ဆု အတု နဲ့ ဒေါက်တာဝင်းမြတ်အေး

ဆု အတု နဲ့ ဒေါက်တာဝင်းမြတ်အေး

ပြည်ထောင်စုရာထူးဝန်အဖွဲ့ဥက္ကဋ္ဌ ဦးဝင်းသိမ်းရဲ့ ဒေါက်တာ ဘွဲ့အတု ကိစ္စ၊ ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေးဝန်ကြီးဌာန ရဲ့ စီစဉ်မှုနဲ့ ဒုတိယသမ္မတ ဦးဟင်နရီဗန်ထီးယူက ခရီးသွားဆုအတု လက်ခံယူရတော့မယ့် ကိစ္စ တွေကို ဖော်ထုတ်ရေးသားခဲ့တဲ့ (ကို) နေယံဦး #NayYanOo က သူ့ဖေ့ဘွစ် စာမျက် နှာမှာ လူမှုဝန်ထမ်း၊ ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေးဝန်ကြီးဌာန ၊ ပြည်ထောင်စု ဝန်ကြီး ဒေါက်တာဝင်းမြတ်အေး လက်ခံရယူထားတဲ့ ဆုအတုတစ်ခု အကြောင်း ကို ဓာတ်ပုံအထောက်အထားတွေနဲ့ တကွ ဖော်ထုတ်ရေး သားထားပါတယ်။

နေယံဦးက အင်န်အယ်လ်ဒီအစိုးရအဖွဲ့မှာ တက္ကသိုလ် ပါမောက္ခချုပ်တွေကို ပြည်ထောင်စု ဝန်ကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေးမှုတွေအပေါ် ဆက်စပ်လေ့လာရင်းတွေ့ ရှိလာတဲ့အတွက် ဖော်ထုတ် ရေးသား တာဖြစ်တယ်လို့ဆိုပါတယ်။ သူရေးသားထားတဲ့အထဲက အရေးကြီးတဲ့အချက်တွေကတော့ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်ပါတယ်။

၁။ ဒေါက်တာဝင်းမြတ်အေးရဲ့ မြန်မာ/ အင်္ဂလိပ်ဘာသာနဲ့တင်ထားတဲ့ ကိုယ်ရေးအချက်အလ က် တွေမှာ အင်္ဂလန်နိုင်ငံ Oxford တွင် ကျင်းပသော Oxford Summit of Leader မှာ “ဆေးတက္ကသိုလ် (မကွေး) တွင် အချိန်တိုအတွင်း ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှု များ ပြုလုပ်နိုင်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ဆေးတက္ကသိုလ် (မကွေး)ကို The Best University in the Region ဆုနှင့် မိမိ အား The Best Manager Award ချီးမြှင့်ခြင်း ခံရသည်” လို့ ဖော်ပြထားတယ်။

၂။ အဲဒီဆုကို ၂၀၁၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာမှာ ဒေါက်တာဝင်းမြတ်အေး ကိုယ်တိုင် သွားရောက်လက်ခံ ယူခဲ့တယ်။

၃။ ဒီဆုရတာနဲ့ပတ်သက်ပြီး ၂၀၁၄ ခုနှစ်၊ ဧပြီလမှာ ဒုသမ္မတ ဒေါက်တာစိုင်းမောက်ခမ်း က ပါမောက္ခချုပ်လုပ်နေတဲ့ ဒေါက်တာဝင်းမြတ်အေးကို “မြို့ပြနှင့်အလှမ်းကွာဝေးသော်လည်း နိုင်ငံတကာတက္ကသိုလ်များ နှင့်ချိတ်ဆက်၍ ဆောင်ရွက်နိုင်သည့်အပြင် Oxford Summit of Leader 2013 ဆုရရှိသည့်အတွက် ပါမောက္ခချုပ်၊ ဆရာ ဆရာမများနှင့် ဌာနဆိုင်ရာ တာဝန်ရှိသူများ၏ ကြိုးစား အားထုတ်မှုကို အသိအမှတ်ပြု ပါသည်” လို့ ချီးကျူးစကားပြောခဲ့ တယ်။

၄။ ဒါပေမယ့် အဲဒီဆုကို ချီးမြှင့်တာက ကမ္ဘာကျော် အောက်စ်ဖို့ဒ်တက္ကသိုလ်မဟုတ် ဘူး။ Europe Business Assembly (EBA) လို့ခေါ်တဲ့ အောက်စ်ဖိုဒ့်အခြေစိုက် အဖွဲ့တစ်ခုက ပေးတာ။ အဲ့ဒီအဖွဲ့က ဂုဏ်သိက္ခာရှိတဲ့ အဖွဲ့အစည်း မဟုတ်တဲ့အပြင်၊ နာမည်ပေါင်းစုံနဲ့ ဆုတံဆိပ်ပေါင်းစုံကို ပိုက်ဆံယူပြီး ပေးတဲ့ အဖွဲ့ဖြစ်နေတယ်။

၅။ ဒေါက်တာဝင်းမြတ်အေးအနေနဲ့ သူရတဲ့ဆုကို အောက်စ်ဖိုဒ့်တက္ကသိုလ် University of Oxford ကပေးတာလား၊ Europe Business Assembly (EBA) ကပေးတာလားဆိုတာ ကိုယ် ရေးအချက်အလက်တွေမှာ ရှင်းရှင်းလင်းလင်းရေးမထားတဲ့အတွက် အောက်စ်ဖိုဒ့် တက္ကသိုလ်က ရတယ်လို့ ထင်စရာဖြစ်နေတယ်။ နေယံဦး ကိုယ်တိုင် အစပိုင်းမှာ အဲဒီလို ထင်ခဲ့ တယ်။

ဒီနေရာမှာ နေယံဦးဆောင်းပါးမှာ ထောက်ပြဖို့ကျန်တဲ့အချက်တစ်ချက်ရှိတယ်။ ဒါက ဒေါက်တာ ဝင်းမြတ်အေး ကိုယ်တိုင် ဆုသွားရောက်လက်ခံတဲ့ကိစ္စဖြစ်ပါတယ်။ ဆုကိုလက်ခံတဲ့ ၂၀၁၃ ခုနှစ် မှာ ဒေါက်တာဝင်းမြတ်အေးဟာ အစိုးရဝန်ထမ်းဖြစ်ပါတယ်။ ဒီတော့ အစိုးရ ဝန်ထမ်းတွေ ပြည်ပ ခရီးသွားတဲ့အခါ နည်းလမ်းနှစ်ခုရှိတယ်။

