ဗီယက်နမ်နဲ့ စင်္ကာပူ

ဗီယက်နမ် သမ္မတ နဲ့ ဝန်ကြီးချုပ်ကတော့ စင်္ကာပူကိုကျော်မယ်၊ ဘယ်သို့ ဘယ်ဝါ ပြောခဲ့တာ မတွေ့ရဘူး။ ဒါပေမယ့် စင်္ကာပူနိုင်ငံ DBS ဘဏ်ကတော့ လက်ရှိ ဖွံ့ဖြိုးမှုအတိုင်းသွားမယ်ဆိုရင် နောက်ဆယ်နှစ်မှာ ဗီယက်နမ်ရဲ့ ဂျီဒီပီက စင်္ကာပူကိုကျော်သွားမယ်လို့ခန့်မှန်းထားတယ် ။
မြန်မာနိုင်ငံကတော့ အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကိုယ်တိုင်က စင်္ကာပူကို နှစ်နှစ်ဆယ်မှာကျော်မယ်လို့ စင်္ကာပူနိုင်ငံပရိသတ်ရှေ့မှာ ပြောခဲ့တယ်။

ဒါပေမယ့် ဘယ်ကဏ္ဍမှာကျော်မယ်ဆိုတာကိုတော့ တိတိကျကျ ပြောတာ မရှိဘူး။စင်္ကာပူနိုင်ငံက အဖွဲ့အစည်းတွေကလည်း စင်္ကာပူကို ကျော်တက်မယ်ဆိုတဲ့ စကားအပေါ် အလေးထား သုံးသပ်တာလည်း မတွေ့မိသေးဘူး။ ( တွေ့ရင် ၊ ရှိရင်လည်း ပြောကြပါဦး)

In a report published by Singapore-based DBS Bank on Tuesday, senior economist Irvin Seah predicted that Vietnam’s gross domestic product (GDP) will surpass that of Singapore’s by 2029 if Vietnam maintains its annual growth rate of about six to 6.5 percent and Singapore continues to grow at 2.5 percent a year.

ဆီ နဲ့ ရေ


ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ် ဦးဝင်းသိန်းက ကျောင်းဆရာမတွေအတွက် ဘော်ဒါဆောင် မလို အောင် ဒေသခံလူငယ်လေးတွေက ရည်းစားစကားလိုက်ပြော၊ အိမ်ထောင်ကျသွား ရင် ဘော်ဒါဆောင် မလိုတော့ဘူးလို့ လူထု တွေ့ဆုံပွဲမှာ ပြောတဲ့သတင်းတွေတက်လာတယ်။ ဒါပေမယ့် သတင်း ဌာန ကြီးတွေမှာ မတွေ့တဲ့အတွက် ဘာမှ ဝင်မပြောခဲ့ဘူး။
အခုတော့ အဲဒီ အသံဖိုင်ကို နားထောင်လိုက်ရတယ်။ အဲဒီ အသံဖိုင်မှာ ဒေသခံတွေနဲ့ ပညာ ရေးဌာနကတာဝန်ရှိသူတွေက ဝန်ထမ်းတွေအတွက် အဆောင်ရရှိရေးတင်ပြ တယ်။
အဲဒီအခါ ဝန်ကြီးချုပ်က “ အကောင်းဘက်က ကြည့်ပြောတာပါ။ ဝန်ထမ်းအိမ်ယာ မရှိတာကောင်းတယ်၊ဆရာ၊ ဆရာမတွေ ရပ်ထဲ ရွာထဲ တည်းတဲ့အခါကျတော့ ဒီက ရွာသူ ရွာသားနဲ့ အိမ်ထောင်ကျ၊ အဲဒါဆိုရင်လိုအပ်ချက်တွေပြည့်သွားမယ်၊ လူငယ်လေ း တွေက ရည်းစားစကားလိုက်ပြော၊ အဲဒါမှ မြဲမှာ” လို့ပြောခဲ့တာကို ကြားလိုက်ရပါတယ်။( အသံဖိုင် ၂း၄၀ ကနေ ၃း ၂၂ ထိ ) ။
ဒါ့အပြင် ဝန်ကြီးချုပ်က ဝန်ထမ်းအိမ်ယာအတွက် လောလောဆယ် အစီအစဉ်မရှိသေးပါကြောင်း လို့ စကားဖြတ်ခဲ့ပြီး ကျန်းမာရေးနဲ့ပတ်သက်လို့ “ နာစ့်မတွေလား ၊ ရအောင် ဆွဲထားပေါ့၊ ဒါပဲ” လို့ ပြောခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီနေရာမှာ အသံဖိုင်ဆုံးသွားတဲ့အတွက် သူနာပြုဆရာမလေးတွေ အတွက် ဘာတွေထပ်ပြောသလဲဆိုတာတော့ မသိရပါဘူး။
ဝန်ကြီးချုပ်ရဲ့ စကားကို ကြားတော့ တပ်မတော်သားဘဝမှာ ကြုံခဲ့ရတဲ့ အဖြစ်အပျက်တစ်ခုကို သတိရမိတယ်။ အညိုရောင်နယ်မြေလို့ ခေါ်တဲ့ စပ်ကြားနယ်မြေက ရွာတစ်ရွာမှာ ဖြစ်ခဲ့တာပါ။ စပ်ကြားနယ်မြေဆိုတာက ရဲစခန်းတွေ၊ တပ်စခန်းတွေ မရှိပဲ ကျွန်တော်တို့ရော၊ တစ်ဘက် လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းရော ဝင်ထွက်နေတဲ့နေရာပေါ့။
အဲဒီ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်း က အစိုးရကို ဆန့်ကျင်တိုက်ခိုက်နေပေမယ့် ပညာရေး၊ ကျန်း မာရေး ဝန်ထမ်းတွေကိုတော့ အန္တရာယ်မပြုဘူး။ ဒါကြောင့် အဲဒီရွာမှာ မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဘက်က ဆရာမလေးနှစ်ယောက်ရှိတယ်။
အဲဒီဆရာမတစ်ယောက်ကို ရွာသားလူငယ်တစ်ယောက်က ချစ်ကြိုက်စကားပြောတယ်။ ဆရာမ က လက်မခံဘူး။ ရွာလူကြီးတွေကို တိုင်တယ်။ ဒါပေမယ့် ဒီကောင်လေးအဖေက လည်း ရွာမျက်နှာဖုံးလိုဖြစ်နေတော့ ဆုံးမလို့မရဘူး။ ဆရာမလေးလည်း စိတ်ညစ်ပြီး ပြန်မယ် လုပ်တယ်။ သူပြန်ရင် ကျန်တဲ့ဆရာမကလည်း တစ်ယောက်တည်းမနေ နိုင်တဲ့ အတွက် သူလည်း ပြန် တော့ မယ်လို့ ပြောတယ်။
အဲဒီသတင်းကို တစ်ဘက်အဖွဲ့အစည်းက ကြားတော့ ညဘက် ရွာကို ရောက်လာပြီး အဲဒီ လူငယ် လေးကို ဖမ်းပြီး သတ်ပစ်လိုက်တယ်။ သူ့အဖေကိုလည်း မင်းရဲ့ သားလို ကောင်မျိုးက ပေါ တယ်။ ငါတို့နေရာကို စာလာသင်မယ့် ဆရာမက ရှားတယ်လို့ ပြောသွားတယ်။
အဲဒီရွာကို ကျွန်တော်တို့တပ်ခွဲရောက်သွားတော့ ကောင်လေးအဖေ က တပ်ခွဲမှူးကိုလာတိုင် တယ်။ တပ်ခွဲမှူးက ဖြစ်စဉ်ကို သိတော့ “ ကျုပ်ကတော့ ဟိုမောင်တွေ လို သတ်လို့မရဘူး။ ဒါပေမယ့် ကျုပ်ဆိုရင်လည်း ခင်ဗျားသားကို ကြိုးတုပ်ပြီးရိုက်မှာပဲ“ လို့ ပြော ခဲ့တယ်။
တစ်ဘက်လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းရဲ့ လုပ်ရပ်က တရားဥပဒေနဲ့မညီပေမယ့် နယ်မြေအခြေအနေအရ သူလုပ်နိုင်တာ လုပ်လိုက်တာပဲ။ ဒါဟာ
ကိုယ့်တိုင်းအတွင်းမှာ ရှိတဲ့ ဆရာ၊ ဆရာမလေးတွေရဲ့ လုံခြုံရေး အတွက် တာဝန်ရှိတဲ့ တိုင်းဝန်ကြီးချုပ်က ဝန်ထမ်းအိမ်ယာ အခက်အခဲကို ဖြေရှင်းနိုင်ဖို့အတွက် က ဆရာမလေးတွေကို ရည်းစားစကားလိုက်ပြောဖို့ တိုက်တွန်းတာနဲ့တော့ ဆီ နဲ့ ရေလို ကွာခြား ပါတယ်။
ကျွန်တော်ကတော့ လူငယ်လေး တွေ က ဝန်ကြီးချုပ်ပြောစကားဟာ အင်န်အယ်လ်ဒီပါတီက ဦးဆောင်တဲ့ တိုင်းဒေသကြီးအစိုးရရဲ့မူဝါဒပဲလို့လက်ခံ ပြီး လက်တွေ့ အကောင်အထည်မဖော်ပါစေနဲ့လို့ပဲ ဆုတောင်းမိတယ်။
ဝန်ကြီးချုပ် ပြောစကားကို ဒီလင့်ခ်မှာ နားထောင်နိုင်ပါတယ်။ ဝန်ကြီးချုပ် ကဒေသခံတွေ တင်ပြ ချက်တွေအပေါ် တုန့်ပြန်ပြောဆိုတဲ့ လေယူလေသိမ်းကို နားထောင်မိတော့ ဒေသခံတွေ စပါးခင်း ခရုဖျက်လို့တင်ပြတာကို ဖမ်းပြီး စားဖို့ပြောတဲ့ မွန်ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်ကို လည်း သတိရမိတယ်။
https://www.facebook.com/hninmyat.thazia/videos/199305114415401/?tn=%2CdCH-R-R&eid=ARDjoI6wGF7YN0Zwu1FDW9j2Mmi1pWxj8OIepH6FOh_elV3_ux7lNdfTeFRNtYLDSHcwOm6G0iW1_j27&hc_ref=ARR9tDzwrATiyew3Nn9TwIPcrgT0mcO5x___nwRPNwVDwpyvcM3aCodgpjq0mMTdwnU&fref=nf

