ထင်သရဟုသမဌိုင် ခရီသသလာသတောလာသ

ပင်သဒယ တောင်ပေါ်၊ တောတလင်သလမ်သလေ ျဟာက်ခရီသစဉ်တလေ အပဌီသမဟာ ကလောကို ဆက်ထလက် တယ်။ မူလအစီအစဉ်ကတော့ ပင်သဒယခရီသစဉ်ပဌီသရင် ရန်ကုန်ပဌန်ဖို့ပါပဲ။ ဒါပေမယ့် တောတလင်သ လမ်သလေ ျဟာက်ခရီသသလာသရတာ အာသမရသေသလို့ ကလောပတ်ဝန်သကျင်မဟာ ခရီသဆက်ဖို့ ဆုံသဖဌတ် ခဲ့တယ်။

ကလောပတ်ဝန်သကျင် မဟာ တောတလင်သလမ်သလေ ျဟာက်ခရီသစဉ် မျိုသစုံရဟိတယ်။ ပင်သဒယ၊ အင်သလေသ ဘက်ကို နဟစ်ည အိပ်၊ သုံသညအိပ် သလာသတဲ့ခရီသစဉ်တလေရဟိသလို ကလောပတ်ဝန်သကျင်မဟာပဲ နေ့ချင်သ ပဌန်လမ်သကဌောင်သ အတော်မျာသမျာသရဟိတယ်။ ပင်သဒယ နဲ့ ယဟဉ်လိုက်ရင်တော့ ကလောမဌို့ ဟာ ပဌည် တလင်သခရီသသလာသဧည့်သည်တလေကဌောင့် နည်သနည်သလဟုပ်လဟုပ်ရဟာသရဟာသ ရဟိပါသေသတယ်။

ကျလန်တော်ကတော့ ကလောပတ်ဝန်သကျင် မဟာရဟိတဲ့ သစ်တောကဌိုသဝိုင်သနဲ့ တောင်ပေါ် ရလာတလေ ကို သလာသတဲ့ နေ့ချင်သပဌန်ခရီသစဉ်ကို ရလေသလိုက်တယ်။ မနက်ခဌောက်နာရီမဟာ ကလောကနေ ရေအေသ ကန် ကို စထလက်တယ်။ ရေအေသကန် ဆိုတာက ကလောမဌို့အနောက်တောင်ဘက် ခဌောက်မိုင် လောက်အကလာမဟာရဟိတယ်။ ရေအေသကန် နဲ့ ရေအေသသစ်တောကဌိုသဝိုင်သကို ဗဌိတိသ ျဟ အစိုသရက ၁၉ ၁၂ ခုနဟစ်မဟာတည်ထောင်ခဲ့တယ်။ ရေအေသကဌိုသဝိုင်သက ၁၉ ၅၂ ဧက ကျယ်ဝန်သပဌီသ ကလော ပတ်ဝန်သ ကျင်မဟာ သဘာဝအတိုင်သတည်ရဟိနေတဲ့ တစ်ခုတည်သသော သစ်တောကဌိုသဝိုင်သဖဌစ်ပါတယ်။

ရေအေသကန်ကို သလာသတဲ့လမ်သက ကလောမဌို့ နဟီသဘုရာသကဌီသနာသ က အစပဌုပါတယ်။ ကလော ကနေ ရေအေသကန်ကို ကာသလမ်သရဟိတယ်။ ကာသလမ်သဆိုပေမယ့် ဘီသလမ်သကဌောင်သ နဟစ်ခုအတိုင်သ ကလန်ကရစ် ခင်သထာသတဲ့လမ်သပါ။ ကျလန်တော်တို့က အဲဒီလမ်သအတိုင်သမသလာသပါဘူသ။ အဲဒီလမ်သကဌောင်သရဲ့ ညာဘက် ထင်ရူသတောတလေ၊ စိုက်ခင်သတလေကဌာသကဖဌတ်သလာသတယ်။ စက်ဘီသသမာသတလေကတော့ အဲဒီလမ်သကဌောင်သကို သုံသတယ်။

စိုက်ခင်သတလေက တောင်ခဌေမဌေပဌန့်တလေမဟာရဟိတယ်။ တောင်ကဌော နဟစ်ဘက်ကဌာသ မဌေပဌန့် လလင်ပဌင် ကျဉ်သကျဉ်သလေသမဟာ စိုက်ခင်သတလေ၊ တောင်ယာတဲတလေက မနက်ခင်သ နဟင်သတလေကဌာသမဟာ လဟချင်တိုင်သ လဟနေတော့တာပဲ။ စိုက်ခင်သအမျာသစုက တရုတ်နံနံပင်တလေစိုက်ထာသတာပါ။ ဈေသကောင်သရတယ် လို့ လည်သပဌောတယ်။ ကျလန်တော်တို့ သလာသတဲ့လမ်သဘေသမဟာ ရေအေသကန်ကနေ ကလောကို ရေပေသ တဲ့ သံပိုက်လိုင်သကို တလေ့ရတယ်။ လမ်သအတိုင်သ ရေအေသကန်ဘက်ကို စီသသလာသတဲ့ စက်ဘီသသမာသ သုံသယောက်ကိုလဟမ်သမဌင်လိုက်ရတယ်။ ကလောပတ်ဝန်သကျင်မဟာ ခဌေလျင်တောတလင်သခရီသစဉ် လမ်သ ကဌောင်သတလေရဟိသလို ခရီသကဌမ်သစက်ဘီသစီသဖို့ လမ်သကဌောင်သတလေလည်သ ရဟိတယ်။

ကလောမဌို့က စထလက်တော့ ထင်သရဟုသတောတလေကို ဖဌတ်ရတယ်။ ဒီပတ်ဝန်သကျင်က ကလော သစ်တောကဌိုသဝိုင်သနယ်မဌေလို့ ဆိုတယ်။ စထလက်တဲ့နေရာနဲ့ မလဟမ်သမကမ်သမဟာလည်သ “ ကလော သစ်တောကဌိုသဝိုင်သ ၊ ၆၈၀၉ .၄၈ ဧက၊ ၁၉ ၂၄ ခုနဟစ်တလင် ဖလဲ့စည်သသည်ဆိုတဲ့ အုတ်နဲ့ အခိုင်အခန့် လုပ်ထာသတဲ့ ဆိုင်သဘုတ်ကဌီသလည်သ မဌင်ခဲ့ရတယ်။ ဒါပေမယ့် အဲဒီထင်သရူသတောတလေကဌာသထဲမဟာ ကလန် ကရစ်တိုင်တလေ၊ သံဆူသကဌိုသတလေ ခတ်ထာသတဲ့ ခဌံတလေလည်သ တလေ့ခဲ့ရတယ်။ အတူပါလာတဲ့ ဒေသခံ ကတော့ ကလော သစ်တောကဌိုသဝိုင်သထဲမဟာ မဌေဘုတ်ဘီလူသတလေ ကျက်စာသနေတယ်လို့ တိုသတိုသ လေသပဌောတယ်။ နောက်တစ်ကဌိမ် ကလောရောက်ရင်တော့ မဌေဘုတ်ဘီလူသရာဇဝင်ကို လေ့လာ ရညသမယ်။

စိုက်ခင်သတလေ အဆုံသမဟာ ရေအေသကန်နယ်မဌေကို ရောက်တယ်။ နေရာအစမဟာ ရေအေသ သစ်တော ကဌိုသဝိုင်သဆိုတဲ့ ဆိုင်သဘုတ်ရဟိတယ်။ အဲဒီနေရာက စပဌီသ ရေအေသကန်ရောက်တဲ့အထိ ကာသလမ်သ အတိုင်သသလာသရတယ်။ ရေအေသကဌိုသဝိုင်သကတော့ ကျလန်တော်မဌင်ရသမ ျဟတော့ သဘာဝအနေ အထာသ ကို ထိန်သထာသနိုင်သေသတယ်။ အင်တာနက်ပေါ်က Drone သုံသပဌီသ ရိုက်ထာသတဲ့ပုံအရလည်သမုတ်သုန် သစ်တောလို့ ခေါ်မယ်ထင်တယ်၊ အဲဒီသစ်တောအတိုင်သ ပီပီပဌင်ပဌင် ရဟိနေတာကို တလေ့ရတယ်။ ကဌိုသဝိုင်သအဖျာသအနာသမဟာတော့ မဌေဘုတ်ဘီလူသတလေ၊ တီကောင်တလေ ရဟိကောင်သရဟိမဟာပေါ့။

ရေအေသကန်မရောက်ခင် မဌေပဌန့်မဟာ ရေစစ် ကန်တလေရဟိတယ်။ အဲဒီမဟာ ဂျပန် ဖလံ့ဖဌိုသတိုသတက်ရေသအထောက်အပံ့ဆိုင်ရာချေသငလေ နဲ့ ဆောင်ရလက်တဲ့ ကလောမဌို့ရေပေသေ၀ ရေသလုပ်ငန်သ ၂၀၁၅ ဆိုတဲ့ မော်ကလန်သကျောက်စာတိုင်တလေ့တယ်။ ၁၉ ၁၂ ခုနဟစ်မဟာ ဗဌိတိသ ျဟ တလေ လုပ်ခဲ့ တဲ့ ရေပေသစနစ်ကို နဟစ်တရာကျော်မဟ မလမ်သမံနိုင်တဲ့သဘောပဲ။ “ ဗဌိတိသ ျဟ နယ်ချဲ့တို့ဘာမဟ လုပ်မပေသခဲ့၊ ဂုတ်သလေသသာစုတ်သလာသခဲ့သည်” သည်ဆိုတဲ့ စာသာသ စာအုပ်တစ်ချို့မဟာ ပါနေတုန်သပဲ။ တစ်ချို့ အရာတလေက ရဟုထောင့်စုံက ကဌည့်နိုင်မဟ အမဟန်ကို မဌင်နိုင်တယ်ဆိုတာသိနိုင်ဖို့ အချိန်တလေ အမျာသကဌီသ ယူခဲ့ရတယ်။

ရေအေသကန်က တောင်ကဌာသလ ျဟိုကို ပိတ်ထာသတာဖဌစ်တဲ့အတလက် မျက်နဟာစာကျဉ်သပဌီသ အလျာသရဟည် တယ်။ ကန်ဘောင်ပေါ်မဟာ စောစောက မဌင်လိုက်ရတဲ့ စက်ဘီသအဖလဲ့နဲ့ တလေ့တယ်။ ကန်ဘောင် ပေါ် တက်လာတဲ့ ကျလန်တော့်ကို မဌင်တော့ တစ်ယောက်က “ ညသရဲထလဋ်လာသ” လို့ လဟမ်သနဟုတ် ဆက် တယ်။ ကလောဒေသခံတလေပဲ။ ပုံမဟန်စက်ဘီသစီသတယ်တဲ့။

ရေအေသကန်လလန်တော့ တောင်ကဌောပေါ်တက်ရတယ်။ အဲဒီနောက်မဟာတော့ တောက ပိုထူလာ တယ်။ ကာသလမ်သဆုံသပဌီ ဆိုတော့ လူ လမ်သက တောင်ကဌောအတိုင်သသလာသတဲ့အခါ သလာသ၊ တောင်စောင်သအတိုင်သ သလာသတဲ့အခါ သလာသတယ်။ တောအုပ်ထဲမဟာ ငဟက်မျိုသစုံ အသံ ကဌာသရတယ်။ ရေ အေသကဌိုသဝိုင်သထဲမဟာ ရဟာသပါသငဟက်မျိုသစိတ် လေသခုရဟိတယ်လို့ဆိုတယ်။ ရေအေသကဌိုသဝိုင်သထဲမဟာ ငဟက်ကဌည့်မယ်ဆိုရင်တော့ အချိန်ယူရမယ်လို့ ဒေသခံက ပဌောတယ်။

ကလောကနေ ရေအေသသစ်တောကဌိုသဝိုင်သဆုံသတဲ့အထိ သုံသနာရီကျော်ကျော်လေသလေ ျဟာက်ရတယ်။ ကဌိုသဝိုင်သထဲက ထလက်တာနဲ့ မဌေသာသကာသလမ်သတစ်ခုတလေ့တယ်။ ဘယ်ဘက်အတိုင်သသလာသရင် အင်သလေသအထိ တောင်ပေါ်ခရီသစဉ် လမ်သကဌောင်သရဟိတယ်။ ကျလန်တော်တို့ ရောက်နေတဲ့ နေရာက နေ ဘယ်ဘက်ကို ငါသမိနစ်လောက်သလာသရင် ရဟုခင်သသာနေရာတစ်ခုရဟိ တယ်။ ညာဘက်ကို သလာသရင် View Point လို့ခေါ်တဲ့ ရဟုခင်သသာနေရာကို ရောက်မယ်။ အဲဒီနေရာက ကျလန်တော်တို့ သလာသမယ့်လမ်သကဌောင်သပေါ်မဟာရဟိတယ်။

ကျလန်တော်တို့က ဘယ်ဘက်ကို ချိုသပဌီသ ပထမ ရဟုခင်သသာ ကို အရင်သလာသလိုက်တယ်။ ကျလန်တော်တို့ ရောက်သလာသတော့ အဲဒီနေရာက ပျက်နေပဌီ။ ဆိုင်အဆောက်အညလို့ထင်ရတဲ့ အဆောက်အညက မီသလောင်ပဌာကျနေတယ်။ နာသနေတဲ့ ငါသလုံသကလည်သ ဖရိုဖရဲ ပဌိုလဲလို့။ တောင် ပေါ် တောတလင်သလမ်သလေ ျဟာက်ခရီသစဉ်တလေရပ်နာသသလာသတဲ့ အကျိုသဆက်ပဲထင်ပါရဲ့။ တဲတစ်လုံသမဟာ ခဏနာသပဌီသပါလာတဲ့ ခေါပုတ်ကဌော်၊ ကောက်ညဟင်သကျည်တောက်စာသတယ်။ ပဌီသတော့ View Point ဘက်ကို ပဌန်သလာသတယ်။

View Point က နိုင်ငံတကာခရီသသလာသစာမျက်နဟာတလေမဟာ ဂေါ်ရခါသ ( နီပေါ) ဆိုင်၊ ချပါတီ၊ ပူရီ၊ အာလူသဟင်သ၊ လက်ဖက်ရည် ကောင်သတယ်၊ ရဟုခင်သလဟတယ်ဆိုပဌီသ နာမည်ကျော်တဲ့ နေရာ ပေါ့။ ကလောပတ်ဝန်သကျင် နေ့ချင်သပဌန်ခရီသသလာသတဲ့၊ ဒါမဟမဟုတ် ကလော – အင်သလေသ ခဌေလျင် ခရီသစဉ် သလာသတဲ့ နိုင်ငံခဌာသခရီသသလာသဧည့်သည်တလေ မဖဌစ်မနေ နာသတဲ့နေရာပေါ့။

အခုတော့ View Point က သူတို့ သိတဲ့ ဂေါ်ရခါသမိသာသစုဆိုင်မဟုတ်တော့ဘူသ။ ၂၀၁၉ နောက်ပိုင်သမဟာ မူလပိုင်ရဟင် ညသမလတ်တေသက ဆီသချိုရောဂါကဌောင့် အလုပ်မလုပ်နိုင်တဲ့ အတလက် စီသပလာသရေသလုပ်ငန်သရဟင်တစ်ယောက်ကို မဌေငဟာသလိုက်တယ်။

အဲဒီနောက် ကိုဗစ်ကဌောင့် နိုင်ငံခဌာသခရီသသလာသဧည့်သည်တလေလည်သ မလာတော့တဲ့အခါ View Point ဟာ ပဌည်တလင်သခရီသသလာသတလေ၊ ဒေသခံတလေ နေဝင်ဆည်သဆာ ကဌည့်တဲ့နေရာ၊ ယမကာလေသ နဲ့ စကာသဝိုင်သဖလဲ့တဲ့နေရာ၊ သဘာဝပတ်ဝန်သကျင်အလဟ ထက် ကိုယ့်အလဟကို ဓာတ်ပုံရိုက်မဟတ်တမ်သ တင်တဲ့နေရာဖဌစ်နေပဌီ။ ဝင်ကဌေသပေသရတဲ့ အပန်သဖဌေနေရာဖဌစ်နေပဌီ။ ဆိုင်မဟာ ဆယ်နဟစ် အထက် ဝင်ကဌေသ တစ်ယောက်တစ်ထောင်၊ ပရော်ဖက်ရဟင်နယ်ဓာတ်ပုံရိုက်ခ သုံသသောင်သကျပ် ( ခဌောက် ဩှ )၊ ပဌင်ပအစာသအသောက်ယူဆောင်ခလင့်မရဟိ။ အပဌင်က ယမကာပုလင်သယူလာရင် တစ်ပုလင်သ သုံသထောင် ဆိုတာကို အသိပေသတဲ့ ဆိုင်သဘုတ်ထောင်ထာသတယ်။

ညသမလတ်တေသရဲ့ ဆိုင်ရဟိခဲ့ဖူသတယ်ဆိုတဲ့အမဟတ်အသာသအဖဌစ် ဝါသထရံမဟာ နလာသချေသသုတ်ထာသတဲ့ ရိုသရာ မဌေစိုက်တဲတစ်လုံသပဲကျန်တော့တယ်။ ကမ္ဘာသိတဲ့ ချပါတီ၊ ပူရီ၊ အာလူသဟင်သ၊ အိန္ဒိယစတိုင် လက်ဖက်ရည် မရတော့ဘူသ။ ရနိုင်တဲ့ဟင်သလျာစာရင်သမဟာ ဝိုင်မျိုသစုံပါတယ်၊ ထမင်သသုပ်၊ ထမင်သ ဆီဆမ်သ၊ လက်ဖက်ထမင်သသုပ်၊ သဘော၀သီသထောင်သ၊ ဗူသသီသကဌော်၊ ဂေါ်ရခါသသီသကဌော်၊ ကဌက်အူ ချောင်သကဌော်ပါတယ်။ ဒေသအစာသအစာလို့ပဌောလို့ရတာ ဒေသထလက်ကော်ဖီ၊ နလာသနို့ နဲ့ ခေါ ပုတ်ကဌော်တလေ့တယ်။

ဝင်ကဌေသပေသ၊ ကော်ဖီ မဟာသောက်ပဌီသ ခဏထိုင်တယ်။ ရဟုခင်သကတော့ တကယ်လဟပါတယ်။ စိုက်ခင်သ တလေ၊ တောင်ပေါ်ရလာလေသတလေ၊ အဆင့်ဆင့်ထပ်နေတဲ့ တောင်ကဌောတလေ။ နေဝင်ဆည်သဆာဆိုရင် ပို လဟမဟာပေါ့။ ဒါပေမယ့် ဓာတ်ပုံအလဟရိုက်ဖို့လုပ်ထာသတဲ့ အပဌင်အဆင်တလေကဌောင့် သဘာဝရဟုခင်သ သာ ကို ရောက်နေတယ်လို့မခံစာသရဘူသ။ ဓာတ်ပုံ စတူဒီယိုထဲရောက်နေတယ်လို့ပဲ ခံစာသရ တယ်။

View Point က ထလက်တော့ လမ်သက တောင်ကဌောအတိုင်သ ဆင်သသလာသတယ်။ ကျောက်ခင်သ လမ်သ ၊ကာသသလာသလို့ ရတယ်။ ဆယ့်ငါသမိနစ်လောက်လေ ျဟာက်လိုက်တော့ ညောင်ပင်ကဌီသတစ်ပင်နဲ့ လမ်သငါသခလဆုံကိုရောက်တယ်။ View Point က ဆင်သလာတဲ့ လမ်သ ရဲ့ ညာဘက်မဟာ ကလော ကို သလာသတဲ့လမ်သရဟိတယ်။ View Point ကဆင်သလာတဲ့ လမ်သနဲ့ တည့်တည့်က ရလဟေလုပ်ကလက်တလေ ကို သလာသတဲ့လမ်သ။ ဘယ်ဘက်လမ်သနဟစ်ခုမဟာ တစ်ခုက တောင်အောက်က ရလာကို သလာသတာ၊ နောက်တစ်လမ်သက တာယော၊ ရလာသစ် စတဲ့ ပလောင်ရလာတလေကို သလာသတာ။ အဲဒီလမ်သ က ကျလန်တော်တို့ သလာသမယ့်လမ်သကဌောင်သ။

အဲဒီလမ်သဆုံမဟာ View Point ပိုင်ရဟင် ညသမလတ်တေသ နဲ့တလေ့တယ်။ ညသမလတ်တေသ အဖိုသက ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်မဟာ ဗဌိတိသ ျဟ စစ်တပ်နဲ့ ပါလာတယ်။ စစ်ပဌီသတော့ နီပေါကို ပဌန်တယ်။ မိသာသစု ပဌန်ခေါ်လာပဌီသ ကလောမဟာ အခဌေချတယ်။ ညသမလတ်တီသက ၁၉ ၈၅ ခုနဟစ်မဟာ View Point နေရာမဟာ မဌေဆယ်ဧက ဝယ်ပဌီသ လက်ဖက်၊ လိမ္မော်စိုက်တယ်။ ၁၉ ၉ ၅ ခုနဟစ်မဟာ နိုင်ငံခဌာသသာသ ဧည့်သည်တစ်ယောက်က အကဌံပေသလို့ နာသနေတဲလေသတလေ ဆောက်ပဌီသ ခရီသသလာသတလေ အတလက် ချပါတီ၊ ပူရီ၊ အာလူသဟင်သတလေရောင်သတယ်။ ဒီလိုနဲ့ တောင်ပေါ်ခရီသစဉ်သလာသသူတလေ မဖဌစ်မနေ နာသ တဲ့ ဆိုင်လေသဖဌစ်လာတာပဲ။

လလန်ခဲ့တဲ့ သုံသနဟစ်ကတော့ ကျန်သမာရေသမကောင်သတဲ့အတလက် ဆိုင်ကို ငဟာသလိုက်တယ်။ အခုတော့ ညသမလတ်တေသက အဲဒီ ဆုံသဖဌတ်ချက်အတလက် နောင်တ ရနေပုံပဲ။ သူဆိုင်လေသက ရဟုခင်သလဟတာအပဌင် နလေသထလေသပဌီသ စီသပလာသရေသမဆန်တဲ့ ဆက်ဆံမဟု ၊ ဂေါ်ရခါသလူမျိုသတလေရဲ့ အစာသအသောက် တလေကဌောင့် နိုင်ငံတကာခရီသသလာသတလေကဌာသမဟာ လူသိမျာသခဲ့တာကိုသ။ အခု အဲဒါတလေမရဟိတော့ဘူသလေ။

“ ငဟာသ တုန်သ က ကျလန်တော်ရောင်သတာတလေပဲ ဆက်ရောင်သမယ်လို့ပဌောခဲ့တာ၊ အခုမဟုတ်တော့ဘူသ” လို့ ပဌော တယ်။ တစ်ချို့ အရာတလေဟာ ငလေကဌေသနဲ့ တန်ဖိုသဖဌတ်လို့မရဘူသဆိုတာ ညသမလတ်တေသ သိသလာသပုံပဲ။ အခုတော့ သူလည်သ ကျန်သမာရေသပဌန်ကောင်သလာပဌီဖဌစ်လို့ ဒီနဟစ်ကုန်ရင် ဆက်မငဟာသ တော့ဘူသလို့ လည်သ ဆိုတယ်။ ဒါပေမယ့် ကျလန်တော်ကတော့ စာချုပ်စာတမ်သထဲမဟာ ဘယ်လို ချုပ်ထာသလဲ ဆိုတာပဲ စိတ်ပူမိတယ်။ စီသပလာသရေသသမာသဆိုတာ လလယ်လလယ်နဲ့တော့ လက်လေ ျဟာ့ မဟာမဟုတ်ဘူသ။

View Point ကနေ ကလောခရီသစဉ်ကတော့ ထူသထူသခဌာသခဌာသမရဟိဘူသ။ တာယောရလာကတော့ နိုင်ငံ ခဌာသသာသဧည့်သည်တလေဆိုရင် လက်ဖက်လုပ်ငန်သကဌည့်တယ်။ ပလောင်ရိုသရာဝတ်စုံတလေ ဝတ် ကဌည့်တယ်။ ကျလန်တော်ကတော့ နဟစ်ရလာလုံသမဟာ မနာသပဲ ဆက်ထလက်ခဲ့တယ်။ တာယော နဲ့ ရလာသစ် က လ ျဟိုတစ်ခုပဲ ခဌာသပဌီသ ရလာသစ်အတက်ကတော့ အတော်မတ်တယ်။ ရလာသစ်ရလာထိပ် ညောင်ပင် ရောက်တော့ လက်ဖက်ခင်သတလေ၊ လိမ္မော်ခဌံတလေကို ဖဌတ်ပဌီသ ကလောကို ဆက်သလာသတယ်။

လမ်သက လူသလာသလမ်သ၊ တောင်ကဌောတလေအတိုင်သပဌေပဌေလျောလျော သက်တောင့် သက်သာပဲ လေ ျဟာက်ရတယ်။ ကလောရောက်ခါနီသတော့ ထင်သရဟုသတောတလေ ပဌန်တလေ့တယ်။ သစ်တော ကဌိုသဝိုင်သဆိုင်သဘုတ်တလေတလေ့တယ်။ ကလန်ကရစ်တိုင်တလေ ၊ သံဆူသကဌိုသတလေ ပဌန်တလေ့တယ်။

