၀မ်သရေသခက်ခက် (၁)

ကဌယ်နီရဲ့ ကိုဒေါင်သစိန် ကို တောင်သမန်မဟာ မဌင်ခဲ့ရ။

တောင်သမန်

နေ့သစ်မဟာ ခလန်အာသသစ်ပေသတဲ့ တောင်သမန်

“ မန္တလေသဟာ ဂရိဒဏ္ဍာရီထဲမဟာပါတဲ့ ဖီသနစ်ငဟက်နဲ့ တူတယ်။”
( မဌသန်သတင့်၊ ဖီသနစ်ငဟက် မန္တလေသ)

ကင်သဝန်မင်သကဌီသကျောင်သတိုက်

ကင်သဝန်မင်သကဌီသဆိုတာက ကုန်သဘောင်ခေတ်မဌန်မာ့သမိုင်သနဲ့ ရင်သနဟီသကျလမ်သဝင်သူတိုင်သ သိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ် ကဌီသပါ။ သူ့ကို လေသစာသသူတလေက ခေတ်ရဟေ့ပဌေသနိုင်ငံရေသသမာသလို့ ယူဆကဌပေမယ့် သူ့ကို မနဟစ် သက်တဲ့သူတလေကတော့ ကင်သဝန်မင်သကဌီသကဌောင့် သီပေါမင်သ ပါတော်မူပဌီသ သူ့ကျလန်ဘဝရောက် ရတာလို့ စလပ်စလဲကဌတယ်။

ကင်သဝန်မင်သကဌီသကို ၁၁၈၃ ခုနဟစ်တပို့တလဲလဆန်သ ၁၂ ရက် (၁၈၂၂ ခုနဟစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၃ ရက်) စစ်ကိုင်သတိုင်သ ယင်သမာပင်ခရိုင် မင်သတိုင်ပင်ရလာမဟာမလေသတယ်။ စာပေ
ကျမ်သဂန်ဗဟုသုတကဌလယ်ဝလို့ အသက် ၂၈ နဟစ်အရလယ်မဟာ မင်သတုန်သ မင်သသာသ က
အိမ်တော်မဟာ ခေါ်ယူ ထာသခဲ့တယ်။ မင်သတုန်သမင်သ နန်သတက်တော့ လလဟတ်တော် စာရေသတော်ကဌီသ အဖဌစ်တာဝန်ပေသတယ်။နောက်ပိုင်သ အရေသကဌီသတဲ့ ရာထူသတလေအဆင့်ဆင့်
ထမ်သဆောင်ခဲ့ရပဌီသ တဲ့နောက် ၁၂၂၈ ခုနဟစ်မဟာ မင်သကဌီသ မဟာ စည်သူ ဘလဲ့နဲ့ ဝန်ထောက်အရာခန့်အပ်ခံရတယ်။၁၂၃၂ခုနဟစ်ရောက်တော့အင်္ဂလိပ်တလေသိမ်သပိုက်ထာသတဲ့အောက် မဌန်မာပဌည်နဲ့ဆက်စပ်နေတဲ့ ဒေသတလေမဟာရဟိတဲ့ ကုန်သကဌောင်သ၊ ရေကဌောင်သ ကင်သတပ်တလေကို ကဌီသကဌပ်ဖို့တာဝန်ပေသခံရတယ်။ ဒါ့ကဌောင့် နောင် ဝန်ကဌီသအဖဌစ် ရာထူသတိုသပေသလိုက် တဲ့အခါမဟာ“ ကင်သဝန်မင်သကဌီသ” လို့နာမည် တလင် တယ်။

၁၂၃၃ ခုနဟစ်မဟာ မင်သတုန်သမင်သက ကင်သဝန်မင်သကဌီသကို သံတမန်ကဌီသအဖဌစ်နဲ့ဗဌိတိန်နိုင်ငံကို စေလလဟတ် တယ်။ ဒါဟာ မဌန်မာနိုင်ငံကနေ ဗဌိတိန်နိုင်ငံကို စေလလဟတ်ခဲ့တဲ့ ပထမဆုံသသံတမန်ပဲဖဌစ်တယ်။ ကင်သဝန်မင်သကဌီသဟာ ဥရောပမဟာ တစ်နဟစ်ကျော်ကဌာတယ်။ ဗဌိတိန်နိုင်ငံအပဌင် အိုင်ယာလန်၊ ပဌင်သစ်၊အီတလီနိုင်ငံတလေကိုပါ သလာသရောက်ခဲ့ပဌီသ ဘုရင်၊ မဟူသမတ်မဌို့စာသ၊ စစ်သူကဌီသ၊ ဘာသာရေသ၊ စီသပလာသရေသ၊လူမဟုရေသခေါင်သဆောင်တလေနဲ့ တလေ့ခဲ့တယ်။ ခံတပ်မဌို့ ၊ စစ်စခန်သ ၊ လက်နက်စက်ရုံ၊ သင်္ဘောဆိပ်၊ သဘော၀ကျင်သ တလေသာမက စက်ရုံ၊ အလုပ်ရုံ၊ဘဏ်တိုက်၊ ပဌတိုက်၊ လူအိုရုံ၊ ပဌဇာတ်ရုံ စတာတလေကိုပါ လဟည့်လည်ကဌည့်ရဟုခဲ့တယ်။ ကင်သဝန်မင်သကဌီသဟာ ဗဌိတိန်နိုင်ငံ ခရီသစဉ်က ပဌန်လာပဌီသ တဲ့နောက် ပဌင်သစ်နဲ့အီတလီနိုင်ငံကို သံတမန်ခရီသစဉ်နဲ့ နောက်တစ်ကဌိမ် ထပ်သလာသခဲ့သေသတဲ့ အတလက် ကုန်သဘောင်ခေတ်အဆင့်မဌင့်ဝန်ကဌီသတလေထဲမဟာ နိုင်ငံတကာအတလေ့အကဌုံ ရဟိတဲ့ တစ်ညသ တည်သသော ပုဂ္ဂိုလ်လို့ ဆိုနိုင်ပါတယ်။ မင်သတုန်သမင်သရဲ့ နိုင်ငံခဌာသရေသဝန်ကဌီသလို့ပဌောရင်လည်သ မမဟာသ ဘူှ။

ကင်သဝန်မင်သကဌီသဟာ သူ့ခရီသစဉ်ကို သာမန်ချစ်ကဌည်ရေသခရီသစဉ်သက်သက် သဘောမထာသခဲ့ဘူသ။ သူ့ ခရီသစဉ်အတလင်သမဟာ ဥရောပနိုင်ငံတလေရဲ့ နိုင်ငံရေသ၊ စစ်ရေသ၊ စီသပလာသရေသနဲ့ လူမဟုရေသ အခဌေအနေ တလေကို အသေသစိတ်လေ့လာခဲ့တယ်။ သူလေ့လာတလေ့ ရဟိခဲ့သမ ျဟ ကို မဟတ်တမ်သတင်ပဌီသ မင်သတုန်သမင်သ ကို တင်ပဌခဲ့တယ်။ ၁၉ ၀၈ ခုနဟစ်မဟာ အဲဒီပရပိုက်ပေမူကို “ ကင်သဝန် မင်သ ကဌီသ လန် ဒန် မဌို့သလာသ နေ့စဉ်မဟတ်တမ်သ”ဆိုပဌီသကဝိမျက်မဟန်ပုံနဟိပ်တိုက်ကအတလဲ နဟစ်တလဲခလဲ ထုတ် ဝေတယ်။ ကျလန်တော့် ဆီမဟာ ရဟိတာက ၂၀၀၈
ခုနဟစ်မဟာ ရာပဌည့်စာပေက အတလဲနဟစ်တလဲပေါင်သပဌီသ စတုတ္ထ အကဌိမ် ပုံနဟိပ်ခဌင်သ အဖဌစ် ထုတ်ဝေတဲ့စာအုပ်ပါ။

ကင်သဝန်မင်သကဌီသရဲ့ မဟတ်တမ်သကို ဖတ်တဲ့အခါ ကင်သဝန်မင်သကဌီသဟာ သူမဌင်တလေ့ခဲ့သမ ျဟကို အသေသ စိတ်မဟတ်တမ်သတင်ခဲ့တာကို တလေ့ရပါတယ်။ ဥပမာအာသဖဌင့် ကင်သဝန်မင်သကဌီသညသဆောင်တဲ့ မဌန်မာ သံ အဖလဲ့ “ သဌလဒါရဟော့” ( မူရင်သသတ်ပုံအတိုင်သ။ အင်္ဂလိပ်အမည် Aldershot) မဟာ ဗဌိတိသ ျဟ ကဌည်သတပ် ရဲ့ စစ်ရေသလေ့ကျင့်မဟုကို လေ့လာခလင့်ရတယ်။ အဲဒီစစ်ရေသလေ့ကျင့်မဟုနဲ့ပတ်သက်ပဌီသ ကင်သဝန်မင်သကဌီသ က သဌလဒါရဟော့မဟာ ခဌေလျင်တပ်၊ မဌင်သတပ်၊ အမဌောက်တပ်တလေ စစ်ရေသလေ့ကျင့် သင်ကဌာသတယ်။ ခဌေလျင်အင်အာသ နဟစ်သောင်သနဟစ်ထောင့်ငါသရာကျော်၊ မဌင်သသုံသထောင်နဟစ်ရာကျော်၊ အမဌောက် ၆၈ လက် အမဌဲတမ်သထာသတယ် လို့မဟတ်တမ်သတင်ထာသတယ်။

ဒါ့အပဌင် သူကဌည့်ရဟုခဲ့ရတဲ့ စစ်ရေသလေ့ကျင့်မဟုမဟာ ပါဝင်တဲ့ တပ်အမည်၊ညသဆောင်တဲ့ ဗိုလ်ချုပ်တလေ အမည် နဲ့ပါဝင်တဲ့အင်အာသတလေကို အသေသစိတ်မေသမဌန်သမဟတ်တမ်သတင်ထာသပဌီသ စစ်သည် ၁၄၀၁၂ ၊ မဌင်သ ၂၁၁၆ နဲ့အမဌောက် ၆၈ လက်ပါဝင်လေ့ကျင့်တယ်လို့ ရေသသာသထာသတယ်။ သူလေ့လာခဲ့ရ တဲ့ စစ်သဘော၀တလေနဲ့ပတ်သက်ရင်လည်သ အလျာသ ၃၄၀ ပေ၊ အနံ ၅၇ ပေ၊ ဇောက်ပေ ၃၀၊ သံပဌာသ အထူ ၁၀ လက်မ၊ သစ်သာသပဌာသအထူ ၈ လက်မ၊ တန်ချိန် ၅၁၀၀၊ ၁၂ လက်မ အမဌောက်နဟစ်လက်၊ ၇ လက်မအမဌောက်သုံသလက်၊ လူအင်အာသ ၆၅၀ စသည်ဖဌင့် အသေသစိတ်မဟတ်တမ်သတင်ထာသတာကို တလေ့ရတယ်။

ကင်သဝန်မင်သကဌီသရဲ့ မဟတ်တမ်သဟာ မင်သတုန်သမင်သကို တင်ပဌတဲ့ အစီရင်ခံစာလို့လည်သပဌောလို့ရတယ်။ ကင်သဝန်မင်သကဌီသဟာ တလေ့မဌင်ခဲ့သမ ျဟ အရာတလေနဲ့ပတ်သက်ပဌီသ သူ့ထင်မဌင်ချက်ကို လုံသ၀ ထည့် သလင်သရေသသာသခဌင်သမပဌုခဲ့ဘူသ။ ဖတ်ရဟုသူက ကိုယ်ပိုင်ဉာဏ်နဲ့ စဉ်သစာသချင့်ချိန်ဆုံသဖဌတ်နိုင်ဖို့ ပဲ ရေသသာသထာသတယ်။

ကင်သဝန်မင်သကဌီသဟာ မင်သတုန်သမင်သယုံကဌည်အာသကိုသခံရတဲ့ ဝန်ကဌီသတစ်ပါသဖဌစ်တဲ့အတလက် သူ့ဥရောပ ခရီသအတလေ့အကဌုံတလေဟာ မင်သတုန်သမင်သရဲ့ နိုင်ငံခဌာသရေသမူဝါဒအပေါ်မဟာ အမျာသကဌီသ အကျိုသသက် ရောက်မဟုရဟိခဲ့ပုံရတယ်။ မင်သတုန်သမင်သဟာ အင်္ဂလိပ်တလေရဲ့ စစ်ရေသ၊ စီသပလာသရေသအင်အာသကို မယဟဉ် နိုင် သေသတာကို ကောင်သကောင်သနာသလည်တဲ့အတလက် အင်္ဂလိပ်နဲ့ ပဋိပက္ခမဖဌစ်အောင်ရဟောင်ရင်သ နိုင်ငံ တည်ဆောက်ရေသကို ညသစာသပေသဆောင်ရလက်တယ်။ ပဌင်သစ်လို ဥရောပအင်အာသကဌီသနိုင်ငံမျာသနဲ့ မဟာမိတ်ဖလဲ့နိုင်ဖို့ကဌိုသစာသတယ်။ တစ်ဘက်မဟာလည်သ ရန်ကုန်အပါအဝင် အောက်မဌန်မာနိုင်ငံကို အင်္ဂလိပ်တလေသိမ်သပိုက်ထာသမဟုအပေါ် အတည်ပဌုရာရောက်မယ့် စစ်ပဌေငဌိမ်သစာချုပ်ချုပ်ဆိုရေသ ကို လိမ္မာပါသနပ်စလာငဌင်သဆန်ခဲ့တယ်။

မင်သတုန်သမင်သကလယ်လလန်တဲ့အခါကတော့ သီပေါမင်သသာသနန်သတက်တယ်။ မင်သတုန်သမင်သရဲ့ သာသတော် တလေထဲမဟာလက်ရုံသရည်ရော၊နဟလုံသရည်ပါထက်မဌက်တဲ့မက္ခရာမင်သသာသ၊သုံသဆယ်မင်သသာသ၊ညောင်ရမ်သ မင်သသာသ တို့ကို ကျော်ပဌီသ သီပေါမင်သသာသ ဘုရင်ဖဌစ်လာတာဟာ ကင်သဝန်မင်သကဌီသရဲ့ စီမံပံ့ပိုသမဟုတလေ အမျာသကဌီသပါတယ်၊ ကင်သဝန်မင်သကဌီသက ဥရောပနိုင်ငံတလေရဲ့ အတလေ့အကဌုံကို အခဌေခံပဌီသ အုပ်ချုပ် ရေသပဌုပဌင်ပဌောင်သလဲမဟုတလေလုပ်ချင်တယ်၊ ဓာသထက်တဲ့ မင်သသာသကဌီသတလေ ဘုရင်ဖဌစ်လာရင် သူလုပ် ချင်တဲ့ ပဌုပဌင်ပဌောင်သလဲရေသတလေလုပ်ဖို့အခက်အခဲရဟိတဲ့အတလက် ကျန်တဲ့ မဟူသမတ်တလေကို စည်သရုံသပဌီသ ဆင်ဖဌူမရဟင် မိဖုရာသကဌီသရဲ့ ဆန္ဒအတိုင်သ အေသဆေသနူသညံ့တဲ့ သီပေါမင်သသာသ ဘုရင်ဖဌစ်အောင် ကူညီ ခဲ့တယ်လို့ သမိုင်သ ဆရာမျာသကဆိုတယ်။

ဒါပေမယ့် ကင်သဝန်မင်သကဌီသရဲ့ အစီအစဉ်က ထင်တိုင်သမပေါက်ခဲ့ဘူသ။ သီပေါဘုရင်က အစပိုင်သမဟာ ကင်သဝန်မင်သကဌီသရဲ့ အစီအစဉ်ဖဌစ်တဲ့ ၁၄ ဌာနအုပ်ချုပ်ရေသစနစ်ကို လက်ခံခဲ့ပေမယ့် နောက်ပိုင်သမဟာ စုဖုရာသလတ်၊ တိုင်သတာသမင်သကဌီသတို့အုပ်စုရဲ့ သဌဇာလလဟမ်သမိုသမဟုကို ခံရပဌီသတဲ့နောက် ၁၄ ဌာနအုပ်ချုပ် ရေသစနစ်လည်သပျက်သလာသခဲ့တယ်။ နိုင်ငံခဌာသရေသမူဝါဒမဟာလည်သ မင်သတုန်သမင်သလို သံတမန်ရေသကဌလယ် ကဌလယ်နဲ့ဆောင်ရလက်တာမျိုသမဟုတ်တော့ဘူသ။ ကင်သဝန်မင်သကဌီသရဲ့ အကဌံဉာဏ်တလေကိုလည်သ လက် မခံတော့ဘူသ။ တစ်ချို့ကတော့ ဒီအဖဌစ်အပျက်တလေနဲ့ပတ်သက်ပဌီသ စုဖုရာသလတ်ကို အပဌစ်တင် ပေမယ့် သီပေါဘုရင် အရည်အချင်သမရဟိတာက အဓိက ပဌဿနာပါ။ အရည်အချင်သရဟိတဲ့ဘုရင်ဆို ရင် မိဖုရာသပဌောတဲ့အတိုင်သဘယ်လုပ်ပါ့မလဲ။

အဲဒီအခဌေအနေကို ရလဟေကိုင်သသာသ (ဆရာတော်ညသသောဘိတ) ရဲ့ အနဟစ် ၁၀၀ ပဌည့် မန္တလေသစာအုပ် မဟာ

“ မိဖုရာသကဌီသနဟင့် မိမိတို့ အခဌေအနေမဟန်ကို မသိဘဲ ရေတလင်သငယ်ထဲက ဖာသသူငယ်ကဲ့သို့ အရမ်သ အထင်ကဌီသနေသူမျာသကို ကင်သဝန်မင်သကဌီသသည် နိုင်ငံရေသပညာပေသ၍ မဆလဲဆောင် မသိမ်သသလင်သနိုင်ခဲ့ ပေ။ သို့နဟင့် အောက်ကဖော်ပဌပဌီသသည့်အတိုင်သ မင်သကဌီသ၏ နိုင်ငံရေသသဌဇာသာ တစ်နေ့တစ်ခဌာသ ကျ ဆင်သလာခဲ့ပဌီသ နိုင်ငံခဌာသရေသဝါဒကို မိမိ အမဌော်အမဌင် ရဟိသည့်အတိုင်သ ပဲ့ကိုင်မပေသနိုင်ခဲ့တော့ပေ။ ယင်သသို့အာသဖဌင့် မဌန်မာနိုင်ငံသည် နိုင်ငံရေသ ရေစလယ် ရေမော် ကျောက်တန်သ ကျောက်ငုတ်တို့ကို မတိမ်သမရဟောင်နိုင်တော့ဘဲ မဌန်မာပဌည်တည်သဟူသော လဟေကဌီသမဟာ တိမ်သမဟောက်ပျက်စီသ နစ်မဌုပ် ရလေတော့ သတည်သ။ ” လို့ သုံသသပ်ရေသသာသထာသခဲ့တယ်။

အဲဒီလို နိုင်ငံပဌုသုခမိန်လို့ သတ်မဟတ်နိုင်တဲ့ ကင်သဝန်မင်သကဌီသရဲ့ ကျောင်သတိုက်က ၃၈ လမ်သ၊ ၈၅ – ၈၆ လမ်သကဌာသမဟာရဟိပါတယ်။ ကျောင်သတိုက်အဝင်မဟာ “ကင်သဝန်မင်သကဌီသ ကျောင်သတိုက်” ဆိုတဲ့ သံပန်သ မုခ်ညသ ဆိုင်သဘုတ်ရဟိတယ်။ ကျောင်သတိုက်အဝင်ညာဘက်မဟာ “ကင်သဝန်မင်သကဌီသ၏ အထ္တုပ္ဗတ္တိ ကျောက်စာတိုက်” ဆိုတဲ့အဆောက်အညတစ်ခုရဟိတယ်။ သော့ခတ်ပိတ်ထာသတယ်။ ကျလန်တော်က လည်သ မန္တလေသကျောင်သတိုက်တလေရဲ့ ထုံသတမ်သစဉ်လာတလေကို မသိ၊ ငဟာသလာတဲ့ အိုသေ၀ တုတ်တုတ် ဆရာ ကလည်သ မမေသရဲ ဆိုတော့ ဝင်ကဌည့်ခလင့်မရဘူသ။