ကားစီးသူများ

ကားစီးသူများ
ရန်ကုန်မြို့တော်စည်ပင်သာယာရေးကော်မတီက မြို့နယ်စည်ပင်ကော်မတီဥက္ကဋ္ဌတွေအတွက် ကား ၃၃ စီး အပါအဝင် လူစီးယာဉ် ၆၇ စီး ၊ လုပ်ငန်းသုံးယာဉ် ၁၃ စီး၊ စုစုပေါင်း ၈၀ စီး ဝယ်ယူခဲ့ တဲ့အပေါ် ဝေဖန်မှုတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး မြိ့တော်ဝန်ဦးမောင်မောင်စိုးက အခုလို တုန့်ပြန်ပြောဆိုခဲ့ပါတယ် –
၁။ ကိုယ့်ကားကိုယ်စီး၍ အစိုးရ ဝန်ထမ်းလာလုပ်နေရခြင်းမှာ သဘာဝမကျ ။ ပုံ ၁
၂။ အလုပ်တစ်ခု ခိုင်းမယ်ဆိုလ ျှင် လူတစ်ယောက်နှင့် ထိုက်တန်သည့် ဝန်ဆောင်မှု ပြည့်စုံ အောင်ပေးမှ ခိုင်း၍ ရမည်။ ပုံ ၂
၃။ ကားအစီး ၈၀ ဝယ်တာကို ကန့်ကွက်သူတွေများသည် အစိုးရ အလုပ် မလုပ်ဖူးသူများ ဖြစ်။ ပုံ ၃
၄။ စည်ပင်က လူထုကို မွေးတာကနေ သေတဲ့အထိ ကို တာဝန်ယူရတဲ့အတွက် ဒီလူတွေကို ဒီလို Facilities မှမပေးဘူးဆိုရင် ဘယ်လိုလုပ်မလဲ။ ဒါကြောင့်ပေးတာ။ အများသူငှာလို ဇိမ်ခံချင်လို့ပေး တာမဟုတ်ဘူး။ ပုံ ၄
မြို့တော်ဝန်ကြီးရဲ့ စကားက စည်ပင်တာဝန်ရှိသူတွေ အတွက်ကားဝယ်မပေးရင် အလုပ်လုပ်ဖို့မဖြစ်နိုင်ဘူး။ ဝန်ထမ်းတွေကို တာဝန်ပေးရင် လိုအပ်တဲ့ ဝန်ဆောင်မှုတွေ ပြည့်စုံအောင်ဖြည့်ဆည်းပေးရမယ်ဆိုတဲ့ သဘောလို့ပဲနားလည်မိပါတယ်။
အဲဒီစကားကိုနားထောင်ပြီးတဲ့နောက်မှာတော့ ကားကြုံတားစီးပြီး ၊ လယ်ကွင်းတွေကိုဖြတ်ပြီး နေ့စဉ်ကျောင်းတက်နေရတဲ့ ဆရာ၊ ဆရာမများကို သတိရမိပါတယ်။

တရုတ်ပိုးလမ်းသစ် နဲ့ မြန်မာ့အခွင့်အလမ်း

မြန်မာနိုင်ငံ ကုန်သည်များနှင့် စက်မှု လက်မှုလုပ်ငန်းရှင်များအသင်းချုပ် (UMFCCI) ရဲ့ နှစ်တစ်ရာ ပြည့် မဂ္ဂဇင်းအတွက် ဆရာကြီး ဦးမြင့် က “ Myanmar: Going from Pause to Fast Forward with China’s Belt and Road Initiative (BRI)” ဆိုတဲ့စာတမ်းတစ်စောင်ရေးတယ်။

ဒီစာတမ်းက မြန်မာ နိုင်ငံအနေနဲ့ တရုတ်နိုင်ငံဆီကနေ စီးပွားရေးအခွင့်အလမ်းတွေ ဘယ်လို ရ ယူနိုင်မလဲ၊ဘယ်လိုစိန်ခေါ်မှုတွေ နဲ့ ရင်ဆိုင်ရမလဲ၊ အန္တရာယ်တွေ၊ ထောင်ချောက်တွေကို ဘယ်လို ရှောင်ရှားမလဲဆိုတာကိုနိုင်ငံတကာဖြစ်စဉ်တွေနဲ့နှိုင်းယှဉ်သုံးသပ်ထားတာဖြစ်တဲ့အတွက် အတော် စိတ်ဝင်စားဖို့ ကောင်းပါတယ်။ ဒါ့ကြောင့် ဆရာကြီး ဦးမြင့်ရဲ့ ခွင့်ပြုချက်နဲ့ စာတမ်း အနှစ်ချုပ်သုံးသပ်ချက်ကို ရေးသား မ ျှဝေလိုက်ပါတယ်။

ခါးပတ်တစ်ကွင်း ၊ လမ်းတစ်စင်း

ဆရာကြီးက သူ့စာတမ်းကို Belt and Road Initiative (BRI) ဆိုတာ ဘာလဲ ဆိုတဲ့ ရှင်းလင်းချက် နဲ့ စထားပါတယ်။ ခါးပတ် ဆိုတာက ကုန်းလမ်း (ရထားလမ်း၊ ကားလမ်း)တွေ ပါဝင်တဲ့ ပိုးလမ်းမ စီးပွားရေး စြင်္ကန် Silk Road Economic Belt ကို ဆိုလိုတာဖြစ်ပါတယ်။ လမ်း ဆိုတာကတော့ ပင်လယ်ရေကြောင်းလမ်းတွေပါဝင်တဲ့ ၂၁ ရာစု ရေကြောင်းပိုးလမ်းမ 21st Century Maritime Silk Road ကိုဆိုလိုတာဖြစ်ပါတယ်။ ( ကျွန်တော်ကတော့ စာဖတ်သူတွေ ရှင်းလင်း လွယ်ကူစေဖို့ အတွက် BRI ကို ပိုးလမ်းမသစ်လို့ပဲ သုံးစွဲပါ့မယ်။ )

ဒီပိုးလမ်းမသစ်အယူအဆကို တရုတ်သမ္မတ ရှီကျင့်ဖျင်က ၂၀၁၃ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ကာဇက်စတန် နိုင်ငံခရီးစဉ်မှာ စတင်ပြောဆိုခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ သမ္မတ ရှီက လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်ပေါင်း နှစ်ထောင်ကျော်က အာရှ နဲ့ ဥရောပ ကို ဆက်သွယ်ခဲ့တဲ့ ပိုးလမ်းမကို ပြန်လည်အသက်သွင်းဖို့ စီစဉ်ခဲ့တာဖြစ်ပါ တယ်။ ပိုးလမ်းမသစ်စီမံကိန်းအတွက် ရန်ပုံငွေလျာထားချက်က ဒေါ်လာတစ် ထရီလီယံလောက် ရှိ ပြီး ၂၀၁၇ ခုနှစ်စာရင်းအရ နိုင်ငံ ၆၈ နိုင်ငံကျော်၊ ကမ္ဘာ့လူဦးရေရဲ့ ၆၅% ကျော်၊ ကမ္ဘာ့ဂျီဒီပီရဲ့ ၄၀%ကျော် ပါဝင်နေတာ ဖြစ်ပါတယ်။

ပိုးလမ်းမသစ် မှာ မြန်မာနိုင်ငံအတွက် အရေးပါတဲ့ အပိုင်းကတော့ အရှေ့တောင်အာရှ၊ တောင် အာရှ၊ အရှေ့အလယ်ပိုင်း နဲ့ အာဖရိကတိုက်ကို ဆက်သွယ်ထားတဲ့ရေကြောင်းပိုးလမ်းမနဲ့ တရုတ် – မြန်မာ စီးပွားရေးစြင်္ကန် ( CMEC) အစိတ်အပိုင်းဖြစ်လာမယ့် ကူမင်း- မူဆယ် – မန္တလေး – ကျောက်ဖြူ အပိုင်းဖြစ်တယ်လို့ ဆရာကြီးဦးမြင့်ကထောက်ပြပါတယ်။

မြစ်ဆုံစီမံကိန်း

ဆရာကြီးဦးမြင့်က တရုတ်-မြန်မာဆက်ဆံရေးမှာ စိန်ခေါ်မှုတစ်ခုဖြစ်နေတဲ့ မြစ်ဆုံရေအားလ ျှပ် စစ် စီမံကိန်းရဲ့ သမိုင်းကြောင်း၊ ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဆိုင်ရာ အကျိုးအပြစ် ၊ စီးပွားရေးဆိုင် ရာ ရှုထောင့် နဲ့ မြစ်ဆုံစီမံကိန်း ပြန်လည်စတင်ဖို့ ကြိုးစားရင် ဖြစ်လာနိုင်မယ့် အကျိုးဆက်တွေ အကြောင်းအသေးစိတ်ရေးသားထားတယ်။

ဆရာကြီးဦးမြင့်ကတော့ မြစ်ဆုံစီမံကိန်းကို လုံးဝဖျက်သိမ်းသင့်တယ်လို့ ယူဆထားတယ်။ အဲဒီလို လုပ်ဆောင်ရာမှာ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဦးသောင်းထွန်းပြောကြားချက် နဲ့ မလေးရှား ဝန်ကြီး မဟာသီယာတို့ ပြောကြားချက်တွေကို အခြေခံပြီး

၁။ တရုတ်နိုင်ငံဟာ လွန်ခဲ့တဲ့ဆယ်နှစ်က ပြည်ပကနေ လ ျှပ်စစ်ဓာတ်အားဝယ်ယူဖို့ လိုအပ်ပေ မယ့် အခုအချိန်မှာ ပြည်တွင်းသုံးစွဲမှုလုံလောက်ရုံကမ ပိုလ ျှံနေပြီ၊ ဒ့ါကြောင့် မြစ်ဆုံစီမံကိန်းဟာ နှစ် နိုင်ငံဆက်ဆံရေးမှာ အနှောက်အယှက်မဖြစ်သင့်တော့ဘူး။
၂။ တရုတ်- မြန်မာ စီးပွားရေးစြင်္ကန်အတွက် လ ျှပ်စစ်ဓာတ်အားလိုအပ်တယ်ဆိုရင်လည်း အခြား ရေအားလ ျှပ်စစ်အရင်းအမြစ်တွေကနေ ရယူနိုင်တယ်။
၃။ မြစ်ဆုံဟာ မြန်မာပြည်သူတွေအတွက် ခံစားချက်ပြင်းပြတဲ့ အရေးကိစ္စဖြစ်တယ်။ စီမံကိန်း ပြန် စတင်ရင် ရမယ့် အကျိုးထက်အပြစ်က ပိုများတယ်။ နိုင်ငံရေးအရ ကိုယ့်သေတွင်းကိုယ်တူးတာနဲ့ တူမယ်။
၄။ တရုတ်နိုင်ငံရဲ့ မဟာစီမံကိန်းတွေကို ဖျက်သိမ်းခြင်း၊ဆိုင်းငံ့ခြင်းလုပ်ဆောင်တာနဲ့ပတ်သက်ရင် မလေးရှား ဝန်ကြီးချုပ် မဟာသီယာရဲ့လုပ်ဆောင်ချက်တွေကို လေ့လာသင့်တယ်။
၅။ မြစ်ဆုံစီမံကိန်း ပြန်စဖို့ထက် တရုတ်- မြန်မာစီးပွားရေးစြင်္ကန် နဲ့ ကျောက်ဖြူ အထူးစီးပွားရေး ဇုန် စီမံကိန်းတွေအောင်မြင်ရေးကို ပိုဦးစားပေးသင့်တယ်။
လို့ သုံးသပ်ထားပါတယ်။