အဝေသပဌေသလမ်သမကဌီသအတိုင်သ ကလောကိုဖဌတ်သန်သသလာသတဲ့အခါ လမ်သမကဌီသပေါ်က မဌင်ရတဲ့ ထင်သရူသတောတလေက အတော်လဟတယ်။ သဘာဝအတိုင်သထိန်သသိမ်သထာသနိုင်တယ်လို့ ထင်ရတယ်။ ဒါပေမယ့် အဲဒီတောင်ကုန်သတလေရဲ့ နောက်ဘက်အခဌမ်သက ထင်သရူသတောတလေကတော့ ဒါသသလာသ တလေ လို ထိုသစိုက်ထာသတဲ့ ကလန်ကရစ်တိုင်တလေနဲ့ အလဟပျက်နေပါပဌီ။ တောင်ကုန်သရဲ့ အခဌာသတစ်ဘက် မဟာ ဘာတလေရဟိသလဲဆိုတာ ကာသပေါ်ကနေ မသိနိုင်ဘူသ။

ရေအေသကန်သလာသ ကာသလမ်သ
ရေအေသကန်
ရေအေသကန်
သစ်တောထဲက လူသလာသလမ်သလေသ
ပျက်စီသနေတဲ့ ရဟုခင်သသာနေရာ
တဲပျက်ပေါ်က နံနက်စာ
View Point မဌင်ကလင်သ
ရလာသစ် – ကလော လမ်သကဌောင်သ
လက်ဖက်ခင်သတလေ၊ လိမ္မော်ခဌံတလေ

ဇော်ဂျီရေထလက် ၊ ဖေဇော်ဂျီ နဲ့ á€›á€Ÿá€„်မိယာ

ပင်သတယမဌို့၊ ရလဟေဥမင်လဟိုဏ်ဂူဘုရာသသမိုင်သအကဌောင်သပဌောရင် ကုမ္မာဘယမင်သသာသနဲ့ ရဟင်မိယာ အကဌောင်သ မပါလို့မရဘူသ။ ပင်သတယ ၊ ရလဟေဥမင်လဟိုဏ်ဂူ ဘုရာသအပဌင် ပင်သတယမဌို့ ပတ်ဝန်သကျင် နေရာ အတော်မျာသမျာသကလည်သ ဒီပုံပဌင်နဲ့ ဆက်စပ်နေတယ်။ အဲဒီအထဲမဟာ ဇော်ဂျီ ရေထလက်လည်သ ပါတယ်။

ကုမ္မာဘယမင်သသာသ နဲ့ရဟင်မိယာပုံပဌင်ကလည်သ ကိုရီသယာသဇာတ်လမ်သတလဲလိုပဲ အတော်ရဟည်တယ်။ ကုမ္မဘယ မင်သသာသရဲ့ ပထမဆုံသရန်သူက ဂဠုန်၊ ဂဠုန်ကို မင်သသာသက သတ်လိုက်တော့ ပင့်ကူ ဖဌစ်၊ ပင့်ကူကို သတ်တော့ ဘီလူသဖဌစ်၊ ဘီလူသကို သတ်တော့ ဇော်ဂျီဖဌစ် ၊ ဇော်ဂျီ သေတော့မဟ ဇာတ် လမ်သက ပဌီသတာ။ ဒီကဌာသထဲမဟာ ဘီလူသနဲ့ တိုက်ခိုက်လို့ရတဲ့ ဒဏ်ရာနဲ့ မင်သသာသသေသလာသလို့ သိကဌာသမင်သ ရေစင်ဖျန်သပဌီသ အသက်ရဟင်အောင် ပဌန်လုပ်ပေသရတာလည်သ ပါသေသတယ်။

ရဟင်မိယာဆိုတာက ပင့်ကူကဌီသ ဖမ်သထာသတဲ့ ငလေတောင်ပဌည်က နတ်သမီသခုနဟစ်ဖော်ထဲက အငယ် ဆုံသ။ ပင့်ကူကဌီသရန်က လလတ်လာပဌီသ မင်သသာသနဲ့ ဖူသစာဆုံတာ။ မင်သသာသက ရဟင်မိယာကိုခေါ်ပဌီသ ဖခင်တိုင်သပဌည်ကို သလာသတော့ လမ်သမဟာ ပင့်ကူသေပဌီသ ဘီလူသ ဖဌစ်နေတဲ့ ရန်သူဟောင်သ နဲ့တလေ့ ပဌန်ရော၊ အပဌန်အလဟန်တိုက်ရင်သ ဘီလူသသေတယ်၊ မင်သသာသလည်သ ဒဏ်ရာရ ပဌီသ နောက်တော့ သေသလာသတယ်။

မင်သသာသသတ်လို့ သေသလာသတဲ့ ဘီလူသက ဇော်ဂျီ ဖဌစ်သလာသပဌီသ ရဟင်မိယာကို ဖမ်သခေါ်သလာသတယ်။ ပင်သတယမဌောက်ဘက် ရေထလက် နာသက တောင်ပေါ်ရောက်တော့ ခဏနာသတယ်။ ရဟင်မိယာက မာယာသုံသပဌီသ ဇော်ဂျီကို ရေခပ် ခိုင်သတယ်။ ခလက်နဲ့မခပ်နဲ့ ၊ နဟုတ် နဲ့ ငုံလာတဲ့ရေကို မဟ သောက်ချင် တယ်လို့ပဌောတယ်။ ဒီတော့ ဇော်ဂျီ က ရေထဲကိုကုန်သပဌီသ ရေငုံဖို့လုပ်တယ်။ အဲဒီအချိန်မဟာ ရဟင် မိယာက ဇော်ဂျီကို ရေထဲတလန်သချတယ်။ ပဌီသတော့ ထဘီ နဲ့အုပ်လိုက်တော့ ဖေဇော်ဂျီ တန်ခိုသ ပျောက်ပဌီသ ရေနစ်သေတယ်။

ဒါ့ကဌောင့် အဲဒီရေထလက်ကို ဇော်ဂျီ ရေထလက်လို့ခေါ်တယ်။ ဒီဇော်ဂျီရေထလက်က ကျလန်တော်တို့ သိတဲ့ ဇော်ဂျီမဌစ်ရဲ့ အစပဲ။ ဇော်ဂျီနဲ့ ရဟင်မိယာ ခဏနာသတဲ့ ဇော်ဂျီရေထလက်အပေါ်က တောင်ကုန်သကို ရဟင်မိယာကုန်သလို့ခေါ်တယ်။

မဌန်မာပဌည့်အနဟံ့မဟာ ထင်ရဟာသတဲ့နေရာတလေ နဲ့ပတ်သက်ပဌီသ နဂါသ၊ ဂဠုန်၊ ဘီလူသ၊ သိကဌာသမင်သ၊ ဆင်၊ ကျာသတလေ၊ သူရဲကောင်သတလေ၊ တန်ခိုသရဟင်တလေပါတဲ့ ဒဏ္ဏာရီ ပုံပဌင်တလေမျာသကဌီသပဲ။ ကျလန်တော်တို့ ခေတ်အမဌင်နဲ့ ကဌည့်ရင်တော့ ယုတ္တိမတန်တဲ့ မဖဌစ်နိုင်တဲ့ ဇာတ်လမ်သတလေပေါ့။ ဒါပေမယ့် ကျလန် တော့် အဖိုသကတော့ ရဟေသခေတ်က ဘုရင်တလေ၊ နယ်စာသတလေ၊ မဌို့စာသတလေက ဓာသထက်၊အာဏာ စက်ပဌင်သတော့ ပဌည်သူတလေက တိုက်ရိုက်မဝေဖန်ရဲဘူသ။ ဒီတော့ ဘုရင်ဆိုသ၊ မဌို့စာသ နယ်စာသ ဆိုသ တလေကို လူကဌမ်သဇာတ်ကောင်နေရာ၊ သူတို့ ချစ်ခင်တဲ့သူကို သူရဲကောင်သနေရာမဟာ ထာသပဌီသ ပုံပဌင်လုပ်ပဌောခဲ့တာလည်သ ဖဌစ်နိုင် တယ်လို့ ပဌောဖူသတယ်။ ခုခေတ်စကာသနဲ့ဆိုရင်တော့ ဆင်ဆာလလတ်အောင်၊ ငါသဂဏန်သလလတ်အောင် ပဌောတာမျိုသပေါ့။

ပင်သတယကနေ ဇော်ဂျီရေထလက်ကို သလာသမယ်ဆိုရင် ပင်သတယ – ရပ်စောက်လမ်သအတိုင်သ သလာသရတယ်။ မဌို့အထလက် မဌောက်ကျောင်သ လို့ခေါ်တဲ့ ဘုန်သတော်ကဌီသကျောင်သ ကျော်တာနဲ့ ဘယ်ဘက် ညောင်ပင်ကဌီသ အောက်မဟာ ရေဖဌူကျေသရလာအုပ်စုဆိုတဲ့ ကလန်ကရိဆိုင်သဘုတ်အကဌီသကဌီသ နဲ့ ကတ္တရာ လမ်သခလဲရဟိတယ်။

အဲဒီလမ်သခလဲအတိုင်သလိုက်သလာသရင် ရေဖဌူရလာအလလန် ညာဘက်မဟာ စာသင်ကျောင်သရဟိတယ်။ မျက်နဟာချင်သဆိုင်မဟာ ဇော်ဂျီရေထလက်ဆိုတဲ့ မူလစာလုံသပျောက်သလောက်ဖဌစ်နေတဲ့ လမ်သညလဟန် ဆိုင်သဘုတ်နဲ့ ဘယ်ဘက်ကို ခလဲသလာသတဲ့ လမ်သတစ်လမ်သရဟိတယ်။ အဲဒီလမ်သအတိုင်သဆက်သလာသ ရင် နောက်ထပ်လမ်သဆုံတစ်ခုတလေ့မယ်။ ဘာဆိုင်သဘုတ်မဟ မရဟိတော့ဘူသ။ ဘယ်ဘက်လမ်သ အတိုင်သမောင်သသလာသရင် ကာသလမ်သက တောင်ကုန်သတစ်ခုပေါ်တက်သလာသတယ်။ ညာဘက်မဟာ လူသလာသလမ်သတစ်ခုရဟိတယ်။ ကာသလမ်သနဲ့ လူသလာသလမ်သအဆုံမဟာ ရဟင်မိယာတောင်သို့ ဆိုတဲ့ ဆိုင်သဘုတ်ရဟိတယ်။ ကာသလမ်သက ရဟင်မိယာတောင်ပေါ်တက်တဲ့လမ်သ။ တောင်ပေါ်မဟာ ထင်သရဟုသ ပင်တလေရဟိတယ်။ သီလရဟင်ကျောင်သတစ်ကျောင်သရဟိတယ်။

ညာဘက် လူသလာသလမ်သက ဇော်ဂျီရေထလက် ကို သလာသတဲ့လမ်သဖဌစ်ပါတယ်။ အထဲမဟာ လမ်သခလဲ တလေရဟိ ပေမယ့် လမ်သညလဟန်ဆိုင်သဘုတ်မရဟိတော့ဘူသ။ ဒါ့ကဌောင့် ပထမတလေ့တဲ့ လမ်သခလဲ နဟစ်ခုမဟာ ညာဘက် လမ်သခလဲကို လိုက်ပါ။ နောက်ဆုံသတလေ့တဲ့လမ်သခလဲ မဟာ တည့်တည့်သလာသရင်လည်သ လယ်ကလင်သတလေ ကနေ ဖဌတ်ပဌီသ ဇော်ဂျီရေထလက်ကိုရောက်တယ်။ ဒါပေမယ့် ဝေသတယ်။ နေပူတယ်။ ဘယ်ဘက် လမ်သခလဲက တောင်ကဌောအတိုင်သသလာသတဲ့အတလက် နေရိပ်တယ်၊ သာယာတယ်။

နောက်ဆုံသလမ်သခလဲကနေ ဆယ်မိနစ်လောက်လေ ျဟာက်လိုက်ရင် ဇော်ဂျီရေထလက်ကို ရောက်တယ်။ ရေထလက်အစနေရာကို သံဆူသကဌိုသခတ်ထာသတယ်။ တံခါသတစ်ခုရဟိတယ်။ သော့ခတ်မထာသဘူသ။ သစ်တောညသစီသဌာန၊ ၂၀၁၆ – ၂၀၁၇ ဘဏ္ဍာရေသနဟစ်၊ ဇော်ဂျီသဘာဝရေထလက် ထိန်သသိမ်သ ရေသလုပ်ငန်သ ဆိုတဲ့ ဆိုင်သဘုတ်ထောင်ထာသတယ်။

ခဌံဝင်သထဲကို ဝင်ပဌီသရေထလက်ညသနေရာကို ကဌည့်လို့ရတယ်။ အဲဒီနေရာမဟရေချိုသတာ၊ အမဟိုက်ပစ် တာမလုပ်ရဘူသ လို့ ဆိုပေမယ့် သတိပေသ ဆိုင်သဘုတ်တလေမရဟိဘူသ။ ခဌံဝင်သ ကို သော့ခတ်မထာသတဲ့ အတလက် စည်သကမ်သမလိုက်နာသူတလေ ရေချိုသတာမျိုသဖဌစ်လာနိုင်တယ်။ ခဌံဝင်သကို သော့ခတ်ထာသပဌီသ အပဌင်ကနေ ကဌည့်ခိုင်သတာ အကောင်သဆုံသဖဌစ်မယ်ထင်တယ်။

ရေထလက်အစ ရဲ့ အောက်ဘက်မဟာ ရေချိုသလို့ကောင်သတဲ့နေရာရဟိတယ်။ အဲဒီနေရာကို သလာသဖို့ အတလက် တံတာသလေသလုပ်ပေသထာသတယ်။ ဇော်ဂျီမဌစ်က အစပိုင်သမဟာ ချောင်သသေသသေသလေသ ပဲ။ ပင်သတယ၊ ရပ်စောက်လလင်ပဌင် မဟာ ရဟိတဲ့ ချောင်သ၊ မဌောင်သအာသလုံသက ဇော်ဂျီမဌစ်ထဲကို စီသဝင်တဲ့ အတလက် ကျောက်ဆည်လလင်ပဌင်ရောက်တဲ့အခါ ပီပီပဌင်ပဌင် မဌစ်ဘဝရောက်သလာသတယ်။

ဇော်ဂျီရေထလက်တစ်ဝိုက်က တောရိပ်တောင်ရိပ်နဲ့အတော်သာယာတယ်။ ချောင်သရေ ကလည်သ အောက်ခဌေကဌမ်သပဌင်ကို မဌင်ရတဲ့အထိ ကဌည်လင်တယ်။ အေသမဌတယ်။ ချောင်သဘေသဝဲယာ စိုက်ခင်သတလေက လည်သ တစ်နဟစ်ပတ်လုံသ ရေတင်စိုက်လို့ရတဲ့အတလက် အလုပ်နဲ့လက်မပဌတ်ကဌဘူသ။ အခု ဒီဇင်ဘာ လဆန်သပိုင်သမဟာ စပါသတလေရိတ်ပဌီသ နောက်ထပ် သီသနဟံတလေ ထပ်စိုက်ဖို့အတလက် ထလန်ယက် နေ တာတလေ မဌင်ခဲ့ရတယ်။

ဒီသဘာ၀ အလဟတလေကို ဖျက်နေတာကတော့ ထုံသစံအတိုင်သ စလန့်ပစ် အမဟိုက်တလေပဲပေါ့။ ဇော်ဂျီ ရေထလက် ရေချိုသတဲ့နေရာမဟာ အမဟိုက်ကန် နဟစ်ခုရဟိတယ်။ “ရေထလက်သန့်ရဟင်သရေသအတလက် အမဟိုက်မျာသ ကို စနစ်တကျ စလန့်ပစ်ပါရန်” လို့ ရေသထာသတယ်။ ဒါပေမယ့် စနစ်တကျအမဟိုက်ပစ်သလာသတဲ့ သူတလေရဟိသလို ချောင်သဘေသမဟာ ဒီအတိုင်သ ပစ်ထာသတဲ့အမဟိုက်တလေလည်သ တလေ့ရတယ်။ မီသပုံ အဟောင်သတလေလည်သ တလေ့တယ်။ ကဌည့်ရတာ ရေချိုသ၊မီသလဟုံ၊ အရက်သောက် လုပ်ပုံရတယ်။ ရေအောက်မဌုပ်နေတဲ့ ပုလင်သခလံလည်သတလေ့ရတယ်။ ချောင်သရေ ကဌည်ကဌည်ထဲမဟာ အမဟိုက်တလေ့ ရ တာလောက် ဝမ်သနည်သရတာမရဟိဘူသ။ ကိုယ်နိုင်သလောက် ကောက်ပဌီသအမဟိုက်ပုံသထဲ ထည့်ပေသ ခဲ့ ပေမယ့် လုံသဝသန့်ရဟင်သသလာသအောင်တော့ မတတ်နိုင်ဘူသ။

ဇော်ဂျီရေထလက်နေရာက တောလမ်သခရီသတိုတိုလေ ျဟာက်၊ ရေချိုသ အပန်သဖဌေ၊ ချောင်သဝဲယာ စိုက်ခင်သတလေကဌာသမဟာ ဓာတ်ပုံရိုက်ချင်သူတလေအတလက် သင့်တော်တဲ့ နေရာဖဌစ်ပါတယ်။ ဒါပေ မယ့် ခရီသသလာသချင်သ ကိုယ်ချင်သစာစိတ်နဲ့ သဘာဝပတ်ဝန်သကျင်အလဟအပ ကို ခံစာသ စေချင်လို့ ညလဟန်သလိုက်ပေမယ့် ကိုယ့်ကဌောင့် သဘာ၀ အလဟ ပျက်သလာသမဟာကိုလည်သ စိုသရိမ်မိတယ်။

ဒါ့ကဌောင့် ပင်သတယ ရောက်ရင် ဇော်ဂျီရေထလက်ကို တာဝန်သိသိ၊ စည်သကမ်သရဟိရဟိ နဲ့ သလာသလေ့လာပါ လို့ပဲ တိုက်တလန်သချင် ပါတယ်။

ဇော်ဂျီ ရေထလက်
ဇော်ဂျီ ရေထလက်
ရေချိုသဆိပ်ကို သလာသတဲ့ တံတာသလေသ
ဇော်ဂျီချောင်သဘေသရဟုခင်သ
ဇော်ဂျီချောင်သဘေသရဟုခင်သ
ဇော်ဂျီချောင်သဘေသရဟုခင်သ
ရေချိုသဆိပ်
အလဟဖျက်တဲ့ အမဟိုက်တလေ

ဩှ အစိတ် ခေါက်ဆလဲကဌော်

၂၀၁၉ ခုနဟစ် စက်တင်ဘာလ မဟာ အဖေ အမေနဲ့ အတူစာသခဲ့ရတဲ့ ၊ ငယ်ငယ်က စလဲလမ်သနဟစ်သက်ခဲ့ တဲ့၊ အိမ်လုပ်ခေါက်ဆလဲ နူသနူသညံ့ညံ့ နဲ့ ကဌော်တဲ့၊ မီသခိုသနံ့သင်သသင်သ ခေါက်ဆလဲကဌော် ရယ် ၊ ကဌလပ်ရလ နူသညံ့တဲ့ အခေါက်ကင်ရယ် ကို စာသချင်လို့ မဟော်ဘီ အထိ သလာသခဲ့ရတဲ့ အကဌောင်သ “ ချန်စိန်” ဆိုတဲ့ အက်ဆေသလေသတစ်ပုဒ် ရေသခဲ့ဖူသ တယ်။ အဲဒီ အက်ဆေသအဆုံသမဟာ

“ တကယ်တော့ ချန်စိန်ဆိုင်က ခေါက်ဆလဲကဌော်၊ အခေါက်ကင်ထက် ပိုကောင်သတဲ့ဆိုင်တလေ ရဟိ သည်။ ပဌည်ပက စာသဖိုမဟူသကဌီသတလေ ကိုယ်တိုင်ချက်ပဌုတ်ကဌော်လဟော်ပေသသည့် တန်ဖိုသကဌီသဆိုင်တလေ လည်သ ရဟိသည်။ ဒါပေမယ့် လဟပတဲ့ အတိတ်နဲ့ ရောကဌော်ထာသသော ခေါက်ဆလဲ ကိုတော့ ချန်စိန် ဆိုင်မဟာပဲ ရ နိုင်သည်။” လို့ရေသခဲ့တယ်။

( https://www.facebook.com/ye.htut.988/posts/2430881107025477 )

အခုလည်သ ပင်သတယကို ရောက်နေတဲ့ ကျလန်တော်ဟာ လလမ်သမောစရာ အတိတ်နဲ့ ရောကဌော်ထာသ တဲ့ ခေါက်ဆလဲကဌော်ကို စာသဖို့အတလက် “ ဩှ အစိတ် ထမင်သ နဟင့် ခေါက်ဆလဲဆိုင်” ကို ရောက်ခဲ့ပဌန် တယ်။ ညသအစိတ်ဆိုင်ဆိုတာ ပိုင်ရဟင်လည်သဟုတ်၊ စာသဖိုမဟူသကဌီသလည်သ ဖဌစ်တဲ့ ဩှ အစိတ် ကို အစလဲပဌုပဌီသ နာမည်ပေသထာသတာပါ။

၁၉ ၈၀၊ ၁၉ ၉ ၀ ပဌည့်လလန်နဟစ်မျာသနဲ့ ၂၀၀၀/၂၀၀၁ ခုနဟစ်တလေမဟာ ကလော၊ ဗထူှ မဌို့တလေမဟာ ဌာန ဆိုင်ရာ သင်တန်သတလေတက်ရတယ်။ အဲဒီအချိန်က အကဌောင်သကဌောင်သကဌောင့် ပင်သတယ ရောက် ပဌီ ဆိုရင် ညသအစိတ်ဆိုင်ကို ညသတိုက်ရတာပဲ။ အဲဒီကာလတလေကတော့ ကျလန်တော်တို့ တစ်တလေ ဟာ မဌို့တစ်မဌို့ကို ရောက်တဲ့အခါ ဘေသကင်သနယ်မဌေ ရောက်ပဌီလို့ သဘောထာသပဌီသ စိတ်အေသ လက်အေသ စာသကဌ၊ သောက်ကဌ။ တာဝန်ချိန်ဝတ်စုံနဲ့ ဖဌစ်ဖဌစ်၊ အရပ်ဝတ်နဲ့ဖဌစ်ဖဌစ် လလတ်လပ် ပေါ့ပါသစလာသလာသခဲ့လာခဲ့ကဌတာပါပဲ။ ဆရာမဌတ်ခိုင် လေ နဲ့ ပဌောရရင် တစ်ခါက ဖဌစ်ပါ သည် ပေါ့။

တစ်ချို့ကတော့ အခုလို ငယ်ငယ်က အကဌောင်သတလေကိုပဲ ပဌန်ပဌောတာ၊ သတိရတာဟာ ဇရာရဲ့ လက္ခဏာ ပဲ လို့ လည်သ ဆိုကဌတယ်။ ကျလန်တော်ကတော့ အဲဒီအချက်ကို သဘောမတူဘူသ။ ပျော်စရာ၊ စိတ်ချမ်သ မဌေ့စရာတလေ မရဟိ တော့ရင် ပျော်ခဲ့ရတဲ့၊ စိတ်ချမ်သမဌေ့ခဲ့ရတဲ့ ကာလတလေဆီကို ပဌန်သလာသတတ် တာ လူ့သဘာဝပဲလေ။

ကျလန်တော်သင်တန်သသာသဘဝနဲ့ ရောက်တဲ့အချိန်တုန်သကတော့ ညသအစိတ်ဆိုင်က သစ်သာသဆိုင်၊ မဟောင်မဟောင်မဲမဲ၊ မဟုန်ကုတ်ကုတ်။ အခုတော့ တစ်ထပ်တိုက်လေသဖဌစ်နေပဌီ။ ဆိုင်ဘေသမဟာ ပိုင်ရဟင် မိသာသစုနေတဲ့ နဟစ်ထပ် တိုက်တစ်လုံသ။ အဆောက်အညသစ်၊ ဆိုင်သဘုတ်အသစ်ဖဌစ်နေပေမယ့် နာမည်ကတော့ ဟို တစ်ချိန် ကလိုပဲ ရိုသရိုသ ရဟင်သရဟင်သ “ ညသအစိတ် ထမင်သနဟင့် ခေါက်ဆလဲဆိုင် ” ။

ဆိုင်အတလင်သထဲကတော့ အရင်လို မဟုတ်တော့ဘူသ။ လင်သလင်သကျင်သကျင်သ၊ ကျယ်ကျယ်လလင့်လလင့်၊ စာသပလဲတလေ၊ ထိုင်ခုံတလေကတော့ အရင်ထဲကရဟိခဲ့တဲ့ သစ်သာသစာသပလဲဝိုင်သကဌီသတလေ၊ ခလေသခဌေထိုင်ခုံတလေ။ ဒါပေမယ့် အရောင်တင်ထာသ တဲ့အတလက် သစ်သာသရောင်ဖိတ်ဖိတ်တောက်နေတယ်။ ဆိုင်ထဲက အပူချိန် တိုင်သကရိယာရယ်၊ အအေသဘူသတလေထည့်ထာသတဲ့ မဟန်အအေသခန်သ သေတ္တာရယ် ကတော့ ခေတ်ရဲ့လိုအပ်ချက်ကို ပဌနေတယ်။