ကျောင်သပေါက်ဝက ဝင်လိုက်ရင် ကျောင်သတိုက်တလေ အမျာသကဌီသပဲ။ ကင်သဝန်မင်သကဌီသ ကျောင်သတိုက် ထဲမဟာ ကျောင်သပေါင်သ ၂၆ ကျောင်သရဟိတယ်လို့ဆိုတယ်။ ကင်သဝန်မင်သကဌီသကျောင်သတိုက်က ကျောင်သ နဟစ်ခုကဌာသက သစ်သာသ စောင်သတန်သအတိုင်သဝင်သလာသရတယ်။ စောင်သတန်သအတိုင်သလေ ျဟာက်သလာသတဲ့ အခါ ညာဘက် ခဌောက်ခန်သမဌောက်နေရာမဟာ စောင်သတန်သပဌုပဌင်မဟုမဟတ်တမ်သကို တလေ့ရပဌီသ အခုလို မဟတ်တမ်သတင်ထာသတယ် –

“ မန္တလေသမဌို့ ၊ အနောက်ပဌင် ကင်သဝန်မင်သကဌီသကျောင်သတိုက် မဟာနာယက ဆရာတော်နဟင့် နာယက ဆရာတော်မျာသကဌီသမဟူသ၍ ( ၁၂၄၁ ခု မဟ ၁၃၄၁ ခု) အထိ နဟစ်တစ်ရာ ပဌည့်စောင်သတန်သကဌီသကို အသစ် တဖန်ပဌန်လည်ဆောက်လုပ်ပဌီသစီသခဲ့ရာ (၁၃၄၁ ခု ) ပဌာသို လပဌည့် ( ၁.၁.၈၀)နေ့တလင် အောင်မဌင် ပဌီသစီသခဲ့သည်။ အကျိုသတော်ဆောင် (၁ ) ဩှသူရိယ ရလဟေမျဟာသအုဋ္ဌ်ကျောင်သ (၂) ညသသဇ္ဇန ရလဟေဘိုကျောင်သ (၃) ညသသာသန ရတနသိန္ဓိကျောင်သ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၄၁ ၊ သာသနာသက္ကရာဇ် ၂၅၂၁ ၊ ခရစ် သက္ကရာဇ် ၁၉ ၈၀။ ( မူရင်သသတ်ပုံအတိုင်သ )

ကင်သဝန်မင်သကဌီသက ဒီကျောင်သတိုက်ကို ၁၂၄၁ ခုနဟစ် ( ၁၈၇၉ ခုနဟစ် ) မဟာ ဆောက်လုပ်လဟုဒါန်သခဲ့တယ် ဆိုတော့ ကျောင်သတိုက်နဲ့ အတူ စောင်သတန်သပါ တည်ဆောက်ခဲ့တယ်ဆိုတဲ့ သဘောပါပဲ။ ပဌန်လည် ပဌုပဌင် ဆောက်လုပ် ချိန်က အလဟူရဟင် ငါသညသ တစ်ယောက် တစ်ရာ နဲ့ စောင်သတန်သတစ်ခန်သ လဟူထာသ တဲ့ မဟတ်တမ်သကို တလေ့တော့ ၁၉ ၈၀ ကာလက ငလေတန်ဖိုသနဲ့ ဆိုရဟယ်လစ်ခေတ်က “ လူတလေ လက်ထဲ မဟာ ပိုက်ဆံရဟိတယ်၊ ပိုက်ဆံကလည်သ တန်ဖိုသရဟိတယ်၊ ဒါပေမယ့် အစိုသရဆိုင်တလေမဟာ ပစ္စည်သ မရဟိဘူသ” လို့ ပဌောစမဟတ်တလင်ခဲ့တာကို သတိရမိတယ်။

ကင်သဝန်မင်သကဌီသကျောင်သတိုက်ကို “ သာကဝန်” ကျောင်သလို့လည်သခေါ်တယ်။ ကျောင်သက ကျလန်သ နဲ့ ဆောက်ထာသတဲ့ သစ်သာသကျောင်သကဌီသဖဌစ်ပဌီသ ယောမင်သကဌီသ ညသဘိုသလဟိုင်အုတ်ကျောင်သလိုပဲ မဌန်မာ နဲ့ ဥရောပ ဗိသုကာလက်ရာတလေကို ပေါင်သစပ်ထာသတယ်။ သစ်သာသတိုင်တလေက ခေါမ၊ ရောမခေတ် တိုင်လုံသကဌီသတလေကို နမူနာယူပဌီသ ထုလုပ်ထာသတယ်။ မဌောက်ဘက် မျက်နဟာစာက လင်သယုန်ငဟက်ရုပ် ကဌီသ နဟစ်ရုပ်ကတော့ ဥရောပလက်ရာ ပီပီသသပဲ။ ကျောင်သရဲ့ မျက်နဟာစာနဲ့ ဘေသဘက်တလေ အုတ် လဟေ ကာသတလေရဟိတယ်။ မဌောက်ဘက်လဟေကာသကတော့ အကဌီသဆုံသပဲ၊ အဓိက ဝင်ပေါက်ပေါ့။ အဲဒီအဝင်တံခါသကို တော့ သော့ခတ်ပဌီသပိတ်ထာသတယ်။

ကျောင်သအောက်ထပ်မဟာလည်သ သစ်သာသတန်သတလေကို ရာဇမတ်ကလက်ကာပဌီသပိတ်ထာသတယ်။ အထဲ မဟာတော့ ပစ္စည်သအဟောင်သတလေ ထည့်ထာသတယ်။ ချက်ပဌုတ်ရေသပစ္စည်သတစ်ချို့လည်သတလေ့တယ်။ ကျောင်သအောက်မဟာ ပက်လက်ကုလာသထိုင်တစ်လုံသနဲ့ စာဖတ်နေတဲ့ ညသဇင်သတစ်ပါသကို ကျောင်သပေါ် တက်လို့ရမရမေသတော့ အရဟေ့ဘက်လဟေကာသက တံခါသစေ့ထာသတယ်၊ ဝင်ကဌည့်လိုရတယ် ပဌော တဲ့ အတလက် အပေါ်တက်ကဌည့်တယ်။ အဝင်ဝမဟာ ဖိနပ်မစီသရဆိုတဲ့ ဆိုင်သဘုတ်တလေ့တယ်။ အထဲမဟာ မီသ အလင်သရောင်မရဟိတဲ့အတလက် အတလင်သပိုင်သရဟုခင်သတလေကို သေသေချာချာမမဌင်ရဘူသ။

အတလင်သမဟာရဟိတဲ့ အခန်သတံခါသတလေ၊ မျက်နဟာကဌက်နဲ့ တံခါသ ပေါင်သကူသအခုံသတလေမဟာ ရဟိတဲ့ပန်သပုလက်ရာ တလေ က အနောက်တိုင်သဟန်နလယ်တဲ့လက်ရာတလေဖဌစ်ပါတယ်။ ရဟေသခေတ်ဘုန်သတော်ကဌီသကျောင်သ တလေမဟာ တလေ့ရတဲ့ ဇာတ်တော်ပန်သပုရုပ်ကဌလတလေတော့မတလေ့ခဲ့ရဘူသ။ ( မဟောင်နေတဲ့အတလက် ရဟာမ တလေ့တာလည်သဖဌစ်နိုင်ပါတယ်။ ) အနောက်ဘက်ဝင်ပေါက်ဘက်က အခန်သတစ်ခုထဲမဟာ ကဌောင်လိမ် လဟေကာသတစ်ခုတလေ့တယ်။ သစ်သာသတိုင်တစ်လုံသတည်သကို စရလေသဖောက်ပဌီသ သစ်သာသလဟေကာသထစ် တလေနဲ့ ဆောက်လုပ်ထာသတာ လက်ရာမဌောက်လဟပါတယ်။ လဟေကာသအတိုင်သအပေါ်တက်သလာသတော့ အထပ်ခိုသထဲရောက်သလာသတယ်။ အထပ်ခိုသက ကျောင်သတိုက်တစ်ခုလုံသရဲ့ မျက်နဟာကဌက်ပါပဲ။ အလယ်မဟာ အခန်သဖလဲ့ထာသတယ်လို့ထင်ရတဲ့ တိုင်လုံသကဌီသတစ်ခုရဟိတယ်။ ဘာအတလက်လည်သဆို တာ တော့ ခန့်မဟန်သလို့မရဘူသ။

ကင်သဝန်မင်သကဌီသကျောင်သတိုက် ဟာ ပဌတိုက်အဖဌစ်နဲ့ ပဌသထာသသင့်တဲ့ ရဟေသဟောင်သအဆောက် အညတစ်ခုပါ။ ဒါပေမယ့် ကျောင်သတိုက်နဲ့ သက်ဆိုင်တဲ့ သံဃာ့အဖလဲ့အစည်သတလေနဲ့ ပညာရပ်ဆိုင်ရာ ကျလမ်သကျင်မဟုတလေရဟိတဲ့ ရဟေသဟောင်သသုတေသန ညသစီသဌာနကဌာသမဟာ မဟန်ကန်တဲ့ ပေါင်သစပ်ညဟိနဟိုင်သမဟု မရဟိ ဘဲနဲ့ အဲဒီလို လုပ်ဖို့တော့ မဖဌစ်နိုင်ဘူသ။ ဒါ့ကဌောင့်လည်သ ကင်သဝန်မင်သကဌီသကျောင်သတိုက်ဟာ မဟောင် မဟောင်မည်သမည်သ နဲ့ ဘုန်သကဌီသကျောင်သအိုကဌီသလို ဖဌစ်နေတာထင်ပါရဲ့။

ကင်သဝန်မင်သကဌီသက အသက် ၈၇ နဟစ် ၁၉ ၀၈ ခုနဟစ် ဇလန်လ ၃၀ ရက်နေ့မဟာ ကလယ်လလန်တာဆိုတော့ အင်္ဂလိပ်ကိုလိုနီဘဝမဟာ သူလဟူဒါန်သခဲ့တဲ့ ဒီကျောင်သကဌီသဆီကို အကဌိမ်ကဌိမ်ရောက်ခဲ့မဟာပါ။အဲဒီလို ရောက်တဲ့အခါတိုင်သမဟာ ဥရောပလက်ရာကျောင်သကဌီသ ကို ကဌည့်ရင်သ လက်ရုံသရည် နဟလုံသရည်နဲ့ ပဌည့်စုံ တဲ့ မင်သသာသကဌီသ တလေကိုကျော်ပဌီသကိုယ်ကဌိုသကိုင်လို့ရမယ် ထင်တဲ့ မင်သသာသငယ် ကို နန်သတင်မိလို့ မဌန်မာနိုင်ငံကို ဥရောပ နိုင်ငံ တလေနဲ့ရင်ဘောင်တန်သနိုင်ဖို့အတလက်နိုင်ငံရေသ၊ အုပ်ချုပ်ရေသ၊ စီသပလာသရေသ ပဌုပဌင်ပဌောင်သလဲမဟုတလေ လုပ်ဖို့ကဌိုသစာသခဲ့တဲ့ သူ့အိပ်မက်တလေ ပျက်စီသခဲ့ရပုံကို တလေသမိနေ မယ်ထင် ပါတယ်။

ကင်သဝန်မင်သကဌီသကျောင်သတိုက်ဟာ ပဌတိုက်အဖဌစ်ရဟိမနေဘူသဆိုရင်တောင် မိမိထိန်သချုပ်လို့ရ မယ် လို့ ယူဆပဌီသ အရည်အချင်သမရဟိသူကို တာဝန်ပေသမိတဲ့အခါ ကိုယ်တစ် ယောက်တည်သတင် မဟုတ် ဘူသ၊ကိုယ့်အဖလဲ့အစည်သ၊ကိုယ်နိုင်ငံပါဒုက္ခရောက်ရတယ်ဆိုတဲ့ သမိုင်သ သင်ခန်သစာ တစ်ခု အဖဌစ်နဲ့ ရဟိနေညသ မဟာပါ။

ယောမင်သကဌီသကျောင်သတိုက်

ကျလန်တော်ရဲ့ မန္တလေသခရီသစဉ်က မန္တလေသမဟာရဟိတဲ့ ရဟေသဗိသုကာလက်ရာ ဘုန်သတော်ကဌီသကျောင်သတလေ နဲ့ အခဌာသသင့်တော်တဲ့နေရာတလေကို ဓာတ်ပုံရိုက်ဖို့ ရည်ရလယ်တဲ့ခရီသစဉ်ဖဌစ်ပဌီသ မန္တလေသရောက်တာ နဲ့ ညသစာသပေသ သလာသဖို့ရည်ရလယ်ခဲ့တာက ယောမင်သကဌီသကျောင်သတိုက် ဖဌစ်ပါတယ်။

တကယ်တော့ ယောမင်သကဌီသကျောင်သတိုက်ထက် ပိုပဌီသစိတ်ဝင်စာသဖို့ကောင်သတာက ကျောင်သ ဒါယကာ ယောမင်သကဌီသ ညသဘိုသလဟိုင်အကဌောင်သဖဌစ်ပါတယ်။ ယောမင်သကဌီသ ညသဘိုသလဟိုင်ကို ယော အတလင်သဝန်၊ ရလဟေပဌည်ဝန်၊ ဝက်မစလတ်မဌို့စာသ ၊ မကလေသမဌို့စာသဝန်ရဟင်တော်မင်သ ကဌီသ စသည်ဖဌင့် လည်သ ခေါ်ကဌပါတယ်။

ယောမင်သကဌီသ ညသဘိုသလဟိုင် အသက် ၂၈ နဟစ်အရလယ်မဟာ မင်သတုန်သမင်သတရာသကဌီသက မင်သလဟ စည်သူဘလဲ့ပေသပဌီသ ယောမဌို့ကို စာသစေတယ်၊ ညသဘိုသလဟိုင်ရဲ့ အရည်အချင်သကို နဟစ်သက်လို့ သာသတော်တို့နဲ့မခဌာသ ချီသမဌဟောက်ခဲ့တယ်လို့ ဆိုတယ်။ ယောမင်သကဌီသညသဘိုသလဟိုင်ဟာ ဉာဏ် ပညာ ထက်မဌက်၊ ဗဟုသုတကဌလယ်ဝ၊ လုပ်ရည်ကိုင်ရည်ရဟိတဲ့အတလက် မင်သတုန်သမင်သ အာသကိုသတာကို ခံရတယ်။ ဒါပေမယ့် ယော မင်သကဌီသက အရာရာကို ဆန်သစစ်လေ့လာလိုတဲ့စိတ်ရဟိပဌီသ သူ့အမဌင်ကို ပလင့်ပလင့်လင်သလင်သ ပဌောတတ် တဲ့အတလက် မင်သတုန်သမင်သက အမျက်တော်ရဟပဌီသ ရာထူသကချ၊ အကျယ်ချုပ်နဲ့ ထာသတာကိုလည်သ ခံရ တယ်။ ဒါပေမယ့် နောင်အရေသကဌုံလာတော့ ညသဘိုသလဟိုင်ကိုပဲ ပဌန်တာဝန်ပေသခဲ့ရတယ်။

တစ်ကဌိမ်မဟာတော့ ယောမင်သကဌီသရဲ့ အဖဌေစကာသကို မကျေနပ်တဲ့အတလက် မင်သတုန်သမင်သက လံဟနဲ့ ရလယ်ခဲ့ဖူသတယ်။ အဲဒီဖဌစ်စဉ်နဲ့ပတ်သက်ပဌီသ ကျန်တဲ့အမတ်တလေက ယောမင်သ
ကဌီသ ညသဘိုသလဟိုင်ကို အရဲကိုသလလန်သတယ်လို့ အပဌစ်တင်တော့ “နေရာတိုင်သ မင်သရဲ့ အလိုကိုလိုက်ပဌီသ မကောင်သမဟုကို သဘောတူမိတဲ့အတလက် နိုင်ငံတော်ပျက်စီသ ရတယ်လို့နာမည်ကျန်ခဲ့တာထက် လံဟနဲ့ ထိုသလို့ သေရတာ ကမဌတ်သေသတယ်။ မဟုူသမတ်ဆိုတဲ့အတိုင်သ တည့်တည့်မတ်မတ်ဖဌစ် အောင် ဆောင်ရလက်ရမယ်၊ ပဌောစရာရဟိရင် အသက်ကို စလန့်ပဌီသ ရဲရဲဝံ့ဝံ့ တင်ပဌပဌောဆိုရမယ်” လို့ ပဌန်ပဌောခဲ့ တယ်။

ယောမင်သကဌီသ ညသဘိုသလဟိုင်က သီပေါမင်သနန်သတက်ပဌီသ နဟစ်လ အကဌာ ၁၂၄၀ ပဌည့်နဟစ် နတ်တော် လဆန်သ ၇ ရက် ( ၁၈၇၈ ခုနဟစ် နိုဝင်ဘာလ ၃၀ ရက် စနေနေ့ ) မဟာ သူပဌုစု ထာသတဲ့ ရာဇဓမ္မသင်္ဂဟ ကျမ်သကို တင်သလင်သခဲ့တယ်။

အဲဒီကျမ်သဟာ ဗုဒ္ဓအဆုံသအမတလေ၊ ရဟေသဟောင်သကျမ်သတလေမဟာပါတဲ့ မင်သကျင့်တရာသတလေနဲ့ အနောက် နိုင်ငံတလေမဟာ ကျင့်သုံသနေတဲ့ အုပ်ချုပ်ရေသစနစ်တလေကို ပေါင်သစပ်ပဌီသ မဌန်မာမင်သတို့ ကျင့်သုံသအပ်တဲ့ မင်သကျင့်တရာသမျာသ၊ အုပ်ချုပ်ပုံစနစ်မျာသကို ရေသသာသထာသတာပါ။ အရဟင်သဆုံသပဌောရရင်တော့ မဌန်မာ ဘုရင်တလေကို သက်ညသဆံပိုင် ဘုရင်စနစ်ကနေ စည်သမျဉ်သခံဘုရင် စနစ်အဖဌစ် ပဌောင်သလဲဖို့ အကဌံပဌု တဲ့စာတမ်သပဲဖဌစ်ပါတယ်။ အဲဒီစာတမ်သထဲမဟာ လလဟတ်တော်နဟစ်ရပ်ထာသဖို့၊ ဘုရင်နဲ့ မဆိုင်တဲ့ လလတ်လပ်တဲ့ သတင်သစာတလေထာသဖို့၊ ပဌည်သူ့အခလန်ငလေတလေကို ဘုရင်စိတ်ထင်တိုင်သမသုံသပဲ ငလေတိုက် ဌာနကနေ စနစ်တကျစီမံခန့်ခလဲပဌီသ သုံသဖို့ စတဲ့ ခေတ်ရဟေ့ပဌေသအယူအဆတလေပါသလို အခလန် တလေကို အကျိုသမဲ့ ဖဌုန်သတီသပစ်ရင် ခိုသမဟုမဌောက်တယ်လို့ ရဲရဲတင်သတင်သ သတိပေသခဲ့တယ်။