စီးပွားရေးစြင်္ကန် နဲ့ ရေနက်ဆိပ်ကမ်း

ဆရာကြီး ဦးမြင့်က မြစ်ဆုံစီမံကိန်း ကို ရပ်ဆိုင်းသင့်ကြောင်းပြောခဲ့ပေမယ့် တရုတ်- မြန်မာ စီးပွားရေး စြင်္ကန်နဲ့ ကျောက်ဖြူရေနက်ဆိပ်ကမ်း စီမံကိန်းတွေကတော့ မြန်မာနိုင်ငံအတွက် အကျိုး ရှိမယ်လို့ သုံးသပ်ထားတယ်။

စီးပွားရေးစြင်္ကန်က ယူနန်ပြည်နယ် ကူမင်းမြို့ကနေ မူဆယ် အဲဒီကနေ မန္တလေး။ မန္တလေးကနေ ကျောက်ဖြူနဲ့ ရန်ကုန်ကို နှစ်လမ်းခွဲထွက်မယ်။ ဒီစြင်္ကန်လမ်းက ကျောက်ဖြူ – ကူမင်း ရေနံ ၊ ဓာတ် ငွေ့ပိုက်လိုင်းနဲ့ အပြိုင်သွားမှာဖြစ်တယ်။ အရှေ့အလယ်ပိုင်း ကနေ တရုတ်ပြည်ကို ပင်လယ် ရေကြောင်းက ဆက်သွယ်ရတဲ့ ခရီး ကီလိုမီတာ ငါးထောင် လောက်သက်သာသွားမယ်။ ဒီထက် ပိုအရေးကြီးတာက စီးပွားရေးစြင်္ကန်ဟာ တရုတ်နိုင်ငံရေကြောင်းကုန်သွယ်မှုအတွက် မလက္ကာ ရေလက်ကြားတစ်ခုတည်းကို အားကိုးနေရတာကို လျော့ချနိုင်မယ့် မဟာဗျူဟာအရ အရေးပါတဲ့ လမ်းကြောင်းဖြစ်လာ မယ်။ ဒ့ါအပြင် ကုန်းတွင်းပိတ် ယူနန်ပြည်နယ်အတွက် ပင်လယ် ထွက်ပေါက် ရပြီး စီးပွားရေး ဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်မှုကို ဖော်ဆောင်ပေးနိုင်မယ်။ ဒါတွေက တရုတ်နိုင်ငံအနေနဲ့ ရမယ့် အကျိုးကျေးဇူး တွေ ဖြစ်တယ်။

မြန်မာနိုင်ငံအတွက်ကတော့ ဒီစီးပွားရေးစြင်္ကန်နဲ့ ရေနက်ဆိပ်ကမ်း စီမံကိန်းတွေဟာ မြန်မာနိုင်ငံ အတွက် လိုအပ်နေတဲ့ အခြေခံ အဆောက်အအုံဆိုင်ရာ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုတွေကို ရနိုင်မယ်။ တရုတ် နိုင်ငံအနောက်ဘက် ကုန်းတွင်း ပြည်နယ်တွေနဲ့ စီးပွားရေးဆက်ဆံမှုကို တိုးတက်စေမယ်။ ဒါပေ မယ့်ဒီလိုအကျိုးတွေရနိုင်ဖို့အတွက် မြန်မာအစိုးရအနေနဲ့အလေးထားလုပ်ဆောင်ရမယ့် လုပ်ငန်း တွေ လည်း ရှိသေး တယ်။

အဲဒါတွေကတော့ စီမံကိန်းအချက်အလက်တွေနဲ့ပတ်သက်ပြီး ပြည်သူတွေကို ပွင့်လင်းမြင်သာစွာ ရှင်းလင်းအသိပေးဖို့၊ သီရိလင်္ကာ၊ ပါကစ္စတန်၊ အာဖရိက နဲ့ ဥရောပနိုင်ငံတွေမှာ ပိုးလမ်းမသစ် စီမံ ကိန်းနဲ့ပတ်သက်ပြီး တွေ့ကြုံနေရတဲ့ကြွေးမြီပြဿနာတွေကနေ သင်ခန်းစာယူဖို့လိုတယ်လို့ ဆရာကြီးဦးမြင့်က ဆိုပါတယ်။

ဆရာကြီးဦးမြင့် အလေးထားသတိပေးတဲ့အချက်တစ်ချက်ကတော့ တရုတ်- မြန်မာ စီးပွားရေး စြင်္ကန်ဟာ တိုင်းရင်းသားလူနည်းစုတွေနေထိုင်ရာဒေသတွေကို ဖြတ်သန်းသွားရမယ့် အခြေအနေ ဖြစ်ပါတယ်။ တိုင်းရင်းသားလူနည်းစုတွေမဆိုထားနဲ့ မန္တလေးလို မြို့ကြီးတွေမှာတောင် တရုတ် လူမျိုးတွေ ထိုးဖောက်ဝင်ရောက်မှုအပေါ် စိုးရိမ်မှုတွေအများကြီးရှိနေတယ်။ ဒါ့ကြောင့် စီးပွားရေး စြင်္ကန်လမ်း စီမံကိန်းကို အစိုးရနဲ့ တရုတ် လက်ဝါးရိုက်လုပ်တယ်၊ ဒေသခံတွေအကျိုးစီးပွားမပါဘူး လို့အထင်မခံရအောင် သတိထားဆောင်ရွက်ရမှာဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကို ဖြေရှင်းဖို့အကောင်းဆုံးနည်း လမ်းကတော့ စီမံကိန်းအစထဲက ပြည်သူလူထု နဲ့ တိုင်ပင်ဆွေးနွေး အကြံဉာဏ်ရယူဆောင်ရွက် တာပါပဲ။

ဘာလုပ်သင့်သလဲ

တရုတ် – မြန်မာစီးပွားရေးစြင်္ကန်နဲ့ပတ်သက်ပြီး ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ရဲ့ ၂၀၁၉ ဧပြီလ တရုတ် ခရီးစဉ်မှာ သမ္မတ ရှီကျင့်ဖျင်နဲ့ ဆွေးနွေးခဲ့တယ်။ အဲဒီဆွေးနွေးမှုရလဒ်အဖြစ် တရုတ် – မြန်မာ စီးပွားရေးစြင်္ကန် စီမံကိန်း ( ၂၀၁၉ -၂၀၃၀) နဲ့ပတ်သက်တဲ့ နားလည်မှုစာချွန်လွှာကိုလက်မှတ် ထိုး ခဲ့တယ်။ ဒီသဘောတူညီချက်ဟာ နှစ်နိုင်ငံလုံးအတွက်အကျိုးရှိမယ့် စီမံကိန်းဖြစ်တဲ့အတွက် အမြန် ဆုံး စတင်သင့်တယ်လို့ ဆရာကြီးဦးမြင့်က ယုံကြည်တယ်။ ဒါကြောင့် စီမံကိန်းအမြန်စတင်နိုင်ရေး အတွက် လုပ်ဆောင်သင့်တဲ့အချက်တွေကို စာတမ်းနိဂုံးချုပ်အဖြစ် ဖော်ပြခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီထဲက အရေးကြီးတယ်လို့ မြင်မိတဲ့အချက်တွေကတော့ –

၁။ မြစ်ဆုံစီမံကိန်းဖျက်သိမ်းကြောင်းနဲ့ အဲဒီစီမံကိန်းကို တရုတ်- မြန်မာစီးပွားရေး စြင်္ကန် စီမံကိန်း နဲ့အစားထိုးကြောင်းကြေညာရန်။
၂။ စီးပွားရေးစြင်္ကန်စီမံကိန်းဟာ ပိုးလမ်းမသစ်စီမံကိန်းနဲ့ပတ်သက်ရင် မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ အရေးပါတဲ့ အစိတ်အပိုင်းအဖြစ် သတ်မှတ်ဆောင်ရွက်ရန်။
၃။ ပြီးခဲ့တဲ့ ငါးနှစ်အတွင်း ပိုးလမ်းမသစ်စီမံကိန်းနဲ့ပတ်သက်ပြီး တွေ့ခဲ့ရတဲ့ လူမှုရေး၊ ပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး၊စီးပွားရေး နဲ့ အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးဆိုင်ရာ နိုင်ငံတကာ အတွေ့အကြုံ တွေကို လေ့လာအသုံးချရန်။
၄။ ပိုးလမ်းမသစ်စီမံကိန်း နဲ့ပတ်သက်ပြီး လူထုကို ပွင့်ပွင့်လင်းလင်းအသိပေးရန်၊ လူထု ပါဝင်မှု အခန်းကဏ္ဍကို မြှင့်တင်ရန်။
၅။ စီမံကိန်းဒေသတွေမှာ ရှိတဲ့ တိုင်းရင်းသားလူနည်းစုများရဲ့ အကျိုးစီးပွားများကို ဥပဒေအရ အကာအကွယ်ပေးရန်။ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ၏ အခွင့်အရေးကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်သည့် ဥပဒေ (၂၀၁၅)ကို အသက်ဝင်အောင်ဆောင်ရွက်ရန်။
၆။ ဒီစီမံကိန်းကို အကောင်အထည်ဖော်ရာမှာ နှစ်နိုင်ငံလုံးအကျိုးရှိဖို့အတွက် တန်းတူရည်တူရှိမှု အပြန်အလှန်လေးစားမှု ကို အခြေခံဆောင်ရွက်ရန်။

တို့ဖြစ်ပါတယ်။

ဆရာကြီးဦးမြင့် စာတမ်းအနှစ်ချုပ်ကတော့ လက်ရှိမြန်မာနိုင်ငံရဲ့ အခြေအနေအရ အခြေခံ အဆောက်အအုံကဏ္ဍအတွက် ရင်းနှီးမြှုပ်နံှမှုတွေ လိုအပ်နေတယ်။ အဲဒါကို အမြန်ဆုံး နဲ့ အများဆုံး ရနိုင်တာက တရုတ်နိုင်ငံရဲ့ ပိုးလမ်းမသစ်စီမံကိန်းဖြစ်တယ်။ ဒါ့ကြောင့် ပြည်သူလူထု လက်မခံတဲ့ မြစ်ဆုံစီမံကိန်းကို ဖျက်သိမ်းပြီး ပိုးလမ်းမသစ်က ရလာမယ့် အခွင့်အရေး တွေကို မြန်မာနိုင်ငံ အတွက် အကောင်းဆုံးအသုံးချဖို့ဆိုတဲ့ သတင်းစကားပဲဖြစ်ပါတယ်။

yehtutarticle

China

BRI

ခေတ်သစ်မီဒီယာနဲ့ ဖေ့စ်ဘွတ်

ခေတ်သစ်မီဒီယာက သူတို့ ဖေ့စ်ဘွတ်စာမျက်နှာမှာတင်ထားတဲ့ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးအစိုးရ နဲ့ ပတ်သက်တဲ့ သတင်းနှစ်ပုဒ်ကို #Facebook က Community Standard ငြိစွန်းလို့ ရှယ်ခွင့်မပေး တဲ့ သဘောဆောင်ရွက်ထားတယ်လို့ သတင်းထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။