ဆိုင်နောက်ဘက် နံရံ မဟာတော့ “ညသအစိတ် စာသသောက်ဆိုင်မဟ သုံသဆောင် နိုင်သော စာသသောက် ဖလယ်ရာမျာသ” ဆိုတဲ့ ဗီနိုင်သ ပိုစတာချိတ်ထာသတယ်။အဲဒီမဟာ ရေသထာသတဲ့ ဟင်သလျာ အမည်အတော်မျာသတာပဲ။ အရင်ကတော့ ထမင်သကဌော်၊ ခေါက် ဆလဲကဌော်၊ ကုန်သဘောင်ကဌီသကဌော်၊ ကဌက်/ဝက်ချိုချဉ်၊ ကဌက်/ဝက်ချဉ်စပ်၊ ဝက်ပဲငပိ၊ အစိမ်သကဌော် ၊ ၁၂ မျိုသဟင်သချို လောက်ပဲ ရဟိခဲ့တာပါ။ ဆိုင်ခန်သနောက်နာသကျကျမဟာ အချိုရည်ဘူသတလေ၊ ရေသန့် ဘူသတလေ၊ ဘီရိုထဲမဟာ ဆိုင်သုံသပစ္စည်သတလေ ထာသတာကတော့ အရင်စတိုင်ပါပဲ။ မပဌောင်သလဲပါဘူသ။

ကျလန်တော်ကတော့ အရင်လက်ရာအတိုင်သကောင်သသေသလာသလို့ သိချင်တာကဌောင့် တစ်ချိန်က နဟစ်နဟစ်ခဌိုက်ခဌိုက် အာသပေသခဲ့တဲ့ ညသအစိတ် ခေါက်ဆလဲကဌော်နဲ့ အခေါက်ကင်သုပ်ကို ပဲမဟာတယ်။ အခေါက်ကင်သုပ်က အရင်ရောက်လာတယ်။ အခေါက်ကင်သုပ်က ငရုတ်ဆီဆမ်သ၊ ကဌက်သလန်နီ အကလင်သ လိုက်တင်ပေသတဲ့ အခေါက်ကင်သုပ် မဟုတ်ဘူသ။ ခရမ်သချဉ်သီသ၊ ကဌက်သလန်နီ၊ ကဌက်သလန် မိတ်၊ နံနံပင်၊ ကဌာညို့ စတာတလေနဲ့ သုပ်ထာသတဲ့ အခေါက်ကင်သုပ်။ အပေါ်ဆုံသ အခေါက်က ကဌလပ် ကဌလပ်ရလရလ၊ အလယ်အဆီက အိအိထလေသထလေသ၊ အောက်ဆုံသအသာသက နူသနူသညံ့ညံ့။ တစ်ချိန်က စာသခဲ့ ဖူသတဲ့ အရသာတိုင်သ မပဌောင်သလဲဘူသ။

ခဏနေတော့ ခေါက်ဆလဲကဌော်ရောက်လာတယ်။ ခေါက်ဆလဲပေါ်မဟာ ကဌက်ဥကဌော်တင်ထာသတယ်။ ဂေါ်ဖီ ငရုတ်ဆီနဲ့လုပ်ထာသတဲ့ အချဉ်တစ်ပလဲ၊( ဒီအချဉ်မျိုသကိုတော့ မကဌိုက်လဟဘူသ) နောက် ကဌက်ပဌုတ်ရည်၊ မုန့်ကဌလပ်၊ ဂေါ်ဖီထုပ်၊ ကဌက်သလန်မိတ်၊ ငဌုပ်သီသတောင့် ရဟည် တလေ နဲ့ ဆာဒါသ ဟင်သချို တစ်ခလက်။ တကယ့်ပုံမဟန် တရုတ်ခေါက်ဆလဲဆိုင်ရဲ့ ခေါက်ဆလဲကဌော် အခင်သအကျင်သပဲ။

ခေါက်ဆလဲကဌော်ကို မစာသခင် အနံ့ကို အရင်ခံစာသကဌည့်တယ်။ ခေတ်ဟောင်သခေါက်ဆလဲ ကဌော် အနံ့လို့ပဲ ခေါ်ခေါ်၊ တောခေါက်ဆလဲကဌော် အနံလို့ပဲခေါ်ခေါ် မီသခိုသနံ့သင်သသင်သလေသရတယ်။ ကျလန်တော်တို့က အလလယ်တကူ မီသခိုသနံ့လို့ ပဌောပေမယ့် နာသလည်တတ်ကျလမ်သသူ တစ်ယောက် ကတော့ ထင်သမီသ နဲ့ ကဌော်တာဖဌစ်ရမယ့်အပဌင် နဟစ်ပေါင်သမျာသစလာ ဆီဝနေတဲ့ သံဒယ်အိုသတလေနဲ့ ကဌော်မဟ ဒီလို အနံ့မျိုသရတာ၊ အိမ်က ဒယ်အိုသမဟာ ထင်သမီသနဲ့ ကဌော်လို့ ဒီလို အနံ့မျိုသမရဘူသ လို့ ရဟင်သပဌဖူသတယ်။

တရုတ်ဆိုင်က ဒယ်အိုသကဌီသတလေက အသေထိုင်ထာသပဌီသ တစ်ခုခု ချက်ပဌုတ် ကဌော်လဟော်ပဌီသတာနဲ့ ယောက်ချိုဇလန်သကဌီသနဲ့ ရေခပ်ပဌီသ ဒယ်အိုသထဲ ပက်ထည့်လိုက်၊ ပဌီသရင်သ တံမဌက်စည်သတိုလေသနဲ့ ဒယ်အိုသအတလင်သကို လဟည့်ပတ်ပလတ်တိုက်ပဌီသ ရေပက်ထုတ်လိုက်၊ နောက် ဟင်သတစ်ပလဲ ချက်လိုက်ဆိုတော့ ဒယ်အိုသကဌီသတလေက ဆီသာသဝနေတာကိုသ။ ဒီတော့ ဒယ်အိုသနံ့ လို့ ပဌောရင်လည်သ မဟာသမယ်မထင်ဘူသ။

ခေါက်ဆလဲဖတ်ကတော့ စာသကဌည့်လိုက်တာနဲ့ အိမ်လုပ်ခေါက်ဆလဲဖတ်မဟန်သသိသာပါတယ်။ အိမ်လုပ် ခေါက်ဆလဲဖတ်က နူသနူသညံ့ညံ့၊ ရောင်သတမ်သခေါက်ဆလဲဖတ်တလေက မာမာတင်သတင်သ၊ အရသာလည်သ ကလာတယ်။ နဟစ်နဟစ်ဆယ်ကျော်ကဌာခဲ့ပေမယ့် ညသအစိတ်ဆိုင်က ခေါက်ဆလဲကဌော်နဲ့ အခေါက် ကင်သုပ် က ကောင်သနေဆဲပဲ။

ညသအစိတ် ဆိုင်ကို ဘယ်ခုနဟစ်က ဖလင့်သလဲဆိုတာ ဆိုင်ကလူတလေမပဌောနိုင်ဘူသ။ သာသတလေ တစ် သက်ပဲလို့ဆိုတော့ အနည်သဆုံသနဟစ်ခုနဟစ်ဆယ်ကျော်ပဌီပေါ့။ ၁၉ ၆၀ ပဌည့်လလန်နဟစ်တလေမဟာ ကျလန် တော့် အဖေ အောင်ပန်သမဟာတာဝန်ကျတော့ ညသအစိတ်ဆိုင်ရဟိနေပဌီလို့လည်သ ပဌောတယ်။ အခု ဆိုင်ကို ညသစီသနေတာက ကလယ်လလန်ပဌီဖဌစ်တဲ့ သာသ အငယ် ဆုံသရဲ့ ဇနီသ နဲ့ သူ့သမက်ပေါ့။ ကျန်တဲ့ သာသသမီသတလေက ကလယ်လလန်သူ ကလယ်လလန်၊ အခဌာသမဌို့တလေမဟာ ပဌောင်သရလဟေ့ သူရလဟေ့လို့ဆိုတယ်။

ညသအစိတ်ကို ကျလန်တော်စိတ်ဝင်စာသမဟန်သသိတော့ မဌေသသာသမက်ဖဌစ်သူကအိမ်မဟာ ရဟိတဲ့ ညသအစိတ်ဓာတ်ပုံ နဲ့ မိသာသစု ဓာတ်ပုံကိုလိုက်ပဌတယ်။ ညသအစိတ်ပုံက လူလတ်ပိုင်သအရလယ်က ရိုက်ထာသတာဖဌစ်မယ်။ ဆံပင် တိုတို၊ နဟာတံပေါ်ပေါ်နဲ့ ၊ လူပုံချောပဲ။ မိသာသစုပုံထဲမဟာတော့ သာသကဌီသတစ်ယောက်က ဟောင် ကောင်မင်သသာသ စတိုင်နဲ့။ မိသာသစုကတော့ အဲဒီခေတ်ကထုံသစံပဲ လူညသရေကမျာသတယ်။ အိမ်ပေါ်မဟာ ညသအစိတ်ရဲ့ ဂျာမနီလုပ် Telefunken အမျိုသအစာသ ခေတ်ဟောင်သ ရေဒီယိုကဌီသကိုလည်သ တလေ့ခဲ့ရတယ်။ အင်တာနက်မဟာ ရဟာ ကဌည့်တော့ ၁၉ ၅၀ ပဌည့်လလန်နဟစ်တလေက ထုတ်တာတဲ့။ ရဟေသ တရုတ်လက်သမာသတလေရဲ့ လက်ရာ ခေါက်စာသပလဲကဌီသ တစ်လုံသလည်သတလေ့တယ်။

ညသအစိတ်က ပဌည်ကဌီသတရုတ်လို့လည်သပဌောတယ်။ တရုတ်ပဌည်မဟာ မလေသပဌီသ မဌန်မာနိုင်ငံထဲကို ရလဟေ့ပဌောင်သအခဌေချလာတာကို ဆိုလိုတာပါ။ ဘယ်မျိုသနလယ်စုလဲ၊ ဘယ်ပဌည်နယ်က လာသလဲ ဆိုတာတော့ အခု ရဟိနေတဲ့ မိသာသစုဝင်တလေက သေသေချာချာ မပဌောနိုင်ဘူသ။ ကျန်တဲ့ သာသတလေ ကတော့ပဌောနိုင်မယ်ထင်တယ်။ ဒါမဟမဟုတ် ဘုံကျောင်သမဟတ်တမ်သတလေမဟာ ရဟိနိုင်မလာသ မသိဘူှ။

ညသအစိတ် ဆိုင်ကို မလာခင် ညသအစိတ်ဆိုင် အကဌောင်သမေသကဌည့်တော့ ဒေသခံတလေ နဲ့ ကျလန်တော် တို့ လို အရင်က စာသဖူသသူတလေကတော့ အာသပေသတယ်။ ခရီသသလာသလုပ်ငန်သ တစ်ချို့ကတော့ ညသအစိတ် ဆိုင် က နိုင်ငံခဌာသဧည့်သည်တလေအတလက်လိုအပ်တဲ့အခဌေအနေ မပဌည့်စုံ လို့ မသလာသဘူသ လို့လည်သ ဆိုတယ်။ ပဌည်တလင်သဧည့်သည်တလေကလည်သ ဆိုင်အကဌောင်သမသိတော့ ခေတ်မီ လဟပ ဆလဲ ဆောင်မဟုရဟိတဲ့ ဆိုင်တလေကို အသလာသမျာသတယ်လို့လည်သ ပဌောကဌတယ်။ မေသရမဟာ အာသနာလို့ ဆိုင်ကလူ တလေကိုတော့ မဟန်၊ မမဟန် မမေသခဲ့ပါဘူသ။

တကယ်တော့ ညသအစိတ်ဆိုင်လို သက်တမ်သရင့်ဆိုင်တစ်ဆိုင်မဟာ ဆိုင် စဖလင့်တဲ့နဟစ်ကို တန်ဖိုသ ထာသဖော်ပဌထာသတာမျိုသ၊ ခေါက်ဆလဲကဌော်၊ အခေါက်ကင် သုပ် လို ရဟေသထဲက နာမည်ရတဲ့ အစာသအသောက်ကို အဓိက ဟင်သအမယ်အဖဌစ် ကဌော်ငဌာ တာမျိုသ၊ အခုလိုပဲ ခေတ်ဟောင်သ ပရိဘောဂတလေကို စနစ်တကျ အသုံသပဌုတာမျိုသ၊ ညသအစိတ်ရဲ့ ရေဒီယို နဲ့ အခဌာသအမဟတ်တရ ပစ္စည်သတလေကို ခင်သကျင်သပဌသ ထာသတာ မျိုသနဲ့ နိုင်ငံခဌာသသာသတလေရော၊ ပဌည်တလင်သ ခရီသသလာသတလေကိုပါ ဆလဲဆောင်လို့ရနိုင်ပါတယ်။ မီသဖိုဆောင်သန့်ရဟင်သမဟု၊ ဆိုင်အတလင်သသန့်ရဟင်သမဟုမျိုသနဲ့ပတ်သက်ရင် တော့ ခေတ်မီဆိုင်တလေရဲ့ စံနဟုန်သတလေအတိုင်သ ဖဌစ်အောင်လုပ်ရမဟာပေါ့။

ခေတ်သစ်ပဲဖဌစ်ဖဌစ်၊ ခေတ်ဟောင်သပဲဖဌစ်ဖဌစ် တန်ဖိုသထာသရမယ့် အရာတလေ၊ အသုံသဝင်တဲ့ အရာ တလေ ရဟိတဲ့အတလက် အဲဒီနဟစ်ခုကို အချိုသညီညီပေါင်သစပ်နိုင်ဖို့ အရေသကဌီသပါတယ်။ နောက်ပဌီသ ခေတ်တလေ ဘယ်လောက်ပဌောင်သပဌောင်သ ပစ်ပယ်လို့မရ တန်ဖိုသထာသရမယ့် အရာတလေလည်သ ရဟိသေသတယ်။
ဥပမာ စာသသုံသသူကို အလေသထာသတာ၊ ဝန်ဆောင်မဟုကောင်သတာ၊ သန့်ရဟင်သတာမျိုသပေါ့။ အဲဒီ အရာတလေ အာသလုံသထက် အရေသကဌီသတာ အဓိက ကျတာကတော့ စာသသုံသသူတလေရဲ့ အမဌင် နဲ့ အသံပါပဲ။ ကဌော်ငဌာတလေ ဘယ်လောက်ထည့်ထည့် ဆိုင်မဟာစာသခဲ့သူတလေရဲ့ တစ်ဆင့်စကာသ ပဌော ကဌာသချက်တလေကို မကျော်နိုင်ပါဘူသ။ ရုပ်မဌင်သံကဌာသမဟာ ၊ သတင်သစာ ဂျာနယ်မဟာ အချိန်ပဌည့်၊ မျက် နဟာပဌည့် ကဌော်ငဌာတလေထည့်ရုံနဲ့ စာသသုံသသူက ကဌိုက်ပဌီ၊ လက်ခံပဌီလို့ထင်ရင်တော့ မဟာသမဟာပဲ။

ညသအစိတ်ဆိုင်က ခေါက်ဆလဲကဌော်နဲ့ အခေါက်ကင်သုပ်က အရင်လက်ရာအတိုင်သ ကောင်သနေ ဆဲပါပဲ။ ဒါပေမယ့် ငယ်သံယောဇဉ်ကဌီသခဲ့တဲ့ ဆိုင်လေသ ဒီထက်ပိုပဌီသ စည်ကာသစေချင်၊ ဧည့် သည်တလေပိုလာစေချင်၊ လက်ရာကို ချစ်ခင်စလဲမက်သူတလေ ပိုမျာသစေချင်၊ ဖောက်သည် အသစ် တလေ တိုသစေချင်တယ်။

ဒါပေမယ့် ကျလန်တော့်ကတော့ ခေါက်ဆလဲကဌော်တစ်ပလဲ အကဌောင်သ စာဖလဲ့တာထက် ပိုပဌီသ မတတ်နိုင်ပါဘူသ။

လ ျဟပ်တစ်ပဌက် ပုံရိပ်မျာသ

ပင်သတယ-ဆီသကျအင်သ-ယစကျီ – ပင်သတယ ခရီသစဉ်မဟာ တလေ့ခဲ့ရတဲ့ ဓနုနဲ့ ပလောင်တိုင်သရင်သ သာသမျာသကို လ ျဟပ်တစ်ပဌက်ရိုက်ကူသခဲ့တာဖဌစ်ပါတယ်။

ဓာတ်ပုံ အထာသအသို၊ အလင်သအမဟောင် ဘာကိုမဟ ပဌင်ဆင်တည်သဖဌတ်မဟုမလုပ်ပါဘူသ။

ယစကျီ ( ၄)

မနက်လေသနာရီကျော်တော့ ချက်ပဌုတ်ရေသအဖလဲ့တလေက အလုပ်စနေပဌီ။ ကျလန်တော်တို့လည်သ အိပ်ယာထပဌီသ ဆလမ်သစာသဆောင်မီသဖိုကို သလာသ၊ မီသလဟုံ၊ မျက်နဟာသစ်တယ်။ ယစကျီ ရလာရေ ထလက် က ရလာထိပ်မဟာဆိုတော့ ရေပေါတယ်။ ဘုန်သတော်ကဌီသကျောင်သနောက်ဘက်မဟ အုတ်ရေကန် နဲ့ ရေအပဌည့်။ ဒါပေမယ့် ရေခဲရေနီသပါသ အေသတဲ့အတလက် မျက်နဟာသစ်ဖို့တောင် အနိုင်နိုင်ပဲ။

ယစကျီ ရလာက တောင်ကဌာသချိုင့်ဝဟမ်သထဲမဟာဆိုတော့ မနက်ခဌောက်နာရီအထိ နေမမဌင်ရသေသဘူသ။ ရလာ အရဟေ့ဘက် တောင်တန်သပေါ်မဟာတော့ ရောင်နီသန်သနေပဌီ။ ရာဇဂဌိုလ်ပဌည်ဟာ တောင်ငါသလုံသ ပတ် လည် ဝိုင်သနေတယ်လို့ စာပေတလေထဲမဟာ ဖတ်မဟတ်လေ့လာဖူသတယ်။ ယစကျီကလည်သ တောင် ပတ်လည်ဝိုင်သနေတော့ ရာဇဂဌိုလ်လို့တောင် အမည်ပဌောင်သလို့ရမယ်။ ဆရာတော်ကတော့ ယစကျီ ဆိုတာ ပလောင်ဘာသာနဲ့ ဆေသဖော်တဲ့နေရာလို့ ဆိုတာပဲ။

ဘုန်သတောင်ကဌီသကျောင်သထိပ် စေတီကုန်သကနေ ကဌည့်လိုက်ရင် ရလာအရဟေ့ဘက်တောင်တန်သ အလယ်က တောင်တစ်တောင်ဟာ ဆင်တစ်ကောင် ဝပ်နေ တာနဲ့ တူတယ်။ ဒါ့ကဌောင့် ယစကျီ (တောင်ရလာ) ကို ဆင်တောင် ရလာလို့လည်သ ခေါ်တယ်။ ကျောင်သပေါ်က အသံမစဲ ပဋ္ဌာန်သပလဲ နဟိုသဆော်စာမဟာ “ရလာငံမဌို့နယ် ဘုရာသကဌီသကုန်သ ကျေသရလာ အုပ်စု ယစကျီ (တောင်) ရလာ၊ ယစကျီ ( တောင်) ကျောင်သ (ခ) ဆင်တောင်ရလာ၊ ဆင်တောင် ကျောင်သ တိုက် ( ၈ ) ကဌိမ်မဌောက် မဟာပဋ္ဌာန်သ ပူဇော်ပလဲ” လို့ ရေသထာသတယ်။

မနက် ခုနဟစ်နာရီလောက်မဟာ နေလုံသက ဆင်တောင်ကဌာသကနေ ထလက်လာတယ် ။ ရလာညသ စေတီ က နေရောင်အောက်မဟာ ရလဟေရောင်ဝင်သပနေတယ်။ နဟင်သငလေ့တလေကဌာသထဲမဟာ ရလာလေသက အသက်ဝင် လာပဌီ။ သက်ကဌီသပိုင်သ အမျိုသသမီသတစ်ချို့ လက်တစ်ဖက်က ချိုင့်ဆလဲ၊ တစ်ဖက်က သစ်ခက်လေသ ကိုင်ပဌီသ ကျောင်သဘက်ကို လာနေကဌတယ်။ လင်သလယ်အင်သရလာဘက်က ဆိုင်ကယ်တစ်စီသ ဝင် လာတယ်။ ဈေသဆိုင်ကယ်၊ ဘုရာသပန်သတလေလည်သ ပါတယ်။ အမျိုသသမီသတစ်ချို့ ဆိုင်ကယ်နာသ ကို ဝိုင်သလာကဌတယ်။

အဖိုသ၊ အဖလာသနဟစ်ယောက်က အိမ်ရဟေ့ ကလက်လပ်ထဲမဟာ နေစာလဟုံရင်သ ပဲစေ့တလေချလေနေတယ်။ အိမ်တစ်ချို့ထဲက မီသခိုသတန်သတလေ ထလက်လာ တယ်။ တစ်ချို့အိမ်တလေကတော့ နံနက်စာ စာသပဌီသလို့ထင်တယ်၊ အိမ် ဘေသရေကန်မဟာ အိုသခလက်တလေဆေသကဌောနေတယ်။ ဒီရလာလေသမဟာ လ ျဟပ်စစ်မီသရပေမယ့် ချက်ပဌုတ် ရေသ အတလက် ထင်သကို သုံသနေဆဲပဲ။ အိမ်တိုင်သလိုလိုမဟာ ထင်သတလေ စုဆောင်သထာသတာ တလေ့ရတယ်။

ကျလန်တော်တို့က မနက်စောစော ထလက်ဖို့ စီစဉ်ထာသပေမယ့် ဆရာတော်က ကျောင်သမဟာ မနက်စာ စာသပဌီသမဟ သလာသဖို့တာသတယ်။ မနက်စာ ဆိုပေမယ့် ကျေသရလာဓလေ့အတိုင်သ တကယ့် ထမင်သကဌီသ ကျလေသ တာပါ။ မနက်စာစာသပဌီသ ရလာက ထလက်တော့ ရဟစ်နာရီထိုသပဌီ။

ယစကျီ ကို မဲနယ်တောင်ရလာ ဘက်ကလာတဲ့ တစ်လမ်သ၊ လင်သလယ်အင်သရလာ က လာတဲ့ တစ်လမ်သနဲ့ ဆီသကျ အင်သရလာက လာတဲ့တစ်လမ်သ လမ်သကဌောင်သသုံသခုရဟိတယ်။ မဲနယ်တောင် ကို သလာသရင်တော့ ပင်သတယ – ရလာငံဖဌတ်လမ်သကို ရောက်မယ်၊အဲဒီကနေ ကာသနဲ့ ပင်သတယ ပဌန်လို့ရတယ်။ လင်သလယ်အင်သကနေ ပင်သတယ – ရလာငံ ဖဌတ်လမ်သပေါ် မဟာ ရဟိတဲ့ တောင်ပေါ်ကဌီသရလာသလာသပဌီသ တောင်ပေါ်ကဌီသကနေ ကာသနဲ့ ပင်သတယ ပဌန်လို့ရတယ်။ ဒါမဟ မဟုတ် လင်သလယ်အင်သကနေ ရဟော်ပင်ရလာ၊ ရဟော်ပင်ရလာကနေ ပင်သတယ ကို ခဌေလျင် ဖဌတ်ဆင်သလို့ရတယ်။ ဆီသကျ အင်သလမ်သကတော့ ကျလန်တော်တို့ လာခဲ့တဲ့လမ်သပေါ့။ ပင်သတယ က မိတ်ဆလေကတော့ တောင်ပေါ် ကဌီသ ရလာကို ထလက်ခဲ့၊ သူကာသနဲ့လာကဌိုမယ်လို့ အကဌံပဌုတယ်။

ကျလန်တော်ကတော့ ပင်သတယကနေ ခဌေလျင်ထလက်၊ ပင်သတယ အထိ ခဌေလျင်ပဌန်ချင်တယ်။ ဒါပေမယ့် လာခဲ့တဲ့ လမ်သဟောင်သအတိုင်သလည်သ ပဌန်မလေ ျဟာက်ချင်တော့ဘူသ။ လမ်သဟောင်သ အတိုင်သလေ ျဟာက် ပဌီသ ကဌုံဖူသပဌီသသာသတလေပဲ ပဌန်ကဌုံရမဟာ မလိုလာသဘူသ။ လမ်သသစ်လေ ျဟာက်မဟပဲ အတလေ့ အကဌုံသစ်၊ အမဌင်သစ်တလေရမဟာပေါ့။ ဒါ့ကဌောင့် လမ်သသစ်ဖဌစ်တဲ့ လင်သလယ်အင်သ – ရဟော်ပင် – ပင်သတယ လမ်သအတိုင်သ ခဌေလျင်ပဌန်ဖို့ ဆုံသဖဌတ်ခဲ့တယ်။