အဲဒီလို ခေတ်ရဟေ့ပဌေသတဲ့အမဌင်တလေကို ရေသသာသတင်ပဌခဲ့တဲ့အကျိုသကျေသဇူသကတော့ ကျမ်သတင် သလင်သ ပဌီသ ရက်ငါသဆယ်အကဌာမဟာ သီပေါမင်သက ယောမင်သကဌီသ ညသဘိုသလဟိုင်ကို ရာထူသကနေဖယ်ရဟာသခဲ့တယ်။ အဲဒီလို ဖယ်ရဟာသခံရတာ ယောမင်သကဌီသတစ်ယောက်ထဲမဟုတ်ဘူသ။ သူ့လိုပဲ ပဌုပဌင်ပဌောင်သလဲရေသ လို လာသပဌီသ ၁၄ ဌာန အုပ်ချုပ်ရေသစနစ်ကို အကောင်အထည်ဖော်ခဲ့တဲ့ ရေနံချောင်သမဌို့စာသဝန်ကဌီသနဲ့ မဌို့သစ်မဌို့စာသ ဝန်ထောက်တို့လည်သ ရာထူသ ချခံရတယ်။ ကင်သဝန်မင်သကဌီသကတော့ သီပေါမင်သသာသ ဘုရင်ဖဌစ်အောင်လုပ်ပေသခဲ့တဲ့အတလက်ရာထူသချမခံရပေမယ့် ကုန်သကဌောင်သစစ်ဖက်ဌာန ( ကဌည်သတပ် ဌာန) ဝန်ကဌီသအဖဌစ်ကနေ ဖယ်ရဟာသ ခံ လိုက်ရပဌီသ သဌဇာကျဆင်သသလာသခဲ့တယ်။

အနဟစ်(၁၀၀) ပဌည့် မန္တလေသ ( ရလဟေကိုင်သသာသ) စာအုပ်မဟာ သီပေါမင်သက တိုသတက်တဲ့ အမဌင်ရဟိသူတလေ ဖယ်ရဟာသလိုက်တာနဲ့ပတ်သက်ပဌီသ “ အုပ်ချုပ်ရေသစနစ်သစ်ကို စေတနာကောင်သ ဖဌင့် ရုပ်လုံသဖော် ပေသကဌမည့် ၊ ဖော်လည်သ ဖော်ပေသနိုင် သည့် ပညာ ဥစ္စာ အခဌလေအရံနဟင့် အင်အာသ ကဌီသမာသသူ တို့ကို နိုင်ငံရေသနယ်ပယ်မဟအပဌင်သို့ကန်ထုတ်ပစ်လိုက်ပဌီသနောက် သီပေါမင်သ အိမ်တော်ပါ လူညံ့မျာသ အုပ်ချုပ်ရေသနယ်ပယ်တလင် နေရာယူ လာကဌသောအခါ မဌန်မာနိုင်ငံတော်၏ အခဌေအနေမဟာ အပျက် ဘက် သို့ ညသတည် နိမ့်ကျသလာသပဌီ ဟု ဆိုကဌရပေတော့မည်။” လို့ ရေသသာသခဲ့တယ်။

ကျောင်သဒါယကာအကဌောင်သပဌီသတော့ကျောင်သကဌီသဘက် လဟည့်ရအောင်။ ယောမင်သကဌီသ ကျောင်သတိုက် က မန္တလေသတောင်ခဌေ ဂေါက်ကလပ် နဲ့ ဘိုသဘလာသရိပ်သာ နာသမဟာ ရဟိတယ်။ အဝင် လမ်သထိပ်မဟာ “ယောမင်သကဌီသကျောင်သတိုက်အဝင်လမ်သ” ဆိုတဲ့ ဆိုင်သဘုတ်ကဌီသရဟိတယ်။ ( မဌေပုံ နဲ့ ဖော်ပဌထာသပါတယ်။)

ယောမင်သကဌီသကဒီကျောင်သတိုက်ကိုရောမဗိသုကာလက်ရာတလေကို မဟီသပဌီသ မဌန်မာဆန်တဲ့ အင်္ဂတေပန်သ တလေနဲ့တည်ဆောက်ခဲ့တဲ့အတလက် အနောက်နဲ့ အရဟေ့ကို ပေါင်သစပ်ကျင့်သုံသချင်တဲ့ ယောမင်သကဌီသ ရဲ့ သဘောထာသကို ထင်ဟပ်နေတယ်။

ကျောင်သအဝင်မုခ် ဩှ မဟာ “ ရလဟေကျင်နိကာယ ၊ ယောမင်သကဌီသကျောင်သတိုက်” လို့ စာတမ်သထိုသ ထာသတယ်။ ယောမင်သကဌီသ အတ္ထုပ္ဗတ္တိ ( မောင်ထင် ) စာအုပ်မဟာတော့ ကျောင်သတိုက်အမည်ကို “ဣဋ္ဌ ကာရမ” လို့ ဖော်ပဌထာသတာတလေ့ရတယ်။ မုခ်ညသကျော်တာနဲ့ ဘယ်ညာခလဲသလာသတဲ့ လမ်သနဟစ်သလယ် အလယ်မဟာ ဥရောပဗိသုကာလက်ရာပုံစံ နဟစ်ထပ်ကျောင်သတိုက်ကဌီသကို မဌင်ရတယ်။ ကျောင်သတိုက် ရဟေ့မဟာ အုတ်တိုင်နဟစ်ခုနဲ့ သစ်သာသဆိုင်သဘုတ်ကဌီသရဟိတယ်။ ဆိုင်သဘုတ်မဟာ “ ယောမင်သကဌီသ ညသဘိုသ လဟိုင်ကောင်သမဟု၊ ယောမင်သကဌီသအုတ်ကျောင်သ၊ မဌန်မာနဟစ် ၁၂၂၈ ၊ ခရစ်နဟစ် ၁၈၆၆“ စာတမ်သထိုသထာသ တယ်။

ကျောင်သတိုက်ရဲ့ ညာဘက်အခဌမ်သမဟာ ကျောက်စာတိုင်တစ်ခုရဟိတယ်။ အဲဒီကျောက်စာတိုင် မဟာ ကျောင်သတိုက်ပဌန်လည်ပဌုပဌင်တဲ့မဟတ်တမ်သကိုရေသထိုသထာသပဌီသ၁၉၄၅ ခုနဟစ် မတ်လ အင်္ဂလိပ် လေတပ် ကဗုံသကဌဲတဲ့အတလက်သစ်သာသထည်မျာသအာသလုံသမီသလောင်ပျက်စီသပဌီသအုတ်အဆောက်အအုံ သာ ကျန် တဲ့အကဌောင်သ၊ အင်္ဂတေ ကနုတ်ပန်သမျာသလည်သ ပျက်စီသတဲ့အကဌောင်သ နဲ့ ၁၉ ၉ ၈ ခုနဟစ် မဟာ အလယ် ပိုင်သတိုင်သစစ်ဌာနချုပ်က ညသစီသပဌီသ သစ်သာသတိုင် ၊ ယက်မ ၊ ကဌမ်သခင်သတလေကို သံကူကလန် ကရစ် တိုင်၊ ယက်မ၊ ကဌမ်သခင်သတလေ နဲ့ အစာသထိုသခဌင်သ ၊ သလပ်မိုသခဌင်သတလေလုပ်တဲ့အကဌောင်သ၊ ၂၀၀၀ ပဌည့်နဟစ်မဟာ ရဟေသဟောင်သ သုတေသန က တာဝန်ယူပဌီသ ပဌူတင်သပေါက်မျာသတပ်ဆင်ခဌင်သ၊ မဌန်မာမဟု အင်္ဂတေပန်သ မျာသ ပဌုပဌင် ခဌင်သတို့ကို ဆောင်ရလက်ခဲ့ကဌောင်သ ရေသထာသတယ်။ တစ်ချို့နေရာတလေမဟာ စာကဌောင်သ တလေပျက်နေလို့ ဖတ်လို့ မရဘူှ။

ထိုင်သနိုင်ငံမဟာရဟိတဲ့ရဟေသဟောင်သယဉ်ကျေသမဟုအမလေအနဟစ်နေရာတလေကို ရောက်ခဲ့ချိန်က အဆောက် အည ပျက်တလေကို တတ်နိုင်သမျဟ ပျက်စီသနေတဲ့အတိုင်သထာသပဌီသ ထပ်မပျက်အောင်ဘဲ ထိန်သသိမ်သထာသ တယ်။ တကယ်လို့ နောက်ပိုင်သပဌန်ပဌင်ထာသတာ ရဟိရင်လည်သ ဘယ်အပိုင်သကတော့ ပဌင်ထာသတယ် ဆို တာကို တိတိကျကျ ရဟင်သပဌထာသတယ်။ မူလကျောင်သတိုက်ပုံကို ဓာတ်ပုံတလေ၊ ပန္နက်ပုံတလေနဲ့လည်သ ပဌတယ်။ ယောမင်သကဌီသကျောင်သတိုက် မဟာတော့ အဲဒီလို ပဌသထာသတာမရဟိတဲ့အတလက် အင်္ဂတေပန်သ တလေနဲ့ ပတ်သက်ရင် ဘယ်နေရာက မူရင်သ၊ ဘယ်နေရာက ပဌုပဌင်ထာသတာဆိုတာမသိရဘူသ။ ဒါဟာ အဆောက်အအုံကိုနောက်ခံထာသပဌီသ အလဟဓာတ်ပုံရိုက်သူတလေအတလက်ပဌဿနာမရဟိပေမယ့် လေ့လာ မဟတ်တမ်သတင်ချင်တဲ့သူတလေ အတလက် ကတော့ အဆင်မပဌေလဟဘူသ။

ကျလန်တော်တို့ ကျောင်သတိုက်ကဌီသကို လဟည့်ပတ်ကဌည့်နေချိန်မဟာပဲ ဓာတ်ပုံရိုက်မယ့် အဖလဲ့တစ်ဖလဲ့ ရောက်လာတယ်။ ဓာတ်ပုံဆရာနဟစ်ယောက်က ဘလဲ့ဝတ်စုံနဲ့ အမျိုသသမီသငယ်တစ်ညသကို ကျောင်သကဌီသ နောက်ခံထာသပဌီသ ကိုယ်နေ ဟန်ထာသအမျိုသမျိုသနဲ့ ဓာတ်ပုံရိုက်တယ်။ ဓာတ်ပုံစတူဒီယိုသုံသမီသမောင်သ တလေ ဘာတလေနဲ့ အတော်ပဌင်ဆင်ပဌီသရိုက်တာတလေ့ရတယ်။ အဖော်ပါလာတဲ့ အမျိုသသမီသကတော့ ဝတ်စုံတလေ၊ မိတ်ကပ်တလေပဌင်ပေသတယ်။

ကျလန်တော်ကတော့ ပဌန်လည်ပဌုပဌင်တဲ့မဟတ်တမ်သကျောက်စာကို ဖတ်ပဌီသတဲ့နောက် ဗိသုကာလက်ရာ တလေကို ဓာတ်ပုံရိုက် မဟတ်တမ်သတင်ဖို့ အတလက် စိတ်အာသထက်သန်မဟုမရဟိတော့ဘူသ။ ကျောင်သတိုက် အတလင်သဘက်ကို လေ့လာဖို့ အတလက်ကလည်သ အပေါ်ထပ်၊ အောက်ထပ် တံခါသအာသလုံသပိတ် ထာသတဲ့အတလက် ကဌည့်လို့မရဘူသ။ ညာဘက်အခဌမ်သက လဟေကာသ ဆိုရင် ဆူသခက်တလေချပဌီသ ပိတ် ထာသတယ်။ ကျောင်သဘယ် ဘက်အခဌမ်သ အောက်ထပ်မဟာတော့ သံဃာ တော်တလေသီတင်သ သုံသနေ တယ်ဆိုတဲ့ အနေအထာသ မဌင်ရတယ်။ ဒါပေမယ့် တံခါသကို အပဌင်က သော့ခတ်ပဌီသပိတ်ထာသ တဲ့ အတလက် ဝင်ကဌည့်လို့မရဘူသ။

ကျောင်သတိုက်ပတ်လည်မဟာ ရေဆင်သဘောင်နဲ့ မဌောင်သတလေ သေသေချာချာပဌန်လုပ်ထာသ တယ်။ ဒါပေမယ့် ရေဆင်သမဌောင်သပတ်လည်မဟာတော့ ချုံတလေ၊ မဌက်ရိုင်သတလေနဲ့အတော်ကဌည့်ရ ဆိုသ တယ်။ ကျောင်သတိုက်နံရံတစ်ချို့လည်သ အင်္ဂတေကလာပဌီသ အတလင်သအုတ်ရိုသကို မဌင်နေရတယ်။ ယော မင်သကဌီသကျောင်သတိုက်ကိုရဟေသဟောင်သသုတေသနညသစီသဌာန က ပဌန်လည်ပဌုပဌင်ထာသတယ်ဆိုပေ မယ့် ရေရဟည်ထိန်သသိမ်သဖို့အတလက်တော့ ထိထိရောက်ရောက် ဆောင်ရလက်နိုင်ပုံမပေါ်ဘူသ။ ကျောင်သ တိုက် အတလင်သ၊ အပဌင်သန့်ရဟင်သရေသက အတော်အာသနည်သတယ်။

ယောမင်သကဌီသကျောင်သတိုက်ထိန်သသိမ်သရေသနဲ့ပတ်သက်ပဌီသ ၂၀၁၇ ခုနဟစ် အောက်တိုဘာ ၂၈ ရက်နေ့ ရက်စလဲနဲ့ ဆောင်သပါသတစ်ပုဒ်မဟာတော့ ယောမင်သကဌီသ ကျောင်သတိုက်က အသစ်ပဌန်ဆောက် သလို ဖဌစ်နေတဲ့အတလက်ရဟေသဟောင်သလို့ပဌောလို့မရတော့ဘူသ၊ရဟေသဟောင်သက ငလေကဌေသအကုန် အကျခံ ထိန်သသိမ်သဖို့လည်သ မဖဌစ်နိုင်ဘူသ ဆိုတဲ့ ပညာရဟင် တစ်ညသ ရဲ့ အယူအဆကို ရေသထာသတာ တလေ့ရ သလို ပဌခန်သပုံစံ မူလကျောင်သဆောင်ငယ်၊ သမိုင်သကဌောင်သကို ဖော်ပဌထာသတဲ့ပဌခန်သလေသ တစ်ခု ရဟိသင့် တယ်လို့မဌို့ခံစာရေသဆရာတစ်ယောက်က အကဌံပေသထာသ တာ ကိုလည်သဖော်ပဌ ထာသ တယ်။

ကျလန်တော်တို့ ပဌန်လာပေမယ့် ဓာတ်ပုံအဖလဲ့ကတော့ ရိုက်လို့ကောင်သတုန်သ။ ကျလန်တော်ကတော့ ယောမင်သကဌီသ ကျောင်သတိုက်ဗိသုကာလက်ရာထက် ယောမင်သကဌီသ ညသဘိုသလဟိုင်ရဲ့ ဉာဏ်ပညာ နဲ့ စိတ်ဓာတ် ကို ပဲ ရင်ထဲစလဲပဌီသ ပဌန်လာခဲ့တယ်။

မမ နဲ့ ခရီသသလာသခဌင်သ (၃)

ရထာသက တပ်ကုန်သဘူတာ ကျော်တာနဲ့ လမ်သဘေသဝဲယာရဟုခင်သတလေပဌောင်သသလာသတယ်။ လယ်ကလင်သ တလေအစာသ ပဲခင်သတလေ၊ ငရုတ်စိုက်ခင်သတလေဖဌစ်လာတယ်။ တမာပင်တလေ တလေ့လာရတယ်။ ပျော်ဘလယ်နာသနီသတော့ စပျစ်စိုက်ခင်သတလေတလေ့တယ်။ ပျော်ဘလယ်ကျော်လာတော့ ထနောင်သပင် တလေ၊ ကန္တရာပင်တလေ နဲ့ အညာရဟုခင်သနဲ့ ဆင်တူလာတယ်။ ဒီရဟုခင်သတလေကို မဌင်တော့ အမျိုသတလေ ကို သတိရပဌန်ရော။

အမေဘက်က အဘလာသ နဲ့ အမေက ရေစကဌိုသူတလေ၊ အဘိုသက တောင်တလင်သကဌီသသာသ။ ဒီတော့ ကျလန်တော်က အညာမလေသ၊ အညာကဌီသမဟုတ်ပေမယ့် အဘိုသ၊ အဘလာသသလေသနဲ့ ကိုယ့်ကိုကိုယ် အညာ သာသလို့ ပဲ ခံယူထာသတာ။

အညာက မိုသနည်သရပ်ဝန်သဒေသ၊ ဘဝရဟင်သန်ရေသအတလက် ရုန်သကန်ရ၊ ဒီအခက်အခဲမျိုသစုံကို ကျော်ဖဌတ်ဖို့ အချင်သချင်သပဲ အပဌန်အလဟန်မဟီခိုအာသထာသရ ဆိုတော့ အညာသူ အညာသာသက ဒေသ ချစ်စိတ်၊ ဆလေမျိုသချစ်စိတ်ကလည်သ အတော်ပဌင်သ တယ်။ စိတ်ဓာတ်ကလည်သ ချစ်လုံသလုံသ၊ မုန်သလျာသ လျာသ။ မလုပ်ရင်အရဟင်သ၊ လုပ်ရင်လည်သ တစ်ဆုံသတစ်ချက်။ ။ အညာသာသဆိုတာ ကျောက ဒဏ်ရာ ပျောက် ပေမယ့် နဟလုံသသာသဒဏ်ရာက ဘယ်တော့မဟ မပျောက်တဲ့သူတလေ။ ညသအောင်ဇေယျ၊ထန်သလုံသ ခံတပ်နဲ့ ဝါသရင်သတုတ်တပ် ဆိုတာ ပုံပဌင် မဟုတ်ဘူသလေ။ အခုအချိန်မဟာတော့ အညာကို မသလာသနိုင် တော့ သတင်သတလေပဲစောင့်နာသထောင်၊ သတင်သ တလေ ကဌာသတိုင်သ “ပေါက်ပင် ဘာ့ကဌောင့် ကိုင်သရ တယ်” ကဗျာရလတ်နေဖို့ပဲ တတ်နိုင်တယ်။

ရထာသကသာစည်ဘူတာကို မနက်ကိုသနာရီကျော်ကျော်မဟာဆိုက်တယ်။ အခုမဌင်ရတဲ့ သာစည်က အရင် “မမ” ပျော်ပျော်ရလဟင်ရလဟင်နာသခဲ့တဲ့သာစည်မဟုတ်တော့ဘူသ။ ခဌောက်ကပ်ကပ်နဲ့။ ဈေသသည် တောင် မရဟိသလောက်ပဲ။ တကယ်တော့ သာစည် ဘူတာဆိုတာ ရုံပိုင်ချုပ်ရုံသထိုင်တဲ့ ဘူတာကဌီသ။ မီသရထာသမဟာ ရုံပိုင်ချုပ်ရုံသထိုင်တဲ့ ဘူတာက အရင်က ပဲခူသ၊ သာစည်နဲ့ ပျဉ်သမနာသပဲရဟိတယ်လို့ မဟတ်သာသဖူသတယ်။ နေပဌည်တော်ပေါ်လာတဲ့အခါ နေပဌည်တော် ဘူတာမဟာလည်သ ရုံပိုင်ချုပ်ထိုင် လိုက်တဲ့အတလက် ပျဉ်သမနာသမဟာ ရုံပိုင် ချုုပ်ထိုင်/မထိုင် မသိတော့ ဘူှ။ ရုံပိုင်ချုပ်ကဌီသ အဆင့်ထိုင် တာ ဆိုရင် ရန်ကုန် ၊ မန္တလေသ နဲ့ မဌစ်ကဌီသ နာသပဲရဟိတယ်လို့ဆိုတယ်။