ခေတ်သစ်မီဒီယာရဲ့ သတင်းထုတ်ပြန်ချက်မှန်၊ မမှန်သိရဖို့အတွက် အဲဒီသတင်းကို ရှယ်ဖို့ လုပ်တဲ့ အခါ “တစ်ခုခု မှားယွင်းနေလို့ ပြင်ဆင်ဖို့ကြိုးစားနေပါတယ်၊ ဒီပို့စ်က Community Standard နဲ့ ဆန့်ကျင်မနေဘူးဆိုရင် သူတို့ကို အသိပေးပါ။ ” ဆိုတဲ့စာတမ်းပေါ်လာပါတယ်။

ခေတ်သစ်မီဒီယာရဲ့ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးအစိုးရနဲ့ပတ်သက်တဲ့သတင်းနှစ်ပုဒ်လုံးက ပြည်သူ့ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်နဲ့ တိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် နှစ်ဦးရဲ့ တရားဝင် ပြောကြားချက်များကို ကိုးကားရေးထားတာဖြစ်ပါတယ်။

ဒီလိုသတင်းကို Community Standard နဲ့ မကိုက်ညီလို့ တားမြစ်ထားတယ်ဆိုရင်တော့ #Facebook ရဲ့ လုပ်ဆောင်ချက်ဟာ ဘက်လိုက်နေပြီလား၊ အစိုးရ ကိုယ်စား အင်တာနက် ကင်ပေတိုင်ဖြစ်နေပြီလားလို့ မေးခွန်းထုတ်စရာဖြစ်လာပါပြီ။

#yehtutcomment

#Facebook

#KhitThitMedia

ေခတ္သစ္မီဒီယာနဲ႕ ေဖ့စ္ဘြတ္

ေခတ္သစ္မီဒီယာက သူတိုု႕ ေဖ့စ္ဘြတ္စာမ်က္ႏွာမွာတင္ထားတဲ့ ရန္ကုုန္တုုိင္းေဒသၾကီးအစိုုးရ နဲ႕ ပတ္သက္တဲ့ သတင္းႏွစ္ပုုဒ္ကိုု #Facebook က Community Standard ျငိစြန္းလိုု႕ ရွယ္ခြင့္မေပး တဲ့ သေဘာေဆာင္ရြက္ထားတယ္လုုိ႕ သတင္းထုုတ္ျပန္ထားပါတယ္။

ေခတ္သစ္မီဒီယာရဲ့ သတင္းထုုတ္ျပန္ခ်က္မွန္၊ မမွန္သိရဖိုု႕အတြက္ အဲဒီသတင္းကိုု ရွယ္ဖိုု႕ လုုပ္တဲ့ အခါ “တစ္ခုုခုု မွားယြင္းေနလိုု႕ ျပင္ဆင္ဖိုု႕ၾကိဳးစားေနပါတယ္၊ ဒီပိုု႕စ္က Community Standard နဲ႕ ဆန္႕က်င္မေနဘူးဆိုုရင္ သူတိုု႕ကိုု အသိေပးပါ။ ” ဆိုုတဲ့စာတမ္းေပၚလာပါတယ္။

ေခတ္သစ္မီဒီယာရဲ့ ရန္ကုုန္တုုိင္းေဒသၾကီးအစိုုးရနဲ႔ပတ္သက္တဲ့သတင္းႏွစ္ပုုဒ္လံုုးက ျပည္သူ႕ လႊတ္ေတာ္ကိုုယ္စားလွယ္နဲ႕ တုုိင္းေဒသၾကီး လႊတ္ေတာ္ကိုု္ယ္စားလွယ္ ႏွစ္ဦးရဲ့ တရား၀င္ ေျပာၾကားခ်က္မ်ားကိုု ကိုုးကားေရးထားတာျဖစ္ပါတယ္။ 

ဒီလိုုသတင္းကိုု Community Standard နဲ႕ မကိုုက္ညီလိုု႕ တားျမစ္ထားတယ္ဆိုုရင္ေတာ့ #Facebook ရဲ့ လုုပ္ေဆာင္ခ်က္ဟာ ဘက္လိုုက္ေနျပီလား၊ အစိုုးရ ကိုုယ္စား အင္တာနက္ ကင္ေပတုုိင္ျဖစ္ေနျပီလားလိုု႕ ေမးခြန္းထုုတ္စရာျဖစ္လာပါျပီ။ 

#yehtutcomment

#Facebook

#KhitThitMedia 

အမေရိကန်သမိုင်းမှာ ၁၈၆၈ ခုနှစ်မှာ သမ္မတ အင်ဒရူးဂျွန်ဆင် နဲ့ ၁၉ ၉ ၈ ခုနှစ်မှာ သမ္မတ ကလင် တန်တို့ နှစ်ယောက်ပဲ အထက်လွှတ်တော်က ကြားနာဆုံးဖြတ်ရတဲ့ ပြစ်တင်စွပ်စွဲ မှုကို ခံခဲ့ ရတယ်။ နှစ်ယောက်လုံးကို အပြစ်မရှိကြောင်း ဆုံးဖြတ်ခဲ့တယ်။ သမ္မတ နစ်ဆင်ကတော့ စုံစမ်း စစ်ဆေးမှု နဲ့ပတ်သက်ပြီးအောက်လွှတ်တော်မှာ မဲမခွဲခင် ရာထူးကနေ နုတ်ထွက်သွားခဲ့တယ်။

အခုကိစ္စမှာ အောက်လွှတ်တော်အနေနဲ့ ပထမအဆင့် ထရမ့်ကို စွပ်စွဲပြစ်တင်သင့် ကြောင်း စုံစမ်းစစ်ဆေးအတည်ပြုရမယ်။ ထရမ့် နဲ့ ယူကရိန်းသမ္မတ ဖုန်းပြော တဲ့ အကြောင်းအရာက နိုင်ငံတော်သစ္စာဖောက်မှု၊ လာဘ်ပေးလာဘ်ယူမှုတွေနဲ့ ငြိစွန်းကြောင်း သက်သေပြဖို့ ခက်တယ်။ “ ကြီးလေးသော ရာဇဝတ်မှုနဲ့ အပြစ်” ဆိုတဲ့အချက်ကတော့ အခြေခံ ဥပဒေမှာ တိတိကျကျ ဖွင့်ဆိုထားတာမရှိတဲ့အတွက် ဒီအချက်နဲ့ ငြိစွန်းကြောင်းသက်သေပြဖို့ လုပ်ရမှာဖြစ်ပါတယ်။ အောက်လွှတ်တော်မှာ ဒီမိုကရက်တွေက အများစုရထားတဲ့အတွက် ဒီအဆင့်ကတော့ ဖြစ်သွားနိုင်တယ်။

ဒါပေမယ့် အပြစ်ရှိမရှိ ဆုံးဖြတ်ရမယ့် အထက်လွှတ်တော်မှာ ရီပတ်ဘလီကင်တွေက အများစု ဖြစ် တဲ့အတွက် စွပ်စွဲပြစ်တင်မှုကို အပြစ်ရှိကြောင်းဆုံးဖြတ်ဖို့ကမလွယ်လှဘူး။ အထက်လွှတ်တော် ရီပတ်ဘလီကင်ခေါင်းဆောင်တွေကတော့ ဒီစုံစမ်းစစ်ဆေးမှုဟာ နိုင်ငံရေးကစားကွက်ပဲ။ သူတို့ အနေနဲ့လက်မခံဘူးလို့ပြောနေတယ်။

ဒီမိုကရက်အမတ်တိုင်းကလည်း ထရမ့်ကို စွပ်စွဲပြစ်တင်မှုလုပ်တာကို ကြိုက်တာတော့မဟုတ် ဘူး ။ တစ်ချို့ကတော့ ဒီမိုကရက်တွေဟာ ဒီကိစ္စနဲ့ အချိန်ကုန်နေတယ်လို့ မဲဆန္ဒရှင်တွေက မြင်မှာကို စိုးရိမ်ကြတယ်။ သူတို့က ကလင်တန်ကို စွပ်စွဲဖို့ကြိုးစားတဲ့ ရီပတ်ဘလီကင်တွေ သူတို့ အများစု ရထားတဲ့ အောက်လွှတ်တော်ကို လက်လွှတ်ခဲ့ရတဲ့ဖြစ်စဉ်ကို ထောက်ပြပြီး သတိပေးနေကြတယ်။

ထရမ့်နဲ့ ရီပတ်ဘလီကင်ပါတီကတော့ ဒီကိစ္စကို အကြောင်းပြုပြီး ဒီမိုကရက်တွေဟာ ၂၀၁၆ သမ္မတ ရွေးကောက်ပွဲရှုံးခဲ့တာကို လက်စားချေဖို့ပဲ လုပ်နေတယ်၊ နိုင်ငံအတွက်အရေးကြီးတဲ့ နယ်စပ်တံတိုင်းပြဿနာ၊ ကုန်သွယ်ရေးစစ်ပွဲ၊ ကာကွယ်ရေးအင်အားတိုးချဲ့ဖို့၊ အခွန်လေ ျှာ့ ဖို့ ဆိုတဲ့ကိစ္စတွေကို စိတ်မဝင်စားဘူးဆိုပြီး တိုက်ခိုက်မှုတွေစလုပ်နေပြီ၊။ ရီပတ်ဘလီကင်တွေ က တော့ ဒီကိစ္စဟာ ရီပတ်ဘလီကင်ပါတီထောက်ခံသူတွေ ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲမှာ အလုံး အရင်း နဲ့ထွက်ပြီးမဲပေးအောင်စွမ်းဆောင်နိုင်မယ်လို့ မေ ျှာ်လင့်နေတယ်။

အောက်လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ ပလိုစီနဲ့ အဖွဲ့ကတော့ အခု စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုတွေကနေ နောက်ထပ် အစတွေဆွဲထုတ်နိုင်လိမ့်မယ်လို့ မေ ျှာ်လင့်နေကြတယ်။ အခုတောင် ထရမ့်က တရုတ်သမ္မတ ရှီ နဲ့ဖုန်းပြောတဲ့အခါမှာလည်း ဒီပုံစံမျိုးပဲပြောခဲ့တယ်ဆိုတဲ့ သတင်းတွေထွက်နေတယ်။ သူတို့က ထရမ့်ကို စွဲချက်မတင်နိုင်ရင်တောင် သူ့လုပ်ရပ်တွေကို ဖွင့်ချခြင်းအားဖြင့် မဲဆန္ဒရှင်တွေက ရီပတ် ဘလီကင်ပါတီနဲ့ ထရမ့်အပေါ်ယုံကြည်မှုကင်းမဲ့လာမယ်၊ ၂၀၂၀ မှာ ဒီမိုကရက်တွေအနေနဲ့ အိမ် ဖြူတော်ကိုရော၊ လွှတ်တော်နှစ်ရပ်လုံးကိုပါ ထိန်းချုပ်နိုင်မယ်လို့မေ ျှာ်လင့်နေတယ်။