၁။ တစ်ခုက တစ်ဖက်အဖွဲ့အစည်းက ဖိတ်ကြားလို့ သွားတာ။ အဲဒီလို ဖိတ်ကြားလို့ သွား မယ် ဆိုရင် ဝန်ကြီးဌာနကို တင်ရတယ်။ ကုန်ကျစရိတ်ကို နိုင်ငံတော်က ကျခံရမှာလား၊ ဖိတ်ကြား သူဘက်က ကျခံမှာလားဖော်ပြရတယ်။ ဝန်ကြီးက သဘောတူရင် အစိုးရအဖွဲ့ကို တင်ပြရတယ်။ ခွင်ြ့ပုချက်ရမှ သွားရတယ်။ အဲဒီလိုသွားရင် အစိုးရအရာရှိများအတွက် သီးသန့်ထုတ်ပေးထားတဲ့ နိုင်ငံကူးလက်မှတ်နဲ့ သွားရတယ်။ သတ်မှတ်ထားတဲ့ နေ့တွက်စရိတ်၊ ဝတ်စုံစရိတ် စတာတွေကို ခံစား ခွင့်ရှိတယ်။

၂။ နောက်တစ်မျိုးက ကိုယ့်အစီအစဉ်နဲ့ ကိုယ်သွားတာ။ ဥပမာ ဆေးကုဖို့၊ ဘုရားဖူးဖို့။ အဲဒါ ဆိုရင် ဝန်ကြီးဌာနကို ပြည်ပခရီးသွားခွင့်တင်ပြရတယ်။ ရာထူးအဆင့်အ တန်း နဲ့ တာဝန်အပေါ် မူတည်ပြီး ဝန်ကြီးက ခွင့်ပြုတာရှိသလို အစိုးရအဖွဲ့ရုံးကို တင်ပြ တာ လည်းရှိတယ်။ ခွင့်ပြုချက်ရရင် ကိုယ့် အစီအစဉ်နဲ့ ကိုယ်သွားရတယ်။ နိုင်ငံ ကူူးလက်မှတ်က သာမန်နိုင်ငံကူးလက်မှတ်နဲ့ သွားရတယ်။ တစ်ချိန်ကဆိုရင် ပြည်ပခရီးသွားခွင့် ရပြီးမှ သာမန် နိုင်ငံကူးလက်မှတ်လုပ်ပေးတာတောင်ရှိခဲ့တယ်။

ဒါ့ကြောင့် ဒေါက်တာဝင်းမြတ်အေး EBA ကပေးတဲ့ ဆုကို သွားယူတဲ့အချိန်က ဘယ်လို သွားခဲ့ သလဲဆိုတာလည်းစိတ်ဝင်စားဖို့ကောင်းပါတယ်။

ကျွန်တော်က ဒေါက်တာဝင်းမြတ်အေးကို စင်္ကာပူမှာ လုပ်တဲ့ နာဂစ် ဆယ်နှစ်မြောက် စကားဝိုင်း မှာဆုံဖူးပါတယ်။ သူ့လုပ်ဆောင်ချက်တွေကို လူမှုကွန်ယက်ကနေ လေ့လာဖူးတယ်။ သူတော် တယ်၊ အလုပ်လုပ်တယ်ဆိုတယ်ဆိုတာ လူထုကရော၊ မီဒီယာကရော၊ တွဲလုပ်ဖူးတဲ့ ပြည် တွင်း၊ပြည်ပအဖွဲ့အစည်းတွေကရော အသိအမှတ်ပြုတယ်။

ဒေါက်တာ ဝင်းမြတ်အေးဟာ အင်န် အယ်လ်ဒီ အစိုးရစတင်ဖွဲ့စည်းချိန်က ဒေါက်တာအတုပြဿနာ တက်ခဲ့ တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေထက်ရော၊ နေယံဦးထောက်ပြခဲ့တဲ့ ဒေါက်တာ အတု၊ ဆုအတု ပြဿနာတက်သူ တွေထက်သမိုင်းကြောင်းအရရော၊ လက်ရှိတာဝန် ထမ်းဆောင်မှုအရရော အဖက်ဖက်က သာတယ်ဆိုတာ ဘယ်သူမှ မငြင်းနိုင်ဘူး။

ဒါ့ကြောင့် EBA ကပေးတဲ့ဆု ကို သူယူမိတာနဲ့ပတ်သက်ပြီး အမြန်ဆုံးရှင်းလင်းစေချ င်တယ်။ အရင် ပုဂ္ဂိုလ်တွေလို မသိကျိုးကျွန်ပြုပြီး ဒေါက်တာဘွဲ့မသုံးတော့တာမျိုး၊ဆုမယူတော့တာ မျိုးနဲ့ မဖြေရှင်းသင့်ဘူး။ ဆုယူမိတဲ့အကြောင်းကို သင်ခန်းစာဖော်ထုတ်သင့်တယ်။ မှားရင်လည်း အမှားကို ဝန်ခံသင့်တယ်။

သူ့သမိုင်းကို သူလုပ်ဆောင်ချက်တွေ နဲ့ ပြခဲ့ပြီးဖြစ်တဲ့အတွက် ဒီဆုရထားတာက အရေး မပါပါဘူး။ တန်ဖိုးမရှိတဲ့ ဆုဖြစ်ကြောင်း ပေါ်ပေါက်လာတာကို မသိချင် ယောင် ဆောင်နေရင်သာ ဂုဏ်သိက္ခာထိခိုက်ဖို့ရှိတယ်။

လင်းယုန် ၊နဂါး အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး

အမေရိကန်- တရုတ်ကုန်သွယ်ရေးစစ်ပွဲက သူတို့နှစ်နိုင်ငံသာမဟုတ်ဘူး။ ကျန်တဲ့နိုင်ငံတွေပါ တုတ်ဆက်ပြီး ဒုက္ခရောက်နေတာကြာပြီ။ ကာယကံရှင်နိုင်ငံတွေမှာလည်း ဒီစစ်ပွဲကို အမြန် အဆုံးသတ်ဖို့အတွက် ဖိအားတွေရှိနေတယ်။