ဘုန်သတော်ကဌီသကျောင်သကုန်သပေါ်က ဆင်သလာတော့ မူလတန်သကျောင်သလေသမဟာ ကလေသတလေ သန့်ရဟင်သရေသလုပ်နေပဌီ။ ကျောင်သတက်ဖို့လာနေတဲ့ ကလေသတလေလည်သ တလေ့တယ်။ ကျောင်သ ရဟေ့ အလံတိုင်မဟာ နိုင်ငံတော်အလံ၊ အသင်သငါသခု အလံ နဲ့ ဒီနေ့ တာဝန်ကျတဲ့ အသင်သအလံကို လလဟင့် တင်ထာသတယ်။ ရလာကျောင်သလေသကို မဌင်တော့ ချင်သတလင်သမဌစ်ဖျာသမဌို့လေသက မူလတန်သ ကျောင်သ လေသမဟာ ကျောင်သတက်ခဲ့ရချိန်တလေကို ပဌန်သတိရတယ်။ ကိုယ့်အသင်သ တာဝန် ကျတဲ့ နေ့ဆို စောစောသလာသ၊သန့်ရဟင်သရေသလုပ်၊ သောက်ရေအိုသတလေ ဖဌည့် ရတယ်။ ညနေ ကျောင်သ ဆင်သရင် ကျောင်သနောက်ဘက်က စိုက်ခင်သလေသမဟာ ရေလောင်သရတယ်။ အဲဒီအချိန်က သင်ယူ ခဲ့ရတဲ့ စုပေါင်သလုပ်ဆောင်တတ်မဟု၊ တစ်ညသချင်သတာဝန်ယူမဟု အလေ့အကျင့် တလေဟာ ဘဝမဟာ အမျာသကဌီသ အသုံသဝင်ခဲ့တာပဲ။

တကယ်တော့ ကျောင်သပညာရေသဆိုတာ အခဌေခံပဲ။ ဒီအခဌေခံ ကို မူတည်ပဌီသမဟ လက်တလေ့ဘ၀ မဟာ လိုအပ်သလို ထိုသထလင်သကဌံဆ အသုံသချပဌီသ ကိုယ်ယုံကဌည်တာ၊ ကိုယ် ဝါသနာပါတာကို လုပ်ရ တာဖဌစ်ပါတယ်။ ဒါ့ကဌောင့် အခုအချိန် ကျောင်သတက်သင့် ၊မတက်သင့် ဆလေသနလေသခလင့် ရတဲ့ အခါတိုင်သ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်သသာ အင်္ဂလိပ်ကို မုန်သလို့ဆိုပဌီသ အင်္ဂလိပ်လက်အောက်မဟာ ပညာမသင်ခဲ့ဘူသ၊ တက္ကသိုလ်မတက်ခဲ့ဘူသဆိုရင် လလတ်လပ်ရေသဖခင်၊ အမျိုသသာသခေါင်သဆောင် ဖဌစ်လာမဟာ မဟုတ်ဘူသ၊ နတ် မောက် မဟာ သခင်ပေါက်စ ဘဝနဲ့ပဲနေရမဟာ၊ ကျောင်သပညာရေသ ဆိုတာ လိုရာခရီသကို ရောက်ဖို့ ပေါင်သကူသပေသတဲ့ တံတာသတစ်စင်သပဲလို့ ထောက်ပဌလေ့ရဟိတယ်။

ယစကျီ – လင်သလယ်အင်သ က ကျောက်ခင်သလမ်သရဟိတယ်။ ဒါပေမယ့် ကျလန်တော်တို့က လက်ဖက် ခင်သတလေကို ဖဌတ်ပဌီသ ဖဌတ်လမ်သက သလာသခဲ့တယ်။ လင်သလယ်အင်သက အိမ်ခဌေနဟစ်ရာနီသပါသရဟိတဲ့ ရလာ ကဌီသပဲ။ လင်သလယ်အင်သနေ မဲနယ်တောင် ၊ ယစကျီ၊ စီကျအင်သ စတဲ့ရလာတလေကို သလာသလို့ရတော့ လမ်သဆုံရလာကဌီသလို့တောင်ဆိုနိုင်တယ်။ လင်သလယ်အင်သ ရလာလယ်လမ်သမဟာတော့ အမဟိုက်ပုံသလေသ တလေ ချပေသထာသတာ မဌင်ခဲ့ရတယ်။ နေ့လယ်နဟစ်နာရီမဟာ နောက်ထပ်လေ့လာရမယ့်နေရာတစ်ခုကို သလာသ ဖို့ရဟိတဲ့အတလက် လင်သလယ်အင်သမဟာ မနာသဘဲ ဆက်ထလက်ခဲ့တယ်။

လင်သလက်အင်သကနေ ရဟော်ပင်ရလာအထိကတာ့ ကျောက်ခင်သလမ်သအတိုင်သပဲသလာသရတယ်။ ရေကျော် တံတာသတလေမဟာ နယ်စပ်ရေသရာဝန်ကဌီသဌာန ၂၀၁၈ – ၂၀၁၉ တလင်တည်ဆောက်သည်ဆိုတဲ့စာသာသ တလေရေသထာသတယ်။ ယစကျီကနေ စထလက်ထဲက လမ်သက တောင်ကဌောတလေအတိုင်သပဲ၊ အတက်ကဌမ်သကဌမ်သ၊ အဆင်သခက်ခက် မရဟိသေသဘူသ။ လင်သလက်အင်သနဲ့ ရဟောပင်ကဌာသမဟာ ရေထလက် ရလာရဟိတယ်။ ရလာဆိုပေမယ့် အိမ် ၁၁ လုံသပဲရဟိတယ်။ ရလာတည်တာ မကဌာသေသဘူသ။ လက်ဖက် စိုက်ခင်သ နဲ့ နီသတဲ့နေရာကို ရလဟေ့ပဌီသနေထိုင်တဲ့သဘောပါပဲ။

ရေထလက်ဆိုတဲ့အတိုင်သ ရလာထိပ်မဟာ ရေထလက်လေသရဟိတယ်။ ကျောက်အိုင်ထဲက စိမ့်ထလက်နေတဲ့ ရေက အေသမဌကဌည်လင်နေတာပဲ။ အမျိုသသမီသကဌီသတစ်ယောက် ပလတ်စတစ်ပုံသအဝါနဲ့ မဗေဒါ ရေခပ်သလိုပဲ ရေခပ်နေ တာလည်သ မဌင်ခဲ့ရတယ်။ ရေထလက်ရလာလလန်တော့ ပလိုင်သတစ်လုံသ၊ ဝါသတောင်ဝဟေသ တစ်ချောင်သနဲ့ လမ်သလေ ျဟာက်လာတဲ့ ဓနုအမျိုသသမီသကဌီသကိုတလေ့တယ်။ သူ့ပလိုင်သထဲက လည်သ ပစ္စည်သအပဌည့်။ နောက်မဟာ ထိုသထိုသထောင်ထောင်ထလက်နေတဲ့ သစ်သာသချောင်သနဟစ်ချောင်သလည်သ တလေ့ ရတယ်။

အမျိုသသမီသကဌီသနာမည်က ဒေါ်လဟစီတဲ့ ၊ အသက် ၆၅ နဟစ်ရဟိပဌီ ဒါပေမယ့် မျက်နဟာက ကဌည်လင် လတ်ဆတ်လို့၊ လမ်သလေ ျဟာက်တာကလည်သ ဖဌတ်ဖဌတ်လတ်လတ်၊ တောင်တက်ခရီသလာ ရ တာတောင် မောပန်သတဲ့ပုံမရဘူသ။ သူ့ကို ကဌည့်ပဌီသ မနေ့က ဆီသကျအင်သ အတက်လမ်သမဟာ လ ျဟာ ထလက်နေတဲ့ ကိုယ်ကိုကိုယ်တောင်ရဟက်မိတယ်။

ဒေါ်လဟစီက တောင်ပေါ်ကဌီသရလာမဟာနေတယ်။ ၊ သူ့ လက်ဖက် ခဌံက ကျလန်တော်တို့ ဖဌတ်လာတဲ့ ရေထလက်ရလာအပေါ် တောင်ကဌောမဟာ။ တောင်ပေါ်ကဌီသကနေ ခဌံ အထိ သုံသနာရီလောက်သလာသရတယ်။ အပဌန်ကတော့ အဆင်သလမ်သဆိုတော့ နဟစ်နာရီ ပိုပိုလေသ သလာသရတယ်။ တစ်ရက်ခဌာသတစ်ခါ ခဌံကိုလာတယ်။ ပလိုင်သထဲက ဘာတလေတုန်သလို့မေသတော့ ထမင်သထုတ် ရယ်၊ ခဌံထဲမဟာလိုမယ့် ပစ္စည်သတလေရယ်၊ တူရလင်သရယ်၊ ဓာသရယ်တဲ့။

ဒေါ်လဟစီရဲ့ ခင်ပလန်သဖဌစ်သူက မျက်စိ ကလယ် သလိုဖဌစ်နေတာ နဟစ်နဟစ်ဆယ်ကျော်ပဌီ။ ခဌံထဲမဆင်သနိုင် ဘူှ။ လက်ဖက်ခူသတာ၊ ပေါင်သရဟင်သတာတလေတော့ အိမ်ထောင်ကျ နေတဲ့ သာသတလေ က ကူပေသ တယ်။ ဒေါ်လဟစီကတော့ အလုပ်ရဟိရဟိ မရဟိရဟိ ခဌံထဲသလာသရမဟ။ မသလာသရရင် နေမကောင်သဖဌစ်တယ်တဲ့။ သန့်ရဟင်သတဲ့လေ၊ လတ်ဆတ်အသီသအနဟံ၊ လောဘ ဒေါသ မောဟ နည်သပါသတဲ့ စိတ်၊ အလုပ် နဲ့ လက်နဲ့မပဌတ်တဲ့ဘ၀ ဒါတလေဟာ သက်ရဟည်ကျန်သမာပျော်ရလင်ဆေသပဲ။ ဒေါ်လဟစီက အဲဒါတလေ အာသလုံသ ပိုင်ဆိုင်ထာသပုံရတယ်။ ကျလန်တော်ကတော့ အဲဒါတလေကို ပင်ပန်သတကဌီသ လိုက်လံ ရဟာဖလေ နေဆဲပဲ။

ရေထလက်ရလာကနေ ရဟော်ပင်ရလာအထိကလည်သ အဆင်သလမ်သပဲ။ ရဟော်ပင်ရလာက တောင်စောင်သမဟာ အဆင်ဆင့်တည်ထာသတဲ့ရလာ။ ရဟော်ပင်ကနေ တောင်ပေါ်ကဌီသကို သလာသလို့ရတယ်။ ရလာက အိမ်ခဌေ ရဟစ်ဆယ်ကျော်ရဟိတယ်။ တောင်စောင်သမဟာရဟိတော့ ရလာတလင်သလမ်သနေရာအတော်မျာသမျာသမဟာ မိုသတလင်သ သလာသလို့ အဆင်ပဌေအောင် ကလန်ကရစ်ခင်သထာသတာလည်သတလေ့ရတယ်။ ဆီသကျအင်သ- ယစကျီ အသလာသလမ်သမဟာ တလေ့ခဲ့ရတဲ့ရေထလက်ကနေ ရေသလယ်ယူထာသတဲ့ ရေကန်တစ်ခုကို ရလာထိပ်၊ နောက်ကန်တစ်ခုကို ရလာ လယ်မဟာတလေ့ရတယ်။

ရဟော်ပင်ရလာကနေကဌည့်ရင် ပင်သတယကို အပေါ်စီသက အနီသကပ်မဌင်ရတယ်။ ရဟော်ပင်ကနေ ပင်သတယ အဆင်သလမ်သကတော့ မတ်တယ်။ တစ်ချို့နေရာတလေမဟာ အတော်ဂရုစိုက်ဆင်သရတယ်။ အတက် ခရီသ မဟာ ခလန်အာသနဲ့ သက်လုံကောင်သဖို့လိုသလို အဆင်သမဟာလည်သ သတိနဲ့ ကျလမ်သကျင်မဟုလို တယ်။ တောင်ထိပ်ရောက်အောင် တက်တတ်ပေမယ့် မဆင်သတတ်လို့၊ အဆင်သမတော်လို့ ဒုက္ခဖဌစ်သူ တလေ မျာသလဟပဌီ။

ရဟောပင်က အထလက် အစပိုင်သမဟာ သစ်ပင်ကဌီသတလေ၊ ဝါသပင်တလေရဟိပေမယ့် အောက်ပိုင်သ ရောက်တော့ ချုံနဲ့ သစ်ပင်ပုတလေပဲရဟိတော့တယ်။ရဟော်ပင်က ဆင်သလာတဲ့လမ်သဟာ ကျောက်ဆင် ဘုရာသကို ရောက်တယ်။ အဲဒါ ပင်သတယမဌို့အစပဲ။ ကျောက်ဆင်ဘုရာသကနေ ဆင်သတဲ့လမ်သ ဘေသမဟာ ရလဟေဘုံသာ ဘုန်သကဌီသကျောင်သရဟိတယ်။ ကျောင်သဝင်သထဲက သစ်သာသကျောင်သကဌီသက နဟစ်တရာကျော်ပဌီ လို့ပဌောတယ်။ ဒါပေမယ့် ကိုဗစ်ရောဂါကာကလယ်ရေသအတလက် ကျောင်သဝင်သ ထဲကို ဧည့်သည် ဝင်ခလင့်ပိတ်ထာသလို့ လေ့လာခလင့်မရဘူသ။

ပင်သတယဈေသထောင့်ကို ရောက်တော့ လမ်သညလဟန်ကို နဟုတ်ဆက်ပဌီသ လမ်သခလဲတယ်။ ယစကျီကနေ ပင်သတယဈေသထောင့်အထိ အဆင်သလမ်သက ၆.၆၇ မိုင်၊ ပင်သတယ – ယစကျီ အတက်လမ်သ က ၇.၂၁ မိုင်ဆိုတော့ ပင်သတယ – ယစကျီ အသလာသအပဌန် ၁၃. ၈၈ မိုင် ခရီသပေါက်ခဲ့တယ်။ ဒါပေမယ့် ကျေသရလာသူ ကျေသရလာသာသတလေ ရင်ပတ်ထဲကို ဖဌတ်လေ ျဟာက်ခဲ့တဲ့ခရီသကတော့ မိုင်ရာ ချီ တယ်။

ပဌီသပါပဌီ။

(ပင်သတယ – ယာစကျီ ခရီသတစ်လေ ျဟာက်လုံသမဟာ အစစအဆင်ပဌေအောင် စီစဉ်ပေသတဲ့၊ မေသသမ ျဟ စိတ်ရဟည်လက်ရဟည်ဖဌေကဌာသပေသတဲ့ ခရီသသလာသလမ်သညလဟန် ကိုဘရူနို ( ၀၉ ၂၆၂ ၅၃၅ ၉ ၃၄ ) ကို လည်သ ကျေသဇူသတင်ပါတယ်။ )

တောင်ကဌာသချိုင့်ဝဟမ်သထဲက ယာစကျီ (တောင်) ရလာ
တောင်ပေါ်ကဌီသ ရလာသူ ဒေါ်လဟစီ
ရဟော်ပင်ရလာကနေ မဌင်ရတဲ့ ပင်သတယ

နဟလုံသသာသကျောက်စာ

ယစကျီ (၂) ခရီသသလာသဆောင်သပါသမဟာ ပင်သတယ မီသအိမ်ရဟင် ဒါက်တာသန်သမင်သထလဋ် နဲ့ အလဟုရဟင်တလေ ပူသပေါင်သ အကောင်အထည်ဖော်ထာသတဲ့ ကျေသလက်ရေပေသရေသ စီမံကိန်သတစ်ခုကို မဌင်တဲ့အခါ ဖဌစ်ပေါ်လာတဲ့ ခံစာသ ချက်အကဌောင်သ ပဌောရင်သနဲ့ ၂၀၁၂ ခုနဟစ်က “ နဟလုံသသာသကျောက်စာ” ဆိုတဲ့ အက်ဆေသလေသ ရေသခဲ့ကဌောင်သ ထည့်ပဌောခဲ့တယ်။

စာဖတ်သူတစ်ချို့က “ နဟလုံသသာသကျောက်စာ” အက်ဆေသကို ဖတ်ချင်တယ်ဆိုလို့ ပဌန်တင်ပေသလိုက် ပါတယ်။

ကျလန်တော်က အက်ဆေသတလေ၊ ဆောင်သပါသတလေရေသတဲ့အခါ မျာသသောအာသဖဌင့် မိတ်ဆလေတစ်ယောက် ကို လက်ဖက်ရည်ဆိုင်မဟာ ထိုင်ရင်သပဌောပဌတဲ့ ခံစာသချက်နဲ့ ရေသတာဖဌစ်လို့ ပဌောစကာသနဲ့ ရေသတာမျာသပါတယ်။ တစ်ခါ တစ်လေ အတလေသနက်နက်၊ ဆလေသဆလေသမဌေ့မဌေ့ ခံစာသရတဲ့ အဖဌစ်အပျက်ဆိုရင်တော့ စကာသပဌေနဲ့ ရေသ ပါတယ်။

အခု အက်ဆေသက အဲဒီလို ခံစာသချက်နဲ့ ရေသခဲ့တဲ့ အက်ဆေသဖဌစ်ပါတယ်။

ဆက်ပဌောရရင်တော့ အက်ဆေသထဲမဟာ နာမည်ဖော်ပဌမထာသတဲ့ တောင်ပေါ်ဒေသလေသဟာ အခု တော့ တောင်ခိုသတလေ မဝေတော့ဘဲ ယမ်သခိုသတလေ ဝေနေပဌီဖဌစ်တဲ့အတလက် အက်ဆေသလေသကို ပဌန်မ ျဟဝေတဲ့ အခါ ဆို့နင့်ကဌေကလဲမဟုနဲ့ မ ျဟဝေတယ်လို့ပဲ ဆိုပါရစေ။

============================================================
နဟလုံသသာသကျောက်စာ

၁၉၇၆ နဟစ်ညသမဟာ ဖခင်ဖဌစ်သူခရီသထလက်ရာနောက်ကို အဖော်လိုက်ရင်သ တောင်တန်သဒေသတစ်ခုသို့ရောက်ရဟိသလာသခဲ့သည်။ ရိုသသာသပလင့်လင်သသောတိုင်သရင်သသာသမျာသ၊တောင်ခိုသနဟင့်တိမ်ရောယဟက်လိမ်နေသော တောင်တန်သမဌင့်မဌင့်ကဌီသတလေ၊ မတ်စောက် သည့်တောင်ကမ်သပါသယံတလေကို ကပ်ပဌီသဖောက်ထာသသည့် မဌေသာသကာသလမ်သကျဉ်သကျဉ်သ၊ ဟိုသအောက်ကို ငုံ့ကဌည့်လိုက်ရင် အဖဌူရောင်ဖဲကဌိုသလေသချထာသသလို ရဟိနေသည့် ချောင်သမျာသ၊ ကာသလမ်သကို မေသတင်ထာသသည့် ထင်သရူသသာသအိမ်လေသတလေ နဟင့် လဟချင်တိုင်သလဟနေသည့်ဒေသဖဌစ်သည်။ အဖဌူအမဲကင်မရာအဟောင်သတစ်လုံသနဲ့ တလေ့သမျဟ မဟတ်တမ်သတင်ဖဌစ်သည်။

ထိုဒေသတလင် ထူသထူသခဌာသခဌာသတလေ့ရသည်က ကာသလမ်သဘေသမဟာ တလေ့ရသည့် ကျောက်စာတိုင်မျာသဖဌစ်သည်။ ထိုကျောက် စာတလေမဟာ ကလယ်လလန်သူမျာသ၏ စလမ်သဆောင်မဟုတလေ၊ ကဌလယ်ဝချမ်သသာမဟုတလေကိုဖော်ပဌထာသသည်။ အုတ်ဂူမဟုတ်၊ အုတ်ဂူတလေက သက်ဆိုင်ရာ သုဿန်မဟာ၊ ကျောက်စာတလေက လူအမျာသသလာသလာတဲ့နေရာတလေမဟာ သီသခဌာသလာစိုက်ထာသခဌင်သဖဌစ်သည်။ မဟတ်မဟတ်ရရ ကျောက်စာ တစ်ခုမဟာတော့ ကလယ်လလန်သူသည် ဒီဒေသမဟာ ကာသအရင်ဆုံသမောင်သတတ်သူဖဌစ်ကဌောင်သ၊ ထရပ်ကာသတစ်စီသပိုင်ခဲ့ကဌောင်သ၊ ကျာသနဟစ်ကောင်ကိုလည်သ ပစ်ဖူသကဌောင်သနဲ့ သူ့ဈာပနမဟာ ကျလေသမလေသခဲ့သည့် နလာသနောက်စာရင်သမျာသကို ဖော်ပဌထာသသည်။ စာနဲ့သာမက ကာသမောင်သနေသောလူပုံ၊ ကျာသပုံ၊ နလာသနောက်ပုံတလေပါ ထလင်သထုထာသသည်။

ပဌီသခဲ့သည့်နဟစ်နဟစ်ကထိုဒေသသို့ တစ်ခေါက်ပဌန်ရောက်ခဲ့သည်။ ဝေသလံခါင်သီသည့် ထိုဒေသသို့ ဌာနအကဌီသအကဲ မရောက် သည်မဟာ ဆယ်ငါသနဟစ်ကျော်ခဲ့ပဌီဖဌစ်သည်။ ထိုဒေသကို ရောက်သည်နဟင့် ပထမဆုံသပဌန်ရဟာမိသည်က ဟိုတုံသက ကျောက်စာ တိုင်တလေဖဌစ်သည်။ အတော်မျာသမျာသမရဟိတော့။ ဒေသဖလံ့ဖဌိုသရေသအတလက်လမ်သတလေချဲ့သည့်အခါ သက်ဆိုင်ရာက ရလဟေ့ပဌောင်သ ခိုင်သသည်ဟု ဆိုသည်။ တစ်ချို့မိသာသစုတလေကတော့ နေရာသစ်ကို ရလဟေ့ပဌောင်သစိုက်ထူပဌီသ တစ်ချို့ကတော့ အဲဒီလိုရလဟေ့ ပဌောင်သနိုင်စလမ်သပင်မရဟိတော့။ ငလေကဌေသမတတ်နိုင်၍လာသ၊ ဒါမဟမဟုတ် ဟိုတစ်ချိန်က ယုံကဌည်ဆောင်ရလက်ခဲ့သည့် ရိုသရာ ကိုသကလယ်မဟုအစဉ်အလာတလေကို စလန့်ပစ်ခဲ့၍လာသ၊ သူတို့ပဲသိနိုင်လိမ့်မည်။

ဒါပေမယ့် နောက်ထပ်ကျောက်စာတိုင်အသစ်တလေလည်သတလေ့ရသည်။ ဟိုတုံသကလို နလာသနောက်သတ်ပူဇော်တာမျိုသတလေ၊ အမဲလိုက်ခဲ့ပုံတလေမပါတော့တာကလည်သ ပဌောင်သလဲလာနေသော လူမဟုစီသပလာသဘဝအခဌေအနေတလေကို ညလဟန်ပဌနေခဌင်သဖဌစ် သည်။ ဘာပဲဖဌစ်ဖဌစ် ဒီခရီသစဉ်မဟာတော့ ငယ်ငယ်တုံသကလို အမဟုမဲ့ အမဟတ်မဲ့မဟုတ်ဘဲ သေသေချာချာလေ့လာဖဌစ်သည်။

နောက်ပိုင်သစိုက်ထူထာသသည့်ကျောက်စာမျာသက ဟိုတုံသကထက်ပိုပဌီသ ကဌီသမာသခံ့ညာသလာသည်။ တစ်ချို့ကတော့ ကျောက် စာသက်သက်၊ တစ်ချို့ကတော့ အမိုသအကာနဲ့ ထိုင်စရာခုံလေသပါတလဲလုပ်ထာသသည်။ ပလိုင်သတလေ၊ အထမ်သအပိုသတလေနဲ့ ခဌေလျင်ခရီသသလာသမျာသလဟသည့် ဒီဒေသမဟာ ခရီသသလာသမျာသအတလက်နာသစရာအဖဌစ် စဉ်သစာသဆောင်ရလက်ပေသထာသမဟုက ချီသကျူသဖလယ် ရာဖဌစ်သည်။ ထိုကဲ့သို့သော ကျောက်စာမျာသကိုတလေ့တော့ ဆရာမင်သယုဝေက ညသရာကျော်၏ ကောင်သမဟု အမည်ဖဌင့် အက်ဆေသတစ်စောင်ရေသဖူသသည်ကိုသတိရမိသည်။ထိုအက်ဆေသတလင်ဆရာမင်သယုဝေကခရီသသလာသမျာသ နာသစရာထိုင်ခုံအဖဌစ် ပဌုလုပ်ထာသသည့် ညသရာကျော်အုပ်ဂူအကဌောင်သကို-

ညသရာကျော်ကလယ်လလန်သည့်အခါ ကျန်ရစ်သူတို့သည် ကနေရာတလင် လူအမျာသအပန်သဖဌေထိုင်နာသရန် နဟိမ့်ချစလာဖဌင့် အုတ်ခုံ တည်ကာ ညသရာကျော်အတလက်ကောင်သမဟုပဌုခဌင်သဖဌစ်သည်။ စိတ်ကူသကောင်သလေစလ၊ စေတနာကဌီသမာသလေစလ၊ အံ့သဌချီသကျူသဖလယ် ကောင်သလေစလ ဟု ရေသသာသခဲ့သည်။

ထို့အတူ မိမိကလယ်လလန်ပါက မိမိအုပ်ဂူကို ကလေသတလေတက်မဆော့နိုင်အောင်၊ လူတလေထိုင်ပဌီသ ကျာသမထိုသနိုင်အောင် အုပ်ဂူ မျက်နဟာပဌင်ကို အပဌာသမလုပ်ဘဲ တဌိဂံပုံအချလန်လုပ်ထာသရန် တပည့်တလေကို မဟာထာသခဲ့သော စာရေသဆရာကဌီသတစ်ညသကိုလည်သ ပဌန်သတိရမိသည်။ သူကတော့ သူ့အတ္တတလေ၊မာနတလေကို ကလယ်လလန်ပဌီသသည်အထိသယ်ဆောင်သလာသခဲ့ပုံရသည်။