ပြန်ချုပ်လိုက်တော့ အခု စွပ်စွဲပြစ်တင်မှုဆိုတာ ၂၀၂၀ အတွက် နှစ်ဘက်လုံးက ခြေသွေးတဲ့ ၊လက်ရည်စမ်းတဲ့ပွဲပါပဲ။ နိုင်ငံရေးသမားဆိုတာက လူထုအကျိုး၊ နိုင်ငံ့အကျိုး ဘာဘာ ညာညာ ပြောနေပေမယ့် နောက်ဆုံးတော့လည်း ရွေးကောက်ပွဲ နိုင်ရေး က အဓိက ဖြစ်သွားတာ ပါပဲ။

yehtutarticle

US

Trump

ထရမ့္ ရဲ့ ေနာက္ဆံုုးစစ္ပြဲ

၂၀၁၆ သမၼတေရြးေကာက္ပြဲထဲက စလိုုက္တဲ့ 

  ထရမ့္ နဲ႕ ဒီမိုုကရက္ေတြရဲ့ စစ္ပြဲဟာ ထရမ့္ကိုု ျပစ္တင္စြပ္စြဲျပီး ဖယ္ရွားဖိုု႕အတြက္ ၾကိဳးစားတဲ့အဆင့္ကိုုေရာက္သြားခဲ့ျပီ။

စက္တင္ဘာလ ၂၄ ရက္ေန႕မွာ ေအာက္လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒ နန္စီပလိုုစီ ( ဒီမိုုကရက္ပါတီ) က သမၼတ ထရမ့္ကိုု ျပစ္တင္စြပ္စြဲႏုုိင္ဖိုု႕အတြက္ စံုုစမ္းစစ္ေဆးမႈေတြ တရား၀င္စတင္လုုပ္ေဆာင္  ေတာ့မယ္လိုု႕ ေၾကညာခဲ့တယ္။ 

ေအာက္လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒ ပလိုုစီအေနနဲ႕ ျပီးခဲ့တဲ့လေပါင္းမ်ားစြာအတြင္း ဒီမိုုကရက္အမတ္ေတြက ထရမ့္ကိုု စံုုစမ္းစစ္ေဆးဖိုု႕ေတာင္းဆိုုခဲ့တာကိုု ျငင္းဆန္ေနခဲ့ရာကေန အခုေတာ့ သေဘာထား  ေျပာင္းသြားတာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါကလည္း ျပီးခဲ့တဲ့ ဇူလိုုင္လ အတြင္းမွာ ထရမ့္ နဲ႕ ယူကရိန္း သမၼတ တိုု႕ ဖုုန္းေျပာတဲ့အခါ ထရမ့္က ယူကရိန္းသမၼတကိုု ၂၀၂၀ မွာ ဒီမိုုကရက္သမၼတေလာင္းျဖစ္ႏုုိင္ေခ် ရိွတဲ့ ဒုုတိယသမၼတေဟာင္း ဂိ်ဳးဘုုိင္ဒင္ နဲ႕ပတ္သက္ျပီး သတင္းအခ်က္အလက္ေတြ စံုုစမ္းေပးဖိုု႕  ေျပာဆိုုုုတဲ့ သတင္းအခ်က္အလက္ေတြေပါက္ၾကားလာမႈေၾကာင့္ျဖစ္ပါတယ္။

တကယ္ေတာ့ ၂၀၁၇ ထဲက ဒီမိုုကရက္ေတြအေနနဲ႕ ထရမ့္ဟာ  ေရြးေကာက္ပြဲအႏုုိင္ရဖိုု႕အတြက္ ရုုရွားအစိုုးရနဲ႕ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္တယ္ဆိုုတဲ့ စြပ္စြဲခ်က္ေတြနဲ႕ စံုုစမ္းစစ္ေဆးျပီး ရာထူးက ဖယ္ ရွားႏုုိင္ဖိုု႕ၾကိဳးစားခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ 

၂၀၁၇ ခုုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလထဲမွာ ဒီမိုုကရက္အမတ္ႏွစ္ဦးက ျပစ္တင္စြပ္စြဲမႈလုုပ္ဖိုု႕ အဆိုုတင္ တယ္။ ရီပတ္ဘလီကင္အမ်ားစုုျဖစ္တဲ့ ေအာက္လႊတ္ေတာ္က ပယ္ခ်ခဲ့တယ္။ ၂၀၁၈ ႏိုု၀င္ဘာလ လႊတ္ ေတာ္ေရြးေကာက္ပြဲေတြမွာဒီမိုုကရက္ေတြက ေအာက္လႊတ္ေတာ္ကိုု ထိန္းခ်ဳပ္ႏုုိင္ခဲ့ ျပီး တဲ့ေနာက္ ထရမ့္ကိုု ဖယ္ရွားဖိုု႕ၾကိဳးစားမႈေတြပိုုမ်ားလာတယ္။

အခုုအခ်ိန္ထိ ေအာက္လႊတ္ ေတာ္ ေကာ္မတီ ေျခာက္ခုုက ထရမ့္အစိုုးရရဲ့ လုုပ္ေဆာင္ခ်က္ ေတြ ကိုု စံုုစမ္းစစ္ေဆးေနတယ္။ ပလိုုစီကေတာ့ အဲဒီေကာ္မတီေတြရဲ့ ေတြ႕ရိွခ်က္ေတြကိုု ထရမ့္ ကုုိ ျပစ္တင္စြပ္စြဲမႈနဲ႕ပတ္သက္ျပီး စံုုစမ္းစစ္ေဆးဖိုု႕တာ၀န္ရိွတဲ့ တရားေရးေကာ္မတီ လက္ကိုု လႊဲ ေပးမယ္လိုု႕ဆိုုတယ္။ ပလိုုစီက ဒီမိုုကရက္အမတ္ေတြကိုု  စံုုစမ္းစစ္ေဆးမႈေတြ ျမန္ျမန္လုုပ္ရမယ္။ သံပူေနတုုန္း နာနာ ထုုရမယ္လိုု႕ “strike while the iron is hot” ေျပာခဲ့တယ္။ 

ဒါေပမယ့္ ဒီစံုုစမ္းစစ္ေဆးမႈေတြဟာ သမၼတ ထရမ့္ကိုု ရာထူးကေန ဖယ္ရွားတဲ့အထိ ေရာက္ပါ့ မလားဆိုုတာကလည္း စဥ္းစားစရာပဲ။ 

အေမရိကန္အေျခခံဥပေဒမွာ သမၼတကိုု ႏုုိင္ငံေတာ္သစၥာေဖာက္မႈ၊ လာဘ္ေပးလာဘ္ယူမႈ၊ ၾကီးေလးေသာ ရာဇ၀တ္မႈနဲ႕ အျပစ္မ်ားကိုု က်ဴးလြန္မႈတိုု႕နဲ႕ပတ္သက္ျပီး စြပ္စြဲျပစ္တင္ႏုုိင္ ေၾကာင္း ျပ႒ာန္းထားတယ္။ စြပ္စြဲျပစ္တင္ဖိုု႕ စံုုစမ္းစစ္ေဆးမႈေတြကိုု ေအာက္လႊတ္ေတာ္က လုုပ္ရတယ္။ အျပစ္ရိွမရိွကိုု အထက္လႊတ္ေတာ္က ၾကားနာစစ္ေဆးရတယ္။ အထက္ လႊတ္ ေတာ္က အျပစ္ရိွတယ္လိုု႕ဆံုုးျဖတ္ရင္ သမၼတကိုု ရာထူးကဖယ္ရွားႏုုိင္တယ္။

အေမရိကန္သမုုိင္းမွာ ၁၈၆၈ ခုုႏွစ္မွာ သမၼတ အင္ဒရူးဂၽြန္ဆင္ နဲ႕ ၁၉ ၉ ၈ ခုုႏွစ္မွာ သမၼတ ကလင္ တန္တိုု႕ ႏွစ္ေယာက္ပဲ အထက္လႊတ္ေတာ္က ၾကားနာဆံုုးျဖတ္ရတဲ့ ျပစ္တင္စြပ္စြဲ မႈကိုု ခံခဲ့ ရတယ္။ ႏွစ္ေယာက္လံုုးကိုု အျပစ္မရိွေၾကာင္း ဆံုုးျဖတ္ခဲ့တယ္။ သမၼတ နစ္ဆင္ကေတာ့ စံုုစမ္း စစ္ေဆးမႈ နဲ႕ပတ္သက္ျပီးေအာက္လႊတ္ေတာ္မွာ မဲမခြဲခင္ ရာထူးကေန ႏုုတ္ထြက္သြားခဲ့တယ္။ 

 အခုုကိစၥမွာ ေအာက္လႊတ္ေတာ္အေနနဲ႕ ပထမအဆင့္ ထရမ့္ကိုု စြပ္စြဲျပစ္တင္သင့္ ေၾကာင္း စံုုစမ္းစစ္ေဆးအတည္ျပဳရမယ္။ ထရမ့္ နဲ႕ ယူကရိန္းသမၼတ ဖုုန္းေျပာ တဲ့ အေၾကာင္းအရာက ႏုုိင္ငံေတာ္သစၥာေဖာက္မႈ၊ လာဘ္ေပးလာဘ္ယူမႈေတြနဲ႕ ျငိစြန္းေၾကာင္း သက္ေသျပဖိုု႕ ခက္တယ္။ “ ၾကီးေလးေသာ ရာဇ၀တ္မႈနဲ႕ အျပစ္” ဆိုုတဲ့အခ်က္ကေတာ့ အေျခခံ ဥပေဒမွာ တိတိက်က် ဖြင့္ဆိုုထားတာမရိွတဲ့အတြက္ ဒီအခ်က္နဲ႕ ျငိစြန္းေၾကာင္းသက္ေသျပဖိုု႕  လုုပ္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ေအာက္လႊတ္ေတာ္မွာ ဒီမိုုကရက္ေတြက အမ်ားစုုရထားတဲ့အတြက္ ဒီအဆင့္ကေတာ့ ျဖစ္သြားႏုုိင္တယ္။ 

ဒါေပမယ့္ အျပစ္ရိွမရိွ ဆံုုးျဖတ္ရမယ့္ အထက္လႊတ္ေတာ္မွာ ရီပတ္ဘလီကင္ေတြက အမ်ားစုု ျဖစ္ တဲ့အတြက္ စြပ္စြဲျပစ္တင္မႈကိုု အျပစ္ရိွေၾကာင္းဆံုုးျဖတ္ဖိုု႕ကမလြယ္လွဘူး။ အထက္လႊတ္ေတာ္  ရီပတ္ဘလီကင္ေခါင္းေဆာင္ေတြကေတာ့ ဒီစံုုစမ္းစစ္ေဆးမႈဟာ ႏုုိင္ငံေရးကစားကြက္ပဲ။ သူတိုု႕ အေနနဲ႕လက္မခံဘူးလိုု႕ေျပာေနတယ္။ 