တရုတ်နိုင်ငံဆိုရင် ပြည်ပပို့ကုန်ရော၊ ပြည်တွင်းဝယ်လိုအားရောကျတယ်။ စီးပွားရေးတိုးတက် မှု နှုန်းကလည်းကျလာတယ်။ တရုတ်အစိုးရနဲ့ ကွန်မြူနစ်ပါတီအပေါ် ဖိအားတွေတိုးလာတယ်။
အမေရိကန်အတွက်ဆိုရင်လည်း လယ်ယာပို့ကုန်တွေ ကို တရုတ် ဘက်က အခွန်တိုးကောက်လို့ ရီပတ်ဘလီကင်ကို ထောက်ခံသူလယ်သမားတွေ ဒုက္ခရောက်နေတယ်။ လွှတ်တော်ရဲ့ စုံစမ်းစစ် ဆေးမှုကို ခံနေရတဲ့ ထရမ့်အတွက်လည်း ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲမတိုင်ခင် ရလဒ်တစ်ခု ခု ပြဖို့လိုနေတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့အောက်တိုဘာ ၁၁ ရက်နေ့ကတော့ အမေရိကန် – တရုတ် ကြားမှာ ကုန်သွယ်ရေး ဆိုင်ရာ ပဏာမသဘောတူညီချက်တစ်ခုရခဲ့တယ်လို့ သမ္မတ အိမ်ဖြူတော်မှာ ကြေညာခဲ့တယ်။ ထရမ့် ဘက်ကတော့ ဒါဟာ အဆင့်တစ်သဘောတူညီချက်လို့ ပြောသလို လာမယ့် လေးငါးပတ် အတွင်း မှာ တရားဝင်လက်မှတ်ရေးထိုးနိုင်မယ်လို့ ပြောခဲ့တယ်။

ပဏာမ သဘောတူညီချက်နဲ့ပတ်သက်ပြီး အခုအချိန်အထိ သိရတဲ့သတင်းအချက်အလက်တွေ က အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်ပါတယ်-

၁။ တရုတ်ဘက်က အမေရိကန်လယ်ယာထွက်ကုန် ဒေါ်လာ ၄၀ ကနေ ၅၀ ဘီလျံ ကို တစ်နှစ် အတွင်းဝယ်ယူမယ်။ ၂၀၁၇ ခုနှစ်မှာ အမေရိကန်လယ်ယာထွက်ကုန် ၁၉ .၅ ဘီလျံဖိုး တရုတ် ကို တင်ပို့ခဲ့တယ်။ ကုန်သွယ်ရေးစစ်ပွဲဖြစ်တော့ ၂၀၁၈ ခုနှစ်မှာ ၉ ဘီလျံဖိုးပဲတင်ပို့နိုင်တော့တယ်။

၂။ ယွမ်ငွေတန်ဖိုးကို ဈေးကစားတာ၊ အမေရိကန်ငွေကြေးလုပ်ငန်းတွေကို တရုတ်နိုင်ငံဈေးကွက် ကို ဝင်ခွင့်ပြုတာတွေနဲ့ပတ်သက်ပြီး သဘောတူညီချက်ရတယ်လို့ ဆိုတယ်။ အသေးစိတ် ထုတ် မပြောသေးဘူး။

၃။ အမေရိကန်ကုမ္ဗဏီတွေထံကနေ နည်းပညာလွှဲပြောင်းပေးရေးတောင်းခံတဲ့ ကိစ္စ နဲ့ တရုတ် ဈေးကွက်ကို ဖွင့်ပေးရေးနဲ့ပတ်သက်ပြီး သဘောတူညီချက်ရတယ်လို့ဆိုတယ်။ ဒါလည်း အသေးစိတ်မသိရဘူး။ မူပိုင်ခွင့်ကိစ္စလည်း ဒီအတိုင်းပဲ။

၄။ နှစ်နိုင်ငံကုန်သွယ်ရေးသဘောတူညီချက်နဲ့ပတ်သက်ပြီ အငြင်းပွားရင်လိုက်နာရမယ့် လုပ်ထုံး လုပ်နည်းတွေကိုလည်း သဘောတူခဲ့တယ်လို့ဆိုတယ်။ ဒီအချက်ကလည်း အမေရိကန်က အစဉ် တစိုက်တောင်းဆိုနေတဲ့ကိစ္စပဲ။

အခုလို ပဏာမသဘောတူညီချက်ရတဲ့အတွက် နောက်ထပ်အပြန်အလှန် အခွန်တိုးကောက်တာ တွေကို နှစ်ဘက်လုံးက ယာယီဆိုင်းငံ့ထားလိုက်တယ်။ ဒါ့ကြောင့် နိုင်ငံတကာ စီးပွားရေးအသိုင်းအဝန်းကတော့ နည်းနည်းလေး စိတ်အေးသွားကြတယ်။

ဒါပေမယ့် ဒီသဘောတူညီချက်ဟာ ဘာမှ အနှစ်သာရမရှိဘူးလို့ဝေဖန်သူတွေလည်း ရှိတယ်။ သူတို့က အခုအချိန်ထိ စာနဲ့ရေးထားတဲ့သဘောတူညီချက် မူကြမ်းဆိုတာ မရှိသေးဘူး၊ ပြင်ဆင် နေတုန်းပဲလို့ အမေရိကန်အစိုးရအရာရှိတွေက ပြောတာကို ထောက်ပြ ပြီး အခုသဘောတူညီချက်က ပြည်တွင်း၊ ပြည်ပ စိုးရိမ်မှုတွေကို အချိုသပ်လိုက်တာပဲလို့ဆို တယ်။

ဒါ့အပြင် တရုတ်ဘက်က ပြည်တွင်းလုပ်ငန်းတွေကို အစိုးရက ကူညီထောက်ပံ့မှုပေးတဲ့ ကိစ္စ နဲ့ တရုတ်အစိုးရရဲ့ စက်မှုဆိုင်ရာမူဝါဒတွေဟာ ကုန်သွယ်ရေးသဘောတူညီချက်နဲ့ မဆိုင်ဘူးလို့ ပြောထားပေမယ့်အမေရိကန်ကတော့ဆိုင်တယ်လို့ ပြောတယ်။ အလားတူပဲ အမေရိကန်ဘက်က ဟွာဝေး နဲ့အခြားတရုတ် နည်းပညာလုပ်ငန်းတွေ ကို ဒဏ်ခတ်အရေးယူထားတာဟာ ကုန်သွယ်ရေးသဘောတူညီချက်နဲ့မဆိုင်ဘူးလို့ ပြောနေပေမယ့် တရုတ်ကတော့ ဆိုင်တယ်လို့ ဆိုပြန်တယ်။ ဒါ့ကြောင့် ဒီအချက်တွေအပေါ်မှာ သဘောတူညီချက်မရရင် ကုန်သွယ်ရေးစစ်ပွဲပြီးမှာမဟုတ်ဘူး လို့ ဝေဖန်သူတွေက ထောက်ပြထားတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့ ဇွန်လကလည်း ကုန်သွယ်ရေးသဘောတူညီချက် နဲ့ ဆက်စပ်ပြီး တရုတ်နိုင်ငံရဲ့ ပြည်တွင်းဥပဒေအတော်များများကို ပြင်ဆင်ဖို့အတွက် အမေရိကန် က တောင်းဆိုခဲ့တဲ့အတွက် နှစ်ဘက်ကြားမှာ သဘောတူညီမှုရဖို့အတော်နီးစပ်ခဲ့ပြီးမှ ပျက်သွားခဲ့ တော့ အခုသဘောတူညီချက်ကလည်း အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးအဆင့်ပဲ ရှိသေး တယ်။ ကုန်သွယ်ရေးစစ်ပွဲအဆုံးသတ်ဖို့အတွက်ကတော့ အချိန်ယူရဦးမယ်လို့ပြောရမှာပဲ။