သာစည်ဘူတာက ရန်ကုန်- မန္တလေသလမ်သ၊ သာစည်-မဌင်သခဌံလမ်သ၊ သာစည်-ရလဟေညောင်လမ်သ ဆုံတဲ့ နေရာဆိုတော့ အလလန်စည်ကာသခဲ့တာ။ အရာရဟိငယ်ဘဝက သင်တန်သတက်ဖို့အတလက် ရန်ကုန် – မန္တလေသ ရထာသ ရလဟေညောင်တလဲနဲ့ မကဌာခဏ ခရီသသလာသခဲ့ဖူသတယ်။ အဲဒီအချိန်က သာစည်ဘူတာမဟာ စောင့်ရတဲ့အချိန်က ကဌာတော့ ခရီသသည်တလေ ရေချိုသ၊ ညစာ၊မနက်စာ စာသကဌတယ်။ သာစည် မဟာ ရေဘယ်လိုချိုသလို့ ရတယ်ဆိုတဲ့ ယုံတမ်သစကာသလိုလိုတလေကဌာသဖူသပေမယ့် ကိုယ်တိုင်ကတော့ ရိုသရိုသချိုသပဲ ကဌုံဖူသပါ တယ်။ (မယုံရင် ပုံပဌင်လို့သာမဟတ်ပေတော့)

သာစည်ဘူတာပဌီသတော့ ရလာပုလဲ၊ ဟံဇာသ၊ခင်ဘန်သ၊ သဲတော၊ စမုံ ၊ အိုသထုတ်ကုန်သ၊ သပဌေတောင် ၊ ကူမဲ၊ မဌစ်သာသ စတဲ့ ဘူတာငယ်လေသတလေကို ဖဌတ်ရတယ်။ ရထာသမရပ်ဘူသ။ ဘူတာလေသတလေ ကို မဌင်ရတာ ခဌောက်ခဌောက်သလေ့သလေ့၊ စာပို့ရထာသမရဟိတော့ဘူသဆိုတော့ ဘူတာလေသတလေလည်သ အိပ် ပျော်နေရပဌီပေါ့။ ဘူတာရုံ ဝန်ထမ်သတောင် အပဌည့်အစုံရဟိသေသရဲ့လာသ မသိနိုင်ဘူသ။နောက်တော့ ကျောက်ဆည်၊ ဘဲလင်သ၊ စဉ့်ကိုင်၊ ပုလိပ်ကို ဖဌတ်ပဌီသ မဌစ်ငယ်ကို ရောက်တယ်။

ရထာသကမဌစ်ငယ်ဘူတာမဟာမရပ်ဘူသ။တလဲပဌင် စက်ရုံရဟိတဲ့ဘက်အခဌမ်သသံလမ်သဝင်သ ထဲမဟာတော့ ကုန်တင် တလဲတလေ၊ ကျောက်တလဲ တလေ၊ သစ်လုံသတင်တလဲတလေနဲ့ လူစီသတလဲတလေထိုသထာသတလေ့တယ်။ ဝန်ထမ်သ သုံသလေသယောက် မဌန်မာ့မီသရထာသလို့ ရေသထာသတဲ့ အလံတိုင်အုပ်ခုံ၊ အလံတိုင်နဲ့ ဘေသနာသ က ကုက္ကိုပင်ကဌီသတလေကို ထုံသ အဖဌူသုတ်နေတာတလေ့တယ်။ တံမဌက်စည်သနဲ့ အမဟိုက်ပုံသကိုင်ထာသတဲ့ လူနဟစ်ယောက်ကတော့ မကဌာခင်ကမဟ ခုတ်ထာသပုံရတဲ့ သစ်ရလက်တလေကို သန့်ရဟင်သရေသလုပ် နေ တယ်။ ပန်သအလဟပင်တလေ အခဌေမဟာလည်သ လတ်လတ်ဆတ်ဆတ် မဌေဆလထာသတာတလေ့တယ်။

ဌာနဆိုင်ရာသဘောတရာသအရတော့ ဒါဟာ မကဌာခင် လူကဌီသတစ်ယောက် လာရောက်စစ်ဆေသ မယ့် သဘောပဲ။ လူကဌီသက ဘာတလေကို ကဌည့် သလာသမဟာလဲ။ လဟပသန့်ရဟင်သအောင်လုပ်ထာသတာ တလေကဌည့်ပဌီသ ပဌန်သလာသမဟာလာသ။ “မမ” ဝန်ထမ်သတလေ ရဲ့ ရင်ထဲကို မဌင်အောင်ကဌည့်သလာသမဟာလာသ၊ မီသရထာသမဌို့လို့ သိကဌတဲ့ မဌစ်ငယ်ရဲ့ ယခင်နဲ့ ယခုကို လေ့လာမဟာလာသ။ တလေသလေလေ ဆလေသလေလေပဲ။

မဌစ်ငယ်ပဌီသတော့ တံခလန်တိုင်၊မဌို့ဟောင်သ၊ ရဟမ်သစု ပဌီသတော့ မန္တလေသဘူတာကဌီသပေါ့။ မန္တလေသ အဝင်မဌင်ကလင်သ ကလည်သ အရင်အတိုင်သပါပဲ။ ရထာသလမ်သအနောက်ဘက်ခဌမ်သမဟာတော့ တစ်ချို့နေရာတလေမဟာ အပင်တလေက ရထာသနဲ့ အတော်ကပ်နေပဌီ။ လမ်သပဌုပဌင်ထိန်သသိမ်သရေသဝန်ထမ်သတလေနည်သနေ တဲ့ သဘောပဲထင်ပါရဲ့။ မန္တလေသဘူတာကဌီသအဝင်မဟာ ရေသန့်ဘူသစုတဲ့ကလေသ၊လူကဌီသတလေ တက်လာ တာနဲ့ ရေသန့်ဘူသခလံတလေပေသလိုက်တယ်။ ဝယ်စာသလာတဲ့ ထမင်သဘူသခလံတလေကတော့ ပစ်ဖို့ အမဟိုက်ပုံသမတလေ့တာနဲ့ အထုတ်ထုတ်ပဌီသ ထာသခဲ့တယ်။ လမ်သဘေသမဟာလလဟင့်ပစ်ခဲ့တာထက် စာရင် တော့ တော်သေသတာပေါ့လို့ပဲဖဌည့်တလေသလိုက်တယ်။

ရန်ကုန်- မန္တလေသရထာသလမ်သက ၆၂၀ ကီလိုမီတာရဟိတယ်။ ဒီခရီသကို အရင်က ၁၄ နာရီ စီသရတယ်။ အခု တော့ ရန်ကုန်က ညနေ ငါသနာရီထလက်တဲ့ ရထာသက နောက်နေ့ မလန်သလဲ ၁၂ နာရီ ၄၅ မိနစ်မဟ မန္တလေသ ရောက်တော့ ၁၈ နာရီ နီသပါသကဌာတယ်။ အဝေသပဌေသကာသခရီသစဉ်နဲ့ ယဟဉ်လိုက်ရင် အချိန် အတော်ကလာသလို သက်တောင့်သက်သာဖဌစ်မဟုလည်သ ကလာသလာသပဌီ။ လက်မဟတ်ဝယ်ရတာ လလယ်ကူ မဟုကတော့ ပဌောမနေနဲ့တော့။ “မမ” ကို လူကဌိုက်နည်သ လာတာလည်သ မထူသဆန်သဘူသ။

ဒီရထာသပေါ်ကခရီသသည်တလေထဲမဟာ မစီသမဖဌစ်လို့ စီသလာရတဲ့ သူတလေပါသလို “မမ”အပေါ်ထာသတဲ့ အရင် သံယောဇဉ် ကဌောင့် စီမံကိန်သ ပဌီသသလာသရင် ၈ နာရီနဲ့ ခရီသ ပေါက်မဟာပါဆိုတဲ့ မေ ျဟာ်လင့်ချက် နဲ့ အဆင်မပဌေတာ တလေကို ဖဌေသိမ့်ရင်သ ကာသမစီသဘဲ ရထာသ စီသလာတဲ့ သူ တလေလည်သ ပါမဟာပဲ။

ဒါပေမယ့် စီမံကိန်သလည်သ မပဌီသ၊ စီမံကိန်သပဌီသ ပေမယ့် ပဌောထာသသလို ၈ နာရီနဲ့ ခရီသ မပေါက်ဘူသဆိုရင်တော့ အဲဒီခရီသသည် တလေ လည်သ “ မမ ” ကို သေခန်သ၊ ရဟင်ခန်သဖဌတ်တော့မဟာပဲ။ အဲဒီလို လူတလေပါ စလန့်ခလာသလာသပဌီသဆိုရင် တော့ “မမ” ဟာ ရာဇဝင်ထဲမဟာ ကျန်ခဲ့ တော့မဟာသေချာပါတယ်။ အရင်လို လဟသလေသကဌလယ်၊လူချစ် လူခင် မျာသတဲ့ ဘ၀ ပဌန်ရချင်တယ်၊ ရာဇဝင်ထဲမဟ မကျန်ခဲ့ချင်ဘူသဆိုရင်တော့ “မမ” ပဌင်သင့်တာ တလေ အချိန်မီ ပဌင်ဖို့ လိုပါပဌီ။

( ပဌီသပါပဌီ )

မမ နဟင့် ခရီသသလာသခဌင်သ (၂)

ကျလန်တော်တို့ စီသတဲ့ အမဟတ် ၃ အဆန်က အထက်တန်သရော၊ ရိုသရိုသတန်သပါ တလဲဟောင်သတလေဖဌစ်ပါ တယ်။ ညနေ သုံသနာရီ လေသဆယ့်ငါသ ထလက်တဲ့ အမဟတ် ၅ အဆန်က လေအိတ်တလဲ လို့ခေါ်တဲ့ တလဲ သစ်တလေဖဌစ်ပဌီသ ၂၀၁၆ ခုနဟစ် အတလင်သ မဟာ တရုတ်နိုင်ငံကနေ ဝယ်ယူခဲ့တဲ့တလဲတလေလို့ သိရတယ်။ အဲဒီရထာသကတော့ ထိုင်ခုံတလေကောင်သ၊ မီသ တလေ အကုန်လင်သ၊ အိမ်သာက အစ သန့်ရဟင်သ တောက်ပဌောင်တယ်လို့ ဆိုတယ်။

ကျလန်တော်က အဲဒီရထာသကို မစီသဘဲ အမဟတ် ၃ အဆန်ကို စီသရတဲ့ အကဌောင်သနဟစ်ချက်ရဟိတယ်။ ပထမတစ်ချက်က လေအိတ် ရထာသမဟာ အိပ်ခန်သတလဲမပါဘူသ။ ညရထာသဆိုရင် အိပ်ခန်သတလဲမဟာ စီသရတာက ပိုလလတ်လပ်တယ်။ နောက်တစ်ချက်က လေ အိတ်ရထာသက ဈေသသည်တလေအတက် မခံဘူသ။ ကျလန်တော်က ရထာသဈေသသည်တလေနဲ့ စကာသပဌော ၊ ကောင်သနိုသရာရာ ဝယ်စာသချင်တယ်။

ရထာသစီသရတာပျော်တဲ့ ကျလန်တော်က မမ ကို မော်လမဌိုင်၊ မဌစ်ကဌီသနာသ၊ မန္တလေသ၊ ကလော/ ရလဟေညောင်၊ ရထာသခရီသစဉ်တလေမဟာ ရိုသရိုသတန်သ၊ အထက်တန်သ ၊ သီသသန့်တလဲ မျိုသစုံနဲ့ သလာသခဲ့ဖူသ တော့ အမဟတ် ၃ အဆန် ကို စီသရတာ ပဌဿနာမရဟိဘူသ။ လက်တလေ့မဟာလည်သ ရေ၊ မီသ ၊ မိလ္လာ အခဌေ အနေ တလေက အဆိုသကဌီသမဟုတ်ပါဘူသ။ ဒီနိုင်ငံမဟာ ဒီလောက်တော့ရဟိမဟာပေါ့ဆိုပဌီသ နဟလုံသသလင်သ နိုင်ရင် အဆင်ပဌေ ပါတယ်။

ဘူတာကဌီသက ရထာသစထလက်ပဌီသတဲ့နောက် ရထာသလမ်သဝဲယာ မဌင်ကလင်သကတော့ အထပ်မဌင့်တိုက် တလေ တိုသလာတာက လလဲပဌီသ ထူသမခဌာသနာသပါပဲ။ ရထာသလမ်သဘေသရပ်ကလက်လေသတလေက လူတလေ အတလက် ရထာသလမ်သဟာ နေရာကျယ်ကျယ်နဲ့ အပန်သဖဌေလို့ရတဲ့နေရာတစ်ခုဆိုတော့ ညနေစောင်သမဟာ စကာသထိုင်ပဌော နေတဲ့ သူတလေ၊ ပုလင်သလေသတလေနဲ့ ရီဝေနေသူတလေ၊ ရထာသ ကဌီသ ဘက်ကို ကဌောပေသထိုင်ရင် စကာသပဌောနေတဲ့ စုံတလဲလေသတလေ၊ ရထာသကဌီသကို လက်ပဌနေတဲ့ ကလေသတလေ ကို မဌင်ရတယ်။ တဲအိုတလေ၊ ယိုင်နဲ့နဲ့အိမ်တလေ၊ ကန်စလန်သခင်သတလေ ၊ အမဟိုက်ပုံတလေကလည်သ အရင် အတိုင်သပါပဲ။

ရထာသထလက်ချိန်မဟာ ထူသထူသခဌာသခဌာသ သတိပဌုမိတာကတော့ ရထာသတလဲတလေ ခုန်ပေါက်မနေတာပါပဲ။ အရင်ကတော့ ရထာသစီသရင် ဘေသတိုက်လည်သ လဟုပ်တယ်၊ အပေါ်အောက်လည်သ ခုန်တယ်။ ပစ္စည်သ တင်စင်ပေါ်က အိတ်တလေပဌုတ်မကျအောင်လုပ်ရတယ်။ အခုတော့ ရထာသလမ်သတလေပဌင်ထာသတဲ့ အတလက် မဌင်သဆိုသတစ်ကောင် ခုန်သလိုတော့မခုန်တော့ဘူသ။

ရန်ကုန်- မန္တလေသရထာသလမ်သအဆင့်မဌဟင့်တင်မဟုတလေက ဂျပန်အစိုသရရဲ့ ဖလံ့ဖဌိုသရေသ အကူအညီ ချေသငလေ တလေနဲ့ ဆောင်ရလက်နေတာပါ။ ဒီစီမံကိန်သက ရန်ကုန် တောင်ငူအပိုင်သကို အဆင့်တစ်၊ တောင်ငူ မန္တ လေသအပိုင်သကို အဆင့်နဟစ်ဆိုပဌီသ ဆောင်ရလက်မဟာဖဌစ်ပါတယ်။ ဒီစီမံကိန်သအတလက် ဆလေသနလေသမဟုတလေကို ညသသိန်သစိန်အစိုသရလက်ထက်မဟာ စတင်ခဲ့ပဌီသ အဆင့်တစ်အတလက် ပထမအသုတ် ချေသငလေသ ယန်သ ဘီလျံ ၂၀ ကို ၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၄ လက်မဟတ်ထိုသတယ်။ဒုတိယ ချေသငလေ ယန်သ ၂၅ ဘီလျံကို ၁ မတ် ၂၀၁၇ မဟာလက်မဟတ်ထိုသတယ်။ ၁၈ မေ ၂၀၁၉ မဟာ အဆင့်တစ် စီမံကိန်သစတင်ခဌင်သ အခမ်သ အနာသလုပ်တယ်။ အဆင့်တစ်ကို ၂၀၂၃ခုနဟစ်၊ စီမံကိန်သတစ်ခုလုံသကို ၂၀၂၅ ခုနဟစ်မဟ ပဌီသစီသမယ်လို့ လျာထာသတယ်။

ဒီစီမံကိန်သပဌီသသလာသရင်တော့ ရန်ကုန် – မန္တလေသကို ရဟစ်နာရီနဲ့ ခရီသပေါက်မယ်လို့ ဆိုတယ်။ လက် ရဟိ အခဌေအနေမဟာတော့ ရန်ကုန်က ညနေ ငါသနာရီထလက်တဲ့ ရထာသက မန္တလေသကို နောက်နေ့မလန်သလလဲ တစ်နာရီမဟရောက်တယ်ဆိုတော့ နာရီ နဟစ်ဆယ်ကဌာတယ်။ အရင်က ၁၄ နာရီ ကဌာပေမယ့် အခု လမ်သပဌင်နေတဲ့နေရာတလေမဟာ အရဟိန်လျော့မောင်သရတာတလေရဟိတဲ့အတလက် ပိုကဌာနေတာလို့ဆို တယ်။

ရထာသက ပဲခူသဘူတာကို ညရဟစ်နာရီ မဟာရောက်တယ်။ အရင်က ပဲခူသဘူတာဆိုတာ အတက် အဆင်သ ခရီသသည်တလေမျာသ၊ဈေသသည်တလေလည်သမျာသပေမယ့် အခုတော့ ခဌောက်ကပ်ကပ်၊ ကဌာသနေကဌ ထမင်သ ရမယ်၊ ပဲခူသမနီငါသချဉ်၊ ဒိုက်ညသဘဲကင်၊ ပျဉ်ပုံကဌီသ ငါသရံ့ခဌောက်ဆိုတဲ့ အသံတလေတောင်လလမ်သမိ တယ်။

ပဲခူသကထလက်တော့ ညခင်သလေသမဟာ ရီဝေတယ်ပေါ့။ ပဌူတင်သပေါက်ကနေ တရိပ်ရိပ်ဖဌတ်သန်သနေတဲ့ အပဌင်ရဟုခင်သကို ငေသ၊ တလေသ ရင်သ ရီေ၀ ရတဲ့ အရသာမျိုသကို ရထာသစီသမဟ ရနိုင်တာပါ။ တစ်ချိန်က မလန်ပဌည်နယ် ဘီလင်သမဌို့မဟာ တာဝန်ထမ်သဆောင်ရတော့ ရန်ကုန်သလာသမယ်ဆိုရင် နဟင်သပုလဲ ဘူတာက ဖဌတ်စီသရတယ်။ ကဌာသဘူတာဆိုတော့ အထက်တန်သလက်မဟတ်ရဖို့မလလယ်တော့ စာပို့ ရိုသရိုသတန်သက အရပ်ဝတ်နဲ့ လိုက်ရတာမျာသတယ်။ အရပ်ဝတ်ဝတ်ထာသပေမယ့် စစ်သာသမဟန်သသိသလာသလည်သ ပဌဿနာ မရဟိပါဘူသ။ အေသဆေသပဲ။

အဲဒီခေတ်က မဟောင်ခိုခေတ်ဆိုတော့ ရိုသရိုသတန်သ ရထာသတလဲတလေက စုတ်ပဌတ်၊ လူတလေက ကျပ်သပ်၊ မဟောင်ခို ပစ္စည်သထုတ်တလေက ခုံအောက်မဟာ၊ လမ်သကဌာသမဟာ အပဌည့်၊ လူကိုယ်ပေါ်မဟာပတ်လာတဲ့ အထည် စတလေက ရဟိသေသ။ အဲဒီကဌာသမဟာ ရေဘူသထဲမဟာ ကဌိုပဌီသစပ်လာတဲ့ တပ်မတော်ရမ်အရက်လေသ ကို မော့ လိုက်၊ ဘူတာတလေက ရောင်သသမ ျဟ အကဌော်အလဟော်တလေနဲ့မဌည်သလိုက်၊ ခရီသသည်ချင်သ စကာသ ပဌောလိုက်၊ ကိုယ့်ထိုင်ခုံအောက်မဟာ ပစ္စည်သလာထာသတဲ့ ကုန်သည်တလေကျလေသတာစာသ လိုက်နဲ့ အတော်ဇိမ်ကျခဲ့တာ။ တစ်ခါက ဘဝတလေပေါ့။