ဒီမိုုကရက္အမတ္တုုိင္းကလည္း ထရမ့္ကိုု စြပ္စြဲျပစ္တင္မႈလုုပ္တာကိုု ၾကိဳက္တာေတာ့မဟုုတ္ ဘူး ။ တစ္ခ်ိဳ႕ကေတာ့ ဒီမုုိကရက္ေတြဟာ ဒီကိစၥနဲ႕ အခ်ိန္ကုုန္ေနတယ္လိုု႕  မဲဆႏၵရွင္ေတြက ျမင္မွာကိုု စိုုးရိမ္ၾကတယ္။ သူတိုု႕က ကလင္တန္ကိုု စြပ္စြဲဖိုု႕ၾကိဳးစားတဲ့ ရီပတ္ဘလီကင္ေတြ  သူတိုု႕ အမ်ားစုု ရထားတဲ့ ေအာက္လႊတ္ေတာ္ကိုု လက္လႊတ္ခဲ့ရတဲ့ျဖစ္စဥ္ကိုု ေထာက္ျပျပီး သတိေပးေနၾကတယ္။  

ထရမ့္နဲ႕ ရီပတ္ဘလီကင္ပါတီကေတာ့ ဒီကိစၥကိုု အေၾကာင္းျပဳျပီး ဒီမိုုကရက္ေတြဟာ ၂၀၁၆ သမၼတ ေရြးေကာက္ပြဲရံႈးခဲ့တာကိုု လက္စားေခ်ဖိုု႕ပဲ လုုပ္ေနတယ္၊ ႏုုိင္ငံအတြက္အေရးၾကီးတဲ ့ နယ္စပ္တံတုုိင္းျပႆနာ၊ ကုုန္သြယ္ေရးစစ္ပြဲ၊ ကာကြယ္ေရးအင္အားတိုုးခ်ဲ႕ဖိုု႕၊ အခြန္ေလ ွ်ာ့ ဖိုု႕ ဆိုုတဲ့ကိစၥေတြကိုု စိတ္မ၀င္စားဘူးဆိုုျပီး တုုိက္ခုုိက္မႈေတြစလုုပ္ေနျပီ၊။ ရီပတ္ဘလီကင္ေတြ က ေတာ့ ဒီကိစၥဟာ ရီပတ္ဘလီကင္ပါတီေထာက္ခံသူေတြ ၂၀၂၀ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ အလံုုး အရင္း နဲ႕ထြက္ျပီးမဲေပးေအာင္စြမ္းေဆာင္ႏုုိင္မယ္လိုု႕ ေမ ွ်ာ္လင့္ေနတယ္။ 

ေအာက္လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒ ပလိုုစီနဲ႕ အဖြဲ႕ကေတာ့ အခုု စံုုစမ္းစစ္ေဆးမႈေတြကေန ေနာက္ထပ္ အစေတြဆြဲထုုတ္ႏုုိင္လိမ့္မယ္လိုု႕ ေမ ွ်ာ္လင့္ေနၾကတယ္။ အခုုေတာင္ ထရမ့္က တရုုတ္သမၼတ ရီွ နဲ႕ဖုုန္းေျပာတဲ့အခါမွာလည္း ဒီပံုုစံမ်ိဳးပဲေျပာခဲ့တယ္ဆိုုတဲ့ သတင္းေတြထြက္ေနတယ္။ သူတိုု႕က ထရမ့္ကိုု စြဲခ်က္မတင္ႏုုိင္ရင္ေတာင္ သူ႕လုုပ္ရပ္ေတြကိုု ဖြင့္ခ်ျခင္းအားျဖင့္ မဲဆႏၵရွင္ေတြက ရီပတ္ ဘလီကင္ပါတီနဲ႕ ထရမ့္အေပၚယံုုၾကည္မႈကင္းမဲ့လာမယ္၊ ၂၀၂၀ မွာ ဒီမိုုကရက္ေတြအေနနဲ႕ အိမ္ ျဖဴေတာ္ကိုုေရာ၊ လႊတ္ေတာ္ႏွစ္ရပ္လံုုးကုုိပါ ထိန္းခ်ဳပ္ႏုုိင္မယ္လိုု႕ေမ ွ်ာ္လင့္ေနတယ္။ 

ျပန္ခ်ဳပ္လိုုက္ေတာ့ အခုု စြပ္စြဲျပစ္တင္မႈဆိုုတာ ၂၀၂၀ အတြက္ ႏွစ္ဘက္လံုုးက ေျခေသြးတဲ့ ၊လက္ရည္စမ္းတဲ့ပြဲပါပဲ။ ႏုုိင္ငံေရးသမားဆိုုတာက လူထုုအက်ိဳး၊ ႏုုိင္ငံ့အက်ိဳး ဘာဘာ ညာညာ ေျပာေနေပမယ့္ ေနာက္ဆံုုးေတာ့လည္း   ေရြးေကာက္ပြဲ ႏုုိင္ေရး က အဓိက ျဖစ္သြားတာ ပါပဲ။

#yehtutarticle

#US 

#Trump

ရဲထြဋ္ေျပာတဲ့ သင္ခန္းစာမ်ား

ကၽြန္ေတာ္ျပဳစုုတဲ့ ျမန္မာ့ႏုုိင္ငံေရးအေျပာင္းအလဲႏွင့္ လက္လြတ္ခဲ့ေသာ အခြင့္အလမ္းမ်ား Myanmar’s Democratic Transition and Lost Opportunities (2011–2016) ကိုု စကၤာပူႏုုိင္ငံ  ISEAS ((Institute of Southeast Asian Studies) Yusof Ishak Institute ကေန ထုုတ္ေ၀ျဖန္႕ခ်ိလိုုက္ပါျပီ။ 

၂၀၁၃ ခုုႏွစ္ဆန္း သမၼတရဲ့ေျပာေရးဆိုုခြင့္ရိွသူအျဖစ္ တာ၀န္ေပးခံရတဲ့အခ်ိန္ကစျပီး ကၽြန္ေတာ္ ဟာ သမၼတ ရဲ့ ျပည္တြင္း၊ ျပည္ပ ခရီးစဥ္အားလံုုးနီးပါးမွာလိုုက္ပါခြင့္ရတယ္။ သမၼတ တက္တဲ့ အေရးၾကီး အစည္းအေ၀းေတြ၊အခမ္းအနားေတြ အားလံုုးနီးပါး တက္ေရာက္ေလ့လာခြင့္ရခဲ့တယ္။ သမၼတ နဲ႕ ႏုုိင္ငံတကာေခါင္းေဆာင္ေတြ၊ သံတမန္ေတြ ေတြ႕ဆံုပြဲတိုုင္းလိုုလိုုမွာပါ၀င္ခဲ့တယ္။ တုုိင္းရင္းသားလက္နက္ ကိုုင္အဖြဲ႕အစည္းေတြ၊ ႏုုိင္ငံေရးပါတီေတြနဲ႕ေတြ႕ဆံုုမႈေဆြးေႏြးမႈေတြကိုု နားေထာင္ခဲ့ရတယ္။  ေျခာက္ပြင့္ဆိုုင္ေဆြးေႏြးပြဲ နဲ႕ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္နဲ႕ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုုၾကည္တိုု႕ ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲ အလြန္ တာ၀န္လႊဲေျပာင္းေရးအတြက္ ေဆြးေႏြးပြဲေတြမွာ အျပင္လူဆိုုလိုု႕  ကၽြန္ေတာ္တစ္ေယာက္ပဲ ပါခဲ့ တယ္။ 

ဒ့ါေၾကာင့္ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္အေနနဲ႕ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးေတြလုုပ္ေဆာင္ႏုုိင္ဖိုု႕အတြက္ ၾကိဳးပမ္း အားထုုတ္မႈေတြ၊ သူ ရင္ဆိုုင္ခဲ့ရတဲ့ ဖိအားေတြ၊ ေနာက္ေၾကာကိုု ဓားနဲ႕ထိုုးခံရတဲ့အျဖစ္အပ်က္ေတြ၊ အမိန္႕မနာခံမႈေတြ၊ အခက္အခဲ ေတြ၊ အထင္လဲြခံရတာ  ေတြကိုု ျမင္ခဲ့ရတယ္။ သမၼတရဲ့ အားသာခ်က္၊အားနည္းခ်က္  ေတြကိုုလည္း ေလ့လာသံုုးသပ္ခြင့္ရခဲ့တယ္။ ဒါေတြဟာ အခုုစာအုုပ္ကိုု ေရးသားျပဳစုုႏုုိင္ဖိုု႕ အတြက္ ကုုန္ၾကမ္းေတြပါပဲ။ 

ဒီမိုုကေရစီအသြင္ကူးေျပာင္းေရးကိုု စတင္ေဖာ္ေဆာင္ခဲ့တဲ့ ၂၀၁၀ – ၂၀၁၆ ကာလမွာ ဦးသိန္း စိန္ ေခါင္းေဆာင္တဲ့ ျပည္ခုုိင္ျဖိဳးအစိုုးရအဖြဲ႕အေနနဲ႕ ျပည္တြင္း၊ ျပည္ပက အသိအမွတ္ျပဳရတဲ့ ႏုုိင္ငံေရး၊ ျငိမ္းခ်မ္းေရး၊ စီးပြားေရးဆိုုင္ရာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြကိုု ေအာင္ေအာင္ျမင္ျမင္ ေဆာင္ ရြက္ႏုုိင္ခဲ့တယ္။ ဒါေပမယ့္ တစ္ဖက္မွာလည္း ျပည္သူေတြရဲ့ ေမ ွ်ာ္လင့္ခ်က္ေတြကိုု အျပည့္အ၀ မျဖည့္ဆည္းေပးႏုုိင္ခဲ့တဲ့အတြက္ေ၀ဖန္ခံခဲ့ရတယ္၊ တစ္ခိ်ဳ႕ျပႆနာေတြအေပၚ ကိုုင္တြယ္ပံုု မွား ယြင္းတဲ့အတြက္ နာမည္ပ်က္ခဲ့ရတယ္။ 

ကၽြန္ေတာ့္စာအုုပ္ဟာ  သမၼတ ဦးသိန္းစိန္နဲ႕ သူ႕အစိုုးရအဖြဲ႕ ျပည္သူေတြရဲ့ ေမ ွ်ာ္လင့္ခ်က္ေတြကိုု ျဖည့္ဆည္းေပးႏုုိင္မယ့္ အခြင့္အလမ္းေတြကိုု ဘာ့ေၾကာင့္ လက္လြတ္ဆံုုးရံႈးခဲ့ရသလဲဆိုုတာကိုု  ျပန္လည္ေ၀ဖန္သံုုးသပ္ထားတာျဖစ္ပါတယ္။ 

ဒီစာအုုပ္ျပဳစုုဖိုု႕အတြက္ ႏွစ္ႏွစ္ေက်ာ္အခိ်န္ယူခဲ့ရပါတယ္။ အုုပ္ခ်ဳပ္ေရး၊ ႏုုိင္ငံေရး နယ္ပယ္က ပုုဂၢိဳလ္ ၇၀ ဦးကိုုေတြ႕ဆံုုေမးျမန္းခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီအထဲမွာ ၂၆ ဦးက သူတိုု႕ အမည္ ေတြကိုု ေဖာ္ျပကိုုးကားခြင့္ျပဳခဲ့ျပီး ၄၄ ဦးကေတာ့ အမည္ ေဖာ္ျပခြင့္မျပဳတဲ့အတြက္ ကိုုယ္စားျပဳ နံပါတ္ေတြနဲ႕ပဲေဖာ္ျပထားပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ အဂၤလိပ္၊ျမန္မာ စာအုုပ္၊ စာေစာင္၊ သတင္းစာ ေပါင္း ၁၆၁ ခုုရဲ့ အခ်က္အလက္မ်ားကိုုလည္း ကိုုးကားေရးသားထားပါတယ္။