ကိုးကား
Foreign Policy 14-10-2019
Straits Times 12 Oct 201

နိုင်လွတ်လုံ နဲ့ ကျွန်တော်

ကျွန်တော်၊ ဦးဘိုဘိုကျော်ငြိမ်း နဲ့ ဦးလှဆွေတို့ ရဲ့ သူရဦးရွှေမန်းနိုင်ငံရေးပါတီထူထောင်တဲ့အပေါ် သုံးသပ်ချက်အင်တာဗျူးတွေကို နိုင်လွတ်လုံ ပုဒ်မ ၁၀ နဲ့တိုင်ချက်ဖွင့်ခံထားရတယ်။
အခုတော့ အမှုကိစ္စနဲ့ပတ် သက်ပြီး စုံစမ်းတွေ့ရှိချက်တွေကို ဥပဒေအကြံတောင်းတဲ့အခါ နိုင်လွတ်လုံပုဒ်မ ၁၀ နဲ့ ပြစ်မှု မမြောက်တဲ့အတွက် တရားစွဲတင်မှာမဟုတ်ဘူးလို့ မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့ဘက်က ပြောတဲ့ အကြောင်းသတင်းတွေတက်လာပါတယ်။
ဒီအခြေအနေနဲ့ပတ်သက်ပြီး ကျွန်တော့်ကို တရားဝင်အသိပေးတာမရှိဘူး။ တရားမဝင်ကြားတာလည်း မရှိဘူး။ အခု သတင်းတက်လာမှ သိတာပါ။
အဲဒီသတင်းအပေါ် ကျွန်တော့်သဘောထားကို မီဒီယာတစ်ခုက မေးတဲ့အတွက် အခုလို ဖြေခဲ့ပါတယ်။
၁။ မူလထဲက ကိုယ့်စကားကို ကိုယ်တာဝန်ယူပြီး တရားရုံးမှာ ရင်ဆိုင်ဖို့ ပြင်ဆင်ထားပြီးဖြစ်တဲ့အတွက် ဦးရွှေမန်းနဲ့ မိသားစုဝင်တွေကို သက်သေအဖြစ်ခေါ်ပြီး သူ့လုပ်ဆောင်ချက်တွေအပေါ် မေးခွန်းထုတ်နိုင်မယ့် အခွင့်အရေ းဆုံးရှုံးသွားတယ်လို့ပဲ မြင်ပါတယ်။
၂။ ဦးရွှေမန်းဟာ သာမန်ပြည်သူမဟုတ်ဘူး။နိင်ငံရေးပါတီတစ်ခုရဲ့ခေါင်း ဆောင် ဖြစ်တဲ့အပြင် ပြည်သူက တာဝန်ပေးရင် အုပ်ချုပ်ရေး၊ ဥပဒေပြုရေးတာဝန်တွေ ကို ထမ်းဆောင်မယ်လို့ အတိအလင်းပြောထားတဲ့ သူဖြစ်တဲ့အတွက် နောင်မှာလည်း နိုင်ငံသားတစ်ဦး ၊ မဲဆန္ဒရှင်တစ်ဦးအနေနဲ့ ဆက်လက်စောင့်ကြည့်ဝေဖန်နေဦးမှာပါ။
ကျွန်တော့်သဘောထားကို အားလုံး သိနိုင်အောင် မ ျှေ၀ လိုက်ပါတယ်။

နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဆိုတာ

ပြီးခဲ့တဲ့ရက်သတ္တပတ်အတွင်း ဆီးရီးုယားမြောက်ပိုင်းမှာရှိတဲ့ အမေရိကန်တပ်ဖွဲ့တွေကို ရုပ်သိမ်းလိုက်ပြီးတဲ့နောက် အဲဒီဒေသမှာရှိတဲ့ ကဒ်ပြည်သူ့စစ်တပ်ဖွဲ့တွေ ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ နယ်မြေတွေကို တူရကီတပ်မတော်နဲ့ တူရကီကထောက်ခံအားပေးနေ တဲ့ ဆီးရီးယားပြည်သူ့စစ်တပ်ဖွဲ့တွေက ဝင်ရောက်သိမ်းပိုက်ဖို့ ပြင်ဆင်နေတယ်။

အဲဒီလုပ်ဆောင်ချက်ကို အမေရိကန်သမ္မတ ထရမ့်က ပြင်းပြင်းထန်ထန် ဝေဖန်ခဲ့ပြီး တူရကီကို စီးပွားရေးအရဒဏ်ခတ်မယ်လို့ ခြိမ်းခြောက်ခဲ့တယ်။

အဲဒီအခြေအနေနဲ့ပတ်သက်ပြီး တူရကီ နိင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး Mevlut Cavusoglu က နယူးယောက်တိုင်းမ် သတင်းစာမှာ ဆောင်းပါးရေးသားပြီး တူရကီနိုင်ငံရဲ့ လုပ်ဆောင်ချက်ဟာ မှန်ကန်ကြောင်း ကာကွယ်ပြောဆိုခဲ့တယ်။ စင်္ကာပူနိုင်ငံထုတ်စထရိတ်တိုင်းမ်စ်သတင်းစာအပါအဝင် နိုင်ငံတကာမီဒီယာတွေကလည်း အဲဒီဆောင်းပါးကို ထပ်ဆင့်ဖော်ပြခြင်း၊ ကိုးကားသတင်းရေးသားခြင်း တွေလုပ်ခဲ့တယ်။

နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဆိုတာ သံတမန်စစ်မျက်နှာမှာ တိုက်စစ်ရော၊ ခံစစ်ရော အတွက် တာဝန်ရှိတယ်၊ ကိုယ့်မီဒီယာ၊ ကိုယ့်ပြည်တွင်းမှာပဲ ပြော ပြီး အိမ်ကျယ်လုပ်မနေပဲ နိုင်ငံတကာ အစည်းအဝေးတွေ၊ နိုင်ငံတကာမီဒီယာတွေမှာပါ ကိုယ့်နိုင်ငံရပ်တည်ချက်ကို ရဲရဲပြော ရ တယ်ဆိုတာ သက်သေပြလိုက်တာပါပဲ။

https://www.straitstimes.com/opinion/why-turkey-took-the-fight-to-syria

ဗီယက်နမ်နဲ့ စင်္ကာပူ

ဗီယက်နမ် သမ္မတ နဲ့ ဝန်ကြီးချုပ်ကတော့ စင်္ကာပူကိုကျော်မယ်၊ ဘယ်သို့ ဘယ်ဝါ ပြောခဲ့တာ မတွေ့ရဘူး။ ဒါပေမယ့် စင်္ကာပူနိုင်ငံ DBS ဘဏ်ကတော့ လက်ရှိ ဖွံ့ဖြိုးမှုအတိုင်းသွားမယ်ဆိုရင် နောက်ဆယ်နှစ်မှာ ဗီယက်နမ်ရဲ့ ဂျီဒီပီက စင်္ကာပူကိုကျော်သွားမယ်လို့ခန့်မှန်းထားတယ် ။
မြန်မာနိုင်ငံကတော့ အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကိုယ်တိုင်က စင်္ကာပူကို နှစ်နှစ်ဆယ်မှာကျော်မယ်လို့ စင်္ကာပူနိုင်ငံပရိသတ်ရှေ့မှာ ပြောခဲ့တယ်။

ဒါပေမယ့် ဘယ်ကဏ္ဍမှာကျော်မယ်ဆိုတာကိုတော့ တိတိကျကျ ပြောတာ မရှိဘူး။စင်္ကာပူနိုင်ငံက အဖွဲ့အစည်းတွေကလည်း စင်္ကာပူကို ကျော်တက်မယ်ဆိုတဲ့ စကားအပေါ် အလေးထား သုံးသပ်တာလည်း မတွေ့မိသေးဘူး။ ( တွေ့ရင် ၊ ရှိရင်လည်း ပြောကြပါဦး)

In a report published by Singapore-based DBS Bank on Tuesday, senior economist Irvin Seah predicted that Vietnam’s gross domestic product (GDP) will surpass that of Singapore’s by 2029 if Vietnam maintains its annual growth rate of about six to 6.5 percent and Singapore continues to grow at 2.5 percent a year.

ဆီ နဲ့ ရေ


ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ် ဦးဝင်းသိန်းက ကျောင်းဆရာမတွေအတွက် ဘော်ဒါဆောင် မလို အောင် ဒေသခံလူငယ်လေးတွေက ရည်းစားစကားလိုက်ပြော၊ အိမ်ထောင်ကျသွား ရင် ဘော်ဒါဆောင် မလိုတော့ဘူးလို့ လူထု တွေ့ဆုံပွဲမှာ ပြောတဲ့သတင်းတွေတက်လာတယ်။ ဒါပေမယ့် သတင်း ဌာန ကြီးတွေမှာ မတွေ့တဲ့အတွက် ဘာမှ ဝင်မပြောခဲ့ဘူး။
အခုတော့ အဲဒီ အသံဖိုင်ကို နားထောင်လိုက်ရတယ်။ အဲဒီ အသံဖိုင်မှာ ဒေသခံတွေနဲ့ ပညာ ရေးဌာနကတာဝန်ရှိသူတွေက ဝန်ထမ်းတွေအတွက် အဆောင်ရရှိရေးတင်ပြ တယ်။
အဲဒီအခါ ဝန်ကြီးချုပ်က “ အကောင်းဘက်က ကြည့်ပြောတာပါ။ ဝန်ထမ်းအိမ်ယာ မရှိတာကောင်းတယ်၊ဆရာ၊ ဆရာမတွေ ရပ်ထဲ ရွာထဲ တည်းတဲ့အခါကျတော့ ဒီက ရွာသူ ရွာသားနဲ့ အိမ်ထောင်ကျ၊ အဲဒါဆိုရင်လိုအပ်ချက်တွေပြည့်သွားမယ်၊ လူငယ်လေ း တွေက ရည်းစားစကားလိုက်ပြော၊ အဲဒါမှ မြဲမှာ” လို့ပြောခဲ့တာကို ကြားလိုက်ရပါတယ်။( အသံဖိုင် ၂း၄၀ ကနေ ၃း ၂၂ ထိ ) ။
ဒါ့အပြင် ဝန်ကြီးချုပ်က ဝန်ထမ်းအိမ်ယာအတွက် လောလောဆယ် အစီအစဉ်မရှိသေးပါကြောင်း လို့ စကားဖြတ်ခဲ့ပြီး ကျန်းမာရေးနဲ့ပတ်သက်လို့ “ နာစ့်မတွေလား ၊ ရအောင် ဆွဲထားပေါ့၊ ဒါပဲ” လို့ ပြောခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီနေရာမှာ အသံဖိုင်ဆုံးသွားတဲ့အတွက် သူနာပြုဆရာမလေးတွေ အတွက် ဘာတွေထပ်ပြောသလဲဆိုတာတော့ မသိရပါဘူး။
ဝန်ကြီးချုပ်ရဲ့ စကားကို ကြားတော့ တပ်မတော်သားဘဝမှာ ကြုံခဲ့ရတဲ့ အဖြစ်အပျက်တစ်ခုကို သတိရမိတယ်။ အညိုရောင်နယ်မြေလို့ ခေါ်တဲ့ စပ်ကြားနယ်မြေက ရွာတစ်ရွာမှာ ဖြစ်ခဲ့တာပါ။ စပ်ကြားနယ်မြေဆိုတာက ရဲစခန်းတွေ၊ တပ်စခန်းတွေ မရှိပဲ ကျွန်တော်တို့ရော၊ တစ်ဘက် လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းရော ဝင်ထွက်နေတဲ့နေရာပေါ့။
အဲဒီ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်း က အစိုးရကို ဆန့်ကျင်တိုက်ခိုက်နေပေမယ့် ပညာရေး၊ ကျန်း မာရေး ဝန်ထမ်းတွေကိုတော့ အန္တရာယ်မပြုဘူး။ ဒါကြောင့် အဲဒီရွာမှာ မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဘက်က ဆရာမလေးနှစ်ယောက်ရှိတယ်။
အဲဒီဆရာမတစ်ယောက်ကို ရွာသားလူငယ်တစ်ယောက်က ချစ်ကြိုက်စကားပြောတယ်။ ဆရာမ က လက်မခံဘူး။ ရွာလူကြီးတွေကို တိုင်တယ်။ ဒါပေမယ့် ဒီကောင်လေးအဖေက လည်း ရွာမျက်နှာဖုံးလိုဖြစ်နေတော့ ဆုံးမလို့မရဘူး။ ဆရာမလေးလည်း စိတ်ညစ်ပြီး ပြန်မယ် လုပ်တယ်။ သူပြန်ရင် ကျန်တဲ့ဆရာမကလည်း တစ်ယောက်တည်းမနေ နိုင်တဲ့ အတွက် သူလည်း ပြန် တော့ မယ်လို့ ပြောတယ်။
အဲဒီသတင်းကို တစ်ဘက်အဖွဲ့အစည်းက ကြားတော့ ညဘက် ရွာကို ရောက်လာပြီး အဲဒီ လူငယ် လေးကို ဖမ်းပြီး သတ်ပစ်လိုက်တယ်။ သူ့အဖေကိုလည်း မင်းရဲ့ သားလို ကောင်မျိုးက ပေါ တယ်။ ငါတို့နေရာကို စာလာသင်မယ့် ဆရာမက ရှားတယ်လို့ ပြောသွားတယ်။
အဲဒီရွာကို ကျွန်တော်တို့တပ်ခွဲရောက်သွားတော့ ကောင်လေးအဖေ က တပ်ခွဲမှူးကိုလာတိုင် တယ်။ တပ်ခွဲမှူးက ဖြစ်စဉ်ကို သိတော့ “ ကျုပ်ကတော့ ဟိုမောင်တွေ လို သတ်လို့မရဘူး။ ဒါပေမယ့် ကျုပ်ဆိုရင်လည်း ခင်ဗျားသားကို ကြိုးတုပ်ပြီးရိုက်မှာပဲ“ လို့ ပြော ခဲ့တယ်။
တစ်ဘက်လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းရဲ့ လုပ်ရပ်က တရားဥပဒေနဲ့မညီပေမယ့် နယ်မြေအခြေအနေအရ သူလုပ်နိုင်တာ လုပ်လိုက်တာပဲ။ ဒါဟာ
ကိုယ့်တိုင်းအတွင်းမှာ ရှိတဲ့ ဆရာ၊ ဆရာမလေးတွေရဲ့ လုံခြုံရေး အတွက် တာဝန်ရှိတဲ့ တိုင်းဝန်ကြီးချုပ်က ဝန်ထမ်းအိမ်ယာ အခက်အခဲကို ဖြေရှင်းနိုင်ဖို့အတွက် က ဆရာမလေးတွေကို ရည်းစားစကားလိုက်ပြောဖို့ တိုက်တွန်းတာနဲ့တော့ ဆီ နဲ့ ရေလို ကွာခြား ပါတယ်။
ကျွန်တော်ကတော့ လူငယ်လေး တွေ က ဝန်ကြီးချုပ်ပြောစကားဟာ အင်န်အယ်လ်ဒီပါတီက ဦးဆောင်တဲ့ တိုင်းဒေသကြီးအစိုးရရဲ့မူဝါဒပဲလို့လက်ခံ ပြီး လက်တွေ့ အကောင်အထည်မဖော်ပါစေနဲ့လို့ပဲ ဆုတောင်းမိတယ်။
ဝန်ကြီးချုပ် ပြောစကားကို ဒီလင့်ခ်မှာ နားထောင်နိုင်ပါတယ်။ ဝန်ကြီးချုပ် ကဒေသခံတွေ တင်ပြ ချက်တွေအပေါ် တုန့်ပြန်ပြောဆိုတဲ့ လေယူလေသိမ်းကို နားထောင်မိတော့ ဒေသခံတွေ စပါးခင်း ခရုဖျက်လို့တင်ပြတာကို ဖမ်းပြီး စားဖို့ပြောတဲ့ မွန်ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်ကို လည်း သတိရမိတယ်။
https://www.facebook.com/hninmyat.thazia/videos/199305114415401/?tn=%2CdCH-R-R&eid=ARDjoI6wGF7YN0Zwu1FDW9j2Mmi1pWxj8OIepH6FOh_elV3_ux7lNdfTeFRNtYLDSHcwOm6G0iW1_j27&hc_ref=ARR9tDzwrATiyew3Nn9TwIPcrgT0mcO5x___nwRPNwVDwpyvcM3aCodgpjq0mMTdwnU&fref=nf

