကြီးကို တွေ့ချင်ပေမယ့် လက်ဖက်ခြံ ထဲ သွားနေတယ်ဆိုလို့ လုပ်ငန်းအခြေအနေတွေ မေးခွင့်မရခဲ့ဘူး။

ဆီးကျအင်းရွာက ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်နေပြီ။ ရွာလယ်လမ်းက ဗြုန်းနဲ့ ဘိလပ်မြေစပ်ခင်းထားတဲ့ ကွန်ကရစ်လမ်း။ အိမ်တွေက ဗြုန်းအုတ်နဲ့ ဆောက်ထားတဲ့ တစ်ထပ်တိုက်၊ နှစ်ထပ် တိုက်တွေ။ ပင်းတယအထိ လမ်းပေါက်သလို ရွာချင်းဆက်လမ်းတွေလည်း ရှိတော့ ဆိုင် ကယ်တွေလည်း တွေ့ရတယ်။ ရွာလယ်လမ်း နဲ့ ရွာဝင်/ ရွာထွက်နေရာတွေမှာ ပလတ်စတစ် အမှိုက် မတွေ့ရဘူး။ အိမ်တိုင်းမှာ မိုးရေခံတဲ့ ကန်တွေရှိတယ်။ ရေထွက်ကနေ ရေသွယ်တဲ့ စနစ် လည်း ရှိပြီး အလှည့်ကျပေးတယ်လို့သိရတယ်။ အိမ်တိုင်းလိုလို ရေလောင်းအိမ်သာ လေးတွေ စနစ်တကျဆောက်ထားတာလည်း မြင်ရတယ်။

ဆီးကျအင်းက လ ျှပ်စစ်မီးရတယ်။ ဆိုလာ မဟုတ်ဘူး။ ပင်းဒယက တဆင့် မဟာဓာတ်အားလိုင်း ကနေမီးပေးတာဖြစ်ပြီး ၂၀၁၉ ခုနှစ်မှာ ဖွင့်ပဲလုပ်ခဲ့တယ်။ ရွာလယ်လမ်းက ထရန်စဖော်မာ ဘေးမှာ လ ျှပ်စစ် သုံးစွဲရာမှာ သတိပြုရမယ့် အချက်တွေကို ဗီနိုင်းပိုစတာနဲ့ ဖော်ပြထားတယ်။ ထရန်စဖော်မာနဲ့ မလှမ်းမကမ်းမှာ မြစိမ်း ရောင် စီမံကိန်း ၂၀၁၇ – ၂၀၁၈ ဆိုင်းဘုတ်ရှိတယ်။ နောက်ပြီး တောင်ပေါ်ကြီးရွာ အထက်တန်းကျောင်း ပထမအကြိမ် အာစရိယ ပူဇော်ပွဲအတွက် နှိုးဆော်စာလည်း ကပ်ထားတယ်။ ဒီရွာမှာ မူလွန် ကျောင်းပဲရှိတဲ့အတွက် အလယ်တန်း၊ အထက်တန်းတွေက တောင်ပေါ်ကြီးကျေးရွာမှာ သွား တက်ရတယ်ထင်တယ်။

ဆီးကျအင်းရွာရဲ့ အဓိက စီးပွားရေးကတော့ လက်ဖက်စိုက်ပျိုးတာပါပဲ။ အခု နောက်ပိုင်း ကော်ဖီ လည်း စိုက်လာကြတယ်။ ဆီးကျအင်းရဲ့ ထူးခြားချက်တစ်ခုက ဂျာမန် GIZ ဖောင်ဒေးရှင်းက ရဲ့ အကူအညီ နဲ့တစ်ပိုင်တစ်နိုင် Green Tea ထုတ်လုပ်မှုကို လုပ်ဆောင်နေတာဖြစ်ပါတယ်။ GIZ ဖောင်ဒေးရှင်းက ၂၀၁၃ ခုနှစ်က စတင်ပြီး အစိုးရ၊ ပြည်တွင်းလုပ်ငန်းရှင်တွေနဲ့ ပူးပေါင်းကာ ရှမ်းပြည်နယ် အတွင်းက လက်ဖက် နဲ့ ကော်ဖီတောင်သူတွေကို တန်ဖိုးမြှင့်ထုတ်ကုန်တွေ ထုတ်လုပ်နိုင်ဖို့ အကူအညီပေးခဲ့တယ်။