ဒီစာအုုပ္မွာ အခန္း ၁၀ ခန္းပါ၀င္ျပီး အခန္းလိုုက္ေရးသားထားတဲ့အေၾကာင္းအရာအက်ဥ္းခ်ဳပ္ ကေတာ့ ေအာက္ပါအတိုုင္း ျဖစ္ ပါတယ္-

အခန္း (၁) အမ်ိဳးသားညီလာခံ

ဒီအခန္းမွာေတာ့ ဖြဲ႕စည္းပံုုအေျခခံဥပေဒ (၂၀၀၈) ျဖစ္ေပၚဖိုု႕အတြက္ အဓိက က်တဲ့ အမ်ိဳးသားညီလာခံ ေပၚေပါက္လာပံုုနဲ႕ အမ်ိဳးသားညီလာခံမွာ အင္န္အယ္လ္ဒီအပါအ၀င္  ႏုုိင္ငံေရးအင္အားစုုအားလံုုးပါ၀င္လာေအာင္မလုုပ္ႏုုိင္ခဲ့တဲ့အတြက္ ျဖစ္ေပၚခဲ ့တဲ့အက်ိဳးဆက္မ်ားကိုု ေဖာ္ျပထားပါတယ္။  

ဒါ့အျပင္ ၂၀၀၃ ခုုႏွစ္ အမ်ိဳးသားညီလာခံျပန္လည္စတင္ႏုုိင္ဖိုု႕အတြက္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုုၾကည္ နဲ႕တပ္မေတာ္ အစိုုးရ ကိုုယ္စားလွယ္အဖြဲ႕ ေတြ႕ဆံုုေဆြးေႏြးခဲ့ျပီး ေနာက္ဆံုုးအခ်ိန္က်မွ သေဘာတူညီခ်က္ မရခဲ့ တဲ့အေၾကာင္းအရင္း၊ လမ္းျပေျမပံုု ၇ ရပ္ဟာ ၂၀၀၃ ခုုႏွစ္မွ ေပၚလာတာမဟုုတ္ဘဲ ၁၉ ၉ ၀ အေစာပိုုင္း ကာလေတြထဲက စကၤာပူ၀န္ၾကီးခ်ဳပ္ လီကြမ္ယူးနဲ႕ အင္ဒိုုနီးရွားသမၼတ ဆူဟာတိုု တိုု႕ရဲ့ အၾကံျပဳ ခ်က္မ်ားကိုု အေျခခံျပီး ဗိုုလ္ခ်ဳပ္ၾကီးေဟာင္း ခင္ညႊန္႕က ျပင္ဆင္ထားခဲ့တယ္ဆိုုတဲ့အေၾကာင္းေတြလည္းပါ၀င္ပါတယ္။

အခန္း (၂) ဖြဲ႕စည္းပံုုအေျခခံဥပေဒ

ဒီအခန္းမွာေတာ့ အမ်ိဳးသားညီလာခံက်င္းပပံုုစနစ္ေၾကာင့္ ညီလာခံကေန ေပၚေပါက္ေပါက္ လာတဲ့ အေျခခံဥပေဒရဲ့ တရား၀င္မႈ အားနည္းခဲ့ရတဲ့အေျခအေနနဲ႕ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ရဲ့ ဒီမိုုကေရစီ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးအေပၚ အကန္႕အသတ္ျဖစ္ေစတဲ့ အေျခခံဥပေဒပါ ျပ႒ာန္းခ်က္မ်ား ကိုု ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ 

အခန္း (၃) ျပည္ေထာင္စုုၾကံ့ခုုိင္ေရး ႏွင့္ ဖြံ႕ျဖိဳးေရးပါတီ

ဒီအခန္းမွာေတာ့ ျပည္ခုုိင္ျဖိဳးအသင္းေပၚေပါက္လာတဲ့ ေနာက္ခံသမုုိင္း၊ အသင္းဘ၀ စည္းရံုုးလႈပ္ရွားမႈေတြနဲ႕ အားသာခ်က္၊အားနည္းခ်က္မ်ား၊ အသင္းကေန ပါတီ အျဖစ္ေျပာင္းလဲလိုုက္တဲ့အခါ  အသင္းၾကီးဘ၀ အားနည္းခ်က္မ်ားက ပါတီ နဲ႕ အစိုုးရအေပၚ အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈေတြကိုု ေဖာ္ျပ ထားပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲ မတုုိင္ခင္ မွာ ျပည္ခုုိင္ျဖိဳးအသင္းကိုု ဆက္ထားျပီး သီးျခားပါတီတစ္ခုု တည္ေထာင္မလား၊ အသင္းကိုုပဲ ပါတီ အျဖစ္ ေျပာင္းမလားဆိုုျပီး စဥ္းစားခဲ့ၾကပံုုနဲ႕ ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲအတြက္ ျပင္ဆင္ခဲ့မႈအေျခ အေန ေတြပါ၀င္ပါတယ္။  

အခန္း (၄) ျမန္မာ့ေႏြဦး နဲ႕ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုုၾကည္

ဒီအခန္းမွာေတာ့ ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲကိုု သပိတ္ေမွာက္ခဲ့တဲ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုုၾကည္ နဲ႕ အင္န္ အယ္လ္ဒီပါတီ ကိုု လႊတ္ေတာ္ႏုုိင္ငံေရးမွာ ပါ၀င္ႏုုိင္ဖိုု႕အတြက္ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ ဆံုုးျဖတ္ ေဆာင္ရြက္ခဲ့မႈ၊ ၀န္ၾကီး ဦးေအာင္ၾကည္ တပ္မေတာ္အစိုုးရ လက္ထက္မွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုုၾကည္ ေဆြးေႏြးခဲ့မႈ နဲ႕ ဦးသိန္းစိန္တာ၀န္ေပးခ်က္အရ ေတြ႕ဆံုုေဆြးေႏြးခဲ့မႈ ကြာျခားတဲ့ အေျခအေန မ်ား ၊ ဦးသိန္းစိန္ – ေဒၚေအာင္ဆန္းစုုၾကည္၊ ဦးေရႊမန္း- ေဒၚေအာင္ဆန္းစုုၾကည္  ဆက္ဆံေရး အေျခအေနတိုု႕ ကိုု ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ 

ဒါ့အျပင္ ဦးသိန္းစိန္နဲ႕ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုုၾကည္ ပထမအၾကိမ္ေတြ႕ဆံုုခဲ့မႈအေျခအေန၊ ဦးသိန္းစိန္နဲ႕ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုုၾကည္ ေတြ႕ဆံုုမႈအေပၚ ျပည္ခုုိင္ျဖိဳးထဲက သေဘာထား တင္းမာသူေတြက ေ၀ဖန္မႈ၊  ဦးေရႊမန္းရဲ့  ေဒၚေအာင္ဆန္းစုုၾကည္အေပၚ မွတ္ခ်က္ တိုု႕ ကိုု ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

အခန္း (၅) ျပည္ေထာင္စုုအစိုုးရအဖြဲ႕

ဒီအခန္းမွာေတာ့ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ရဲ့ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးလုုပ္ ငန္းစဥ္ေတြျဖစ္ေပၚ   လာပံုု၊  ျပည္ေထာင္စုု အစိုုးရအဖြဲ႕ရဲ့ လုုပ္ငန္းေဆာင္ရြက္ပံုု၊  အားသာခ်က္၊ အားနည္း ခ်က္မ်ား၊ သမၼတ ရံုုး၀န္ၾကီးမ်ားနဲ႕ အျခား ျပည္ေထာင္စုု ၀န္ၾကီးမ်ားအၾကားဆက္ဆံေရး၊ အစိုုးရအဖြဲ႕ အေနနဲ႕ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးလုုပ္ငန္း စဥ္မ်ားကိုု အေကာင္အထည္ေဖာ္ရာမွာ ေတြ႕ၾကံဳရတဲ့ အား နည္းခ်က္မ်ားကိုု ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ ၀န္ၾကီးေတြထဲမွာ  သေဘာထားတင္းမာသူ နဲ႕ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးလိုုလားသူဆိုုျပီး ကြဲျပားမႈ ရိွမရိွ၊  ဦးသိန္းစိန္အစိုုးရအဖြဲ႕မွာ ၀န္ၾကီးလုုပ္ေနေပမယ့္ သူတိုု႕ကိုု ဗိုုလ္ခ်ဳပ္မွဴးၾကီးသန္းေရႊက ခန္႕ထားတာလိုု႕ ယူဆေနသူေတြ  နဲ႕ ဒုုတိယသမၼတ သီဟသူရဦးတင္ေအာင္ျမင့္ဦး ႏုုတ္ထြက္ ရတဲ့ အေၾကာင္းေတြကိုု သံုုးသပ္ထားပါတယ္။  

အခန္း (၆) အစိုုးရ အဖြဲ႕ ႏွင့္ လႊတ္ေတာ္

ဒီအခန္းမွာေတာ့ အားလံုုးသိျပိးျဖစ္တဲ့ အစိုုးရ အဖြဲ႕ နဲ႕ လႊတ္ေတာ္ၾကား ပြတ္တိုုက္မႈမ်ားျဖစ္ခဲ့ ရတဲ့ ေနာက္ခံအေၾကာင္းေတြကိုု ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ ဗိုုလ္ခ်ဳပ္မွဴးၾကီးသန္းေရႊက ဦးေရႊမန္း ကိုု ဘာ့ေၾကာင့္ သမၼတ အျဖစ္ မေရြးခဲ့တာလဲ ဆုုိတာနဲ႕ပတ္သက္ျပီး သိမီသူမ်ားရဲ့ ေျပာၾကားခ်က္ မ်ား၊ ကမာၻမေၾက ဆိုုတဲ့စကားအေၾကာင္း၊  သူ႕အာဏာကိုု တိုုးခ်ဲ႕ႏုုိင္ဖိုု႕အတြက္ ဦးေရႊမန္းက လုုပ္ ေဆာင္ခဲ့ပံုုမ်ားကိုု ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

အခန္း (၇) ဦးေရႊမန္းရဲ့ ႏုုိင္ငံေရးကစားကြက္မ်ား (Shwe Mann’s Checkmates)