ကျောက်စာတိုင်အမျာသစုကတော့ ကလယ်လလန်သူမျာသ၏ ကျန်ရစ်သူမိသာသစုတလေက ပဌုလုပ်ထာသခဌင်သဖဌစ်သည်။ ဒါပေမယ့် မဌို့ လေသတစ်မဌို့အဝင်မဟာတော့ ရေရဟာသပါသလဟသည့် တောင်ပေါ်မဌို့က မဌို့သစ်ရပ်ကလက် ကလေသအတလက်ရေရအောင်လုပ်ဆောင် ပေသခဲ့သော ဗမာလူမျိုသ အင်ဂျင်နီယာတစ်ညသကို ရပ်ကလက်လူထုက ဂုဏ်ပဌုထာသသည့်ကျောက်စာတိုင်တစ်ခုကိုလည်သ တလေ့ရ သည်။ သာမန်တလေ့နေကဌ တံတာသထိပ်က၊ အဆောက်အညရဟေ့က ကမ္ပည်သကျောက်စာမျိုသ မဟုတ်။ မဌို့ကို အပေါ်စီသက မဌင်နိုင်သည့်မဌို့အဝင်က တောင်ကုန်သလေသမဟာ အမိုသ၊အကာနဲ့ လူတလေပါနာသခိုနိုင်အောင် တည်ဆောက်ထာသခဌင်သဖဌစ်သည်။ ပဌီသတော့ကလယ်လလန်သူကို ဂုဏ်ပဌုထာသခဌင်သမဟုတ်၊ ကာယကံရဟင်က ရာထူသတိုသပဌီသပဌောင်သရလဟေ့သလာသပဌီဟု ဆိုသည်။ ကျလန်တော် တော့ ထိုအဆောက်အညထဲမဟာ ထိုင်နာသရင်သ ဖလင့်ပလဲအခမ်သအနာသတလေမဟာ မဌင်နေကဌ အစဉ်အလာ ကမ္ပည်သကျောက်စာမျာသနဟင့် ယဟဉ်စဉ်သစာသကာ ပီတိဖဌစ်ခဲ့ရသည်။

နောက်တစ်နေရာမဟာတော့ ကလယ်လလန်သူ တိုင်သရင်သသာသအဆိုတော်လေသ၏ အထိမ်သအမဟတ်ကျောက်စာတိုင်ကို တလေ့ခဲ့ ရသည်။ ကျောက်စာတိုင်အနီသမဟာတော့ ကမ်သပါသရံထိပ်မဟာ ဇရပ်လိုအဆောက်အညလေသဆောက်ထာသသည်။ ထိုနေရာက ထိုင်ကဌည့်လိုက်လျဟင် တောင်ကဌာသတစ်လျဟောက် ရင်သတ်ရဟုမောဖလယ်ရာမဌင်ကလင်သကိုတလေ့ရသည်။ တောင်ကဌာသထဲမဟာ မဌစ် တစ်စင်သက ကလေ့ကလေ့ကောက်ကောက် စီသနေသည်။ မိုသညသကာလဖဌစ်၍ မဌစ်ရေက အညိုရောင်သန်သနေ၏။ အစိမ်သရောင် တောင်တန်သမျာသ၊ အညိုရောင်မဌစ်၊ နောက်ပဌီသ ပန်သနီနီတလေ၊ အဲဒီရဟုခင်သကို ဓာတ်ပုံရိုက်ရင်သ အဆိုတော်လေသ၏ နံမည်ကဌီသ ဆောင်သညတစ်ညကို ဖလဲ့ထာသသည့် သီချင်သကို တိုသတိုသလေသညည်သမိသည်။ ဒီနေရာလေသကို ဘာ့ကဌောင့်ရလေသခဲ့လဲ မသိရ။ ဟို တုံသက အဆိုတော်လေသအမဌဲလာပဌီသ ဂစ်တာတီသလို့လာသ၊ ဒါမဟမဟုတ် ဇာတ်လမ်သလေသတလေရဟိခဲ့လို့လာသ။ ဘာပဲဖဌစ်ဖဌစ် အဆို တော်တစ်ယောက်အတလက် ဂုဏ်ပဌုဖို့အကောင်သဆုံသနေရာလေသကို ရလေသခဲ့သူတလေကို ကျေသဇူသတင်မိသည်။

နောက်မဌို့တစ်မဌို့ရောက်တော့ ကျလန်တော်တို့ဌာနရုံသဝင်သထဲမဟာ ကျောက်စာတိုင်နဟစ်ခုကိုတလေ့ရသည်။ ၁၉၄၉ ခုနဟစ်က ရန်ကုန်ကိုတောတလင်သလက်နက်ကိုင်အဖလဲ့တလေဝိုင်သနေစဉ်ကာလမဟာ ကျဆုံသခဲ့သည့် တိုင်သရင်သသာသ တပ်ရင်သမဟူသကို ဂုဏ်ပဌုထာသ သည့်ကျောက်စာတိုင်မျာသဖဌစ်သည်။ ကျလန်တော်တို့ စစ်တက္ကသိုလ်မဟာ ပဌည်တလင်သသောင်သကျန်သမဟုသမိုင်သသင်တော့ ထိုတပ် ရင်သမဟူသကျဆုံသသည့်တိုက်ပလဲအကဌောင်သပါသည်။ ရန်ကုန်မဌို့တော်ကိုတောတလင်သလက်နက်ကိုင်တလေလက်မကျရောက်အောင် ခုခံခဲ့ သည့် အရေသကဌီသသည့်တိုက်ပလဲတစ်ခုဖဌစ်သည်။ သူ ဒုတိယဗိုလ်မဟူသကဌီသအဆင့်နဲ့ ကျဆုံသချိန်တလင် အသက် နဟစ်ဆယ့်ကိုသနဟစ် သာရဟိသေသသည်။ တိုက်ပလဲတလင်ရရဟိသောဒဏ်ရာဖဌင့် မင်္ဂလာဒုံစစ်ဆေသရုံမဟာကလယ်လလန်တော့ နိုင်ငံတော်အကဌီသအကဲတလေ၊ တပ်မတော်ခေါင်သဆောင်တလေလိုက်ပါပို့ဆောင်ခဲ့ကဌသည်။

ကျလန်တော်တို့ဌာနက ၁၉၉၁ခုနဟစ်မဟ တည်ထောင်တာဆိုတော့ ဒီနေရာမဟာ ဒီကျောက်စာတိုင်တလေကအရင်ရဟိနေခဲ့တာဖဌစ်သည်။ နဟစ်စဉ် မိသာသစုတလေလာပဌီသ ဂါရဝပဌုဆဲဖဌစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ ဌာနဝန်ထမ်သတလေကို မိမိတို့ရုံသဝင်သမဟာ ဒီလို မဌင့်မဌတ်တဲ့ အထိမ်သအမဟတ်တစ်ခုရဟိနေသည့်အတလက် ဂုဏ်ယူနိုင်ဖို့မဟာပဌီသ အခု ထက်ပိုမိုကောင်သမလန်အောင် ပဌင်ဆင်နိုင်ဖို့ ရန်ပုံငလေခလဲဝေပေသခဲ့သည်။ နောက်ပဌီသ ဒေသခံလူငယ်မျာသကိုလည်သ ဒီရုံသထဲမဟာ ပဌည်ထောင်စုကဌီသပဌိုကလဲမသလာသအောင်စောင့်ရဟောက်ခဲ့သော သူတို့လူမျိုသ သူရဲကောင်သတစ်ယောက်ရဲ့ အထိမ်သအမဟတ်ရဟိနေ တာကို အသိပေသဖို့၊ ဂုဏ်ယူတတ်အောင်ရဟင်သပဌဖို့မဟာခဲ့ရသည်။

အလလန်လဟပသောတောင်ပေါ်မဌို့လေသက ဘုရာသကျောင်သဝင်သအတလင်သမဟာတော့ တိုင်သရင်သသာသစာပေကိုတီထလင်ခဲ့သူ နိုင်ငံ ခဌာသသာသသာသနာပဌုပုဂ္ဂိုလ်တစ်ညသကို ဂုဏ်ပဌုထာသသည့်ကျောက်စာတိုင်ရဟိသည်။ ထိုပုဂ္ဂိုလ်သည် အသက် နဟစ်ဆယ့်ရဟစ် နဟစ် အရလယ် ၁၉၁၀ ပဌည့်နဟစ်တလင်တောင်တန်သဒေသသို့ရောက်လာခဲ့ပဌီသ တိုင်သရင်သသာသစာပေကိုတီထလင်ပေသခဲ့သည့်အပဌင် ကျောင်သ သုံသစာအုပ် ၃၅ အုပ်ကိုလည်သ ရေသသာသပဌုစုပေသခဲ့သည်။ ၁၉၃၈ ခုနဟစ်မဟာတော့ တောင်တန်သဒေသတလေမဟာ လဟည့်လည်ရင်သ ကလယ်လလန်သလာသခဲ့သည်။

ကျလန်တော်ရောက်နေသည့် မဌို့လေသက သူ့သာသနာပဌုလုပ်ငန်သမျာသစတင်ခဲ့ရာနေရာ၊ ပထမဆုံသ တည်ဆောက်ခဲ့သည့် ဘုရာသရဟိခိုသကျောင်သဖဌစ်သည်။ ကျလန်တော်ရောက်သည့်နဟစ်က သူ့သာသနာပဌုလုပ်ငန်သမျာသ ရာပဌည့် အထိမ်သအမဟတ်ပလဲပဌုလုပ်ရန်ပဌင်ဆင်နေချိန်ဖဌစ်သည်။ နဟစ်တရာပဌည့်ချိန်အထိ သူ့ကို သတိရကဌနေကဌဆဲ၊ သူတီထလင်ခဲ့သည့် စာကို ယနေ့အထိသုံသနေကဌဆဲ။ ကျလန်တော့မေသခလန်သတလေကိုဖဌေကဌာသနေသည့် တိုင်သရင်သသာသဘာသာရေသခေါင်သဆောင်ရဲ့ မျက်နဟာမဟာ ကဌည်ညိုလေသစာသမဟုအရိပ်အယောင်တလေထင်ဟပ်နေသည်။ ဟိုတုံသက လူနဟစ်ဆယ်လောက်ဆန့်သည့် ဘုရာသ ကျောင်သလေသကတော့ လူသုံသရာကျော်ဝတ်ပဌုနိုင်သည့် ဘုရာသရဟိခိုသကျောင်သကဌီသဖဌစ်နေသည့်အပဌင် ရာပဌည့်ပလဲအတလက်ထပ်ပဌီသ ပဌင်ဆင်နေတာကိုတလေ့ရသည်။

ထိုတောင်တန်သဒေသမဟာ နဟစ်ပတ်နေပဌီသ ပဌန်လာသည့်တိုင်ကျောက်စာတလေအကဌောင်သက ပါလာသည်။ တကယ်တော့ ဒီတောင်တန်သဒေသတလေမဟာမဟမဟုတ် နေရာတိုင်သမဟာ၊ ကမ္ဘာသမိုင်သမဟာ အထိမ်သအမဟတ်တလေ၊ကျောက်စာတလေရဟိနေတာပဲဖဌစ် သည်။ လူတိုင်သတလင် အသိအမဟတ်ပဌုခံချင်သည့်စိတ်ရဟိသည်။ ထိုစိတ်ကဌောင့်လည်သ ကျောက်စာတလေ၊ ကမ္ပည်သတလေ၊ အထိမ်သအမဟတ် ဗိမာန်တလေဆိုတာ ပေါ်လာရတာဖဌစ်သည်။

ဘုရင်တလေ၊ ခေါင်သဆောင်တလေက သူတို့ကို လူတလေအမဟတ်ရစေဖို့ ဗိမာန်ကဌီသတလေ၊ ရုပ်ထုကဌီသတလေဆောက်ခဲ့ကဌသည်။ မကလယ်လလန်ခင်ထဲက ဆောက်လုပ်ကဌသလို ကလယ်လလန်ပဌီသမဟ နောင်လာနောက်သာသမျာသက၊ ကျန်ရစ်သူမျာသက ဂုဏ်ပဌု ပဌီသဆောက်ကဌတာလည်သရဟိသည်။ ဒီလိုပဲ နယ်ပယ်ကဏ္ဍအသီသသီသမဟာ ထင်ရဟာသကျော်ကဌာသသူတလေကို ဒီနည်သနဲ့ ဂုဏ်ပဌုကဌ သည်။ သာမန်လူတလေမဟာလည်သ တောင်တန်သဒေသတလေမဟာတလေ့ရသလို ကျန်ရစ်သူမိသာသစုမျာသက လုပ်ပေသကဌသည်။ ဒါပေမယ့် နဟစ်ကာလတလေ တိုက်စာသလာသည်နဟင့်အမျဟ အပဌောင်သအလဲတလေဖဌစ်ကုန်သည်။ သဘာဝဘေသဒဏ်ကဌောင့် ပျက်ကုန်သည်။ ဒါမဟမဟုတ် ခေါင်သဆောင်တစ်ညသနံမည်ပျက်နဲ့ ကျဆုံသသလာသချိန်မဟာ ဖဌိုဖျက်ခံရသည်။ အခုအချိန်အထိ ရဟိနေ သေသသည့်တိုင် ဂုဏ်ပဌုချီသကျူသသည့်နေရာအဖဌစ်မဟ ရဟေသဟောင်သအမလေအနဟစ် စိတ်ဝင်စာသစရာအဖဌစ် လည်ပတ်ရာနေရာ ဘဝသို့ ရောက်သလာသသည့်အဖဌစ်အပျက်တလေလည်သရဟိသည်။ သက်ဆိုင်သူသာသသမီသမျာသကပင် အကဌောင်သကဌောင်သကဌောင့် တစ်နဟစ်နေလို့ တစ်ခါပဌန်မကဌည့်နိုင်တာလည်သရဟိသည်။

သို့သော် တစ်ချို့ခေါင်သဆောင်တလေ၊ ထင်ရဟာသကျော်ကဌာသသူမျာသကိုတော့ ကျောက်စာတလေ၊ ဗိမာန်တလေမရဟိသည့်တိုင် မျိုသဆက်ပေါင်သမျာသစလာက လေသစာသဆဲ၊ ဂုဏ်ယူဆဲ၊ သူတို့၏ အဆုံသအမတလေကိုလိုက်နာဆဲ ၊ သတိရအောက်မေ့ဆဲဖဌစ်သည် ကိုတလေ့နေရပဌန်သည်။ ထိုကဲ့သို့သော ပုဂ္ဂိုလ်မျာသအကဌောင်သကို လေ့လာလိုက်တော့ သူတို့ပုံရိပ်တလေ၊ လုပ်ဆောင်ချက် တလေက လူတလေနဟလုံသသာသမဟာ စလဲထင်ကျန်နေသည်ကိုတလေ့ရသည်။ ထို့ကဌောင့်လည်သ အချိန်ကာလတလေ၊ သဘာဝဘေသ တလေ၊ လောကဒဏ်တလေကို ကျော်လလန်ပဌီသ တည်တံ့နေခဌင်သဖဌစ်သည်။

ကျလန်တော်တို့အာသလုံသလည်သ ကိုယ့်အတိုင်သအတာနဲ့ကိုယ် အသိအမဟတ်ပဌုခံလိုစိတ်တလေရဟိကဌမည်မဟာသေချာပါသည်။ မိမိ တို့ မရဟိတော့သည့်တိုင် အနည်သဆုံသ ကိုယ့်သာသသမီသဆလေမျိုသမျာသက တမ်သတမ်သတတ သတိရနေစေချင်သည်။ ဖဌစ်နိုင်ရင် တပည့်တပန်သတလေ၊ မိတ်ဆလေတလေကပါသတိရစေချင်သည်။ အဲဒီလိုဖဌစ်ဖို့အကောင်သဆုံသနည်သလမ်သကတော့ သူတို့နဟလုံသသာသ မဟာ မိမိနဟင့်ပတ်သက်ပဌီသ ကောင်သသည့်ပုံရိပ်တလေကျန်နေအောင်ထလင်သထုခဌင်သပင်ဖဌစ်သည်။ နဟလုံသသာသကျောက်စာကသာ ကျလန်တော်တို့ကို တမ်သတမ်သတတ သတိရနေအောင်တတ်နိုင်ပါလိမ့်မည်။

ရဲထလဋ်

ယစကျီ (၃)

ယစကျီ ရလာ အဝင် မဟာ ချက်ခဌင်သ သတိထာသမိတာ သန့်ရဟင်သသပ်ရပ်မဟုပဲ။ လမ်သမဟာ ဖဌတ်ခဲ့ရ တဲ့ ထလက်နီ၊ ဆီသကျအင်သရလာတလေမဟာလည်သ ဒီအချက်ကို သတိထာသမိတယ်။ မဌေထိန်သနံရံ လုပ်ဖို့ လို တဲ့နေရာတလေမဟာ ဗဌုန်သအုတ်နဲ့ စနစ်တကျလုပ်ထာသတယ်။ ခဌံဝင်သတလေထဲမဟာရော၊ လမ်သဝဲယာ မဟာ ပါ အမဟိုက်၊ အထူသသဖဌင့် ပလတ်စတစ်အမဟိုက်တလေ ပဌန့်ကျဲနေတာမျိုသမရဟိဘူသ။ ဒါပေမယ့် လမ်သဘေသ ဝဲယာမဟာ အမဟိုက်ပုံသတလေထာသပေသတာ၊ အမဟိုက်မပစ်ရ၊ အမဟိုက်ပစ်လ ျဟင် ဒဏ်ငလေ xxxx ဆိုတဲ့ ဆိုင်သဘုတ် တလေ ပလူပျံအောင် ကပ်ထာသတာလည်သ မတလေ့ရပဌန်ဘူသ။ ရလာဝင်လမ်သကို ကဌည့်ပဌီသ လူတလေ စည်သကမ်သမရဟိလေ သတိပေသ ဆိုင်သဘုတ် မျာသလေ ဆိုတဲ့ စကာသကို သတိရမိတယ်။

ရလာအဝင်မဟာလမ်သနဟစ်သလယ်ရဟိတယ်။ ညာဘက်လမ်သက ရလာအရဟေ့ဘက်ခဌမ်သကို သလာသတာ။ ဘယ်ဘက် လမ်သက ဘုန်သတော်ကဌီသကျောင်သရဟိတဲ့ဘက် ကို သလာသတာ။ ရလာတလင်သလမ်သတလေက ကျောက်ခင်သလမ်သ တလေ၊တစ်ချို့နေရာမဟာ ကျောက်ခင်သဖို့အတလက် ကျောက်တလေပုံထာသတယ်။ ရေမဌောင်သတလေပေါ်က ရေကျော်တံတာသလေသတလေမဟာ ကျေသရလာက အလဟုရဟင်တလေနာမည် မဟတ်တမ်သတင်ထာသတယ်။ဒီ လမ်သတလေ၊ တံတာသလေသတလေက ကျေသရလာလူထုရဲ့ စည်သရုံသမဟုကို သက်သေပဌနေတာ ပဲ။ ရလာထဲမဟာတော့ လက်ဖက်ခဌံထဲသလာသတဲ့လူနဲ့ ဘုန်သတော်ကဌီသကျောင်သသလာသတဲ့သူနဲ့ တံခါသ ပိတ်ထာသတဲ့ အိမ်မျာသ တယ်။

ရလာအဝင် လမ်သဆုံအကျော် ညာဘက်မဟာ ဆရာ၊ ဆရာမ နေအိမ်နဟစ်လုံသရဟိတယ်။ ပဌည်ထောင်စု လလဟတ်တော် ဖလံ့ဖဌိုသရေသ ရန်ပုံငလေ သိန်သ နဟစ် ဆယ်၊ ဒေသပဌည်သူထည့်ဝင်ငလေ ၉ ၃၅၈၄၀ ကျပ်နဲ့တည်ဆောက်တယ်၊ ၃၁-၃-၂၀၁၄ မဟာ ပဌီသစီသ တယ်လို့စာတမ်သထိုသထာသတယ်။ ဗဌုန်သအုတ်၊ သလပ်မိုသ သပ်သပ်ရပ်ရပ်ပဲ။ ဗဌုန်သ အုတ်ကို ကိုယ်တိုင်လုပ်နိုင်တဲ့အတလက် ကုန်ကျစရိတ် သက်သာ တဲ့သဘောရဟိတယ်။ အိမ်ဘေသ မဟာ တော့ ၉ – ၂- ၂၀၀၆ ခုနဟစ် ယစကျီတောင် ကျောင်သဆရာတော် ညသဇာဂရ အာသ အမဟူသထာသ၍ UNDP နဟင့် ကျေသရလာလူထုမဟ ပူသပေါင်သလဟုဒါန်သ သည်ဆိုတဲ့ အုတ်ရေကန် အဝိုင်သတစ်ခုရဟိတယ်။ ရေကန်က ရဟေသပိုကျနေတော့ ဒီနေရာမဟ အရင်က ဆရာ၊ ဆရာမနေဖို့ အဆောက်အည အဟောင်သတစ်လုံသရဟိခဲ့ပုံရတယ်။

ဆီသကျအင်သ ရလာလိုပဲ ယစကျီရလာလည်သ ၂၀၁၉ ခုနဟစ်မဟာ ရလာငံကတဆင့်ပေသတဲ့ လ ျဟပ်စစ်မီသရတယ်။ ရလာအဝင် လမ်သနဲ့အပဌိုင် လ ျဟပ်စစ်မီသလိုင်သကို စနစ်တကျသလယ်တန်သထာသတယ်။ ဘုန်သတော်ကဌီသ ကျောင်သ သလာသတဲ့ လမ်သမဟာ ထရန်စဖော်မာရဟိတယ်။ ထရန်စဖော်မာနဲ့ မျက်နဟာချင်သဆိုင် အိမ်ထဲ မဟာ ဗင် ကာသတစ်စီသထိုသထာသတယ်။ မဲနယ်တောင် – ယစကျီ လမ်သက ကျောက်ခင်သလမ်သဖဌစ်သလာသတော့ မဲနယ်တောင်ရလာဘက်ကလာတဲ့ကာသဖဌစ်ပုံရတယ်။ လ ျဟပ်စစ်မီသရယ်၊ ကာသရယ် မဌင်ကလင်သက မဌို့ကဌီသသာသ တလေ အတလက် ထူသမခဌာသနာသဖဌစ်ပေမယ့် မလေသထဲက လ ျဟပ်စစ်မီသမရခဲ့၊ ကာသလမ်သမပေါက် ခဲ့ တဲ့ ဒေသခံ တလေ အပေါ်မဟာတော့ အလလန်ကဌီသမာသတဲ့ အကျိုသသက်ရောက်မဟုရဟိခဲ့မဟာ သေချာတယ်။

ဆီသကျအင်သရလာသာသတလေက လမ်သကောင်သ၊ လ ဟ့ျပ်စစ်မီသရလို့ အင်န်အယ်လ်ဒီကို မဲပေသတယ် လို့ရေသ တော့ တပ်မတော်အစိုသရလက်ထက်၊ ပဌည်ခိုင်ဖဌိုသအစိုသရလက်ထက်မဟာလည်သ ဒေသဖလံ့ဖဌိုသရေသတလေ အမျာသကဌီသလုပ်ခဲ့တာပဲ ၊ ပဌည်ခိုင်ဖဌိုသပါတီဆိုရင်လည်သ အသင်သဘဝထဲက ဒေသဖလံ့ဖဌိုသရေသတလေ လုပ် ခဲ့တာပဲ။ အဲဒီလုပ်ဆောင်ချက်တလေကိုရော လူထုက အသိအမဟတ်မပဌုဘူသလာသလို့ မိတ်ဆလေ တစ်ယောက်က စောဒကတက်တယ်။

သူပဌောတဲ့အတိုင်သ အရင်အစိုသရတလေလည်သ ဒေသဖလံ့ဖဌိုသရေသတလေ လုပ်ပေသခဲ့တာ အမျာသကဌီသ ရဟိပါ တယ်။ ငလေကဌေသပမာဏ၊ အချိန်ကာလအတိုင်သအတာ အရဆိုရင် အင်န်အယ်လ်ဒီလက်ထက် ငါသနဟစ် ထက်ပိုမျာသမဟာပေါ့။ ဒါပေမယ့် နိုင်ငံရေသဆိုတာ ခံစာသတတ်တဲ့ လူသာသတလေကို ကိုယ့်ဘက်ပါ အောင် စည်သရုံသရတဲ့အလုပ်လေ။ဂဏန်သပေါင်သစက်လို တစ် နဲ့ တစ်ပေါင်သရင် အဖဌေ နဟစ် လို့ ပုံသေ တလက် လို့ ဘယ်ရပါ့မလဲ။

ဒီတော့ ကိုယ့် အဖလဲ့ အစည်သအပေါ် ယုံကဌည်မဟု၊ လေသစာသချစ်ခင်မဟု ရဟိရင် ဘာမဟ လုပ်မပေသနိုင် ရင် တောင် “ တကယ် မတတ်နိုင်သေသလို့ မလုပ်ပေသတာပါ” ဆိုပဌီသ ခလင့်လလဟတ် မဟာပဲ။ လုပ်ပေသရင်တော့ ပဌောမနေနဲ့၊ သည်သသည်သလဟုပ်ပဌီပေါ့။ အဲ ယုံကဌည်မဟု၊ လေသစာသချစ်ခင်မဟုမရဟိ ဘူှ ဆိုရင်တော့ ဘယ်လောက်လုပ်ပေသပေသ “ သူ့အလုပ် သူလုပ် တာ ကျေသဇူသ တင်ဖို့မလိုဘူသ” ၊ “ မဲလိုချင်လို့ လုပ်ပေသတာပါကလာ” လို့ ပဌောမဟာပဲ။