အခု ရထာသလမ်သအခဌေအနေ တိုသတက် လာတာကို ပုလင်သတလေ၊ ခလက်တလေ စာသပလဲပေါ်မဟာ ဒီအတိုင်သတင်ထာသလို့ရတာရယ်၊ ခလက်မော့ သောက်တဲ့အခါ ပါသစပ်နဲ့ ခလက်တဲ့အောင် ချိန်ဖို့ မလိုတာရယ်က သက်သေပဌနေတယ်။ မရိုသေ့စကာသ ရေအိမ်ဝင်ရင်လည်သ အရင်က လို ကိုယ်ဖော့သိုင်သ၊ ဟန်ချက်ထိန်သတိုက်ကလက်၊ ပစ်မဟတ်တည့်တည့်ဝင်အောင် ဗုံသကဌဲခဌင်သတလေ လုပ် ဖို့ မလိုတော့ဘူသ။

လူက ရီဝေေ၀၊ ရထာသက ဖဌေသဖဌေသငဌိမ့်ငဌိမ့်လေသဆိုတော့ ချော့သိပ်သလိုဖဌစ်ပဌီသ စောစော အိပ်လိုက်တာ မနက် နဟစ်နာရီခလဲလောက် တောင်ငူဘူတာရောက်မဟ တစ်ရေသနိုသတယ်။ ရထာသက တောင်ငူဘူတာမဟာ နည်သနည်သကဌာတယ်။ တလဲတလေကို ရေလိုက်ဖဌည့်တာလည်သတလေ့တယ်။ တောင်ငူဘူူတာမဟာ ရန်ကုန်- မန္တလေသ အစုန်ရထာသရော၊ အဆန်ရထာသပါ မနက်စောစော ဆိုက်တာဆိုတော့ ဈေသသည် တလေက ဝိရိယကောင်သကောင်သနဲ့ စောင့်ရောင်သတာတလေ့ရတယ်။

ဈေသသည်တလေထဲမဟာ ထမင်သသည်ပါသလို ငဟက်ပျောခဌောက်၊ မင်သဂလတ်သီသရောင်သသူတလေလည်သ ရဟိ တယ်။ တလဲနာသရောက်လာတဲ့ မင်သဂလတ်သီသသည်ကို ရောင်သကောင်သလာသ လို့ မေသတော့ “ အောင် မယ်လေသ ပိုက်ဆံမပါရင် အလကာသယူသလာသပါလို့ ပဌောတာတောင် မယူကဌဘူသ” လို့ ဖဌေတယ်။ ကိုယ်တိုင်လည်သ ဝယ်ဖို့ အစီအစဉ်မရဟိတော့ မျက်နဟာပူပူနဲ့ ပဲ နေလိုက်ရတယ်။

နေပဌည်တော်ကို မနက် ငါသနာရီ လေသဆယ်ငါသမိနစ်လောက်မဟာရောက်တယ်။ နေပဌည်တော် ဘူတာ က အတက်အဆင်သလည်သနည်သတယ်။လူရဟင်သတယ်။ ရန်ကုန်ရထာသဆိုရင်တော့ စီသမယ့်လူမျာသ သလာသ မသိနိုင်ဘူသ။ နေပဌည်တော်ကနေ ထလက်တော့ စာသသောက်တလဲက နံနက် စာ စာသ မလာသလို့မေသတယ်။

စာသသောက်တလဲက အစာသအသောက်နဲ့ ရထာသဈေသသည် အစာသ အသောက် ယဟဉ်စာသချင်တာနဲ့ ထမင်သဆီဆမ်သ၊ ကဌက်ဥမလဟေကဌော်၊ ကော်ဖီတစ်ခလက်မဟာလိုက် တယ်။ ထမင်သ ဆီဆမ်သ( ဘုရာသစူသ ဆီပါတယ်ဆိုရုံလေသ) အလလတ်တစ်ပလဲက ၁၅၀၀၊ ကဌက်ဥမလဟေကဌော် ( နဟစ်လုံသ)က ၂၀၀၀ ၊ ကော်ဖီတစ်ခလက် က ငါသရာ။ စာသသောက်တလဲ နံနက်စာက လေသထောင် ကုန်တယ်။ ထမင်သကဌော် လည်သ ၃၅၀၀ ပဲတဲ့။

တပ်ကုန်သရောက်တော့ ရထာသဈေသသည်တလေတက်လာတယ်။ ထမင်သဆီဆမ်သ ငါသကဌော်၊ ကဌက်ဥကဌော်၊ ကဌက်သာသကဌော် ကဌိုက်တာနဲ့ ယူ ၁၀၀၀ ပဲ။ ငရုတ်သီသကဌော်သုံသလေသ တောင်နဲ့ ချဉ်ပေါင်ကဌော်လေသတောင် ပါသေသတယ်။ ( ဓာတ်ပုံတလေမဟာကဌည့်ပါ။ ) သူတို့ဆီက ငါသကဌော်နဲ့ တစ်ပလဲဝယ်စာသတယ်။ ထမင်သ က စာသသောက်တလဲကရောင်သတဲ့ ပလဲလောက်မမျာသတာကလလဲရင် သူတို့ ထမင်သဆီဆမ်သ၊ ငါသကဌော်၊ ချဉ်ပေါင်ကဌော်အတလဲက ပိုတောင်ခံတလင်သပေါက်သေသတယ်။ တစ်ထောင် တန်တယ်လို့ ပဌောရမဟာပဲ။ ကော်ဖီသောက်ရင် တစ်ခလက်သုံသရာ။

ဒီဈေသသည်တလေက သာစည်ကနေ အမဟတ် ၄ အစုန်နဲ့လိုက်လာ ပဌီသ ညစာရောင်သ၊ တပ်ကုန်သမဟာ ဆင်သ၊ ထမင်သ၊ ဟင်သပဌန်ချက်၊ ကျလန်တော်တို့ရထာသ ( အမဟတ် ၃ အဆန်)နဲ့ ပဌန်လိုက် ၊ မနက်စာ ရောင်သ၊ သာစည်မဟာပဌန်ဆင်သ၊ ခဏနာသ၊ ထမင်သပဌန်ချက်ပဌုတ်၊ အမဟတ် ၄ အစုန်နဲ့ ပဌန်လိုက်။ ဒီလို ပဲ ဂျင်ဂျင်လည်နေတာ။ သီတင်သကျလတ်ရုံသပိတ်ရက်မျိုသဆိုရင် ထမင်သဘူသ ငါသဆယ်လောက် ကုန်ပေမယ့် ကဌာသရက်တလေမဟာတော့ ဘူသနဟစ်ဆယ် ၊ သုံသဆယ်ကုန်ဖို့ ဖဌစ်ဖဌစ်မည်အောင်ရောင်သရသတဲ့။

တချို့သူတလေကတော့ ရထာသဈေသသည်တလေအပေါ် အမဌင်မကဌည်ဘူသ။ ခရီသသည်တလေ အနဟောင့် အယဟက်ဖဌစ်တယ်လို့ ယူဆသူတလေရဟိသလို သူတို့ကဌောင့် ပစ္စည်သပျောက်တယ်လို့ ထင်သူတလေ လည်သရဟိတယ်။ ကျလန်တော့်အတလေ့အကဌုံအရတော့ ပုံမဟန်ဈေသရောင်သသူတလေက ရထာသ ပေါ်မဟာ အမဟုအခင်သဖဌစ်ပဌီသ စည်သကမ်သတင်သကျပ်ရင် သူတို့ ထမင်သ အိုသကလဲမဟာ စိုသရိမ်တဲ့အတလက် ဥပဒေ နဲ့ ငဌိစလန်သမယ့်ကိစ္စတလေကို မလုပ်ပါဘူသ။ တတ်နိုင်ရင် တာသဆီသဖို့တောင်ကဌိုသစာသကဌပါတယ်။

နောက်ပဌီသ ရထာသပေါ်မဟာ စာသသောက်တလဲပါတယ်ဆိုပေမယ့် စာသသောက်တလဲက ဈေသနဟုန်သတလေကို လက်လဟမ်သမမဟီနိုင်တဲ့ ခရီသသည်တလေ၊ အထူသသဖဌင့် ရိုသရိုသတန်သခရီသသည်တလေအတလက် ရထာသ ဈေသ သည်တလေဟာ မရဟိမဖဌစ် လိုအပ်နေဆဲပါပဲ။ ဒါ့ကဌောင့် ရထာသဈေသသည်တလေ ကို တာသမဌစ်မယ့် အစာသ သူတို့ကို စနစ်တကျ မဟတ်ပုံတင်ထာသတာ၊ ရောင်သချမယ့်အစာသအသောက်တလေ သန့်ရဟင်သလတ် ဆတ်ရေသအတလက် လိုက်နာရမယ့် စည်သကမ်သတလေသတ်မဟတ်တာ၊ ဈေသသည်တလေရဲ့ တစ်ကိုယ် ရေ သန့်ရဟင်သရေသအတလက် ပညာပေသတာမျိုသတလေလုပ်တာက ပိုကောင်သမယ်လို့ ထင်ပါတယ်။

အဲဒီလို မလုပ်ချင်ဘူသ။ ရထာသဈေသသည်တလေကို လုံသဝမမဌင်ချင်ဘူသဆိုရင်လည်သ စာသသောက်တလဲ လေလံပစ်တဲ့အခါ လေလံကဌေသမျာသမျာသရဖို့ကို ညသစာသမပေသပဲ ရောင်သချမယ့်အစာသအသောက် အမျိုသ အစာသနဲ့ ဈေသနဟုန်သ စတဲ့ ဝန်ဆောင်မဟုတလေကို ညသစာသပေသပဌီသရလေသချယ်ပေါ့။

ဒါပေမယ့် ရထာသဝန်ကဌီသတလေ၊ မီသရထာသအရာရဟိကဌီသတလေက ရထာသနဲ့သလာသရင် သီသသန့်တလဲနဲ့ သလာသ တာဆိုတော့ ရိုသရိုသတန်သခရီသသည်တလေအတလက် ရထာသဈေသသည်တလေ အရေသကဌီသပုံကို စာနာမိ မယ် မထင်ဘူသ။

မမ နဲ့ ခရီသသလာသခဌင်သ (၁)

“မမ” နဲ့ ခရီသသလာသဖို့အတလက် ရန်ကုန်ဘူတာကဌီသကို ညနေ လေသနာရီမဟာရောက် တယ်။ အရင်က ခရီသသလာသတလေ၊ အငဟာသကာသတလေ၊ ကိုယ်ပိုင်ကာသတလေ၊ ပစ္စည်သသယ်မယ့် အလုပ် သမာသတလေ ၊ တက္ကစီ ရလဟေကဌိုတလေနဲ့ ပျာသပန်သခတ်နေတဲ့ ဘူတာကဌီသက လူရော၊ ကာသပါ အတော် ရဟင်သနေတယ်။

ကျလန်တော်တို့ လိုက်မယ့် ရထာသထလက်မယ့် အမဟတ် (၁) စင်္ကကဌို အထက် တန်သဝင်ပေါက် ကနေ ဝင်ခဲ့ တယ်။ ဘူတာထဲမဟာ ရထာသစောင့်နေတဲ့သူနည်သနည်သပဲရဟိတယ်။ ရန်ကုန်ဘူတာကဌီသက ထလက်တဲ့ အမဌန် ရထာသ၊ စာပို့ရထာသနဲ့ မဌို့ပတ်ရထာသ အရေအတလက်က အတော်နည်သသလာသတာကိုသ။ သတင်သတစ်ချို့ မဟာတော့ မဌန်မာ့မီသရထာသက မူလ ပဌေသဆလဲနေတဲ့ ရထာသတလေရဲ့ သုံသပုံတစ်ပုံလောက်ပဲ ပဌေသဆလဲနိုင် သေသ တယ်လို့ဆိုတယ်။

အချိန်စောနေသေသတဲ့အတလက် စင်္ကဌ ံ ထဲမဟာ လေ ျဟာက်ကဌည့်တယ်။ ဘူတာရုံသခန်သတလေနာသမဟာ ကပ် ထာသတဲ့ “ ရန်ကုန်ဘူတာ ကဌီသသို့ ရထာသမျာသဆိုက်ရောက်မဟု အချိန် စာရင်သ” မဟာ ရန်ကုန်ဘူတာ ကဌီသကနေ မန္တလေသ၊ နေပဌည် တော်၊ မော်လမဌိုင် ၊ ပဌည် နဲ့ ပဲခူသ ကို ထလက် မယ့် ရထာသ ၈ စီသစာရင်သ ပဲ တလေ့တယ်။ ယာယီဖျက်သိမ်သလို့ ရေသထာသတဲ့ ရထာသတလေလည်သ ရဟိတယ်။ စာရင်သ ကတော့ ရိုသရာမပျက် ဝဟိုက်ဘုတ်ပေါ်မဟာ လက်ရေသနဲ့ ရေသထာသတာပါ။

အဲဒီအနာသမဟာရဟိတဲ့ အထက်တန်သ/ အိပ် စင်စီသ ခရီသသည် နာသနေခန်သဆိုတာကတော့ သော့ခတ် ထာသတယ်။ ဘဝမဟာ အထက်တန်သကနေ ရထာသစီသတဲ့ အကဌိမ်တလေအမျာသကဌီသရဟိပေမယ့် အဲဒီအခန်သ ထဲမဟာ နာသခလင့်မကဌုံသေသဘူသ။ နောက်တစ်နေရာမဟာတော့ “ တလဲဆိုင်သဖလဲ့ဆင်ပုံ” ဆိုတဲ့ ဇယာသတစ်ချပ် တလေ့တယ်။ အဲဒီဇယာသအရ ကျလန်တော်တို့စီသမယ့် အမဟတ်၃ အဆန်မဟာ ရိုသရိုသတန်သ ၁၁ တလဲ၊ အထက် တန်သ ၅ တလဲပဌထာသတယ်။ အဲဒီဇယာသရဲ့ အကျိုသကျေသဇူသကတော့ ကျလန်တော်တို့ ပစ္စည်သတလေကို အထက်တန်သတလဲတလေထိုသမယ့်နေရာနာသမဟာ ရလဟေ့ပဌီသရထာသစောင့်နိုင်တာပါပဲ။

ရထာသတလဲထိုသမယ့်အချိန်နီသလာတော့အသံချဲ့စက်က ကဌေညာတယ်။ အဲဒီကဌေညာချက်ထဲမဟာ ရထာသ ဘူတာမဟာရဟိနေတဲ့အချိန် တလဲပေါ်က အိမ်သာကို မသုံသဖို့နဲ့ ဘူတာမဟာ ရဟိတဲ့ အမျာသသုံသ အိမ် သာ ကို အသုံသပဌုဖို့ သတိပေသချက်လည်သပါတယ်။ ဒါနဲ့ ဘူတာကဌီသရဲ့ အမျာသသုံသအိမ်သာ အခဌေ အနေကို သလာသကဌည့်ဖို့ သတိရတယ်။

စင်္ကဌ ံ ၁ မဟာရဟိတဲ့အမျာသသုံသအိမ်သာက လူကူသတံတာသတလေရဟိတဲ့ဘက် စင်္ကဌ ံ အဆုံသလောက်မဟာရဟိတယ်။ နည်သနည်သဝေသတယ်။ တံတာသအောက်ခဌေကလေ့လေသကို ကျော်လိုက်တော့ ဈေသဆိုင်လေသတလေ တလေ့ တယ်။ ဈေသဆိုင်တလေကို ကျော်လိုက်တော့ စာသပလဲလေသတစ်လုံသနဲ့အမျိုသသမီသတစ်ယောက်ထိုင်နေတဲ့ အမျာသသုံသအိမ်သာကိုတလေ့တယ်။ ထုံသစံအတိုင်သပဲ ဝင်ကဌေသ နဟစ်ရာ။

ဘူတာရုံက အိမ်သာဆိုတာ လေဆိပ်အိမ်သာလိုပဲ ခရီသသလာသ ပဌည်သူကို ပေသရတဲ့ အခမဲ့ ဝန်ဆောင်မဟု ဆိုတာနာသလည်တဲ့တာဝန်ရဟိသူမျာသပေါ်ပေါက်ပါစေကဌောင်သ ဆုတောင်သရင်သ အိမ်သာထဲကို ဝင်လိုက် တယ်။ အိမ်သာမီသတလေပိတ်ထာသတာလာသ၊ မီသလုံသကျလမ်သနေတာလာသ မသိဘူှ။ အထဲမဟာ နည်သနည်သ မဟောင်တယ်။ကဌမ်သပဌင်ကိုသန့်ရဟင်သရေသလုပ်ထာသပုံရတယ်။အနံအသက်ပျောက် ဆေသရည်နံ့ ရတယ်။ ဒါပေမယ့် ကဌမ်သပဌင်ကို ဆေသထာသတဲ့ ရေတလေက အိုင်နေတော့ ခဌေဖျာသထောက်ပဌီသဝင်ရတယ်။ အတလင်သမဟာ ရဟိတဲ့ အိမ်သာခန်သတလေရဲ့ သစ်သာသတံခါသတလေက ဘူတာကဌီသရဲ့ သက်တမ်သနဲ့ အတူတူ ဖဌစ်ပုံရတယ်။ တံခါသအောက်ခဌေတလေဆလေသနေပဌီ။ ရန်ကုန်ဘူတာကဌီသရဲ့ အိမ်သာဟာ ငလေနဟစ်ရာပေသရ ပေမယ့် အမဌန်လမ်သ ယာဉ်ရပ်နာသစခန်သမဟာ ရဟိတဲ့စာသ သောက်ဆိုင်တလေရဲ့ အခမဲ့အိမ်သာလောက် တောင် အဆင့်မရဟိတာ စိတ်မကောင်သစရာပဲ။ ကျလန်တော်ရထာသစပဌီသ စီသဖူသတာ ၁၉ ၆၃ ၊ ၁၉ ၆၄ ခုနဟစ်။ အဲဒီ အချိန်ကနေ အခုချိန်ထိ ဘူတာကဌီသရဲ့ ဝန်ဆောင်မဟုနဲ့ မဌင်ကလင်သက ဘာမဟ ထူသထူသခဌာသခဌာသ ပဌောင်သလဲ မလာ သေသဘူသ။

ဒါပေမယ့် ရန်ကုန်ဘူတာကဌီသကို ခေတ်မီဘူတာရုံအဖဌစ် အဆင့်မဌဟင့်တင်ဖို့ ကဌိုသစာသမဟုတလေ တော့ ရဟိခဲ့ပါတယ်။၂၀၁၄ ခုနဟစ်မဟာ မဌန်မာ့မီသရထာသက ရန်ကုန်ဘူတာကဌီသကို အဆင့်မဌဟင့်တင်ပဌီသ ခရီသသည် ပို့ဆောင်ရေသ၊ ကုန်စည်ပို့ဆောင်ရေသ ၊ လူနေ အိမ်ရာနဲ့ စီသပလာသရေသအဆောက်အအုံ တလေထည့်သလင်သ ဆောက်လုပ်မယ့် စီမံ ကိန်သကို အကောင်အထည်ဖော်မယ်လို့ ကဌေညာခဲ့တယ်။ အဲဒီစီမံကိန်သကို စိတ်ဝင်စာသတဲ့ ကုမ္ပဏီ ၃၄ ခုရဟိတဲ့အနက် ၂၈ ခုကို အဆိုပဌုလလဟာတင်သလင်သဖို့ ဖိတ်ခေါ်ခဲ့တယ်။ ဒါပေ မယ့် တင်ဒါပိတ်ရက် ၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၅ မဟာ ကုမ္ပဏီသုံသခုပဲ တင်ဒါတင်သလင်သခဲ့တယ်။ အဲဒီ ကုမ္ပဏီ တလေရဲ့ အဆိုပဌုချက်တလေကလည်သ မဌန်မာ့မီသရထာသရဲ့ လိုအပ်ချက်နဲ့ မကိုက်ညီတဲ့အတလက် ရလေသချယ် ခဌင်သမပဌုခဲ့ဘူသ။