ဒီအခန္းမွာေတာ့ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္နဲ႕ အစိုုးရအဖြဲ႕ ကိုု ထိုုးႏွက္ႏုုိင္ဖိုု႕နဲ႕ လႊတ္ေတာ္အတြင္းမွာ သူ႕ရဲ့ ႏုုိင္ငံေရးအာဏာကိုု ခ်ဲ႕ထြင္ႏုုိင္ဖိုု႕အတြက္ ေဆာင္ရြက္ခဲ့တဲ့  ဦးေရႊမန္းရဲ့ ႏုုိင္ငံေရးကစားကြက္ ခုုႏွစ္ခုုကိုု  ျဖစ္စဥ္အေသးစိတ္နဲ႕ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ တစ္ခ်ိဳ႕ ျဖစ္ရပ္ေတြက သတင္းမီဒီယာေတြ သတိထားမိေပမယ့္ တစ္ခ်ိဳ႕ျဖစ္္ရပ္ေတြက မီဒီယာေတြ သတိမထားမိလုုိက္ တဲ့ ျဖစ္ရပ္ေတြျဖစ္ပါတယ္။ 

  ျဖစ္စဥ္ခုုႏွစ္ခုုထဲမွာ အခ်ိဳးက်ေရြးေကာက္ပြဲစနစ္နဲ႕   ပတ္သက္ျပီး ဦးေရႊမန္းဘယ္လိုု ႏုုိင္ငံေရးကစားခဲ့သလဲဆိုုတာ လႊတ္ေတာ္ကိုုယ္စားလွယ္ေတြရဲ့ ေျပာၾကားခ်က္ေတြနဲ႕အတူသံုုးသပ္ထားတာလည္း ပါပါတယ္။  

တကယ္ေတာ့ အခန္း (၆) နဲ႕ အခန္း (၇) ပါ အျဖစ္အပ်က္ေတြနဲ႕ပတ္သက္ျပီး အျခားသူေတြထံရ ရရိွတဲ့အခ်က္အလက္ေတြ မွန္ မမွန္ ဦးေရႊမန္းကိုု ေမးဖိုု႕ ၾကိဳးစားခဲ့ပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ့္ကိုု လက္ခံ ေတြ႕ဆံုုေပမယ့္ သူေျပာခ်င္တာေတြပဲ ၁၅ မိနစ္ေလာက္ေျပာခဲ့တယ္။ ေမးခြန္းေမးခြင့္ မရခဲ့ ဘူး။ အခုု ကၽြန္ေတာ့္ကိုု ႏိုုင္လြတ္လံုုနဲ႕ တုုိင္ၾကားထားတဲ့အမႈနဲ႕ပတ္သက္ျပီး တရားရင္ဆိုုင္ရရင္  ေတာ့ ဦးေရႊမန္းကိုု သက္ေသအျဖစ္ေခၚျပီး သူအျမဲေျပာတဲ့ “ နုုိင္ငံေတာ္ႏွင့္ ႏိုုင္ငံသားတိုု႕၏ အက်ိဳးစီးပြား” ဆိုုတဲ့ စကားမွာ အဲဒီလုုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြ ပါမပါ ေမးခြင့္ရမယ္လိုု႕ ေမ ွ်ာ္လင့္ပါ တယ္။ 

အခန္း (၈) အလွည့္အေျပာင္းမ်ား (Turning Points)

ဒီအခန္းမွာေတာ့ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ရဲ့ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးလုုပ္ငန္းစဥ္ နဲ႕ အစိုုးရ ပံုုရိပ္ကိုု အၾကီး အက်ယ္ထိခိုုက္ေစခဲ့တယ္လိုု႕ ကၽြန္ေတာ္ယူဆတဲ့ အျဖစ္အပ်က္ၾကီးသံုုးခုုကိုု ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ အဓိက အားျဖင့္ ဒီျဖစ္စဥ္   ေတြကိုု ကိုုင္တြယ္ရာမွာ အစိုုးရအဖြဲ႕ရဲ့ အားနည္းခ်က္မ်ားကိုု သင္ခန္းစာေဖာ္ထုုတ္ထားတာျဖစ္ ပါတယ္။ 

အခန္း (၉ ) မီဒီယာျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး

ဒီအခန္းမွာေတာ့ မီဒီယာျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးလုုပ္ငန္းစဥ္ေတြနဲ႕ပတ္သက္ျပီး ၂၀၀၆ ခုုႏွစ္ထဲက စျပီး ၾကိဳတင္ျပင္ဆင္မႈေတြေဆာင္ရြက္ခဲ့မႈ၊ ရင္ဆိုုင္ခဲ့ရတဲ့အခက္အခဲမ်ား၊ ျပန္ၾကားေရး ၀န္ၾကီး ဌာနနဲ႕ သတင္းမီဒီယာအဖြဲ႕အစည္းမ်ားၾကား အျငင္းပြားမႈ၊ အဲဒီအျငင္းပြားမႈေတြၾကားမွာ ဦးေရႊ မန္း နဲ႕ လႊတ္ေတာ္ရဲ့အခန္းက႑ နဲ႕  အမ်ားျပည္သူ၀န္ေဆာင္မႈမီဒီယာဥပေဒၾကမ္းကိုု ျပန္လည္ ရုုပ္သိမ္းခဲ့ရတဲ့ အေၾကာင္းအရင္းမွန္ တိုု႕ကိုု ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ 

ဒါ့အျပင္ မီဒီယာသမားေတြက ေခါင္းမာ သူ လိုု႕ သတ္မွတ္ထားတဲ့ ၀န္ၾကီးဦးေက်ာ္ဆန္းဟာ အခုုျမင္ခဲ့ရတဲ့ မီဒီယာအေျပာင္းအလဲေတြ ကိုု စတင္ခဲ့သူျဖစ္တယ္ဆိုုတာကုုိ အေထာက္အထားမ်ားနဲ႕ ေဖာ္ျပထားသလိုု တပ္မေတာ္ အစိုုးရလက္ထက္ အနာဂတ္မီဒီယာျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးအတြက္ အစပ်ိဳးေနခ်ိိ္န္မွာ ျပန္ၾကားေရး က မီဒီယာေတြကိုု အလိုုလိုုက္လြန္းတယ္လိုု႕ ေ၀ဖန္ခဲ့သူေတြ၊ မီဒီယာကိုု ၾကပ္ၾကပ္မတ္မတ္ကိုုင္ ဖိုု႕ ျပန္ၾကားေရးကိုု ညႊန္ၾကားခဲ့သူေတြ အေၾကာင္းကိုုလည္း ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ 

အခန္း (၁၀) နိဂံုုး

ဒီအခန္းမွာေတာ့ ျမန္မာ့ႏုုိင္ငံေရးအသြင္ကူးေျပာင္းမႈ ၂၀၁၀ – ၂၀၁၆  ရဲ့ အဓိက ဇာတ္ေကာင္မ်ား    ျဖစ္တဲ့ ဗိုုလ္ခ်ဳပ္မွဴးၾကီး သန္းေရႊ၊ ဦးသိန္းစိန္၊ ဦးေရႊမန္း၊  ျပည္ေထာင္စုု အစိုုးရ အဖြဲ႕ နဲ႕  ျပည္ေထာင္စုု ၾကံ့ခုုိင္ေရးနဲ႕ ဖြံ႕ျဖိဳးေရးပါတီ တိုု႕အေပၚ ျခံဳငံုုသံုုးသပ္ထားပါတယ္။ 

ကိုုယ့္ရဲ့ ဆရာသမားေတြ၊ လုုပ္ေဖာ္ကိုုင္ဘက္ေတြကိုု ျပန္လည္သံုုးသပ္ျပီး သင္ခန္းစာေဖာ္ထုုတ္ရတာ မလြယ္ပါဘူး။ ဒီအထဲက ဇာတ္ေကာင္တစ္ခ်ိဳ႕က ကၽြန္ေတာ့္ရဲ့ အၾကီးအကဲေတြ၊ တစ္ခိ်ဳ႕က ေနာင္ေတာ္ အရာရိွၾကီး ေတြ၊  တစ္ခိ်ဳ႕က သူငယ္ခ်င္းေတြ ျဖစ္တဲ့အတြက္ ပုုဂၢိဳလ္ေရး သံေယာဇဥ္ ကင္းကင္း နဲ႕ ေရးဖိုု႕အေတာ္ခက္ပါတယ္။

ဒါ့ေၾကာင့္   ႏုုိင္ငံတကာ အသိအမွတ္ျပဳ သုုေတသန အဖြဲ႕အစည္း တစ္ခုု ရဲ့ သုုေတသနစံႏႈန္းေတြနဲ႕ ကိုုက္ညီေအာင္ ေရးသား တာက အေကာင္းဆံုုးျဖစ္မယ္လိုု႕ ဆံုုးျဖတ္ျပီး ISEAS – Yusof Ishak Institute မွာ သုုေတသနျပဳ ေရးသား ႏုုိင္ဖိုု႕ ေလ ွ်ာက္ထားခဲ့တယ္။ ISEAS က ကၽြန္ေတာ့္အဆိုုျပဳခ်က္ကိုု လက္ခံခဲ့တဲ့အျပင္ ကၽြန္ေတာ့္စာအုုပ္  ကိုု   ၾကီးၾကပ္ဖိုု႕အတြက္ ပါေမာကၡ ေရာဘတ္ေတလာကိုု ေရြးခ်ယ္ခဲ့ပါတယ္။  

ဆရာၾကီး ေရာဘတ္ေတလာက ၁၉ ၇၅ ခုုႏွစ္ထဲက ရန္ကုုန္တကၠသိုုလ္မွာ ပညာဆည္းပူးခဲ့ျပီး စဥ္ဆက္မျပတ္ ျမန္မာ့အေရးကိုု ေလ့လာသံုုးသပ္ေနသူျဖစ္တဲ့အတြက္ ကၽြန္ေတာ္ကိုု အမ်ားၾကီး လမ္းညႊန္ေပးႏုုိင္ပါတယ္။ ဆရာၾကီးရဲ့ ေထာက္ျပခ်က္ေတြ၊ အားေပးမႈေတြေၾကာင့္ ဓမၼအဓိ႒ာန္က်က် ရဲရဲတင္းတင္း ေရးႏုုိင္ခဲ့ပါတယ္။ 

ဒီစာအုုပ္ဟာ အားနည္းခ်က္ေတြကိုု ေဖာ္ထုုတ္သံုုးသပ္ထားတဲ့အတြက္ ပါ၀င္လုုပ္ေဆာင္ခဲ့သူ ေတြ အေနနဲ႕ ၾကိဳက္ခ်င္မွ ၾကိဳက္မယ္၊ လက္ခံခ်င္မွ လက္ခံႏုုိင္မယ္၊ ျငင္းမယ့္သူေတြလည္း ရိွႏုုိင္ပါ တယ္။ သို႕ေသာ္ ဒီစာအုုပ္ဟာ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္သက္တမ္းအတြင္း ႏုုိင္ငံေရး၊ အုုပ္ခ်ဳပ္ ေရး အေျခအေနေတြနဲ႕ပတ္သက္ျပီး ကန္႕လန္႕ကာေနာက္ကြယ္က ဇာတ္လမ္းမ်ားကိုု နားလည္ႏုုိင္ ဖိုု႕  နဲ႕ သင္ခန္းစာယူႏုုိင္ဖိုု႕အတြက္ အတိုုင္းအတာတစ္ခုုအထိ အေထာက္အကူျဖစ္မယ္လိုု႕ယံုု ၾကည္ပါတယ္။ 

#yehtutartilce

#ISEAS

# Myanmar’sTransition