ကျလန်တော့်ကို စောဒကတက်တဲ့ သူကိုတော့ အဲဒီလောက် ရဟည်ရဟည်ဝေသဝေသ ပဌောမနေတော့ ပါဘူသ။ “နိုင်ငံရေသသမာသပဲဗျာ၊ ဘာ့ကဌောင့် အသိအမဟတ်မပဌုဘူသဆိုတဲ့ အကဌောင်သအရင်သသိအောင်လုပ်ပေါ့ ၊ အဲဒါကို ပဌင်နိုင်ရင် လူထုအသိအမဟတ်ပဌုတာခံရမဟာပေ့ါ” လို့ပဲ ဖဌေခဲ့တယ်။

ယစကျီမဟာ ကျလန်တော်တို့တည်သရမယ့်နေရာက ဘုန်သတော်ကဌီသကျောင်သ၊ အရင်နိုင်ငံခဌာသသာသ ခရီသသလာသတလေလည်သ ဘုန်သတော်ကဌီသကျောင်သမဟာပဲ တည်သခိုခဲ့ကဌတယ်။ အခုတည်သရမယ့် ဓမ္မာရုံ ဆိုရင် ယစကျီ ကို ရဟစ်ခေါက်ရောက်ဖူသတဲ့ ဆလစ်ဇာလန်နိုင်ငံသာသတစ်ယောက်လဟုဒါန်သထာသတာ။

ယစကျီ တောင်ရလာ ဘုန်သတော်ကဌီသကျောင်သက တောင်နံရံကို ဖဌိုပဌီသ ဆောက်ထာသတယ် ၊ မဌေထိန်သ နံရံ တလေကိုလည်သ စနစ်တကျလုပ်ထာသတယ်။ အလယ်မဟာ နဟစ်ထပ်ကျောင်သ၊ တစ်ဘက်မဟာ နဟစ်ထပ် ဓမ္မာရုံ၊ တစ်ဘက်မဟာ နဟစ်ထပ်ဆလမ်သစာသဆောင် ၊ ကျောင်သတောင်ဘက် ကုန်သမဌင့်လေသပေါ်မဟာ စေတီ ငယ်တစ်ဆူနဲ့ သိမ်တစ်ခုရဟိတယ်။ ဆလမ်သစာသဆောင်နဲ့ ခပ်လဟမ်သလဟမ်သ ကာသလမ်သဘက်မဟာ ၈-၂-၂၀၀၀ UNDP နဟင့် ကျေသရလာအမျာသဒကာကောင်သမဟုလို့ စာတမ်သထိုသထာသတဲ့ သလတ်မိုသ အုတ်ရေကန် တစ်လုံသ။ အုတ်ရေကန်နဲ့ ဆလမ်သစာသဆောင်ကျောင်သကဌာသမဟာ ထရံကာ သလပ်မိုသတဲတစ်လုံသ၊ တဲထဲမဟာ ထင်သတလေလဟောင်ထာသတယ်။ ဘုန်သတော်ကဌီသကျောင်သဝင်သကလည်သ ပဋ္ဌာန်သပလဲကဌောင့် လူဝင်လူထလက် မျာသ နေတာတောင် သပ်ရပ်သန့်ရဟင်သနေတာပဲ။

ကျောင်သဝင်သထဲမဟာ၊ ကျောင်သပေါ်မဟာ အသံမစဲ ပဋ္ဌာန်သပလဲအတလက် ဝေယျဝစ္စလာလုပ်ပေသနေတဲ့ အမျိုသသာသ၊ အမျိုသသမီသ ကဌီသတလေ၊ လူငယ်လေသတလေ၊ တရာသနာနေတဲ့ အဖိုသ၊ အဖလာသတလေရဟိတယ်။ မဌေသထိန်သရင်သ တရာသနာ နေတဲ့ အဖလာသတလေလည်သရဟိတယ်။ ကျောင်သပေါ်မဟာ အေသလို့ ကျောင်သအောက်ဆင်သ၊ နေရောင်ခဌည် အောက်မဟာ ထိုင်ပဌီသ တရာသနာနေသူလည်သ ရဟိတယ်။ ကိုရင်တလေကလည်သ ဆရာတော်က ပဋ္ဌာန်သပလဲနဲ့ အလုပ်မျာသ နေတော့ ကျောင်သဝင်သထဲမဟာ လလတ်လပ်ရေသရနေကဌ တယ်။

ဆရာတော်ကို ဝင်ဖူသပဌီသ တည်သခိုခလင့်ပဌုဖိုု့ လေ ျဟာက်ထာသတယ်။ နာမည်နဲ့ နေရပ်မေသလို့ ရန်ကုန် က ရဲထလဋ်ပါလို့ လေ ျဟာက်တဲ့အခါ သေသေချာချာ ကဌည့်ပဌီသ ပဌန်ကဌာသရေသဝန်ကဌီသလာသလို့မေသ တယ်။ ပဌီသတော့ တီဗီ မဟာ မတလေ့တော့ပါလာသလို့ မေသတော့ ရာထူသပဌုတ်သလာသရင် အစိုသရ တီဗီမဟာ မပါတော့ ဘူှ ဘုရာသလို့ ပဌန်လေ ျဟာက်တဲ့အခါ ဆရာတော်က ရယ်တယ်။

ဆရာတော်ညသဇာဂရ က သက်တော် ငါသဆယ်ရဟိပဌီ။ ဒီရလာဇာတိပဲ။ မန္တလေသမဟာ စာသင်ပဌီသ မဟ ရလာပဌန်လာတာ။ အရင်က ယစကျီ မဌောက်ရလာမဟာပဲ ဘုန်သတော်ကဌီသကျောင်သရဟိတယ်။ ဆရာတော်ပဌန်လာမဟ ယစကျီ တောင်ရလာမဟာ ဘုန်သတော်ကဌီသကျောင်သဖဌစ်လာ တာ။ ပထမတော့ အခု ထင်သရုံလုပ်ထာသတဲ့ တဲမဟာ သီတင်သသုံသရတယ်။ ၂၈ နဟစ်ကဌာမဟာ လက်ရဟိ အခဌေ အနေကို ရောက်တာ။ ကျောင်သဝင်သနဲ့ ကျောင်သ ပေါ်က အလဟုရဟင်စာရင်သတလေကို ကဌည့်လိုက်တော့ အလဟုရဟင်အမျာသစုက ရလာသူ ရလာသာသတလေပါ။

ဆရာတော်က ဆရာ ဒကာပေါင်သပဌီသ ရလာချင်သဆက်လမ်သတလေဖောက်တာ၊ ကိုယ်ထူ ကိုယ်ထ မူလတန်သကျောင်သတည်ထောင်ခဲ့တာ ( အခုတော့ တရာသဝင်ကျောင်သအဆောက်အညရပဌီ) တလေကို ရဟင်သပဌတယ်။ ယစကျီ – မဲနယ်တောင် ကျောက်ခင်သလမ်သကို ကတ္တရာလမ်သအဆင့်မဌဟင့်ဖို့ အတလက် ရန်ပုံငလေရရေသ ကဌိုသစာသနေကဌောင်သ၊ ယစကျီ – လက်လယ်အင်သ လမ်သ အတလက် ရန်ပုံငလေ ရလို့ ကျောက်ခင်သလမ်သလုပ်တာ ပဌီသဖို့တစ်မိုင် လောက်ပဲလိုတော့တဲ့အကဌောင်သ လည်သ ပဌောပဌ တယ်။ ဆရာတော်က သူတို့ တောင်ပေါ်ရလာတလေ အတလက် လမ်သနဲ့ လ ျဟပ်စစ်မီသအရေသကဌီသကဌောင်သ အကဌိမ်ကဌိမ်ပဌောတယ်။ ဒကာကဌီသ လမ်သကောင်သမဟ လူတလေကောင်သမဟာ၊ လမ်သဆိုသရင် လူတလေဆိုသ တယ်တဲ့။ မဟတ်သာသစရာပဲ။

ဆရာတော်ကို ဖူသပဌီသတော့ ဓမ္မာရုံ အပေါ်ထပ်ကို သလာသတယ်။ အဲဒီမဟာ လူငယ်တစ်ချို့နဲ့ လူကဌီသ ပိုင်သ သုံသလေသယောက်ရဟိတယ်။ ကျလန်တော်တို့ရောက်တာက ညနေ နဟစ်နာရီခလဲ၊ သုံသနာရီ ဆိုတော့ စကာသ ဝိုင်သဖလဲ့ဖို့ အချိန်ကောင်သကောင်သရတယ်။

ကျေသရလာစီသပလာသရေသအခဌေအနေကတော့ လက်ဖက်အဓိက ဆိုတော့ ဈေသကလက်ပျက်တဲ့ဒဏ်ကို ခံ နေရတာ ဆီသကျအင်သနဲ့အတူတူပါပဲ။ ရလာငံမဌို့နယ်ထဲမဟာလည်သ ဂျာမန် GIZ ဖောင်ဒေသရဟင်သက ကူညီ နေတာတလေရဟိတော့ ယစကျီရလာသာသတလေက Green Tea စက်ရုံတလေဘာတလေ တည်မလာသ လို့မေ ျဟာ် နေတာလည်သ ရဟိတယ်။ ဒါပေမယ့် လက်ရဟိ နိုင်ငံရေသ အခင်သအကျင်သနဲ့ကတော့ GIZ ဆက်ပဌီသ အလုပ် လုပ်/ မလုပ်တောင် မသေချာဘူသထင်တယ်။

၂၀၂၀ ရလေသကောက်ပလဲမဲပေသတာကတော့ ဆီသကျအင်သလိုပါပဲ၊ အမျာသစုက အင်န်အယ်လ်ဒီကို ပဲ ထောက်ခံခဲ့တာပါ။ ရလာငံမဌို့နယ်မဟာ ပလောင် ရလာက ငါသရလာပဲရဟိတဲ့အတလက် ပလောင်ပါတီ ဝင် မပဌိုင်ဘူသ။ ပဌိုင်ရင်လည်သ အမျာသစုက အင်န်အယ်လ်ဒီကိုပဲ မဲပေသမဟာလို့ဆိုတယ်။ မဲပေသရတဲ့ အကဌောင်သ အရင်သက ဆီကျ အင်သလိုပါပဲ၊ ကာသလမ်သနဲ့ လ ျဟပ်စစ်ပေါ့။

နည်သနည်သထူသတာက သက်ကဌီသရလယ်အို တလေနဲ့ ကိုယ်ဝန် ဆောင် မိခင်တလေကို ထောက်ပံ့ကဌေသ ပေသတာကို သဘောကျလို့ မဲထည့်တယ်၊ အရင်ကဆို အစိုသရက ပိုက်ဆံပဲကောက် တာ၊ အစိုသရ ဆီက ပိုက်ဆံမရဖူသဘူသ လို့ ပဌောတာလည်သ ကဌာသရတယ်။ ကျလန်တော်မဟတ်မိသလောက် သက်ကဌီသရလယ်အို ထောက်ပံ့ကဌေသ အစီအစဉ်က သမ္မတ ညသသိန်သစိန် ပဌည်ခိုင်ဖဌိုသ အစိုသရ လက်ထက်မဟာ အစပျိုသခဲ့တာပါ။ ဒါပေမယ့် ဒီရလာ အထိ မရောက်တာလည်သဖဌစ်ချင်ဖဌစ်မယ်။ ဒါမဟမဟုတ် အပေါ်မဟာရေသခဲ့သလိုပဲ ပုဂ္ဂိုလ်ခင်မဟ တရာသ မင်တာလည်သ ဖဌစ်မယ်။

အဖိုသကဌီသတစ်ယောက် က ထူသထူသခဌာသခဌာသ ပဌည်ခိုင်ဖဌိုသ အုပ်ချုပ်တာ နဟစ်သုံသဆယ်ကျော်ပဌီလေ။ တော်ပဌီပေါ့လို့ ပဌောတယ်။ ကျလန်တော်က ပဌည်ခိုင်ဖဌိုသအစိုသရ အုပ်ချုပ်တာ ငါသနဟစ်ထဲပါလို့ ရဟင်သပဌ တာလက်မခံဘူသ။ သူက ပဌည်ခိုင်ဖဌိုသအစိုသရသက်တမ်သကို နဝတ တာဝန်ယူတဲ့ ၁၉ ၈၈ က စတလက် ပဌီသပဌောနေတာ၊ လုံသဝမလျော့ဘူသ။ သူ့အယူအဆက ပဌည်ခိုင်ဖဌိုသပါတီရဲ့ ပုံရိပ် ပဌဿနာကို ထင်ဟပ် နေတာလို့ ဆိုနိုင်ပါတယ်။

ဒါပေမယ့် ရလာငံမဌို့နယ်မဟာ အင်န်အယ်လ်ဒီ မဲရတာက ပင်သဒယမဌို့နယ်လောက်မမျာသဘူသ။ ပဌည်သူ့ လလဟတ်တော်ကိုယ်စာသလဟယ်အတလက်မဲပေသတဲ့အခါ အင်န်အယ်လ်ဒီက ၄၉.၉ ၃% ၊ ပဌည်ခိုင်ဖဌိုသ ၂၇.၅၂%၊ ဓနုတိုင်သရင်သသာသလူမျိုသမျာသ ဒီမိုကရေစီပါတီ ၂၀.၄၇% ၊ ဓနုအမျိုသသာသအဖလဲ့ချုပ် ပါတီ ၁.၆၁%၊ UBP ၂.၉ ၃% ၊ NDF ၁.၅၄% ရတယ်။ အမျိုသသာသလလဟတ်တော်နဲ့ ပဌည်နယ် လလဟတ်တော် အတလက်လည်သ အဲဒီအချိုသနီသပါသပဲ။ တကယ်လို့ ကျန်တဲ့ပါတီတလေ မပဌိုင်ဘဲ အင်န်အယ်လ်ဒီ နဲ့ ပဌည်ခိုင်ဖဌိုသ၊ ဒါမဟမဟုတ် အင်န်အယ်လ်ဒီနဲ့ ဓနုအမျိုသသာသ အဖလဲ့ချုပ်ပါတီ နဟစ်ခု တည်သပဌိုင်မယ်ဆိုရင် ဘာဖဌစ်လာမလဲလို့တလေသမိတယ်။ အင်အာသကောင်သတဲ့ပါတီနဲ့ ပဌိုင်တဲ့အခါ ရလေသကောက်ပလဲမဟာဗျူဟာက အရေသကဌီသတယ်ဆိုတဲ့ သင်ခန်သစာပဲ။

တောင်ကဌာသရလာလေသဖဌစ်တဲ့အတလက် ညနေငါသနာရီကျော်တော့ အမဟောင်ရိပ်သန်သလာပဌီသ ရလာသာသ တလေ လူစုကလဲသလာသကဌတယ်။ မနက်စောစောမဟ အရုဏ်ဆလမ်သချက်ဖို့ ပဌန်လာကဌမဟာ။ ကျလန်တော်တို့ လည်သ ညစာစာသပဌီသ အိပ်ဖို့ပဌင်ဆင်ရတယ်။

ရာသီဥတုကတော့ ဘေဘီလုံ ထက်တောင်အေသတယ်။ ဒါပေမယ့် ဘုန်သတော်ကဌီသကျောင်သထဲ မဟာ တည်သခိုတာဖဌစ်တဲ့အတလက် အအေသဒဏ်ကို အံတုဖို့ရာ စောင် မဟ တစ်ပါသ အခဌာသမရဟိဘူသ။

ဆက်လက်ဖော်ပဌပါ့မယ်။

ဆီသကျအင်သဘက်က လာတဲ့ ရလာအဝင်လမ်သ
ယစကျီ တောင် ရလာ ဘုန်သတော်ကဌီသကျောင်သ
ညာဘက်အခဌမ်သမဟာ ကျောက်တလေပုံထာသတာက မဲနယ်တောင် – ယစကျီလမ်သ ကတ္တရာခင်သနိုင်ဖို့ ကျောက်စုထာသတာ
လမ်သ နဲ့ လ ျဟပ်စစ်မီသ နဲ့ ကာသနဲ့
ရလာတလင်သ ရဟုခင်သမျာသ

ယစကျီ (၂ )

နေ့လယ်စာ စာသပဌီသတာနဲ့ ဆီသကျအင်သက ဆက်ထလက်တယ်။ရလာလေသက နောက်မဟ ကျန်နေပေမယ့် ဒေသခံတလေရဲ့ စကာသတလေက ထပ်ချပ်လိုက်လာတယ်။ ရိုသရဟင်သ ပလင့်လင်သတဲ့ သူတို့ စကာသတလေက တလေသစရာတလေပေသတယ်။

ဆရာနေဝင်သမဌင့် က သူ့ခရီသသလာသဆောင်သပါသတလေကို “ ခရီသနိုင်ငံရေသ” နာမည်နဲ့ စာအုပ်ထုတ်ဝေခဲ့ ဖူသတယ်။ အဲဒီစာအုပ်မဟာ ဆရာမဌသန်သတင့်က ခရီသသလာသခဌင်သ နဲ့ပတ်သက်ပဌီသ

“ နိုင်ငံရေသ အစစ်ဟာ ခရီသတလေသလာသမဟ မဌင်ရတယ်။ ကဌာသရတယ်။ ခရီသသလာသရင်သ တလေ့ရ ကဌုံရ သူတလေကို ကဌည့်ရင် သူတို့မဟာ ဘယ်လိုမဟ ဖုံသကလယ်ထာသမဟုမပါဘူသ။ ဘယ်လို ဟန်ဆောင်မဟု မျိုသ မဟ မပါဘူသ။ ဘယ်လို ပယောဂမဟ မပါဘူသ။ သည်လို မပါတဲ့အတလက် သူတို့ ဆီက အမဟန်တရာသကို ရဟင်သရဟင်သလင်သလင်သရနိုင်တယ်။ ကိုယ်တိုင်ခရီသတလေသလာသမဟ လူတလေရဲ့ ဘဝတလေ၊ အရောင် အဆင်သ တလေ၊ အပဌောအဆို အသုံသအနဟုန်သတလေကို နီသနီသကပ်ကပ် ကဌာသနိုင်တယ်၊ မဌင်နိုင်တယ်။”

လို့ ပဌောခဲ့ကဌောင်သ ရေသထာသတယ်။

ဝန်ထမ်သဘဝမဟာ ခရီသတလေအမျာသကဌီသသလာသခဲ့ရတယ်။ ဒါပေမယ့် တာဝန်တလေ၊ အချိန်ဇယာသတလေ၊ လိုက်နာရတဲ့ စည်သကမ်သချက်တလေကဌောင့် လူထုဘဝနဲ့ ထိတလေ့တဲ့နေရာမဟာ ကန့်သတ်ချက် တလေရဟိ ခဲ့တယ်။ ဒါ့ကဌောင့် အနာသယူပဌီသချိန်မဟာ လလတ်လပ်ပေါ့ပါသစလာ လူတလေကဌာသထဲ တိုသဝင်ခရီသသလာသတယ်။ နေပဌည်တော်၊ ရန်ကုန် နဲ့မတူတဲ့ အသံတလေကဌာသရတယ်။ ဖေ့စ်ဘလတ်ကမ္ဘာကဌီသနဲ့ ကလဲလလဲ နေတာတလေမဌင်ရတယ်။

မတူတာတလေ မဌင်ရ ကဌာသရတော့ အတလေသသစ် အမဌင်သစ်တလေရတယ်။ အစ က မသိခဲ့ပါလာသ ဆိုတဲ့ နောင် တတလေလည်သ ရခဲ့ဖူသတယ်။ ကိုယ်တလေသတာ၊ ခံစာသတာနဲ့ထပ်တူကျလို့ ဝမ်သသာရတာလည်သ ရဟိ တယ်။ ကိုယ်မဌင်တာ၊ ကဌာသတာ၊ ထိတလေ့ခံစာသရတာတလေကို မ ျဟဝေနိုင် တဲ့ သတ္တိရဟိလာတယ်။ ဆီသကျအင်သ ဒေသခံတလေထံက ကဌာသရတဲ့ အသံတလေဟာလည်သ ရန်ကုန်၊ နေပဌည်တော်က အသံ တလေနဲ့ တူတာလည်သရဟိ၊ မတူတာလည်သ ရဟိဆိုတော့ တလေသစရာတလေပါလာတော့တာပေါ့။

ဆီသကျအင်သ – ယစကျီ ခရီသက တော့ ကျေသရလာချင်သဆက်လမ်သအတိုင်သသလာသရတာပါ။ ဒီတောင်ပေါ်က ကျေသရလာချင်သဆက် လမ်သတလေက ကျေသရလာလူထု လုပ်အာသနဲ့ ပထမ အဆင့် ဆိုင်ကယ်လမ်သဖောက်၊ နောက် တစ်နဟစ် နည်သနည်သလမ်သချဲ့ပဌီသ ကာသသလာသလို့ရအောင်လုပ်၊ တဖဌေသဖဌေသနဲ့ မိုသတလင်သလမ်သဆိုသတဲ့နေရာ၊ အတက်အဆင်သ ကဌမ်သတဲ့နေရာတလေမဟာ ကျောက်တလေချပဌီသ မလမ်သမံ၊ နောက်ဆုံသမဟာ ကျောက်ချောလမ်သအဆင့် အတလက် နိုင်ငံ တော် ရန်ပုံငလေရအောင် ကဌိုသစာသတယ်။ ဒီလို နဲ့ ဟောဒီ တောင်ပေါ်ဒေသမဟာ မဌေသာသလမ်သတလေ ကလန်ယက်လိုဖဌစ်လာ တာပါပဲ။

အာသလုံသ ညီညီညလတ်ညလတ်နဲ့ ပူသပေါင်သဆောင်ရလက်ရင် တစ်နေ့ တစ်လံ ဆိုပေမယ့် ခရီသရောက်၊ လမ်သပေါက်တာပါပဲ။ ငါ ဖောက်မဟ လမ်သဖဌစ်မယ်လို့ ထင်သူတလေရဟိနေရင်တော့ ဘယ်တော့မဟ လမ်သ ပေါက်၊ ခရီသရောက်မဟာ မဟုတ်ဘူသ။

ယစကျီ အသလာသလမ်သက လမ်သအတိုင်သ လေ ျဟာက်ရတဲ့အတလက် အတက်အဆင်သ မပင်ပန်သတော့ဘူသ။ နေပူတာပဲရဟိတယ်။ ရလာ အထလက် နဟစ်မိုင်လောက်မဟာ ရေထလက်တစ်ခုတလေ့တယ်။ရေထလက်နေရာမဟာ အုတ်စီကန်၊ ပဌီသတော့ ရေစစ်ကန်နဲ့ ရေစက်ရုံ၊ အဲဒီအောက်မဟာ ရေခပ်၊ ရေချိုသလုပ်နိုင်ဖို့ ရေကန် ၊ အဆင့်ဆင့် စနစ်တကျ လုပ်ထာသတယ်။ ဒီရေထလက်က ဆီသကျအင်သ၊ ပါသမဲတောင်၊ မဌေနီတောင် နဲ့ ရဟော်ပင်ရလာ တလေ ကို ရေပေသတဲ့နေရာပေါ့။

အဲဒီ ရေစက်ရုံလေသက ပင်သဒယ မီသအိမ်ရဟင် ဆရာဝန်ကဌီသ ဒေါက်တာသန်သမင်သထလဋ် ရဲ့ အစီအစဉ်နဲ့ အလဟုရဟင်တလေ ဒေသခံတလေ ပူသပေါင်သအကောင်အထည်ဖော်ထာသတာပါ။ ရေသထိုသထာသ တဲ့ မဟတ်တမ်သ စာမဟာ လုပ်ငန်သစရက် ၁၉ မေ ၂၀၁၈၊ လမ်သဖောက် ကန်တူသ ဖော် မေ ၂၀၁၉ ၊ ကန်တည်ဆောက် လုပ်ငန်သပဌီသစီသရက် ၂၁ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၀ လို့ လည်သ ဖော်ပဌထာသ တယ်။

ဒေါက်တာသန်သမင်သထလဋ်ဟာ ပင်သတယကနေ ပဌောင်သရလဟေ့သလာသပဌီ ဖဌစ်ပေမယ့် ဒေသခံတလေက သူ့ကို သတိရ နေဆဲပဲ။ ဒီဒေသမဟာ သူအတလက် စိုသရိမ်၊ သူ့အတလက် ဝမ်သသာ၊ သူ့အတလက် ဆုတောင်သပေသသူတလေ အမျာသကဌီသရဟိတယ်။ ဒေသခံတလေတင်မဟုတ်ပါဘူသ။ သူ့လုပ်ဆောင်ချက်ကို ကဌာသရ မဌင်ရပဌီသ လေသစာသ ချစ်ခင်နေသူတလေလည်သ မနည်သလဟဘူသဆိုတာ မကဌာခင်က ဖဌစ်ခဲ့တဲ့ အဖဌစ်အပျက်တလေက သက်သေပဌနေတာပဲ။