ကားစီးသူများ

ကားစီးသူများ
ရန်ကုန်မြို့တော်စည်ပင်သာယာရေးကော်မတီက မြို့နယ်စည်ပင်ကော်မတီဥက္ကဋ္ဌတွေအတွက် ကား ၃၃ စီး အပါအဝင် လူစီးယာဉ် ၆၇ စီး ၊ လုပ်ငန်းသုံးယာဉ် ၁၃ စီး၊ စုစုပေါင်း ၈၀ စီး ဝယ်ယူခဲ့ တဲ့အပေါ် ဝေဖန်မှုတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး မြိ့တော်ဝန်ဦးမောင်မောင်စိုးက အခုလို တုန့်ပြန်ပြောဆိုခဲ့ပါတယ် –
၁။ ကိုယ့်ကားကိုယ်စီး၍ အစိုးရ ဝန်ထမ်းလာလုပ်နေရခြင်းမှာ သဘာဝမကျ ။ ပုံ ၁
၂။ အလုပ်တစ်ခု ခိုင်းမယ်ဆိုလ ျှင် လူတစ်ယောက်နှင့် ထိုက်တန်သည့် ဝန်ဆောင်မှု ပြည့်စုံ အောင်ပေးမှ ခိုင်း၍ ရမည်။ ပုံ ၂
၃။ ကားအစီး ၈၀ ဝယ်တာကို ကန့်ကွက်သူတွေများသည် အစိုးရ အလုပ် မလုပ်ဖူးသူများ ဖြစ်။ ပုံ ၃
၄။ စည်ပင်က လူထုကို မွေးတာကနေ သေတဲ့အထိ ကို တာဝန်ယူရတဲ့အတွက် ဒီလူတွေကို ဒီလို Facilities မှမပေးဘူးဆိုရင် ဘယ်လိုလုပ်မလဲ။ ဒါကြောင့်ပေးတာ။ အများသူငှာလို ဇိမ်ခံချင်လို့ပေး တာမဟုတ်ဘူး။ ပုံ ၄
မြို့တော်ဝန်ကြီးရဲ့ စကားက စည်ပင်တာဝန်ရှိသူတွေ အတွက်ကားဝယ်မပေးရင် အလုပ်လုပ်ဖို့မဖြစ်နိုင်ဘူး။ ဝန်ထမ်းတွေကို တာဝန်ပေးရင် လိုအပ်တဲ့ ဝန်ဆောင်မှုတွေ ပြည့်စုံအောင်ဖြည့်ဆည်းပေးရမယ်ဆိုတဲ့ သဘောလို့ပဲနားလည်မိပါတယ်။
အဲဒီစကားကိုနားထောင်ပြီးတဲ့နောက်မှာတော့ ကားကြုံတားစီးပြီး ၊ လယ်ကွင်းတွေကိုဖြတ်ပြီး နေ့စဉ်ကျောင်းတက်နေရတဲ့ ဆရာ၊ ဆရာမများကို သတိရမိပါတယ်။