အဲဒီအစီအစဉ်အရ ဆီးကျအင်းက လက်ဖက်တောင်သူတွေကို တစ်ပိုင်တစ်နိုင် Green Tea ထုတ်လုပ်နိုင်အောင် သင်ကြားပေးခဲ့သလို နိုင်ငံတကာ အဆင့်မီ လက်ဖက်ခြောက် ထုတ်လုပ်နိင်မယ့် စက်ရုံတစ်ခုလည်း ဆီးကျအင်းနဲ့ တစ်မိုင်လောက်ဝေးတဲ့ မြေနီတောင် ရွာမှာ တည်ထောင်ပေးခဲ့ တယ်။ ၂၀၁၆ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၂၄ ထုတ် မြန်မာတိုင်းမ်း ( အင်္ဂလိပ် ) သတင်းစာမှာတော့ ဆီးကျအင်းက ထွက်တဲ့ လက်ဖက်ခြောက် ၁.၅ တန် ကို ပထမ ဆုံးအကြိမ် အဖြစ် ဂျာမနီနိုင်ငံကို တင်ပို့ခဲ့တယ်လို့ ဖော်ပြထားတာတွေ့တယ်။

ကျွန်တော်ရောက်တဲ့အချိန်မှာတော့ အဲဒီစက်ရုံပိတ်ထားတယ်လို့ သိရတယ်။ ရောဂါကြောင့် လား၊ နိုင်ငံရေးအခြေအနေကြောင့်လား၊ စီးပွားရေးအခြေအနေကြောင့်လားဆိုတာတော့ ရွာသားတွေ မသိဘူး။ ဒါပေမယ့် ရွာထဲက တစ်ပိုင်တစ်နိုင် Green Tea လုပ်ငန်းကတော့ လည်ပတ်နေတုန်းပဲ။ အရင်က မီးစက်သုံးရပေမယ့် အခု လ ျှပ်စစ်မီးသုံးနိုင်လာတဲ့အတွက် ပိုအဆင်ပြေလာတယ် ။

လုပ်ငန်းလုပ်ရတာအဆင်ပြေပေမယ့် ဈေးနှုန်းကတော့ အဆင်ပြေပုံမရဘူး။ ဒီနှစ် သီတင်းကျွတ် မတိုင်ခင်အထိ ရိုးရိုး လက်ဖက်ခြောက်ရော၊ Green Tea ပါ ဝယ်လက်မရှိသလောက်ပဲ။ အခု နောက်ပိုင်းမှ ဝယ်သူရှိလာပေမယ့် ၂၀၂၀ ပေါက်ဈေးရဲ့ သုံးပုံ နှစ်ပုံလောက်ပဲရှိ တယ်လို့ ဆိုတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့ ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲမှာ ဆီးကျအင်း အပါအဝင် ဓနုကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသမှာ ဓနု တိုင်းရင်းသားပါတီတွေ အရေးနိမ့်ပြီး အင်န်အယ်လ်ဒီပါတီပဲ အနိုင်ရခဲ့တယ်။ အဖိုးကြီးတစ်ယောက် က လက်ညှိုးလေးကို လက်မနဲ့ ထောက်ပြီး အိုးစည် ( ဓနုပါတီ) ဆိုပြီး လက်ဖျားထိပ်ကို ပြ တယ်။ အစိမ်း ဆိုပြီး လက်ဆစ်ဝက်လောက်ကို ပြတယ်။ အနီ ဆိုပြီး လက်နှစ်ဆစ်လောက် ပြတယ်။

အဖိုးပြတာ ပကတိအခြေအနေပဲ။ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်စာရင်းတွေအရ ပင်းတယမြို့နယ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်လောင်းရွေးတဲ့အခါ အင်န်အယ်လ်ဒီက ၅၆.၁%၊ ပြည်ခိုင် ဖြိုးက ၃၄.၄၂% နဲ့ ဓနုတိုင်းရင်းသားလူမျိုးများဒီမိုကရေစီပါတီ ၆.၈၅%၊ ဓနုအမျိုးသား အဖွဲ့ချုပ်ပါတီ ဝ.၇၇% ပဲရတယ်။ UBP နဲ့ NDF ကတော့ ဝ.၉ ၉ % နဲ့ ဝ.၈၇% ရတယ်။ အမျိုးသားလွှတ်တော်နဲ့ ပြည်နယ်လွှတ်တော်နေရာ တွေမှာလည်း အဲဒီအချိုးနဲ့ မကွာလှဘူး။