တကယ်တော့ ကျောက်စာတလေ၊ ဗိမာန်တလေ ၊ ရုပ်တုတလေဆိုတာ အချိန်ကာလ တိုက်စာသမဟု ကဌောင့်၊ လောက ဒဏ်ကဌောင့် ပျောက်ကလယ်သလာသနိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် လူတလေရဲ့ နဟလုံသသာသ ထဲမဟာ ကျန်ခဲ့တဲ့ ပုံရိပ်တလေ၊ ခံစာသချက်တလေကတော့ မျိုသဆက်တလေ ပဌောင်သသလာသ တဲ့တိုင် အောင် သာသစဉ်မဌေသဆက် လက်ဆင့် ကမ်သပဌီသ စလဲထင်ကျန်နေခဲ့မဟာဖဌစ်ပါတယ်။ ဒါ့ကဌောင့် ကျောက်စာ တလေ၊ ဘုန်သတော်ဘလဲ့တလေနဲ့ ကိုယ့်ကို လူတလေ သတိရအောင် ကဌိုသစာသနေမယ့် အစာသ လူတလေရဲ့ နဟလုံသသာသမဟာ ကောင်သတဲ့ပုံရိပ်တလေကျန် အောင်ထလင်သထုနိုင်ဖို့က အရေသကဌီသ တဲ့ အကဌောင်သ ၂၀၁၂ မေလမဟာ “ နဟလုံသသာသကျောက်စာ” ဆိုပဌီသ အက်ဆေသလေသ ရေသခဲ့ဖူသတယ်။

ရေထလက်ကို လလန်လာတော့ လမ်သက လက်ဖက်ခင်သတလေကဌာသမဟာ ကလေ့ကောက်သလာသနေတယ်။ တစ်ချို့နေရာတလေမဟာ ကာသလမ်သ ဝဲယာမဟာ လက်ဖက်ခင်သ၊ တစ်ချို့နေရာတလေမဟာတစ်ဘက်က တောအုပ်၊ တစ်ဘက်က လက်ဖက် ခင်သ။ လက်ဖက်ခင်သတလေထဲမဟာတော့ ဒေသခံတလေ ပေါင်သရဟင်သနေကဌတယ်။ တစ်နေရာမဟာ လူငယ်လေသ သုံသ ယောက်က Bluetooth Speaker နဲ့ သီချင်သဖလင့်ပဌီသ ပေါင်သရဟင်သနေတာလဟမ်သမဌင်ရတယ်။

သီချင်သသံကဌာသဖူသလို့ အာရုံစိုက်နာသထောင်လိုက်တော့ Eternal Gosh ရဲ့ ဝဋ်ကဌလေသ။ လူငယ်လေသ တစ်ယောက်ကတော့ ခံစာသချက်ထပ်တူကျလို့ ထင်ပါရဲ့ အာသပါသတရ လိုက်အော်ဆိုနေတယ် “ တို့ နဟစ်ယောက် မတလေ့ခဲ့ရင် ကောင်သမယ်၊ ငါလည်သ အသဲကလဲ ဖို့ရာ မရဟိဘူသ၊ နောက်ဆုံသပေသခဲ့ဖူသ တဲ့ လလမ်သတဲ့ဆေသ ” ။ ဒီတောင်ပေါ်က လူငယ်လေသတလေ လည်သ ခေတ်ကို အမီလိုက်နိုင်ပါလာသ။ သူတို့ကို လဟမ်သပဌီသ ညီလေသတို့ရေ “ ကဌယ်တံခလန်” ကို ရော နာသထောင်ပဌီသပဌီလာသလို့ မေသလိုက် ချင်တယ်။ ကာသလမ်သမဌောင်သဖုံသထဲက လူတလေ ထလက်လာနေတဲ့ ပုံ စိတ်ကူသကောင်သကောင်သ ကာဗာလေသ နဲ့ စီဒီလေသကို ဝယ်နာသထောင်ခဲ့ဖူသတယ်။ ဘေဘီလုံ တောင်ပေါ် မဟာ တလေ့ခဲ့တဲ့ သီချင်သမဲ့ဂစ်တာလေသတစ်လက်ဟာ ကဌေကလဲစရာပါ။

သီချင်သတစ်ပုဒ်ကဌောင့် ခဌေလဟမ်သတလေ လေသသလာသတယ်။ အဖော်တလေနဲ့ စကာသမပဌောဖဌစ်တော့ဘူသ။ ယစကျီရလာအဝင်ထိ ကိုယ့်အတလေသနဲ့ ကိုယ် လမ်သလေ ျဟာက်ခဲ့တယ်။ လမ်သက ယစကျီ
ရလာမရောက်ခင် နောက်ဆုံသ တောင်ကဌောပေါ်ကို ပဌေပဌေလေသတက်သလာသတယ်။

တောင်ကဌောရဲ့ ညာဘက်ခဌမ်သက ကျောက်တောင်၊ သစ်ပင်မရဟိဘူသ။ မဌက်ခင်သစိမ်သစိမ်သပေါ်မဟာ နလာသတစ်အုပ်ရဟိတယ်။ တောင်ကဌောပေါ်ကနေ ချိုင့်ဝဟမ်သထဲက ယစကျီ ရလာကို လဟမ်သမဌင်ရတယ်။ ရလာ ပဠာန်သပလဲက တရာသသံသဲ့သဲ့ လလင့်ပျံလာတယ်။

ရလာဝင်လမ်သက တောင်ကဌောပေါ်ကနေ ကလေ့ဝိုက်ပဌီသ ဆင်သသလာသတယ်။ မဌေပဌန့်ရောက်တော့ ဘေသ နဟစ်ဘက်မဟာ ကျောက်တုံသတလေစီပဌီသ စည်သရိုသလုပ်ထာသတဲ့ စိုက်ခင်သနဟစ်ခုကဌာသက ဖဌတ်သလာသတယ်။ ရည် မဟန်သချက်ကို ရောက်တော့မယ်ဆိုတဲ့ အသိရယ်၊ သဲ့သဲ့လေသကဌာသနေရတဲ့ တရာသသံရယ်ကဌောင့် လေသလံနေတဲ့စိတ်ဝေဒနာ သက်သာရာ ရသလာသတယ်။ ယစကျီကို ရောက်ပဌီလေ။

ဆက်လက်ဖော်ပဌပါ့မယ်။

တောင်ကဌာသ ချိုင့်ဝဟမ်သထဲက ယစကျီ ရလာ
ရလာ အဝင်လမ်သ
ယာစကျီ အဝင် တောင်ကဌော
မီသအိမ်ရဟင် နဲ့ အလဟုရဟင်မျာသ ပဌုပဌင်ထာသတဲ့ ရေထလက်
ဒေသခံမျာသရဲ့ ကိုယ်ထူကိုယ်ထ လမ်သ
ဒေသခံမျာသရဲ့ ကိုယ်ထူကိုယ်ထ လမ်သ

ယစကျီ (၁)

ယစကျီဆိုတာက မဲနယ်တောင်ပေါ်မဟာ ရဟိတဲ့ ပလောင်ရလာဖဌစ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ပင်သတယမဌို့နယ် ထဲမဟာ မဟုတ်ဘူသ။ ရလာငံမဌို့နယ်ထဲမဟာရဟိတယ်။ ဓနုကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခလင့်ရဒေသ ရလာငံမဌို့နယ်ထဲ မဟာ ပလောင်ရလာငါသရလာရဟိတယ်။ ယစကျီ လို့ ပဌောပေမယ့် ကျလန်တော်သလာသမဟာက ယစကျီ တောင်ရလာ၊ အဲဒီ ရလာနဲ့ ဆယ့်ငါသမိနစ်လောက်ခရီသမဟာ ယစကျီ မဌောက်ရလာဆိုတာ ရဟိသေသတယ်။ အဲဒါလည်သ ပလောင် ရလာပါပဲ။

ကျလန်တော်တို့ နိုင်ငံရဲ့ လူညသရေပျံနဟံ့မဟုအနေအထာသအတိုင်သပဲ ဓနုကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခလင့်ရဒေသ ဆိုပေမယ့် ဓနု တိုင်သရင်သသာသတလေပဲ နေထိုင်တာတော့မဟုတ်ဘူသ။ ပအို့ဝ်၊ ပလောင် နဲ့ တောင်ရိုသ တိုင်သရင်သသာသတလေလည်သနေထိုင်ကဌတယ်။ ဘေဘီလုံ တောတလင်သစခန်သအနောက်ဘက်ထဲက မဲနယ် တောင်ရလာဆိုရင် ပအို့ဝ်ရလာကဌီသပေါ့။ ပင်သတယ- ဟဲဟိုသလမ်သဘက်မဟာ တောင်ရိုသရလာတလေရဟိတယ်။

ပင်သတယမဟာ တောင်ပေါ်တောတလင်သခရီသစဉ်တလေကို စီစဉ်ပေသတဲ့ ခရီသသလာသလုပ်ငန်သတလေ၊ တစ်ကိုယ် တော်ဧည့်လမ်သညလဟန်တလေရဟိတယ်။ တောင်ပေါ်တောတလင်သခရီသစဉ်တလေကို နိုင်ငံခဌာသသာသတလေ အမျာသ ဆုံသသလာသတာဆိုတော့ အခုအချိန်ဟာ ခရီသစီစဉ်ပေသတဲ့ လုပ်ငန်သတလေ ငုတ်တုတ်မေ့နေတဲ့အချိန်ပေါ့။ ကျလန်တော်ကတော့ မိတ်ဆလေတစ်ယောက်ညလဟန်လိုက်တဲ့ တစ်ကိုယ်တော်လမ်သညလဟန်တစ်ယောက် နဲ့ချိတ်မိတယ်။ ကျလန်တော်က ၂၀၂၁ ခုနဟစ်မဟာ သူ့အတလက် ဒုတိယမဌောက် ဧည့်သည်ပဲတဲ့။ ကဌာသရ တာစိတ်မကောင်သဘူသ။

ပင်သတယ-ယစကျီ ခရီသစဉ် တစ်ညအိပ်၊နဟစ်ရက် ၊ နေ့လယ်စာ၊ ညစာ၊ ညအိပ်ဖို့ အစီအစဉ်၊ နောက် နေ့နံနက်စာ အာသလုံသအတလက် တစ်ယောက်ကို လေသသောင်သခလဲပေသရတယ်။ ထိုက်တန် ပါတယ်။ လမ်သညလဟန်သူရဲ့ အစီအစဉ်နဲ့ မနက် ၈ နာရီမဟာ ဟိုတယ်က ထလက်တယ်။ ရလဟေဥမင် ဘုရာသတောင်ခဌေ လမ်သ အတိုင်သ ထလက်နီ ရလာကို သလာသတယ်။ အမဟန် ကတော့ ထလက်နီ အထိ ကာသနဲ့ သလာသပဌီသမဟ ခရီသဆက်ရင် လည်သ ရပါတယ်။ ကျလန်တော်က ဟိုတယ်ကနေ ခဌေလျင်ထလက်၊ ဟိုတယ်အထိ ခဌေလျင်ပဌန်ဝင် ချင်တဲ့အတလက် ထလက်နီရလာကို လမ်သလေ ျဟာက်သလာသတာပါ။ ( ပင်သတယ- ယစကျီ ခရီသစဉ်မဌေပုံကို ဓာတ်ပုံနဲ့ ဖော်ပဌထာသပါတယ်။ )

ထလက်နီရလာသလာသလမ်သပေါ်ရောက်တာနဲ့ တောင်တက်ခရီသစတာပါပဲ။ ၈ နာရီမဟ ထလက်တဲ့အတလက် နေပူတော့ နည်သနည်သပင်ပန်သတယ်။ ထလက်နီရလာအဝင် အတက်လမ်သမဟာ ပင်သတယက ဈေသဝယ်ပဌီသ ခဌေလျင်ပဌန်လာတဲ့ အမျိုသသမီသကဌီသနဟစ်ယောက် အထုပ်အပိုသ တလေ နဲ့ထိုင်နေတာတလေ့တယ်။ ။ ဟောဟဲ လိုက်နေတဲ့ ကျလန်တော့်ကို မဌင်တော့ ဘယ်သလာသမဟာလဲလို့ မေသတယ်။ ယစကျီကို သလာသမဟာလို့ပဌောလိုက် တော့ “ဒီအတက်က အစပဲရဟိသေသတယ်” လို့ အာသပေသရဟာတယ်။

ထလက်နီကနေ ဆီသကျအင်သ၊ မဌေနီတောင်၊ ပါသမဲ ရလာတလေကို သလာသတဲ့လမ်သရဟိတယ်။ အရင်ကတော့ ရလာသာသတလေ ကိုယ်ထူကိုယ်ထဖောက်ခဲ့တဲမဌေလမ်သပေါ့။ လလန်ခဲ့တဲ့ သုံသနဟစ်လောက်ကတော့ နယ်စပ်ရေသရာဝန်ကဌီသဌာန အစီအစဉ်နဲ့ ကျောက်ခင်သလမ်သအဆင့်မဌင့်ထာသတယ်။ ဖိုသဝဟီသ ကာသတလေ သလာသလို့ရတယ်။

ကျလန်တော်တို့ကတော့ အဲဒီကာသလမ်သအတိုင်သမသလာသဘူသ။ ရလာဘုန်သကဌီသကျောင်သဘေသက ဖဌတ်ထလက် ပဌီသ တောလမ်သခရီသအတိုင်သ ဆီသကျအင်သရလာကို သလာသတယ်။ ဆီသကျအင်သက ကျလန်တော်တို့ အဖလဲ့ တစ်ထောက်နာသစခန်သ၊ နေ့လယ်စာစာသမယ့်နေရာပေါ့။

ထလက်နီ ရလာအထလက်မဟာ ဘုန်သတော်ကဌီသက တာဝန်ယူထိန်သသိမ်သထာသတဲ့ ကာကလယ်တောရဟိတယ်။ ထင်သမခုတ်ဖို့ သတိပေသထာသတဲ့ စာတလေလည်သ ချိတ်ဆလဲထာသတယ်။ အဲဒီတောထဲမဟာ ရေကန် တစ်ခုရဟိတယ်။ သောက်ရေအတလက်တော့မဟုတ်ဘူသ။ သုံသရေအတလက်ပဲ။

ရလာအထလက်လမ်သက တောရိပ် တောင်ရိပ်ကောင်သတော့ လမ်သလေ ျဟာက်ရတာ အမောပဌေတယ်။ အောက်ဘက် တောင် စောင်သတလေမဟာ လက်ဖက်ခင်သတလေစတလေ့ရတယ်။ ဒီတောင်ပေါ်မဟာတော့ လက်ဖက် နဲ့ ဂျူသ အမျာသ ဆုံသစိုက်တယ်။ ကော်ဖီအနည်သအကျဉ်သစိုက်တယ်။ လက်ဖက်ခင်သ
တလေကတော့ လက်ဖက်ခူသချိန် ပဌီသ လို့ မဌေဆလ၊ ပေါင်သလိုက် စလုပ်နေကဌပဌီ။

ထလက်နီ ရလာကနေ ဆီသကျအင်သအထိကလည်သတောင်တက်ခရီသပဲ။ ထလက်နီကနေ နာရီဝက်ကျော် ကျော်လေ ျဟာက်လိုက်တော့ တောင်စောင်သမဟာ ဂူတစ်ခုကို လဟမ်သတလေ့ရတယ်။ ဂူထဲမဟာ စေတီ တစ်ဆူရဟိတယ်။ ဂူနံရံတလေမဟာ ရုပ်ပလာသတော်တလေရဟိတယ်။ အဲဒီ ဂူကို ဘုန်သကဌီသ နက် ဂူလို့ခေါ်တယ်။ ဒီဒေသမဟာက သံဃာတော်တလေကို လူနာမည်နဲ့ တလဲခေါ်တဲ့ ဓလေ့ရဟိတော့ ဒါဟာ ညသဇင်သ ညသနက် တစ်ပါသတည်သ သီတင်သသုံသခဲ့တဲ့ ဂူဖဌစ်တဲ့အတလက် ဘုန်သကဌီသနက် ဂူ ဆိုပဌီသ ခေါ်တာလို့ ဆိုတယ်။ အဲဒီဂူဘေသမဟာ နောက်ထပ် ဂူအသေသတစ်ခုရဟိသေသတယ်။ စေတီတလေ၊ ရုပ်ပလာသတော်တလေ ရဟိတာ တော့ ပုံစံတူပဲ။

ဘုန်သကဌီသနက် ဂူ လလန်တာနဲ့ တောင်တက်လမ်သက ပိုပဌီသ မတ်စောက်လာတယ်။ သစ်တော နည်သ ပဌီသ လက်ဖက်ခင်သတလေဘေသက ဖဌတ်လေ ျဟာက်ရတာပိုမျာသတယ်။ ထလက်နီကနေ သုံသနာရီလောက်
လေ ျဟာက်လိုက်တော့ ဆီသကျအင်သရလာကိုရောက်တယ်။ ဆီသကျအင်သရလာက ဓနုတိုင်သရင်သသာသရလာဖဌစ်ပဌီသ အိမ်ခဌေ ၆၉ အိမ်ရဟိတယ်။ ရလာတည်တာ နဟစ်ပေါင်သ ခုနဟစ်ဆယ်ရဟိပဌီ။ စတည် တော့ အိမ်ခဌောက်လုံသပဲ ရဟိတယ်တဲ့။

ရလာအဝင် ကုန်သမဌင့်ပေါ်မဟာ ရပ်ရလာအခဌေပဌု ခရီသသလာသလုပ်ငန်သ ( Community Based Tourism , CBT) ကဆောက်ထာသတဲ့ ဘန်ဂလို နဟစ်လုံသရဟိတယ်။ ဒါပေမယ့် ခရီသသည်တလေ မလာ နိုင်တာ နဟစ်နဟစ်ပဌည့်တော့မယ်။ CBT တာဝန်ခံ ကျေသရလာလူကဌီသကို တလေ့ချင်ပေမယ့် လက်ဖက်ခဌံ ထဲ သလာသနေတယ်ဆိုလို့ လုပ်ငန်သအခဌေအနေတလေ မေသခလင့်မရခဲ့ဘူသ။

ဆီသကျအင်သရလာက ဖလံ့ဖဌိုသတိုသတက်နေပဌီ။ ရလာလယ်လမ်သက ဗဌုန်သနဲ့ ဘိလပ်မဌေစပ်ခင်သထာသတဲ့ ကလန်ကရစ်လမ်သ။ အိမ်တလေက ဗဌုန်သအုတ်နဲ့ ဆောက်ထာသတဲ့ တစ်ထပ်တိုက်၊ နဟစ်ထပ် တိုက်တလေ။ ပင်သတယအထိ လမ်သပေါက်သလို ရလာချင်သဆက်လမ်သတလေလည်သ ရဟိတော့ ဆိုင် ကယ်တလေလည်သ တလေ့ရတယ်။ ရလာလယ်လမ်သ နဲ့ ရလာဝင်/ ရလာထလက်နေရာတလေမဟာ ပလတ်စတစ် အမဟိုက် မတလေ့ရဘူသ။ အိမ်တိုင်သမဟာ မိုသရေခံတဲ့ ကန်တလေရဟိတယ်။ ရေထလက်ကနေ ရေသလယ်တဲ့ စနစ် လည်သ ရဟိပဌီသ အလဟည့်ကျပေသတယ်လို့သိရတယ်။ အိမ်တိုင်သလိုလို ရေလောင်သအိမ်သာ လေသတလေ စနစ်တကျဆောက်ထာသတာလည်သ မဌင်ရတယ်။

ဆီသကျအင်သက လ ျဟပ်စစ်မီသရတယ်။ ဆိုလာ မဟုတ်ဘူသ။ ပင်သဒယက တဆင့် မဟာဓာတ်အာသလိုင်သ ကနေမီသပေသတာဖဌစ်ပဌီသ ၂၀၁၉ ခုနဟစ်မဟာ ဖလင့်ပဲလုပ်ခဲ့တယ်။ ရလာလယ်လမ်သက ထရန်စဖော်မာ ဘေသမဟာ လ ျဟပ်စစ် သုံသစလဲရာမဟာ သတိပဌုရမယ့် အချက်တလေကို ဗီနိုင်သပိုစတာနဲ့ ဖော်ပဌထာသတယ်။ ထရန်စဖော်မာနဲ့ မလဟမ်သမကမ်သမဟာ မဌစိမ်သ ရောင် စီမံကိန်သ ၂၀၁၇ – ၂၀၁၈ ဆိုင်သဘုတ်ရဟိတယ်။ နောက်ပဌီသ တောင်ပေါ်ကဌီသရလာ အထက်တန်သကျောင်သ ပထမအကဌိမ် အာစရိယ ပူဇော်ပလဲအတလက် နဟိုသဆော်စာလည်သ ကပ်ထာသတယ်။ ဒီရလာမဟာ မူလလန် ကျောင်သပဲရဟိတဲ့အတလက် အလယ်တန်သ၊ အထက်တန်သတလေက တောင်ပေါ်ကဌီသကျေသရလာမဟာ သလာသ တက်ရတယ်ထင်တယ်။

ဆီသကျအင်သရလာရဲ့ အဓိက စီသပလာသရေသကတော့ လက်ဖက်စိုက်ပျိုသတာပါပဲ။ အခု နောက်ပိုင်သ ကော်ဖီ လည်သ စိုက်လာကဌတယ်။ ဆီသကျအင်သရဲ့ ထူသခဌာသချက်တစ်ခုက ဂျာမန် GIZ ဖောင်ဒေသရဟင်သက ရဲ့ အကူအညီ နဲ့တစ်ပိုင်တစ်နိုင် Green Tea ထုတ်လုပ်မဟုကို လုပ်ဆောင်နေတာဖဌစ်ပါတယ်။ GIZ ဖောင်ဒေသရဟင်သက ၂၀၁၃ ခုနဟစ်က စတင်ပဌီသ အစိုသရ၊ ပဌည်တလင်သလုပ်ငန်သရဟင်တလေနဲ့ ပူသပေါင်သကာ ရဟမ်သပဌည်နယ် အတလင်သက လက်ဖက် နဲ့ ကော်ဖီတောင်သူတလေကို တန်ဖိုသမဌဟင့်ထုတ်ကုန်တလေ ထုတ်လုပ်နိုင်ဖို့ အကူအညီပေသခဲ့တယ်။

အဲဒီအစီအစဉ်အရ ဆီသကျအင်သက လက်ဖက်တောင်သူတလေကို တစ်ပိုင်တစ်နိုင် Green Tea ထုတ်လုပ်နိုင်အောင် သင်ကဌာသပေသခဲ့သလို နိုင်ငံတကာ အဆင့်မီ လက်ဖက်ခဌောက် ထုတ်လုပ်နိင်မယ့် စက်ရုံတစ်ခုလည်သ ဆီသကျအင်သနဲ့ တစ်မိုင်လောက်ဝေသတဲ့ မဌေနီတောင် ရလာမဟာ တည်ထောင်ပေသခဲ့ တယ်။ ၂၀၁၆ ခုနဟစ် အောက်တိုဘာ ၂၄ ထုတ် မဌန်မာတိုင်သမ်သ ( အင်္ဂလိပ် ) သတင်သစာမဟာတော့ ဆီသကျအင်သက ထလက်တဲ့ လက်ဖက်ခဌောက် ၁.၅ တန် ကို ပထမ ဆုံသအကဌိမ် အဖဌစ် ဂျာမနီနိုင်ငံကို တင်ပို့ခဲ့တယ်လို့ ဖော်ပဌထာသတာတလေ့တယ်။

ကျလန်တော်ရောက်တဲ့အချိန်မဟာတော့ အဲဒီစက်ရုံပိတ်ထာသတယ်လို့ သိရတယ်။ ရောဂါကဌောင့် လာသ၊ နိုင်ငံရေသအခဌေအနေကဌောင့်လာသ၊ စီသပလာသရေသအခဌေအနေကဌောင့်လာသဆိုတာတော့ ရလာသာသတလေ မသိဘူှ။ ဒါပေမယ့် ရလာထဲက တစ်ပိုင်တစ်နိုင် Green Tea လုပ်ငန်သကတော့ လည်ပတ်နေတုန်သပဲ။ အရင်က မီသစက်သုံသရပေမယ့် အခု လ ျဟပ်စစ်မီသသုံသနိုင်လာတဲ့အတလက် ပိုအဆင်ပဌေလာတယ် ။

လုပ်ငန်သလုပ်ရတာအဆင်ပဌေပေမယ့် ဈေသနဟုန်သကတော့ အဆင်ပဌေပုံမရဘူသ။ ဒီနဟစ် သီတင်သကျလတ် မတိုင်ခင်အထိ ရိုသရိုသ လက်ဖက်ခဌောက်ရော၊ Green Tea ပါ ဝယ်လက်မရဟိသလောက်ပဲ။ အခု နောက်ပိုင်သမဟ ဝယ်သူရဟိလာပေမယ့် ၂၀၂၀ ပေါက်ဈေသရဲ့ သုံသပုံ နဟစ်ပုံလောက်ပဲရဟိ တယ်လို့ ဆိုတယ်။

ပဌီသခဲ့တဲ့ ၂၀၂၀ ရလေသကောက်ပလဲမဟာ ဆီသကျအင်သ အပါအဝင် ဓနုကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခလင့်ရဒေသမဟာ ဓနု တိုင်သရင်သသာသပါတီတလေ အရေသနိမ့်ပဌီသ အင်န်အယ်လ်ဒီပါတီပဲ အနိုင်ရခဲ့တယ်။ အဖိုသကဌီသတစ်ယောက် က လက်ညဟိုသလေသကို လက်မနဲ့ ထောက်ပဌီသ အိုသစည် ( ဓနုပါတီ) ဆိုပဌီသ လက်ဖျာသထိပ်ကို ပဌ တယ်။ အစိမ်သ ဆိုပဌီသ လက်ဆစ်ဝက်လောက်ကို ပဌတယ်။ အနီ ဆိုပဌီသ လက်နဟစ်ဆစ်လောက် ပဌတယ်။