တရုတ်ပိုးလမ်းသစ် နဲ့ မြန်မာ့အခွင့်အလမ်း

မြန်မာနိုင်ငံ ကုန်သည်များနှင့် စက်မှု လက်မှုလုပ်ငန်းရှင်များအသင်းချုပ် (UMFCCI) ရဲ့ နှစ်တစ်ရာ ပြည့် မဂ္ဂဇင်းအတွက် ဆရာကြီး ဦးမြင့် က “ Myanmar: Going from Pause to Fast Forward with China’s Belt and Road Initiative (BRI)” ဆိုတဲ့စာတမ်းတစ်စောင်ရေးတယ်။

ဒီစာတမ်းက မြန်မာ နိုင်ငံအနေနဲ့ တရုတ်နိုင်ငံဆီကနေ စီးပွားရေးအခွင့်အလမ်းတွေ ဘယ်လို ရ ယူနိုင်မလဲ၊ဘယ်လိုစိန်ခေါ်မှုတွေ နဲ့ ရင်ဆိုင်ရမလဲ၊ အန္တရာယ်တွေ၊ ထောင်ချောက်တွေကို ဘယ်လို ရှောင်ရှားမလဲဆိုတာကိုနိုင်ငံတကာဖြစ်စဉ်တွေနဲ့နှိုင်းယှဉ်သုံးသပ်ထားတာဖြစ်တဲ့အတွက် အတော် စိတ်ဝင်စားဖို့ ကောင်းပါတယ်။ ဒါ့ကြောင့် ဆရာကြီး ဦးမြင့်ရဲ့ ခွင့်ပြုချက်နဲ့ စာတမ်း အနှစ်ချုပ်သုံးသပ်ချက်ကို ရေးသား မ ျှဝေလိုက်ပါတယ်။

ခါးပတ်တစ်ကွင်း ၊ လမ်းတစ်စင်း

ဆရာကြီးက သူ့စာတမ်းကို Belt and Road Initiative (BRI) ဆိုတာ ဘာလဲ ဆိုတဲ့ ရှင်းလင်းချက် နဲ့ စထားပါတယ်။ ခါးပတ် ဆိုတာက ကုန်းလမ်း (ရထားလမ်း၊ ကားလမ်း)တွေ ပါဝင်တဲ့ ပိုးလမ်းမ စီးပွားရေး စြင်္ကန် Silk Road Economic Belt ကို ဆိုလိုတာဖြစ်ပါတယ်။ လမ်း ဆိုတာကတော့ ပင်လယ်ရေကြောင်းလမ်းတွေပါဝင်တဲ့ ၂၁ ရာစု ရေကြောင်းပိုးလမ်းမ 21st Century Maritime Silk Road ကိုဆိုလိုတာဖြစ်ပါတယ်။ ( ကျွန်တော်ကတော့ စာဖတ်သူတွေ ရှင်းလင်း လွယ်ကူစေဖို့ အတွက် BRI ကို ပိုးလမ်းမသစ်လို့ပဲ သုံးစွဲပါ့မယ်။ )

ဒီပိုးလမ်းမသစ်အယူအဆကို တရုတ်သမ္မတ ရှီကျင့်ဖျင်က ၂၀၁၃ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ကာဇက်စတန် နိုင်ငံခရီးစဉ်မှာ စတင်ပြောဆိုခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ သမ္မတ ရှီက လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်ပေါင်း နှစ်ထောင်ကျော်က အာရှ နဲ့ ဥရောပ ကို ဆက်သွယ်ခဲ့တဲ့ ပိုးလမ်းမကို ပြန်လည်အသက်သွင်းဖို့ စီစဉ်ခဲ့တာဖြစ်ပါ တယ်။ ပိုးလမ်းမသစ်စီမံကိန်းအတွက် ရန်ပုံငွေလျာထားချက်က ဒေါ်လာတစ် ထရီလီယံလောက် ရှိ ပြီး ၂၀၁၇ ခုနှစ်စာရင်းအရ နိုင်ငံ ၆၈ နိုင်ငံကျော်၊ ကမ္ဘာ့လူဦးရေရဲ့ ၆၅% ကျော်၊ ကမ္ဘာ့ဂျီဒီပီရဲ့ ၄၀%ကျော် ပါဝင်နေတာ ဖြစ်ပါတယ်။

ပိုးလမ်းမသစ် မှာ မြန်မာနိုင်ငံအတွက် အရေးပါတဲ့ အပိုင်းကတော့ အရှေ့တောင်အာရှ၊ တောင် အာရှ၊ အရှေ့အလယ်ပိုင်း နဲ့ အာဖရိကတိုက်ကို ဆက်သွယ်ထားတဲ့ရေကြောင်းပိုးလမ်းမနဲ့ တရုတ် – မြန်မာ စီးပွားရေးစြင်္ကန် ( CMEC) အစိတ်အပိုင်းဖြစ်လာမယ့် ကူမင်း- မူဆယ် – မန္တလေး – ကျောက်ဖြူ အပိုင်းဖြစ်တယ်လို့ ဆရာကြီးဦးမြင့်ကထောက်ပြပါတယ်။

မြစ်ဆုံစီမံကိန်း

ဆရာကြီးဦးမြင့်က တရုတ်-မြန်မာဆက်ဆံရေးမှာ စိန်ခေါ်မှုတစ်ခုဖြစ်နေတဲ့ မြစ်ဆုံရေအားလ ျှပ် စစ် စီမံကိန်းရဲ့ သမိုင်းကြောင်း၊ ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဆိုင်ရာ အကျိုးအပြစ် ၊ စီးပွားရေးဆိုင် ရာ ရှုထောင့် နဲ့ မြစ်ဆုံစီမံကိန်း ပြန်လည်စတင်ဖို့ ကြိုးစားရင် ဖြစ်လာနိုင်မယ့် အကျိုးဆက်တွေ အကြောင်းအသေးစိတ်ရေးသားထားတယ်။

ဆရာကြီးဦးမြင့်ကတော့ မြစ်ဆုံစီမံကိန်းကို လုံးဝဖျက်သိမ်းသင့်တယ်လို့ ယူဆထားတယ်။ အဲဒီလို လုပ်ဆောင်ရာမှာ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဦးသောင်းထွန်းပြောကြားချက် နဲ့ မလေးရှား ဝန်ကြီး မဟာသီယာတို့ ပြောကြားချက်တွေကို အခြေခံပြီး