အနီကို ဘာ့ကြောင့်မဲထည့်လဲ လို့ မေးတဲ့အခါ လ ျှပ်စစ်မီးရတာနဲ့ ရွာအထိ ကျောက်ခင်း လမ်း ဖြစ်လာတာတွေကြောင့် ထည့်တယ်လို့ဆိုတယ်။ နောက်ပြီး အင်န်အယ်လ်ဒီ ဆက်နိုင်မှ ကတ္တရာ လမ်းဖြစ်လာပြီး ရွာစီးပွားရေးပိုကောင်းလာမယ်လို့လည်း ဆိုတယ်။ အင်န်အယ်လ်ဒီ ဘက်က မဲဆွယ် စည်းရုံးတဲ့ “ အစိုးရဖွဲ့နိုင်မယ့် ပါတီကို မဲပေး” ဆိုတဲ့ အချက်က ထိရောက်ခဲ့တဲ့ သဘောပဲ။ လာပြိုင်တဲ့ ပါတီတွေရဲ့ ခေါင်းဆောင်တွေကို သိလားလို့ မေးတဲ့ အခါ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် တစ်ယောက်ကိုပဲ သိတယ်။ သူ့ကို ကြိုက်တယ်လို့ပြောတယ်။ ဒီတော့ အခြားဒေသတွေမှာလိုပဲ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ရဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ရေး အရှိန်အဝါကလည်း အင်န်အယ်လ်ဒီအတွက် တွန်းအား တစ်ခု ဖြစ်ခဲ့တာထင်ရှားပါတယ်။

လက်ရှိဖြစ်ပျက်နေတဲ့ နိုင်ငံရေးအကျပ်အတည်းနဲ့ပတ်သက်ရင်တော့ စစ်တပ်အုပ်ချုပ်တာ မကြိုက်ဘူးလို့ဆိုတယ်။ အာဏာသိမ်းတယ် ၊ အာဏာထိမ်းတယ်ဆိုတဲ့ စကား သူတို့ မပြော ဘူး။ မြန်မာဝေါဟာရ မကြွယ်ဝလို့လည်း ဖြစ်မယ်။ ဒါပေမယ့် ကျွန်တော်တို့တစ်တွေ စကားလုံးတွေ နဲ့ ထွေးလုံးရစ်ပတ် ငြင်းခုန်နေချိန်မှာ တိုင်းရင်းသားတွေကတော့ အခြေခံအချက်ကို ရိုးရိုး ရှင်းရှင်း ပဲ တွေးနိုင် မြင်နိုင်၊ ပြောနိုင်တယ်။

တစ်ဖက်မှာလည်း သူတို့ ဘဝဖြတ်သန်းမှု အတွေ့အကြုံအရ အတိုက်အခံဘက်က လက်နက် ကိုင် တိုက်ခိုက် တာကြောင့် သူတို့ဒေသမှာ တိုက်ပွဲတွေ၊ ထိခိုက်သေဆုံးမှုတွေ ဖြစ်လာမှာကို လည်း စိုးရိမ်တယ်။ မဖြစ်ချင်ဘူး။ နောက်တစ်ခါ ထပ်မဲပေးဦးဆိုရင်လည်း အနီပဲ လို့ ဆိုတယ်။ လက်ရှိ ဖြစ်နေတဲ့ အခြေအနေနဲ့ပတ်သက်ပြီး သူတို့ သုံးတဲ့စကားတွေက “ နိုင်ငံရေး မကောင်းဘူး”၊ “ဗရုတ် ဗရက်တွေ” တဲ့။

ရွာမှာ ခဏနားတဲ့အချိန် လက်လှမ်းမီတဲ့ လူငယ်၊ လူကြီးတွေကို မေးမြန်းခဲ့တာကြောင့် ပြည့်စုံတဲ့ စစ်တမ်းတော့မဟုတ်ဘူးပေါ့။ ဒါပေမယ့် ရေခဲတောင်ရဲ့ ရေအောက်မြုပ်နေတဲ့ အပိုင်းကိုတော့ မှန်းဆလို့ရပါတယ်။ ဆီးကျအင်းရွာမှာ သုံးလေးရက်နေပြီး လူမှုစီးပွားဘ၀ အခြေအနေ တွေ၊ နိုင်ငံရေးဘဝတွေကို လေ့လာရင်တော့ ဓနုကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသအကြောင်း ပိုသိနိုင် မယ်။

( ဆက်လက်ဖော်ပြပါ့မယ်)