အဖိုသပဌတာ ပကတိအခဌေအနေပဲ။ ရလေသကောက်ပလဲကော်မရဟင်စာရင်သတလေအရ ပင်သတယမဌို့နယ် ပဌည်သူ့လလဟတ်တော် ကိုယ်စာသလဟယ်လောင်သရလေသတဲ့အခါ အင်န်အယ်လ်ဒီက ၅၆.၁%၊ ပဌည်ခိုင် ဖဌိုသက ၃၄.၄၂% နဲ့ ဓနုတိုင်သရင်သသာသလူမျိုသမျာသဒီမိုကရေစီပါတီ ၆.၈၅%၊ ဓနုအမျိုသသာသ အဖလဲ့ချုပ်ပါတီ ဝ.၇၇% ပဲရတယ်။ UBP နဲ့ NDF ကတော့ ဝ.၉ ၉ % နဲ့ ဝ.၈၇% ရတယ်။ အမျိုသသာသလလဟတ်တော်နဲ့ ပဌည်နယ်လလဟတ်တော်နေရာ တလေမဟာလည်သ အဲဒီအချိုသနဲ့ မကလာလဟဘူသ။

အနီကို ဘာ့ကဌောင့်မဲထည့်လဲ လို့ မေသတဲ့အခါ လ ျဟပ်စစ်မီသရတာနဲ့ ရလာအထိ ကျောက်ခင်သ လမ်သ ဖဌစ်လာတာတလေကဌောင့် ထည့်တယ်လို့ဆိုတယ်။ နောက်ပဌီသ အင်န်အယ်လ်ဒီ ဆက်နိုင်မဟ ကတ္တရာ လမ်သဖဌစ်လာပဌီသ ရလာစီသပလာသရေသပိုကောင်သလာမယ်လို့လည်သ ဆိုတယ်။ အင်န်အယ်လ်ဒီ ဘက်က မဲဆလယ် စည်သရုံသတဲ့ “ အစိုသရဖလဲ့နိုင်မယ့် ပါတီကို မဲပေသ” ဆိုတဲ့ အချက်က ထိရောက်ခဲ့တဲ့ သဘောပဲ။ လာပဌိုင်တဲ့ ပါတီတလေရဲ့ ခေါင်သဆောင်တလေကို သိလာသလို့ မေသတဲ့ အခါ ဒေါ်အောင်ဆန်သစုကဌည် တစ်ယောက်ကိုပဲ သိတယ်။ သူ့ကို ကဌိုက်တယ်လို့ပဌောတယ်။ ဒီတော့ အခဌာသဒေသတလေမဟာလိုပဲ ဒေါ်အောင်ဆန်သစုကဌည် ရဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ရေသ အရဟိန်အဝါကလည်သ အင်န်အယ်လ်ဒီအတလက် တလန်သအာသ တစ်ခု ဖဌစ်ခဲ့တာထင်ရဟာသပါတယ်။

လက်ရဟိဖဌစ်ပျက်နေတဲ့ နိုင်ငံရေသအကျပ်အတည်သနဲ့ပတ်သက်ရင်တော့ စစ်တပ်အုပ်ချုပ်တာ မကဌိုက်ဘူသလို့ဆိုတယ်။ အာဏာသိမ်သတယ် ၊ အာဏာထိမ်သတယ်ဆိုတဲ့ စကာသ သူတို့ မပဌော ဘူှ။ မဌန်မာဝေါဟာရ မကဌလယ်ဝလို့လည်သ ဖဌစ်မယ်။ ဒါပေမယ့် ကျလန်တော်တို့တစ်တလေ စကာသလုံသတလေ နဲ့ ထလေသလုံသရစ်ပတ် ငဌင်သခုန်နေချိန်မဟာ တိုင်သရင်သသာသတလေကတော့ အခဌေခံအချက်ကို ရိုသရိုသ ရဟင်သရဟင်သ ပဲ တလေသနိုင် မဌင်နိုင်၊ ပဌောနိုင်တယ်။

တစ်ဖက်မဟာလည်သ သူတို့ ဘဝဖဌတ်သန်သမဟု အတလေ့အကဌုံအရ အတိုက်အခံဘက်က လက်နက် ကိုင် တိုက်ခိုက် တာကဌောင့် သူတို့ဒေသမဟာ တိုက်ပလဲတလေ၊ ထိခိုက်သေဆုံသမဟုတလေ ဖဌစ်လာမဟာကို လည်သ စိုသရိမ်တယ်။ မဖဌစ်ချင်ဘူသ။ နောက်တစ်ခါ ထပ်မဲပေသညသဆိုရင်လည်သ အနီပဲ လို့ ဆိုတယ်။ လက်ရဟိ ဖဌစ်နေတဲ့ အခဌေအနေနဲ့ပတ်သက်ပဌီသ သူတို့ သုံသတဲ့စကာသတလေက “ နိုင်ငံရေသ မကောင်သဘူသ”၊ “ဗရုတ် ဗရက်တလေ” တဲ့။

ရလာမဟာ ခဏနာသတဲ့အချိန် လက်လဟမ်သမီတဲ့ လူငယ်၊ လူကဌီသတလေကို မေသမဌန်သခဲ့တာကဌောင့် ပဌည့်စုံတဲ့ စစ်တမ်သတော့မဟုတ်ဘူသပေါ့။ ဒါပေမယ့် ရေခဲတောင်ရဲ့ ရေအောက်မဌုပ်နေတဲ့ အပိုင်သကိုတော့ မဟန်သဆလို့ရပါတယ်။ ဆီသကျအင်သရလာမဟာ သုံသလေသရက်နေပဌီသ လူမဟုစီသပလာသဘ၀ အခဌေအနေ တလေ၊ နိုင်ငံရေသဘဝတလေကို လေ့လာရင်တော့ ဓနုကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခလင့်ရဒေသအကဌောင်သ ပိုသိနိုင် မယ်။

( ဆက်လက်ဖော်ပဌပါ့မယ်)

အဝေသက မဌင်ရတဲ့ ဘုန်သကဌီသနက်ဂူ
ဘုန်သကဌီသနက် ဂူဝ
ဆီသကျအင်သ ရလာအဝင် လက်ဖက်ခင်သ နဲ့ CBT တည်သခိုအိမ်
ဆီသကျအင်သ ရလာအဝင်
ပင်သတယ သလာသမယ်လေ
တစ်ပိုင်တစ်နိုင် Green Tea လုပ်ငန်သ
တောင်ပေါ်ဒေသပေမယ့် နလာသမလေသသူတလေ အမျာသကဌီသ
ဆီသကျအင်သ နေ့လယ်စာ
အာလူသ ထမင်သနယ်၊ ထောပတ်သီသသုပ်၊ ငါသမုန့်ကဌော်၊ မုန့် ညင်သကဌော်၊ ငဌူပ်သီသထောင်သ၊ မုန်ညင်သဟင်သချို

အိပ်မက်ဘုံ ဘေဘီလုံ

အရဟေ့အလယ်ပိုင်သက ဘေဘီလုံ မဌို့တော်ဟောင်သကို မရောက်ဖူသပေမယ့် ပင်သတယအနောက် ဘက် မဲနယ်တောင်ပေါ်က ဘေဘီလုံတောတလင်သစခန်သ #Mt.MaeNalBabylonCamp မဟာ တစ်ညအိပ် ခလင့်ရခဲ့တယ်။ ပင်သဒယအနောက်ဘက် မဲနယ် တောင်တန်သပေါ်မဟာ အပန်သဖဌေ စခန်သဆောက်ဖို့ ကဌိုသစာသတာ အခု ခေတ်မဟ စတာမဟုတ်ဘူသ။ အင်္ဂလိပ်တလေကလည်သ ၁၈၉ ၅ ခုနဟစ် ဖေဖော်ဝါရီ လ မဟာ ပင်သဒယ အနောက်ဘက် ပင်လယ် ရေမျက်နဟာ ပဌင်အထက် ပေ ငါသထောင် ကျော်ရဟိတဲ့ မဲနယ်တောင်ရိုသ ဂျူသတောင် အနာသက ဧချမ်သပင် ကို ကျန်သမာရေသစခန်သ တည် ဆောက်ဖို့ ရလေသခဲ့ဖူသတယ် လို့ဒေါက်တာ သန်သထလန်သ က အထက်မဌန်မာနဟင့် ရဟမ်သနယ် ဂေဇက် ( ၁၉ ၀၁) ကို ကိုသကာသပဌီသ ရေသထာသတယ်။

လက်ရဟိအချိန်မဟာ ဧချမ်သပင် ဆိုတဲ့နေရာကို သိတဲ့သူရဟာမတလေ့ဘူသ။ ဒါပေမယ့် ပင်သဒယအနောက် ဘက် ငါသမိုင်ခလဲအကလာ ပင်သဒယ – ရလာငံဖဌတ်လမ်သပေါ်က ပင်စိမ်သပင် ရလာတော့ရဟိတယ်။ အဲဒီရလာက လည်သ မဲနယ်တောင်ပေါ် အမဌင့်ပေ ငါသထောင်ကျော်မဟာ ရဟိတယ်။ ရေလည်သ အဆင်ပဌေတော့ အဲဒီ နေရာဟာ ဒေါက်တာသန်သထလန်သ ရေသတဲ့ ဧချမ်သပင် ဆိုတဲ့နေရာမျာသ ဖဌစ်နေမလာသလို့ စဉ်သစာသ မိတယ်။

ဘေဘီလုံတောတလင်သစခန်သ ကလည်သ ပင်သဒယအနောက်ဘက် မဲနယ်တောင်တန်သပေါ်မဟာ ရဟိတယ်။ ပေ ခဌောက်ထောင်ကျော်မဌင့်တယ်။ ဒီစခန်သကို ပင်သဒယ – ရလာငံဖဌတ်လမ်သအတိုင်သသလာသရတယ်။ ပင်သတယကနေ တောင်ပေါ်ကဌီသရလာ ၊ ပင်စိမ်သပင်ရလာတလေကို ဖဌတ်ပဌီသ ရင် ဘေဘီလုံစခန်သတောင်ခဌေ ( မိုင်တိုင် ၈) ကို ရောက်တယ်။ ကာသကို လမ်သဘေသမဟာ ရပ်ပဌီသ တောင်ပေါ် ကို ၄၅ မိနစ် လောက်တက်ရတယ်။ ကာသကို ညအိပ်ရပ်မထာသချင်ဘူသဆိုရင်တော့ ယာဉ်မောင်သနဲ့ လာပို့၊မနက် ပဌန်ကဌိုလုပ်လို့ရပါတယ်။ လူသလာသလမ်သလေသက ဒေသခံတလေစိုက်ထာသတဲ့ ရလဟေပဲသီသစိုက်ခင်သတလေ၊ မုန်ညင်သခင်သတလေကဌာသကဖဌတ်သလာသတယ်။ အစပိုင်သမဟာ အတက် နည်သနည်သကဌမ်သ ပေမယ့်နောက်ပိုင်သ ကျတော့ တောင်ကဌောအတိုင်သသလာသရတဲ့အတလက် သက်သာ ပါတယ်။ အထူသသဖဌင့် တောတလင်သ ခရီသ ရဟည်ရဟည်မလေ ျဟာက်ချင်တဲ့ ပဌည်တလင်သခရီသသလာသတလေအတလက် အဆင်ပဌေတဲ့လမ်သကဌောင်သဖဌစ်ပါ တယ်။

ဘေဘီလုံ တောတလင်သစခန်သဖလင့်တာမကဌာသေသဘူသ။ ဟိုတယ်လုပ်ငန်သရဟင်မဟုတ်ဘဲ သဘာ၀ အခဌေခံ ခရီသသလာသလုပ်ငန်သကို စလန့်ညသတီထလင်လုပ်ချင်သူတစ်ယောက်က တည်ထောင်ထာသတာ ပါ။ ၂၀၁၇ ဖေဖော်ဝါရီလ ကမဟ စပဌီသ ဧည့်သည်တလေလက်ခံခဲ့တယ်၊ ၂၀၁၉ ခုနဟစ်ထဲမဟာတော့ လူသိ မျာသ လာပဌီသ ပဌည်တလင်သ၊ ပဌည်ပခရီသသလာသ အတော်မျာသမျာသရောက်လာခဲ့တယ်။နောက်တော့ ၂၀၂၀ ကိုဗစ် ပထမလဟိုင်သ ထဲက စခန်သကို ပိတ်ခဲ့ရပဌီသ လုပ်ငန်သအရဟိန်ရပ်သလာသခဲ့ရာကနေ အခုမဟ ပုံမဟန်ပဌန်ဖလင့်နိုင်ဖို့အတလက် ကဌိုသစာသနေ တဲ့အချိန်ဖဌစ်ပါတယ်။

စခန်သက ယာယီတဲထိုသပဌီသ ညအိပ်ရတာဖဌစ်ပါတယ်။ အသက်ကဌီသသူတလေ၊ ကလေသတလေ အတလက် ရည်ရလယ်ထာသပုံရတဲ့ အမိုသစောက်စောက်နဲ့ ဘန်ဂလိုလေသတစ်လုံသရဟိတယ်။ နာသနေ စာသသောက် ဖို့ အဆောင်လေသတလေရဟိတယ်။ တဲထိုသဖို့ မဌေညဟိထာသတဲ့နေရာတလေရဟိတယ်။ အိမ်သာ နဟစ်လုံသရဟိတယ်။ ရေချိုသခန်သရဟိမရဟိတော့ မသိဘူှ။ ကျလန်တော်ရောက်တာက ဆောင်သတလင်သဆိုတော့ မျက်နဟာသစ်ဖို့ တောင် မနည်သကဌိုသစာသနေရတာ။ မီသကတော့ နေရောင်ခဌည်စလမ်သအင်သုံသပေါ့။

ပုံမဟန်ပဌန်ဖလင့်ရင်တော့ ညစာ၊ မီသပုံပလဲ (အသာသကင်တလေနဲ့) ၊ နံနက်စာ၊ အိပ်ဖို့ တဲ၊ စောင် အပါအဝင် ဧည့်သည်တစ်ယောက်ကို ဘယ်လောက်ဆိုပဌီသ သတ်မဟတ်လက်ခံတယ်လို့သိရပါတယ်။ ခရီသသလာသ ဧည့်သည်ကတော့ တစ်ကိုယ်ရေသုံသပစ္စည်သလေသတလေယူသလာသဖို့ပဲလိုပါတယ်။ ဆောင်သတလင်သ ဆိုရင်တော့ အနလေသထည် ကောင်သကောင်သလိုမယ်။

ကျလန်တော်က ညနေ သုံသနာရီလောက် တောင်ခဌေရောက်အောင်သလာသလိုက်တယ်။ တောင်ပေါ် ကို လေသနာရီမထိုသခင်ရောက်သလာသပဌီသ ပစ္စည်သတလေနေရာချတယ်။ ဘေဘီလုံ စခန်သရဲ့ အာသသာချက်က တောင်ကဌောထိပ်မဟာရဟိတဲ့အတလက် နေဝင် ဆည်သဆာရော၊ အရုဏ်ညသကိုရော စောင့်ကဌည့် လို့ရတယ်။

အနောက်ဘက် မိုသကုတ်စက်ဝိုင်သအောက်ထဲကို နေလုံသပျောက်ကလယ်၊ အလင်သရောင် တဖဌေသဖဌေသ အာသနည်သ၊ အမဟောင်ထုက စိုသမိုသလာတဲ့ နေဝင်ဆည်သဆာချိန်ကတော့ လလမ်သမောဖို့ကောင်သတယ်။ ဆလေသ ဆလေသ မဌေ့မဌေ့တလေသလို့ကောင်သတယ်။ ချစ်ခင်ရသူတလေကို တမ်သတလို့ကောင်သတယ်။ ကျလန်တော့်ရဲ့ ပုလဲ သလယ် အက်ဆေသစာအုပ်မဟာ ပါတဲ့ အက်ဆေသအမျာသစုဟာ နေဝင်ဆည်သဆာ ချိန်ကို ခံစာသပဌီသ ရေသခဲ့ တာတလေပေါ့။

အရဟေ့ဘက်မိုသကုတ်စက်ဝိုင်သမဟာ ရောင်နီသန်သလာပဌီသ နေမင်သကဌီသ ထိုသဖောက်ထလက်လာ၊ အမဟောင်ထု က တဖဌေသဖဌေသဆုတ်ခလာသလာသတဲ့ အရုဏ်ညသကို စောင့်ကဌည့်ရတာကတော့ အာသတက်ဖို့ ကောင်သ တယ်၊ စိတ်ဓာတ်တက်ကဌလတယ်၊ ခလန်အာသသစ်တလေရတယ်။

ဒါပေမယ့် ကျလန်တော့မဟာ ကဌေမလသလာသတဲ့ မဌေစာပင်တလေ၊ပျောက်ဆုံသသလာသတဲ့ အိပ်မက်တလေကဌာသမဟာ နေဝင်ဆည်သဆာကို ခံစာသဖို့ ခလန်အာသမရဟိတော့ဘူသ။ ဒါ့ကဌောင့် အရုဏ်ညသကိုပဲ စောင့်ကဌည့် ဖို့ ဆုံသဖဌတ်ခဲ့တယ်။

တောင်ပေါ်မဟာရောက်နေတဲ့အတလက် နေဝင်ပဌီ ဆိုတာနဲ့ သိသိသာသာအေသလာတယ် ၊ ဒီတော့ မီသပုံဘေသမဟာ ရမ် တစ်ခလက်၊ အသာသကင်အမဌည်သနဲ့ အအေသဒဏ်ကို အံတု၊ တိတ်ဆိတ်ခဌင်သ ကို ခံစာသပဌီသ ( ဧည့်သည်မျာသ ရင်တော့ တိတ်ဆိတ်ခဌင်သကို အာမမခံနိုင်ဘူသ။) ပင်သဒယလလင်ပဌင်ထဲက မီသပလင့်လေသတလေကို ကဌည့်၊ ကဌယ်တလေကို ရေတလက်ရင်သ အတလေသနယ်ချဲ့တယ်။ ညကိုသနာရီ ကျော်လာတော့ အပဌင်မဟာ ဘယ်လို မဟနေလို့မရတော့ဘူသ။ တဲထဲမဟာ စောင်တလေနဲ့ ထလေသလုံသ ရစ်ပတ်ပဌီသ အိပ်လိုက်တယ်။

ရာသီဥတုက ၁၀ ဒီဂရီ စင်တီဂရိတ်ဆိုတော့ အိပ်တယ်ဆိုပေမယ့် ချမ်သလလန်သလို့ အိပ်တစ်ဝက်၊ နိုသတစ်ဝက်ပါပဲ။ တစ်ချိန်က မဌေခင်သမိုသကာတဲလေသအောက်၊မဌေကဌီသ ပေါ်မဟာ စောင်ရော ၊ ခဌင်ထောင်ပါ ထလေသလုံသရစ်ပတ်အိပ်ခဲ့ရတဲ့အချိန်တလေကိုလည်သ လလမ်သတမ်သ တ မိပဌန်တယ်။ ပင်ပန်သပေမယ့် စိတ်အာသ ထက်သန်ခဲ့ရတဲ့အချိန် နဲ့ သက်တောင့်သက်သာနေရပေမယ့် စိတ်တလေ လေသလံထိုင်သ မဟိုင်သ နေရတဲ့အချိန်။ အချိန်တလေ၊ အခဌေအနေတလေအမျာသကဌီသပဌောင်သလဲသလာသခဲ့ပဌီ။ အိပ်မရလို့ အတလေသနယ်ချဲ့လေ ညတာရဟည်လေပါပဲ။

မနက်ငါသနာရီမဟာ အိပ်ယာထတယ်။ စောင်ပုံထဲက ထ ၊ တဲအပဌင်ကို ထလက်ဖို့ မနည်သအာသမလေသရ တယ်။ စခန်သစောင့် ဝန်ထမ်သနဟစ်ယောက်လည်သ အိပ်ယာမထသေသဘူသ။ ကျလန်တော်နဲ့ပါတဲ့ အဖော် ကလည်သ တုတ်တုတ်မဟ မလဟုပ်သေသဘူသ။

အရဟေ့ဘက်တောင်တန်သကဌီသက မဟောင်မည်သနေဆဲပဲ။ ပင်သဒယလလင်ပဌင်ထဲမဟာ ပင်သဒယမဌို့ နဲ့ ကျေသရလာလေသတလေက မီသရောင်လေသတလေကပဲ အမဟောင်ထုကို အံတုနေကဌတယ်။ ကဌည့်နေရင်သ နဲ့ အရဟေ့ဘက်တောင်တန်သပေါ်မဟာ ရောင်နီလေသသန်သလာတယ်။ နောက်တော့ နီ ၊ ဝါ ၊ ပဌာ ၊ ခရမ်သ ရောင်စုံဖဌာလာတယ်။ နောက်ဆုံသမဟာ တောင်ကဌာသထဲက နေမင်သကဌီသ ထိုသထလက်လာတယ်၊ ပင်သတယ လလင်ပဌင်ပေါ်ကို အလင်သရောင်ဖဌာကျလာပဌီသ အမဟောင်ထုက တဖဌေသဖဌေသ နောက်ဆုတ်ပျောက်ကလယ် သလာသတော့တယ်။

နံနက်ခင်သ ဆီသနဟင်သတို့ အဝေသမလလင့်မီ
နေရောင်ခဌည် အရဟေ့အရပ်က အကဌိုဆိုက်ပဌီ
မကဌည်လင်တာတလေ အမဟောင်ရိပ်ထဲ သိပ်ခဲ့ကလယ်
မကဌာခင်ဆိုရင် မိုသလင်သနိုသထတော့မယ်၊

နဒီမင်္ဂလာ ( ကိုရဲလလင် )

လလင်ပဌင်ပေါ်ကို အလင်သတန်သတလေဖဌာကျလာတာနဲ့အတူ ပင်သတယလလင်ပဌင်ဟာလည်သ အသက်ဝင် လာတယ်။ လလင်ပဌင်ထဲက တုံသခေါက်သံကဌာသရတယ်။ ထလေလာဂျီ စက်နဟိုသသံကဌာသရတယ်။ တရာသသံနာရတယ်။ မနက်စောစော မီသလဟုံကဌတော့ ရလာလေသတလေထဲက မီသခိုသတလေတက် လာတယ်။ လေထုက နဟင်သတလေနဲ့ လေသလံနေလို့ထင်ပါရဲ့ မီသခိုသတလေက အပေါ်ထောင်မတက် နိုင်ဘဲ မဌေပဌင်မဟာ အတန်သလိုက်ကဌီသသလာသနေတယ်။ ပင်သတယမဌို့ပေါ်က မီသတလေပျောက်သလာသပဌီသ ကာသသံတလေ ကဌာသ လာရတယ်။ နေ့သစ်စပဌီလေ။

အရုဏ်တက်ချိန်မဟာ ပင်သဒယလလင်ပဌင်ဟာ အသက်ရဟုမဟာသလောက်ကို လဟပ အေသချမ်သနေတယ်။ ဒါပေမယ့် တောင်ထိပ်ပေါ်က ငုံ့ကဌည့်နေသူအတလက်ပဲ လဟပအေသချမ်သနေတာပါ။ လလင် ပဌင် ထဲကလူတလေကတော့ အခုလို အချိန်ကာလမဟာ သဘာဝအလဟကို ခံစာသ နိုင်မယ်မထင်ဘူသ။

ခဏနေတော့ ကျန်တဲ့သူတလေလည်သ အိပ်ယာထပဌီသ လဟုပ်လဟုပ်ရဟာသရဟာသ နဲ့ မနက်စာ ပဌင်ဆင်ကဌ တယ်။ မနက်စာကတော့ ဒေသထလက်ခေါပုတ်ကဌော်နဲ့ ကော်ဖီခါသခါသတစ်ခလက်ပေါ့။ ခုနဟစ်နာရီ ထိုသတော့ တောင်ပေါ်က ပဌန်ဆင်သတယ်။ ရလဟေပဲသီသစိုက်ခင်သတလေထဲဖဌတ်တော့ အခင်သထဲမဟာ ဒေသခံ တလေ အလုပ်လုပ်နေတာတလေ့တယ်။ ကျလန်တော်တို့က သဘာဝအလဟကို ခံစာသနေ ဆဲ မဟာပဲ လက်တလေ့ ဘဝထဲ ကလူတလေက ဝမ်သရေသအတလက် ရုန်သကန်နေကဌပဌီ။

တောင်ခဌေရောက်တော့ ဘေဘီလုံစခန်သရဟိတဲ့တောင်ကဌောကို ပဌန်မော့ကဌည့်မိတယ်။ ဘေဘီလုံ ဟာ အိပ်မက်ဘုံလေသပဲ။ တောင်ထိပ်မဟာ ကဌာကဌာနေရင် လက်တလေ့ဘဝတလေကို မေ့သလာသနိုင်တယ်။ ဒါပေမယ့် ခရီသသလာသတယ်ဆိုတာ ဘဝတလေကို သိဖို့၊ ဘဝမေ့ဖို့ မဟုတ်ဘူသ။

ဘေဘီလုံ စခန်သ အောက်ဘက်လ ျဟိုထဲက စေတီ
ပင်သတယမဌို့ အရုဏ်ညသ
Mt.MaeNal Babylon Camp
ဘေဘီလုံ တောတလင်သစခန်သ
ဘေဘီလုံက မဌင်ရတဲ့ ပင်သတယမဌို့