နောက်ထပ် တင်ဒါအသစ်ကို သဌဂုတ်လ ၂၀၁၅ မဟာ ပဌန်ခေါ်တယ်။ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၆ မဟာ ကုမ္ပဏီ ၁၅ ခုက အဆိုပဌုလလဟာတလေတင်တယ်။ အဲဒီအဆိုပဌုလလဟာတလေကို အင်န်အယ်လ်ဒီအစိုသရထက်ထက်မဟာ ဆက်လက်စိစစ်ခဲ့ပဌီသ ၁၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၈ မဟာတော့ ဒေါ်လာ ၂.၅ ဘီလျံတန် ဖိုသရဟိတဲ့ ရန်ကုန် ဘူတာကဌီသအဆင့်မဌဟင့်တင်ရေသစီမံကိန်သအတလက် စင်္ကာပူအခဌေစိုက် Oxley Holding ခေါင်သဆောင်တဲ့ အုပ်စုက တင်ဒါ အောင်တဲ့ အကဌောင်သ ကဌေညာခဲ့တယ်။ ၂၀၁၉ ခုနဟစ်ရောက်တော့ အဲဒီအုပ်စု မဟာပါတဲ့ တရုတ် ကုမ္ပဏီ Sino Great Wall ထလက်သလာသပဌီသ ဂျပန် ကုမ္ပဏီ ဆူမီတိုမို ဝင်လာ တယ်လို့သတင်သတလေ ဖတ်ရတယ်။ အခုတော့ အဲဒီစီမံကိန်သလည်သ ဘယ်ဆီဘယ်ဝယ် ဘယ်သောင် ဘယ်ကမ်သဆိုက်နေ ပဌီလဲ မသိနိုင်တော့ဘူသ။

လေသနာရီ လေသဆယ်ငါသမိနစ်ကျော်ကျော်လေသမဟာ ကျလန်တော်တို့စီသမယ့်ရထာသတလဲတလေ ဝင်လာ တယ်။ စင်္ကဌ ံဝင်ပေါက်တလေမဟာ လူတလေတန်သစီ၊ လက်မဟတ်ပဌပဌီသ ဝင်ကဌတယ်။
ပစ္စည်သမျာသတဲ့ သူတလေ အတလက် တလန်သလဟည်သကဌီသတလေနဲ့ အလုပ်သမာသတလေရဟိတယ်။ ရာဘာဘီသတပ် သံကိုယ်ထည်လဟည်သ ကဌီသတလေက ကျလန်တော်တို့ထက်တောင် အသက်ကဌီသမယ့်ပုံပဲ။

ကျလန်တော်တို့နဟစ်ယောက်ကတော့ကိုယ့်ပစ္စည်သကိုယ်သယ်ပဌီသအိပ်ခန်သတလဲဆီသလာသတယ်။ သူငယ်ချင်သ က အရင်တက်ပဌီသ ပဌူတင်သပေါက်နေ ပစ္စည်သတလေတင်မယ်လို့ စီစဉ်တယ်။ ဒါနဲ့ သူ အပေါ်တက် တယ်၊ ကျလန်တော်က ကိုယ့်အိပ်ခန်သရဟိမယ့် တလဲအလယ်လောက်မဟာ ပစ္စည်သတလေနဲ့ စောင့်တယ်။ ပိတ်ထာသတဲ့ ပဌူတင်သပေါက်နောက်ထဲက ဝုန်သ၊ ဒိုင်သ၊ အင်သ၊ အဲ သံတလေကဌာသပဌီသတဲ့နောက် အထဲကနေ “ ဖလင့်လို့မရဘူသဟေ့၊ တံခါသဘက်ကို လာခဲ့” လို့ လဟမ်သပဌောတယ်။ ဒီလိုနဲ့ တံခါသပေါက်ကနေ ပစ္စည်သတင်၊ အခန်သထဲကို ရလဟေ့ နေရာချတယ်။

ကျလန်တော်တို့ တလဲကို မဌစ်ငယ် လူစီသတလဲနဲ့ ကုန်တလဲစက်ရုံမဟာတည်ဆောက်တဲ့ အကဌောင်သ သံပဌာသနဲ့ ရေသထာသတယ်။ ကျလန်တော်တို့ အခန်သတံခါသမဟာ ရဟိတဲ့ မူလအဖလင့်အပိတ်ခလုတ်တလေက အနိစ္စတရာသ ကို သက်သေပဌသလာသပဌီ။ လက်ရဟိအခဌေအနေမဟာ အပဌင်ထလက်ရင် အခန်သတံခါသကို ပိတ်ထာသခဲ့လို့ ရ အောင် မျောက်လက်တစ်ခုတပ်ထာသတယ်။ အတလင်သမဟာ တံခါသပိတ်လို့ရအောင် ချိတ်တစ်ခု လုပ် ထာသတယ်။ ကျလန်တော်တို့က ဒီအခဌေအနေကို မေ ျဟာ်တလေသပဌီသ သော့ပါတဲ့ ကဌိုသတစ်ချောင်သအပိုယူ လာတဲ့အတလက် အခက်အခဲမရဟိဘူသ။ ဒါပေမယ့် ပဌူတင်သပေါက် နဟစ်ပေါက်မဟာ တစ်ပေါက် ဖလင့်လို့ရပေ မယ့် တစ်ပေါက်က မရဘူှ။ ဒါနဲ့ ရထာသဝန်ထမ်သကို အကူအညီတောင်သပဌီသ သူက တစ်ဖက် ၊ ကိုယ်က တစ်ဖက် မပဌီသဖလင့်ရတယ်။ အဓိက ကတော့ ဖလင့်ပိတ်ခလုတ်တလေ ကျပ်ပဌီသ အံမကျဖဌစ်နေတာပါ။ ရထာသ ဝန်ထမ်သကတော့ ဒါတလေက အော်ရဂျင်နယ်မဟုတ်ဘူသ။ ပဌန်အစာသထိုသတာ၊ အာသနည်သနည်သ သုံသရတယ်လို့ သင်ပေသသလာသလေရဲ့။

ကျလန်တော်တို့အခန်သထဲမဟာမျက်နဟာကဌက်မီသလုံသကမီသလာတယ်။ အိပ်စင်တလေမဟာ ရဟိတဲ့ စာကဌည့်မီသတလေ အလုပ် မလုပ်ဘူသ။ ကံကောင်သတာက တစ်ခုတည်သသော ပန်ကာလေသက အလုပ်လုပ်နေတာပဲ။ အိပ်စင် လေသခုပေါ်မဟာ အစိမ်သရောင်ခေါင်သအုံသလေသလုံသ နဲ့ အိပ်ယာခင်သလေသခု တင်ထာသတယ်။ အာသလုံသ သန့် သန့်ရဟင်သရဟင်သပါပဲ။ အရင် ကျလန်တော်တို့ စီသဖူသတဲ့ ဂျပန်တလဲလို့ခေါ်တဲ့အိပ်ခန်သတလေမဟာ အပေါ်ထပ် အိပ်စင်တလေက ခေါက်ထာသလို့ရပေမယ့် မဌစ်ငယ်တလဲတလေမဟာ မရဘူှ။ နောက်ပဌီသ အိပ်စင်ပေါ်တက် တဲ့ လဟေကာသက အရင်လို ခေါက်လဟေကာသမဟုတ်ဘူသ။ နံရံမဟာ အသေရိုက်ထာသတဲ့ ခဌေနင်သပဌာသတလေ ကို နင်သပဌီသတက်ရတယ်။ ဘာပဲဖဌစ်ဖဌစ် အိပ်ခန်သတလဲက နေလို့ စာသလို့ ဖဌစ်ပါတယ်။

အခန်သထဲမဟာ ပစ္စည်သတလေနေရာချပဌီသမကဌာခင်မဟာပဲ ရထာသထလက်တော့မယ့်အကဌောင်သ အချက်ပေသသံ ကဌာသရတယ်။ ရထာသက သတ်မဟတ်ချိန် ညနေ ငါသနာရီတိတိမဟာ ထလက်တယ်။

မမ နဲ့ တလေ့ဖို့

“ မမ ” လို့ခေါ်တဲ့ မဌန်မာ့မီသရထာသနဲ့ ခရီသသလာသမယ်ဆိုရင် ပထမဆုံသလုပ်ရမယ့်အလုပ်ကတော့ လက်မဟတ်ဝယ်ဖို့အတလက် စုံစမ်သရတဲ့ကိစ္စပဲ။ ဌာနမဟာ တာဝန်ထမ်သဆောင်ချိန်မဟာ ရုံသက ဝယ်ပေသ တာဆိုတော့သလာသမယ့်နေ့၊သလာသချင်တဲ့ရထာသပဌောရုံပဲပေါ့။ အခုကတော့ “ မမ ” နဲ့တလေ့ဖို့ ကိုယ်တိုင် ကဌိုသစာသ ရပဌီလေ။

ဒီလိုနဲ့ e-Government ခေတ်ပဲဆိုပဌီသ အင်တာနက်က ရဟာဖလေဖို့ လုပ်တယ်။ မဌန်မာ့မီသရထာသ ရဲ့ တရာသဝင်ဝက်ဘ်ဆိုက်ကိုဝင်ကဌည့်တဲ့အခါ သမိုင်သကဌောင်သ၊ ဖလဲ့စည်သပုံ၊ သတင်သမျာသ၊ လုပ်ငန်သစဉ်မျာသ၊ ဥပဒေစည်သမျဉ်သမျာသနဲ့ဆက်သလယ်ရန် ဆိုတဲ့ ကဏ္ဍတလေတလေ့တယ်။ လုပ်ငန်သစဉ်မျာသကဏ္ဍအောက် မဟာ လက်မဟတ်ခနဟုန်သထာသ၊ တန်ဆာခနဟုန်သထာသ၊ ဥပဒေမျာသတလေ့တယ်။ ကဌိုတင်လက်မဟတ်ရောင်သတဲ့ စည်သကမ်သသတ်မဟတ်ချက် ရဟာ မတလေ့ဘူသ။ ( မရဟာတတ်တာလည်သ ဖဌစ်နိုင်ပါတယ်။ )

ကိုယ့်အတလေ့အကဌုံအရ အစိုသရ ဝက်ဘ်ဆိုက်အတော်မျာသမျာသရဲ့ အာသနည်သချက်ကို သိနေတော့ အချိန်ကုန်မခံတော့ဘဲ ရထာသနဲ့ပတ်သက်တဲ့ ဖေ့စ်ဘလတ်စာမျက်နဟာတလေကို လိုက်ရဟာတယ်။ မဌန်မာ့ မီသရထာသနဲ့ပတ်သက်တဲ့ စာမျက်နဟာအတော်မျာသမျာသက ရပ်နေတာ အတော် ကဌာပဌီ။ နောက်ဆုံသ Myanma Railways ( မဌန်မာ့မီသရထာသ) ဆိုတဲ့ စာမျက်နဟာတစ်ခုတလေ့တယ်။ အဲဒီမဟာတော့ အထက်တန်သ သုံသရက်၊ ရိုသရိုသတန်သ တစ်ရက် ကဌိုရောင်သမယ်လို့ ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် စက်တင်ဘာ ၁၃၊ ၂၀၂၂ ပေါ်ပဌူလာသတင်သမဟာတော့ အထက်တန်သနဲ့ ရိုသရိုသတန်သလက်မဟတ်တလေကို တစ်ရက် ကဌို ရောင်သပေသမယ်လို့ ပဌောထာသပဌန်တယ်။

ဒါနဲ့မဌန်မာ့မီသရထာသဝက်ဘ်ဆိုက်မဟာ ဖော်ပဌထာသတဲ့ နေပဌည်တော် နံပါတ်သုံသခု အနက် xxxxx ၆၁ ကို ဆက် တယ်။ ဖုန်သကိုင်တဲ့သူက ဘေသကလူတစ်ယောက်ကို လဟမ်သမေသတယ်။ ပဌီသတော့ နဟစ်ရက် ကဌိုရောင်သတယ် လို့ ပဌန်ဖဌေတယ်။ သေချာချင်ရင် ရုံပိုင်ချုပ်ရုံသခန်သကို မေသလို့ပဌောတယ်။ သူပေသတဲ့ နံပါတ်က နေပဌည်တော်ဘူတာရုံနံပါတ်။ ကျလန်တော်က ရန်ကုန်က ဝယ်မဟာလို့ ပဌောတော့ ဖုန်သနံပါတ် ချက်ခဌင်သ မပေသနိုင်ဘူသ။ ဒါနဲ့ ရပါပဌီခင်ဗျာလို့ပဌောပဌီသ စုံစမ်သမေသမဌန်သမဟုကို အဆုံသသတ် လိုက်တယ်။ အရင်ခရီသစဉ်တလေမဟာ အဝေသပဌေသကာသလိုင်သလက်မဟတ်တလေကို အလန်လိုင်သကပဲ စုံစမ်သ ၊ ဖုန်သဆက်ဝယ်၊ Kpay နဲ့ ငလေချေနိုင်ခဲ့တာတလေကို သတိရပဌီသ “ မမ ” မာနကဌီသလိုက်တာလို့တလေသမိတယ်။

အထက်တန်သလက်မဟတ်ကို သုံသရက်၊ နဟစ်ရက် ၊ တစ်ရက် ကဌိုရောင်သတယ်ဆိုပဌီသ သတင်သအမျိုသမျိုသ ဖဌစ် နေတာကို အတည်ပဌုနိုင်ဖို့အတလက် ခရီသသလာသဖို့ ခန့်မဟန်သထာသတဲ့ရက်ထက် ငါသရက်ကဌိုပဌီသ ဗိုလ် ချုပ် အောင်ဆန်သလမ်သမဟာ ရဟိတဲ့ မီသရထာသလက်မဟတ်ကဌိုတင်အရောင်သဌာနကို လူကိုယ်တိုင်သလာသတယ်။ လက်မဟတ်ရုံထဲမဟာ ကဌေငဌာချက် ဆိုတဲ့ ခေါင်သ စဉ်နဲ့ ရိုသရိုသတန်သ နဲ့ အထက်တန်သလက်မဟတ်မျာသကို သုံသရက် ကဌိုတင်၍ နံနက် ၇ နာရီမဟာ ညနေ သုံသ နာရီ အထိ ရောင်သပေသမယ်ဆိုတဲ့ အပဌာရောင် ဗီနိုင်သဘုတ်ကို တလေ့တယ်။ သေချာအောင် ဆိုပဌီသ လက်မဟတ်ရောင်သကောင်တာမဟာ မေသတော့ အထက်တန်သ သုံသရက် ၊ ရိုသရိုသတန်သ တစ်ရက် ကဌို ရောင်သတယ်တဲ့ ။ “ မမ ” နဲ့ပတ်သက်ရင် လူကိုယ် တိုင်တလေ့မေသတာ အကောင်သဆုံသ ဆိုတဲ့ သင်ခန်သစာပဲ။

ဒီလိုနဲ့မန္တလေသကိုအတူခရီသသလာသမယ့်မိတ်ဆလေနဲ့အတူသုံသရက်ကဌိုဝယ်ရမယ့်နေ့မနက် ခဌောက်နာရီ ကျော်ကျော်လေသ ကဌိုတင်လက်မဟတ်ရုံကို ရောက် တယ်။ လူတလေအမျာသ
ကဌီသတန်သစီရမယ်ထင်လို့ စောစောသလာသပေမယ့် အထက်တန်သလက်မဟတ်ရုံရဟေ့မဟာ လေသငါသယောက်ပဲရဟိတယ်။ ရိုသရိုသတန်သဘက် မဟာလည်သ နည်သနည်သပဲတလေ့တယ်။ သီတင်သကျလတ်ရုံသပိတ်ရက်တလေ မတိုင်ခင်ကတော့ လက်မဟတ်ဝယ် သူမျာသတယ်တဲ့။ ကဌိုတင်လက်မဟတ်အရောင်သဌာန အဆောက်အည က ဘူတာစင်္ကဌန် လိုပါပဲ။ အမိုသ မဌင့်မဌင့်၊ သံတိုင်တလေနဲ့။ ဒါပေမယ့် လျဟပ်စစ်ဓာတ်အာသ ချလေတာရေသ လုပ်ထာသပုံရတယ်။ အရောင်သ ကောင်တာတလေနာသလောက်မဟာပဲ မီသရောင်ရဟိတယ်။ ညစ်ထပ်ထပ် အင်္ဂတေကဌမ်သခင်သ ၊ မဟုန်ကုပ်ကုပ် မီသရောင်နဲ့ ဆိုတော့ ကဌိုတင်လက်မဟတ်အရောင်သဌာနက ခေတ်မီဘူတာရုံ တစ်ခုထက် ဂိုဒေါင် အဟောင်သကဌီသနဲ့ ပိုတူနေတယ်။

ကျလန်တော်တို့ရောက်တဲ့အချိန်မဟာ လက်မဟတ်ရုံထဲမဟာ လဟုပ်ရဟာသမဟုမရဟိသေသဘူသ။ လက်မဟတ်ရောင်သတဲ့ အပေါက်မဟာ ကန့်လန့်ကာ ကာထာသတယ်။ ခဌောက်နာရီခလဲလောက်မဟာ အထဲက စကာသပဌောသံ၊ လဟုပ်ရဟာသသံတလေကဌာသတယ်။ခဌောက်နာရီလေသဆယ့်ငါသမဟာလူတစ်ယောက်ထလက်လာတယ်။ လက်မဟတ် ရုံပေါက် အပေါ်မဟာ ရဟိတဲ့ ဝဟိုက်ဘုတ်မဟာ ဒီနေ့ ဘူတာတစ်ခုချင်သအတလက် ရောင်သပေသ မယ့် ခုံအရေ အတလက်တလေကို ဖဌည့်တယ်။သူ့အရပ်နဲ့မမဟီတဲ့အတလက်လူတလေတန်သစီတဲ့သံတန်သပေါ်မဟာ ခဌေထောက် တစ်ဖက်တင်၊ လက်မဟတ်ကောင်တာမဟာ ခဌေထောက်တစ်ဖက်တင်နဲ့ အပေါ်တက်ပဌီသ ရေသရတယ်။ အထဲက လူတစ်ယောက်က လက်မဟတ်အရေအတလက်ကို အော်ပေသတယ်။

တစ်ချိန် တည်သမဟာပဲ အသံချဲ့စက်ကနေ ကဌိုတင်လက်မဟတ်ရောင်သပေသတဲ့ စနစ်တလေနဲ့ လိုက်နာရမယ့် စည်သ ကမ်သတလေကို အသိပေသနေတယ်။ အဲဒီအချက်အလက်တလေကို အလန်လိုင်သမဟာ လလယ်လလယ်ကူကူ ရဟာ နိုင်အောင်လုပ်ပေသတာက အသံချဲ့စက်နဲ့ အော်တာထက် ပိုထိရောက်မယ်ထင်တာပဲ။ အခု တော့ ကျလန်တော်တို့နဲ့ အတူ တန်သစီတဲ့ အထဲမဟာ တစ်ရက်ကဌိုရောင်သတယ်လို့ သိထာသပဌီသ လာတန်သ စီတဲ့ လူ သုံသလေသယောက်ဟာ သူတို့ သလာသမယ့်နေ့အတလက် လက်မဟတ် ကုန်နေပဌီ ဆိုလို့ လဟည့် ပဌန်သလာသတာ မဌင်လိုက်ရတယ်။

ကျလန်တော်တို့ ငယ်ငယ်က ဘူတာတလေမဟာ ရထာသအချိန်ဇယာသကို ကျောက်သင်ပုန်သမဟာ ဇယာသ ဆလဲထာသပဌီသ မဌေဖဌူခဲနဲ့ ရေသတယ်။ ဝဟိုက်ဘုတ်တလေပေါ်လာတော့ ဝဟိုက်ဘုတ်ပေါ်မဟာ ရေသတယ်။ အဲဒီ လို ဝဟိုက်ဘုတ်တလေသုံသလာတာ နဟစ်ပေါင်သသုံသဆယ်လောက် ရဟိပဌီထင်တာပဲ။ နိုင်ငံတကာက ဘူတာရုံကဌီသ တလေမဟာတော့ လေဆိပ်တလေလိုပဲ ဒစ်ဂျစ်တယ်ဘုတ်တလေနဲ့ သတင်သအချက်အလက်တလေကို ဖော်ပဌ နေတာ ကိုယ်တိုင်လည်သ ကဌုံခဲ့ရ၊ မီဒီယာတလေ မဟာလည်သ မဌင်နေရတယ်။ မဌန်မာ့မီသရထာသကတော့ ဝဟိုက်ဘုတ်ကနေ ဒစ်ဂျစ်တယ်ကို ပဌောင်သဖို့အတလက် နောက်ထပ် ဘယ်လောက် အချိန်ယူရညသမလဲ မသိဘူှ။ လ ျဟပ်စစ်ရထာသနဲ့ အတူ ပဌောင်သဖို့ စောင့်နေတယ်နေတယ်ထင်ပါရဲ့။

ခုနဟစ်နာရီ တိတိမဟာ ကန့်လန့်ကာပလင့်ပဌီသ လက်မဟတ်စရောင်သတယ်။ မန္တလေသကို သလာသတဲ့ အမဌန်ရထာသ နဟစ်စီသရဟိတယ်။ အမဟတ် ၃ အဆန်က ရန်ကုန်က နေ့စဉ် ညနေ ငါသနာရီ ထလက်တယ်၊ သူက အိပ်ခန်သ တလဲပါတယ်။ လေအိတ် ရထာသလို့ခေါ်တဲ့ အမဟတ် ၅ အဆန်က ရန်ကုန်ကနေ သောကဌာ နဲ့ တနင်္ဂနလေ နဟစ်ရက် ညနေ သုံသနာရီလေသဆယ့်ငါသမိနစ်ထလက်တယ်။

ကျလန်တော်တို့ကတော့ လလတ်လလတ်လပ်လပ် စီသလို့ရတဲ့ အိပ်ခန်သတလဲနဲ့ သလာသချင်တဲ့အတလက် အမဟတ် ၃ အဆန်အတလက် လေသယောက်အိပ်ခန်သ လက်မဟတ်ဝယ်တယ်။ ရန်ကုန် – မန္တလေသ အိပ်စင်က တစ်ယောက်ကို ၂၁၂၅၀ ကျပ်ပေသရတယ်။ ထိုင်ခုံဆိုရင် ၁၅၄၅၀ ကျပ်ပေသရတယ်။ လက်မဟတ်ဝယ် ရတာ အခက်အခဲ မရဟိပါဘူသ။ မဟတ်ပုံတင်ပါဖို့ပဲလိုတယ်။ အုပ်စုလိုက်သလာသမယ်ဆိုရင် လူတစ်ယောက် ဟာ သူ့မဟတ်ပုံတင်အပဌင် နောက်ထပ် ခရီသသည်သုံသယောက်ရဲ့ မဟတ်ပုံတင်ကို ယူလာပဌီသဝယ်လို့ ရတယ်။

လက်မဟတ်က တော့ ရဟေသရိုသပုံစံဖဌတ်ပိုင်သ လေသပါပဲ။ စုစုပေါင်သလက်မဟတ်ခ နေရာမဟာ
နဟုန်သထာသ သစ် “21250Ks” ဆိုတာ နဲ့ “၃- အဆန် ထလက်ချိန်-ညနေ ( ၅ှ၀၀) နာရီ ဆိုတာ ကို တံဆိပ်တုံသ ထု ထာသတယ်။ လက်မဟတ်ရောင်သတဲ့သူက ဘောပင်တစ်ချောင်သနဲ့ မဟတ်ပုံတင်နံပါတ်၊ ရက်စလဲ ဖဌည့်တယ်။ ပဌီသတော့ ဘယ်အခန်သ ယူချင်လဲလို့မေသတယ်။ ကျလန်တော်တို့က အလယ်ကျတဲ့ “ C ” အခန်သ လိုချင်တယ် ဆိုတော့ ဇယာသကို ကဌည့်ပဌီသ ရတယ်လို့ ပဌောတယ်။ အိပ်စင်နံပါတ် တလေကို လက်ရေသ နဲ့ဖဌည့် တယ်။ ပဌီသတော့
ပဌန်ရလတ် ပဌပဌီသ မဟန် / မမဟန်မေသတယ်။ အာသလုံသမဟန်တယ်ဆိုတော့မဟ လက်မဟတ် နဲ့ မဟတ်ပုံတင် ကို အပေါက်လေသ ကနေ ပဌန်ထုတ် ပေသလိုက်တယ်။ ဘာကဌေသ၊ ညာကဌေသ လုံသ၀ မရဟိဘူသ။ ခုံနေရာ စိတ်ကဌိုက်ရလေသချင်ရင် စောစောဝယ်ဖို့ ပဲလိုပါတယ်။

ကဌိုတင်လက်မဟတ် အဆင်ပဌေပဌေနဲ့ ဝယ်နိုင်တဲ့အတလက် မီသရထာသဝန်ထမ်သတလေကို ကျေသဇူသ တင် ပါ တယ်။ဒါပေမယ့်ဝန်ထမ်သတလေရော၊ခရီသသည်တလေအတလက်ပါဒီထက်ပို
အဆင်ပဌေစေမယ့် လုပ်ငန်သ ခလင် အခဌေအနေမျိုသရဟိစေချင်တယ်။နိုင်ငံတကာမဟာတော့ဘူတာရုံတလေဟာမီသရောင်လင်သလက်၊ ကဌလေပဌာသ ကဌမ်သခင်သ တောက်ပဌောင်၊ ဒစ်ဂျစ်တယ်ကဌော်ငဌာသင်ပုန်သတလေနဲ့ သတင်သ အချက် အလက် တလေ ကဌေညာ၊ခရီသသည်တလေ လက်မဟတ်ဝယ်ဖို့ အဆင်ပဌေအောင် နည်သပညာ အထောက် အကူ တလေ သုံသနေပေမယ့် ကျလန်တော်တို့ဆီမဟာကတော့ ဝဟိုက်ဘုတ်၊ အသံချဲ့စက်၊ မာကာပင်၊ ဘောပင် နဲ့ လူတန်သစီ စနစ်ပဲရဟိသေသတယ်။

တကယ်တာ့ “ မမ ” ဟာ အစိုသရ အဆက်ဆက် အမျာသပဌည်သူပို့ဆောင်ရေသကဏ္ဍကို လျစ်လျူရဟု ထာသခဲ့တဲ့အကဌောင်သ သက်သေပဌနေတာပါပဲ။

မမ နဲ့ တလေ့ဖို့

“ မမ ” လို့ခေါ်တဲ့ မဌန်မာ့မီသရထာသနဲ့ ခရီသသလာသမယ်ဆိုရင် ပထမဆုံသလုပ်ရမယ့်အလုပ်ကတော့ လက်မဟတ်ဝယ်ဖို့အတလက် စုံစမ်သရတဲ့ကိစ္စပဲ။ ဌာနမဟာ တာဝန်ထမ်သဆောင်ချိန်မဟာ ရုံသက ဝယ်ပေသ တာဆိုတော့သလာသမယ့်နေ့၊သလာသချင်တဲ့ရထာသပဌောရုံပဲပေါ့။ အခုကတော့ “ မမ ” နဲ့တလေ့ဖို့ ကိုယ်တိုင် ကဌိုသစာသ ရပဌီလေ။

ဒီလိုနဲ့ e-Government ခေတ်ပဲဆိုပဌီသ အင်တာနက်က ရဟာဖလေဖို့ လုပ်တယ်။ မဌန်မာ့မီသရထာသ ရဲ့ တရာသဝင်ဝက်ဘ်ဆိုက်ကိုဝင်ကဌည့်တဲ့အခါ သမိုင်သကဌောင်သ၊ ဖလဲ့စည်သပုံ၊ သတင်သမျာသ၊ လုပ်ငန်သစဉ်မျာသ၊ ဥပဒေစည်သမျဉ်သမျာသနဲ့ဆက်သလယ်ရန် ဆိုတဲ့ ကဏ္ဍတလေတလေ့တယ်။ လုပ်ငန်သစဉ်မျာသကဏ္ဍအောက် မဟာ လက်မဟတ်ခနဟုန်သထာသ၊ တန်ဆာခနဟုန်သထာသ၊ ဥပဒေမျာသတလေ့တယ်။ ကဌိုတင်လက်မဟတ်ရောင်သတဲ့ စည်သကမ်သသတ်မဟတ်ချက် ရဟာ မတလေ့ဘူသ။ ( မရဟာတတ်တာလည်သ ဖဌစ်နိုင်ပါတယ်။ )

ကိုယ့်အတလေ့အကဌုံအရ အစိုသရ ဝက်ဘ်ဆိုက်အတော်မျာသမျာသရဲ့ အာသနည်သချက်ကို သိနေတော့ အချိန်ကုန်မခံတော့ဘဲ ရထာသနဲ့ပတ်သက်တဲ့ ဖေ့စ်ဘလတ်စာမျက်နဟာတလေကို လိုက်ရဟာတယ်။ မဌန်မာ့ မီသရထာသနဲ့ပတ်သက်တဲ့ စာမျက်နဟာအတော်မျာသမျာသက ရပ်နေတာ အတော် ကဌာပဌီ။ နောက်ဆုံသ Myanma Railways ( မဌန်မာ့မီသရထာသ) ဆိုတဲ့ စာမျက်နဟာတစ်ခုတလေ့တယ်။ အဲဒီမဟာတော့ အထက်တန်သ သုံသရက်၊ ရိုသရိုသတန်သ တစ်ရက် ကဌိုရောင်သမယ်လို့ ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် စက်တင်ဘာ ၁၃၊ ၂၀၂၂ ပေါ်ပဌူလာသတင်သမဟာတော့ အထက်တန်သနဲ့ ရိုသရိုသတန်သလက်မဟတ်တလေကို တစ်ရက် ကဌို ရောင်သပေသမယ်လို့ ပဌောထာသပဌန်တယ်။

ဒါနဲ့မဌန်မာ့မီသရထာသဝက်ဘ်ဆိုက်မဟာ ဖော်ပဌထာသတဲ့ နေပဌည်တော် နံပါတ်သုံသခု အနက် xxxxx ၆၁ ကို ဆက် တယ်။ ဖုန်သကိုင်တဲ့သူက ဘေသကလူတစ်ယောက်ကို လဟမ်သမေသတယ်။ ပဌီသတော့ နဟစ်ရက် ကဌိုရောင်သတယ် လို့ ပဌန်ဖဌေတယ်။ သေချာချင်ရင် ရုံပိုင်ချုပ်ရုံသခန်သကို မေသလို့ပဌောတယ်။ သူပေသတဲ့ နံပါတ်က နေပဌည်တော်ဘူတာရုံနံပါတ်။ ကျလန်တော်က ရန်ကုန်က ဝယ်မဟာလို့ ပဌောတော့ ဖုန်သနံပါတ် ချက်ခဌင်သ မပေသနိုင်ဘူသ။ ဒါနဲ့ ရပါပဌီခင်ဗျာလို့ပဌောပဌီသ စုံစမ်သမေသမဌန်သမဟုကို အဆုံသသတ် လိုက်တယ်။ အရင်ခရီသစဉ်တလေမဟာ အဝေသပဌေသကာသလိုင်သလက်မဟတ်တလေကို အလန်လိုင်သကပဲ စုံစမ်သ ၊ ဖုန်သဆက်ဝယ်၊ Kpay နဲ့ ငလေချေနိုင်ခဲ့တာတလေကို သတိရပဌီသ “ မမ ” မာနကဌီသလိုက်တာလို့တလေသမိတယ်။

အထက်တန်သလက်မဟတ်ကို သုံသရက်၊ နဟစ်ရက် ၊ တစ်ရက် ကဌိုရောင်သတယ်ဆိုပဌီသ သတင်သအမျိုသမျိုသ ဖဌစ် နေတာကို အတည်ပဌုနိုင်ဖို့အတလက် ခရီသသလာသဖို့ ခန့်မဟန်သထာသတဲ့ရက်ထက် ငါသရက်ကဌိုပဌီသ ဗိုလ် ချုပ် အောင်ဆန်သလမ်သမဟာ ရဟိတဲ့ မီသရထာသလက်မဟတ်ကဌိုတင်အရောင်သဌာနကို လူကိုယ်တိုင်သလာသတယ်။ လက်မဟတ်ရုံထဲမဟာ ကဌေငဌာချက် ဆိုတဲ့ ခေါင်သ စဉ်နဲ့ ရိုသရိုသတန်သ နဲ့ အထက်တန်သလက်မဟတ်မျာသကို သုံသရက် ကဌိုတင်၍ နံနက် ၇ နာရီမဟာ ညနေ သုံသ နာရီ အထိ ရောင်သပေသမယ်ဆိုတဲ့ အပဌာရောင် ဗီနိုင်သဘုတ်ကို တလေ့တယ်။ သေချာအောင် ဆိုပဌီသ လက်မဟတ်ရောင်သကောင်တာမဟာ မေသတော့ အထက်တန်သ သုံသရက် ၊ ရိုသရိုသတန်သ တစ်ရက် ကဌို ရောင်သတယ်တဲ့ ။ “ မမ ” နဲ့ပတ်သက်ရင် လူကိုယ် တိုင်တလေ့မေသတာ အကောင်သဆုံသ ဆိုတဲ့ သင်ခန်သစာပဲ။

ဒီလိုနဲ့မန္တလေသကိုအတူခရီသသလာသမယ့်မိတ်ဆလေနဲ့အတူသုံသရက်ကဌိုဝယ်ရမယ့်နေ့မနက် ခဌောက်နာရီ ကျော်ကျော်လေသ ကဌိုတင်လက်မဟတ်ရုံကို ရောက် တယ်။ လူတလေအမျာသ
ကဌီသတန်သစီရမယ်ထင်လို့ စောစောသလာသပေမယ့် အထက်တန်သလက်မဟတ်ရုံရဟေ့မဟာ လေသငါသယောက်ပဲရဟိတယ်။ ရိုသရိုသတန်သဘက် မဟာလည်သ နည်သနည်သပဲတလေ့တယ်။ သီတင်သကျလတ်ရုံသပိတ်ရက်တလေ မတိုင်ခင်ကတော့ လက်မဟတ်ဝယ် သူမျာသတယ်တဲ့။ ကဌိုတင်လက်မဟတ်အရောင်သဌာန အဆောက်အည က ဘူတာစင်္ကဌန် လိုပါပဲ။ အမိုသ မဌင့်မဌင့်၊ သံတိုင်တလေနဲ့။ ဒါပေမယ့် လျဟပ်စစ်ဓာတ်အာသ ချလေတာရေသ လုပ်ထာသပုံရတယ်။ အရောင်သ ကောင်တာတလေနာသလောက်မဟာပဲ မီသရောင်ရဟိတယ်။ ညစ်ထပ်ထပ် အင်္ဂတေကဌမ်သခင်သ ၊ မဟုန်ကုပ်ကုပ် မီသရောင်နဲ့ ဆိုတော့ ကဌိုတင်လက်မဟတ်အရောင်သဌာနက ခေတ်မီဘူတာရုံ တစ်ခုထက် ဂိုဒေါင် အဟောင်သကဌီသနဲ့ ပိုတူနေတယ်။

ကျလန်တော်တို့ရောက်တဲ့အချိန်မဟာ လက်မဟတ်ရုံထဲမဟာ လဟုပ်ရဟာသမဟုမရဟိသေသဘူသ။ လက်မဟတ်ရောင်သတဲ့ အပေါက်မဟာ ကန့်လန့်ကာ ကာထာသတယ်။ ခဌောက်နာရီခလဲလောက်မဟာ အထဲက စကာသပဌောသံ၊ လဟုပ်ရဟာသသံတလေကဌာသတယ်။ခဌောက်နာရီလေသဆယ့်ငါသမဟာလူတစ်ယောက်ထလက်လာတယ်။ လက်မဟတ် ရုံပေါက် အပေါ်မဟာ ရဟိတဲ့ ဝဟိုက်ဘုတ်မဟာ ဒီနေ့ ဘူတာတစ်ခုချင်သအတလက် ရောင်သပေသ မယ့် ခုံအရေ အတလက်တလေကို ဖဌည့်တယ်။သူ့အရပ်နဲ့မမဟီတဲ့အတလက်လူတလေတန်သစီတဲ့သံတန်သပေါ်မဟာ ခဌေထောက် တစ်ဖက်တင်၊ လက်မဟတ်ကောင်တာမဟာ ခဌေထောက်တစ်ဖက်တင်နဲ့ အပေါ်တက်ပဌီသ ရေသရတယ်။ အထဲက လူတစ်ယောက်က လက်မဟတ်အရေအတလက်ကို အော်ပေသတယ်။

တစ်ချိန် တည်သမဟာပဲ အသံချဲ့စက်ကနေ ကဌိုတင်လက်မဟတ်ရောင်သပေသတဲ့ စနစ်တလေနဲ့ လိုက်နာရမယ့် စည်သ ကမ်သတလေကို အသိပေသနေတယ်။ အဲဒီအချက်အလက်တလေကို အလန်လိုင်သမဟာ လလယ်လလယ်ကူကူ ရဟာ နိုင်အောင်လုပ်ပေသတာက အသံချဲ့စက်နဲ့ အော်တာထက် ပိုထိရောက်မယ်ထင်တာပဲ။ အခု တော့ ကျလန်တော်တို့နဲ့ အတူ တန်သစီတဲ့ အထဲမဟာ တစ်ရက်ကဌိုရောင်သတယ်လို့ သိထာသပဌီသ လာတန်သ စီတဲ့ လူ သုံသလေသယောက်ဟာ သူတို့ သလာသမယ့်နေ့အတလက် လက်မဟတ် ကုန်နေပဌီ ဆိုလို့ လဟည့် ပဌန်သလာသတာ မဌင်လိုက်ရတယ်။

ကျလန်တော်တို့ ငယ်ငယ်က ဘူတာတလေမဟာ ရထာသအချိန်ဇယာသကို ကျောက်သင်ပုန်သမဟာ ဇယာသ ဆလဲထာသပဌီသ မဌေဖဌူခဲနဲ့ ရေသတယ်။ ဝဟိုက်ဘုတ်တလေပေါ်လာတော့ ဝဟိုက်ဘုတ်ပေါ်မဟာ ရေသတယ်။ အဲဒီ လို ဝဟိုက်ဘုတ်တလေသုံသလာတာ နဟစ်ပေါင်သသုံသဆယ်လောက် ရဟိပဌီထင်တာပဲ။ နိုင်ငံတကာက ဘူတာရုံကဌီသ တလေမဟာတော့ လေဆိပ်တလေလိုပဲ ဒစ်ဂျစ်တယ်ဘုတ်တလေနဲ့ သတင်သအချက်အလက်တလေကို ဖော်ပဌ နေတာ ကိုယ်တိုင်လည်သ ကဌုံခဲ့ရ၊ မီဒီယာတလေ မဟာလည်သ မဌင်နေရတယ်။ မဌန်မာ့မီသရထာသကတော့ ဝဟိုက်ဘုတ်ကနေ ဒစ်ဂျစ်တယ်ကို ပဌောင်သဖို့အတလက် နောက်ထပ် ဘယ်လောက် အချိန်ယူရညသမလဲ မသိဘူှ။ လ ျဟပ်စစ်ရထာသနဲ့ အတူ ပဌောင်သဖို့ စောင့်နေတယ်နေတယ်ထင်ပါရဲ့။

ခုနဟစ်နာရီ တိတိမဟာ ကန့်လန့်ကာပလင့်ပဌီသ လက်မဟတ်စရောင်သတယ်။ မန္တလေသကို သလာသတဲ့ အမဌန်ရထာသ နဟစ်စီသရဟိတယ်။ အမဟတ် ၃ အဆန်က ရန်ကုန်က နေ့စဉ် ညနေ ငါသနာရီ ထလက်တယ်၊ သူက အိပ်ခန်သ တလဲပါတယ်။ လေအိတ် ရထာသလို့ခေါ်တဲ့ အမဟတ် ၅ အဆန်က ရန်ကုန်ကနေ သောကဌာ နဲ့ တနင်္ဂနလေ နဟစ်ရက် ညနေ သုံသနာရီလေသဆယ့်ငါသမိနစ်ထလက်တယ်။

ကျလန်တော်တို့ကတော့ လလတ်လလတ်လပ်လပ် စီသလို့ရတဲ့ အိပ်ခန်သတလဲနဲ့ သလာသချင်တဲ့အတလက် အမဟတ် ၃ အဆန်အတလက် လေသယောက်အိပ်ခန်သ လက်မဟတ်ဝယ်တယ်။ ရန်ကုန် – မန္တလေသ အိပ်စင်က တစ်ယောက်ကို ၂၁၂၅၀ ကျပ်ပေသရတယ်။ ထိုင်ခုံဆိုရင် ၁၅၄၅၀ ကျပ်ပေသရတယ်။ လက်မဟတ်ဝယ် ရတာ အခက်အခဲ မရဟိပါဘူသ။ မဟတ်ပုံတင်ပါဖို့ပဲလိုတယ်။ အုပ်စုလိုက်သလာသမယ်ဆိုရင် လူတစ်ယောက် ဟာ သူ့မဟတ်ပုံတင်အပဌင် နောက်ထပ် ခရီသသည်သုံသယောက်ရဲ့ မဟတ်ပုံတင်ကို ယူလာပဌီသဝယ်လို့ ရတယ်။

လက်မဟတ်က တော့ ရဟေသရိုသပုံစံဖဌတ်ပိုင်သ လေသပါပဲ။ စုစုပေါင်သလက်မဟတ်ခ နေရာမဟာ
နဟုန်သထာသ သစ် “21250Ks” ဆိုတာ နဲ့ “၃- အဆန် ထလက်ချိန်-ညနေ ( ၅ှ၀၀) နာရီ ဆိုတာ ကို တံဆိပ်တုံသ ထု ထာသတယ်။ လက်မဟတ်ရောင်သတဲ့သူက ဘောပင်တစ်ချောင်သနဲ့ မဟတ်ပုံတင်နံပါတ်၊ ရက်စလဲ ဖဌည့်တယ်။ ပဌီသတော့ ဘယ်အခန်သ ယူချင်လဲလို့မေသတယ်။ ကျလန်တော်တို့က အလယ်ကျတဲ့ “ C ” အခန်သ လိုချင်တယ် ဆိုတော့ ဇယာသကို ကဌည့်ပဌီသ ရတယ်လို့ ပဌောတယ်။ အိပ်စင်နံပါတ် တလေကို လက်ရေသ နဲ့ဖဌည့် တယ်။ ပဌီသတော့
ပဌန်ရလတ် ပဌပဌီသ မဟန် / မမဟန်မေသတယ်။ အာသလုံသမဟန်တယ်ဆိုတော့မဟ လက်မဟတ် နဲ့ မဟတ်ပုံတင် ကို အပေါက်လေသ ကနေ ပဌန်ထုတ် ပေသလိုက်တယ်။ ဘာကဌေသ၊ ညာကဌေသ လုံသ၀ မရဟိဘူသ။ ခုံနေရာ စိတ်ကဌိုက်ရလေသချင်ရင် စောစောဝယ်ဖို့ ပဲလိုပါတယ်။

ကဌိုတင်လက်မဟတ် အဆင်ပဌေပဌေနဲ့ ဝယ်နိုင်တဲ့အတလက် မီသရထာသဝန်ထမ်သတလေကို ကျေသဇူသ တင် ပါ တယ်။ဒါပေမယ့်ဝန်ထမ်သတလေရော၊ခရီသသည်တလေအတလက်ပါဒီထက်ပို
အဆင်ပဌေစေမယ့် လုပ်ငန်သ ခလင် အခဌေအနေမျိုသရဟိစေချင်တယ်။နိုင်ငံတကာမဟာတော့ဘူတာရုံတလေဟာမီသရောင်လင်သလက်၊ ကဌလေပဌာသ ကဌမ်သခင်သ တောက်ပဌောင်၊ ဒစ်ဂျစ်တယ်ကဌော်ငဌာသင်ပုန်သတလေနဲ့ သတင်သ အချက် အလက် တလေ ကဌေညာ၊ခရီသသည်တလေ လက်မဟတ်ဝယ်ဖို့ အဆင်ပဌေအောင် နည်သပညာ အထောက် အကူ တလေ သုံသနေပေမယ့် ကျလန်တော်တို့ဆီမဟာကတော့ ဝဟိုက်ဘုတ်၊ အသံချဲ့စက်၊ မာကာပင်၊ ဘောပင် နဲ့ လူတန်သစီ စနစ်ပဲရဟိသေသတယ်။

တကယ်တာ့ “ မမ ” ဟာ အစိုသရ အဆက်ဆက် အမျာသပဌည်သူပို့ဆောင်ရေသကဏ္ဍကို လျစ်လျူရဟု ထာသခဲ့တဲ့အကဌောင်သ သက်သေပဌနေတာပါပဲ။

ကဌလပ်ကဌလပ်အိတ်

ကဌလပ်ကဌလပ်အိတ် လို့ အလလယ်ခေါ်နေတဲ့ တစ်ခါသုံသ ပလတ်စတစ်အိတ်တလေက သဘာဝပတ် ဝန်သကျင် ထိန်သ သိမ်သရေသအတလက်ကတော့ ရန်သူပဲ။ ဒီအိတ်တလေကို ထုတ်လုပ် ဖို့ အတလက် ရေနံ၊သဘာဝဓာတ်ငလေ့စတဲ့ ရုပ်ကဌလင်သလောင်စာတလေကို အခဌေခံရတယ်။ အမေရိကန် တစ်နိုင်ငံ တည်သမဟာ တစ်နဟစ်ကို ပလတ်စတစ်အိတ် ဘီလျံ တစ်ရာကျော်သုံသပဌီသ အဲဒီ အိတ်တလေကို ထုတ်လုပ် ဖို့အတလက် ရေနံစည် ၁၂ သန်သ ကုန်ကျသတဲ့။

ဒါ့အပဌင် ဒီအိတ်တလေ ကို စလန့်ပစ်လိုက်တဲ့အခါ ဆလေသမဌေ့ပျက်စီသဖို့အတလက် နဟစ်ပေါင်သရာချီ ကဌာတယ်။ ဒီအိတ်တလေ မဌေကဌီသ ထဲမဟာ ရဟိနေတဲ့အခါ အဆိပ်အတောက်ဖဌစ်စေတဲ့ ဓာတ်ငလေ့ တလေထုတ်လလဟတ်တယ်။ ရေထဲမဟာ ရဟိနေ တဲ့အခါ ရေနေသတ္တဝါတလေကို ဒုက္ခပေသတယ်။ စည်သကမ်သမဲ့ စလန့်ပစ်မဟုထာသတဲ့ ပလတ်စတစ်အိတ် တလေကဌောင့် သဘာဝရဟုခင်သအလဟပျက်ရတယ်။ ဒါပေမယ့် ဒီကဌလပ်ကဌလပ်အိတ်တလေက တစ်ချို့သူတလေ ဘဝရဟင်သန်ရေသအတလက် အရေသပါနေပဌန်ရော။

ဒီနေ့မနက် ညဝိစာရ လမ်သအတိုင်သ လမ်သလေ ျဟာက်ရင်သနဲ့ ရလဟေတိဂုံ အနောက်ဘက်မုခ်ကို ရောက် တဲ့ အခါ ကာသလမ်သအတိုင်သ ဆက်မလေ ျဟာက်ချင်တော့တာနဲ့ အနောက်ဘက်မုခ် ပန်သခဌံထဲဝင်လိုက် တယ်။ ပန်သခဌံထဲရောက်တော့ လေ ျဟာက်လမ်သဘေသ သစ်ပင်ရိပ်မဟာ ပလတ်စတစ် ထမင်သဘူသလေသ တလေဖလင့်စာသနေတဲ့ အမျိုသသမီသသုံသယောက်ကိုတလေ့တယ်။ အသက် ခဌောက်ဆယ်လောက်လို့ ခန့် မဟန်သရတဲ့သူတစ်ယောက်၊ လေသဆယ်ကျော် သက်လတ်ပိုင်သ တစ်ယောက်နဲ့ ဆယ့်သုံသလေသနဟစ် အရလယ် ကလေသမ လေသတစ်ယောက်။ အဝတ်အစာသတလေက နည်သနည်သနလမ်သနေပေမယ့် သပ်သပ် ရပ်ရပ် ၊ မျက်နဟာမဟာလည်သ သနပ်ခါသနဲ့ ဘာနဲ့။

သူုတို့ ထမင်သဘူသထဲမဟာ ထမင်သဖဌူနဲ့ ငရုတ်သီသကဌော်တလေပဲ ပါတယ်။ ဒီနေ့ အခဌေခံလူတန်သစာသ တလေရဲ့ ထမင်သဘူသအမျာသစုက ဒီလိုပါပဲ။ လစာနည်သတဲ့ ရုံသဝန်ထမ်သ လေသတလေ၊ အရောင်သဝန်ထမ်သ လေသ တလေ ဆိုရင်လည်သ အသုပ်စုံတစ်ပလဲ ခုနဟစ်ရာ၊ ရဟစ်ရာ၊ ထမင်သအလလတ်တစ်ပလဲ နဟစ်ရာ၊ သုံသရာ တန်နဲ့ ပဌီသလိုက်ရတာပါပဲ။ ပဌီသတော့ အမျာသစုက နံနက်စာနဲ့ နေ့လယ်စာကို ပေါင်သပဌီသ စာသလိုက် ကဌတာပါ။ ၂၀၁၅ ခုနဟစ် နေပဌည်တော်မဟာ တာဝန်ထမ်သဆောင်နေချိန်က အခုလိုပဲ မနက်လမ်သ လေ ျဟာက်ရင်သ တလေ့ခဲ့ရတဲ့ စည်ပင် သန့်ရဟင်သရေသဝန်ထမ်သမျာသရဲ့ နံနက်စာအကဌောင်သကို ဘရန့်ချ် ( Brunch) ဆိုပဌီသ အက်ဆေသလေသရေသခဲ့ဖူသတယ်။

ကျလန်တော်ကဌည့်နေမဟန်သသိတော့ သက်လတ်ပိုင်သအမျိုသသမီသက ပဌုံသပဌပဌီသ “ စာသပါညသ” လို့ လဟမ်သခေါ် တယ်။ ဖိတ်တဲ့အတလက်ကျေသဇူသတင်ကဌောင်သ၊ မစာသတော့ပါဘူသဆိုတဲ့ အကဌောင်သပဌန်ပဌောရင်သ နဲ့ ဘုရာသဝန်ထမ်သတလေလာသလို့မေသလိုက်တော့ မဟုတ်ဘူသ၊ သူတို့က သံလျင်က လာတဲ့ အဖလဲ့တဲ့။ ဘုရာသဖူသဖို့တော့မဟုတ်ဘူသ။ အခုလို ဘုရာသဖူသအလာမျာသတဲ့ ရုံသပိတ်ရက်တလေမဟာ ဘုရာသ ဖူသတလေကို ဖိနပ်ထည့်ဖို့ ကဌလပ်ကဌလပ်အိတ်လေသတလေ ရောင်သတဲ့သူတလေ။ ဒါပေမယ့် တစ်အိတ် ဘယ် လောက်ဆို ပဌီသ ရောင်သတာလည်သ မဟုတ်ဘူသ။ ဖိနပ်ထည့်တဲ့ အိတ်လိုတဲ့သူက ယူသလာသ၊ စေတနာ ရဟိ သလောက် ပေသခဲ့ပေါ့။ အမျာသအာသဖဌင့်တော့ တစ်အိတ် ငါသဆယ် တော့ ပေသသလာသတာပါပဲ။

သက်လတ်ပိုင်သ အမျိုုသမီသနဲ့ ကလေသမလေသက သာသအမိ၊ အသက်ကဌီသကဌီသအမျိုသသမီသက အိမ်နီသ နာသချင်သ။ သံလျင်ကနေ လိုင်သကာသနဲ့လာတယ်။ လိုင်သကာသက မနက်ငါသနာရီခလဲဆိုထလက်တယ်။ ဗဟန်သသုံသလမ်သမဟတ်တိုင်အထိ လေသရာပေသရတယ်။ မဟတ်တိုင်ကနေ အနောက်ဘက်မုခ်ကို လမ်သလေ ျဟာက်လာရတယ်။ အနောက်ဘက်မုခ်ရောက်ရင် ပဌည်သူ့ရင်ပဌင် ဘက်ကနေ ဘုရာသကို ကူသလာတဲ့ ဘုရာသဖူသတလေကို ဖိနပ်ထည့်ဖို့ အိတ်ယူသလာသပါညသလို့ ကမ်သလဟမ်သ၊ ယူတဲ့သူရဟိရင် တစ်အိတ်ကို စေတနာရဟိ သလောက်ပေသပေါ့။ ထမင်သကတော့ နံနက်စာနဲ့ နေ့လယ် စာ ပေါင်သစာသ ၊ မလန်သလလဲ တစ်နာရီ လောက် ဘုရာသဖူသပါသပဌီဆိုရင်တော့ လိုင်သကာသစီသပဌီသ အိမ်ပဌန်၊ အိမ် ရောက်တော့ ညစာကို စောစောစာသပေါ့။

သံလျင်မဟာပဲ အလုပ်ရဟာပါလာသဗျာ၊ ဒီထိ လာပဌီသ ရေခဌာသမဌေခဌာသ လုပ်ရတာ ဘယ်လလယ်ပါ့မလဲ ဆို တော့ ကျလန်မတို့အရလယ်တလေအတလက် သံလျင်မဟာ အလုပ်ရဟာသတယ်လို့ သက်လတ်ပိုင်သအမျိုသသမီသက တော့ ပဌောတယ်။ သူက အတော်သလက်တယ်။ မေသသမ ျဟ သူပဲ ဒိုင်ခံဖဌေတာ။ သူ့ခင်ပလန်သဖဌစ်သူက သံလျင်က ဈေသတစ်ခုမဟာ ညစောင့် ၊ နေ့ခင်သဘက် ပျံကျ လုပ်တယ်။ ခင်ပလန်သဖဌစ်သူ လစာ တစ်ခု တည်သနဲ့ မလောက်တော့ အပို ဝင်ငလေ ရဟာတာပေါ့။ ဒါကလည်သ ရုံသပိတ်ရက်၊ ဘုရာသဖူသ မျာသတဲ့ အချိန်ပဲ အဆင်ပဌေတာပါ။

ရောင်သကောင်သလာသဆိုတော့ တစ်နေ့ သုံသလေသထောင်ရလည်သ မဆိုသဘူသလေ၊ ဈေသဖိုသလေသ ရတာပေါ့လို့ ဆိုတယ်။ ဒါပေမယ့် သူတို့လို ရောင်သတဲ့သူတလေကမျာသပဌီသ တစ်ချို့ကျတော့ လည်သ ဘုရာသဖူသကို ဆလဲတော့မလို အတင်သရောင်သတော့ ငဌိုငဌင်ခံရတာလည်သ ရဟိတယ်။ တစ်ချို့ရက် တလေမဟာ လုံခဌုံရေသတို့ စည်ပင်တို့က မောင်သထုတ်တာလည်သ ရဟိတယ်။ ဒါပေမယ့် ဝမ်သရေသဆိုတော့ ဒီနာသက မောင်သထုတ် ဟိုနာသသလာသရောင်သပေါ့တဲ့။

တကယ်တော့ ကျလန်တော်လည်သ ဘုရာသဖူသသလာသတဲ့အခါ စောင်သတန်သအစမဟာတလေ့ရတတ်တဲ့ ကဌလပ်ကဌလပ်အိတ် ကမ်သပေသတဲ့သူတလေ အပေါ် ငဌိုငဌင်စိတ်ဖဌစ်ခဲ့ဖူသတော့ သူတို့ ပဌောစကာသကို နာသထောင်ရင်သ အပဌစ် ရဟိသလို ခံစာသမိတယ်။ ဒါနဲ့ သူတို့ဆီက ကဌလပ်ကဌလပ်အိတ် တစ်ရာပါ တစ်ထုတ်ကို ယူလိုက်ပဌီသ စေ တနာရဟိတဲ့အတိုင်သ ပဌန်ပေသလိုက်တယ်။ ကိုယ်ကတော့ ကဌလပ်ကဌလပ် အိတ်သုံသတာကို အတတ်နိုင် ဆုံသ လေ ျဟာ့နေပေမယ့် ကဌလပ်ကဌလပ်အိတ်လေသ သုံသလေသအိတ်ယူသလာသဖို့ အကဌောင်သ လ ျဟာထလက် အောင် ပဌောနေရတဲ့ သူတို့အတလက် အိတ်တစ်ရာ ကုန်သလာသရင်အတော် အကျိုသရဟိသလာသတာပဲဆိုတဲ့ စိတ်နဲ့ ဝယ် လိုက်တာပါ။

ပန်သခဌံထဲမဟာ လဟည့်ပတ်လမ်သလေ ျဟာက်ပဌီသ ပဌန်ထလက်လာတော့ ဘုရာသဖူသတလေလည်သ အတော်မျာသ နေပဌီ။ မုခ်ဝမဟာလည်သ စည်သကမ်သထိန်သသိမ်သမယ့်ဝန်ထမ်သတလေ၊ လုံခဌုံရေသတာဝန်ယူမယ့် ဝန်ထမ်သ တလေ ရောက်နေပဌီ။ ကျလန်တော်နဲ့ တလေ့ခဲ့တဲ့ အဖလဲ့တလေကတော့ မောင်သထုတ်ခံရလို့ထင်တယ်။ မုခ် နာသမဟာ မရဟိတော့ဘူသ။ ခပ်လဟမ်သလဟမ်သက အငဟာသယဟဉ်ရပ်ဖို့ သတ်မဟတ်ထာသတဲ့ဘက်မဟာ ရောက်နေ တယ်။

ပျံကျဈေသသည်တလေရဟိနေတဲ့အတလက် အမဌင်မတော်ဘူသ၊ ဘုရာသဖူသတလေ အနဟောင့်အယဟက်ဖဌစ်တယ် ဆိုတာ လည်သ အမဟန်ပဲ။ ဒါပေမယ့် ပျံကျဈေသသည်တလေဖဌစ်လာစေတဲ့ ဆင်သရဲနလမ်သပါသမဟု၊ အလုပ် အကိုင် ရဟာသပါသမဟုဆိုတဲ့ အကဌောင်သအရင်သတလေကို မဖဌေရဟင်သနိုင်သရလေ့တော့ ပျံကျဈေသသည်တလေ ရဟိနေ ညသမဟာ ပဲ၊ ဒီနေရာက မောင်သထုတ်ရင် နောက်တစ်နေရာမဟာ သလာသရောင်သနေညသမဟာပဲ။ ဘယ်တော့မဟ ပဌီသမဟာ မဟုတ်ဘူသ။

ဒါပေမယ့် ပဌဿနာ အာသလုံသရဲ့ အကဌောင်သရင်သခံဟာ ငါပါလာသ ဆိုတာကို မမဌင်နိုင်တဲ့ သူတလေ နေတဲ့ ဒီနိုင်ငံမဟာ ပျံကျဈေသသည်တလေဖဌစ်လာရတဲ့ အကဌောင်သကို မဖဌေရဟင်သဘဲ မောင်သထုတ်ဖို့ပဲ လုပ်နေ တာ မဆန်သပါဘူသ။