၁။ တရုတ်နိုင်ငံဟာ လွန်ခဲ့တဲ့ဆယ်နှစ်က ပြည်ပကနေ လ ျှပ်စစ်ဓာတ်အားဝယ်ယူဖို့ လိုအပ်ပေ မယ့် အခုအချိန်မှာ ပြည်တွင်းသုံးစွဲမှုလုံလောက်ရုံကမ ပိုလ ျှံနေပြီ၊ ဒ့ါကြောင့် မြစ်ဆုံစီမံကိန်းဟာ နှစ် နိုင်ငံဆက်ဆံရေးမှာ အနှောက်အယှက်မဖြစ်သင့်တော့ဘူး။
၂။ တရုတ်- မြန်မာ စီးပွားရေးစြင်္ကန်အတွက် လ ျှပ်စစ်ဓာတ်အားလိုအပ်တယ်ဆိုရင်လည်း အခြား ရေအားလ ျှပ်စစ်အရင်းအမြစ်တွေကနေ ရယူနိုင်တယ်။
၃။ မြစ်ဆုံဟာ မြန်မာပြည်သူတွေအတွက် ခံစားချက်ပြင်းပြတဲ့ အရေးကိစ္စဖြစ်တယ်။ စီမံကိန်း ပြန် စတင်ရင် ရမယ့် အကျိုးထက်အပြစ်က ပိုများတယ်။ နိုင်ငံရေးအရ ကိုယ့်သေတွင်းကိုယ်တူးတာနဲ့ တူမယ်။
၄။ တရုတ်နိုင်ငံရဲ့ မဟာစီမံကိန်းတွေကို ဖျက်သိမ်းခြင်း၊ဆိုင်းငံ့ခြင်းလုပ်ဆောင်တာနဲ့ပတ်သက်ရင် မလေးရှား ဝန်ကြီးချုပ် မဟာသီယာရဲ့လုပ်ဆောင်ချက်တွေကို လေ့လာသင့်တယ်။
၅။ မြစ်ဆုံစီမံကိန်း ပြန်စဖို့ထက် တရုတ်- မြန်မာစီးပွားရေးစြင်္ကန် နဲ့ ကျောက်ဖြူ အထူးစီးပွားရေး ဇုန် စီမံကိန်းတွေအောင်မြင်ရေးကို ပိုဦးစားပေးသင့်တယ်။
လို့ သုံးသပ်ထားပါတယ်။

စီးပွားရေးစြင်္ကန် နဲ့ ရေနက်ဆိပ်ကမ်း

ဆရာကြီး ဦးမြင့်က မြစ်ဆုံစီမံကိန်း ကို ရပ်ဆိုင်းသင့်ကြောင်းပြောခဲ့ပေမယ့် တရုတ်- မြန်မာ စီးပွားရေး စြင်္ကန်နဲ့ ကျောက်ဖြူရေနက်ဆိပ်ကမ်း စီမံကိန်းတွေကတော့ မြန်မာနိုင်ငံအတွက် အကျိုး ရှိမယ်လို့ သုံးသပ်ထားတယ်။

စီးပွားရေးစြင်္ကန်က ယူနန်ပြည်နယ် ကူမင်းမြို့ကနေ မူဆယ် အဲဒီကနေ မန္တလေး။ မန္တလေးကနေ ကျောက်ဖြူနဲ့ ရန်ကုန်ကို နှစ်လမ်းခွဲထွက်မယ်။ ဒီစြင်္ကန်လမ်းက ကျောက်ဖြူ – ကူမင်း ရေနံ ၊ ဓာတ် ငွေ့ပိုက်လိုင်းနဲ့ အပြိုင်သွားမှာဖြစ်တယ်။ အရှေ့အလယ်ပိုင်း ကနေ တရုတ်ပြည်ကို ပင်လယ် ရေကြောင်းက ဆက်သွယ်ရတဲ့ ခရီး ကီလိုမီတာ ငါးထောင် လောက်သက်သာသွားမယ်။ ဒီထက် ပိုအရေးကြီးတာက စီးပွားရေးစြင်္ကန်ဟာ တရုတ်နိုင်ငံရေကြောင်းကုန်သွယ်မှုအတွက် မလက္ကာ ရေလက်ကြားတစ်ခုတည်းကို အားကိုးနေရတာကို လျော့ချနိုင်မယ့် မဟာဗျူဟာအရ အရေးပါတဲ့ လမ်းကြောင်းဖြစ်လာ မယ်။ ဒ့ါအပြင် ကုန်းတွင်းပိတ် ယူနန်ပြည်နယ်အတွက် ပင်လယ် ထွက်ပေါက် ရပြီး စီးပွားရေး ဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်မှုကို ဖော်ဆောင်ပေးနိုင်မယ်။ ဒါတွေက တရုတ်နိုင်ငံအနေနဲ့ ရမယ့် အကျိုးကျေးဇူး တွေ ဖြစ်တယ်။

မြန်မာနိုင်ငံအတွက်ကတော့ ဒီစီးပွားရေးစြင်္ကန်နဲ့ ရေနက်ဆိပ်ကမ်း စီမံကိန်းတွေဟာ မြန်မာနိုင်ငံ အတွက် လိုအပ်နေတဲ့ အခြေခံ အဆောက်အအုံဆိုင်ရာ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုတွေကို ရနိုင်မယ်။ တရုတ် နိုင်ငံအနောက်ဘက် ကုန်းတွင်း ပြည်နယ်တွေနဲ့ စီးပွားရေးဆက်ဆံမှုကို တိုးတက်စေမယ်။ ဒါပေ မယ့်ဒီလိုအကျိုးတွေရနိုင်ဖို့အတွက် မြန်မာအစိုးရအနေနဲ့အလေးထားလုပ်ဆောင်ရမယ့် လုပ်ငန်း တွေ လည်း ရှိသေး တယ်။

အဲဒါတွေကတော့ စီမံကိန်းအချက်အလက်တွေနဲ့ပတ်သက်ပြီး ပြည်သူတွေကို ပွင့်လင်းမြင်သာစွာ ရှင်းလင်းအသိပေးဖို့၊ သီရိလင်္ကာ၊ ပါကစ္စတန်၊ အာဖရိက နဲ့ ဥရောပနိုင်ငံတွေမှာ ပိုးလမ်းမသစ် စီမံ ကိန်းနဲ့ပတ်သက်ပြီး တွေ့ကြုံနေရတဲ့ကြွေးမြီပြဿနာတွေကနေ သင်ခန်းစာယူဖို့လိုတယ်လို့ ဆရာကြီးဦးမြင့်က ဆိုပါတယ်။

ဆရာကြီးဦးမြင့် အလေးထားသတိပေးတဲ့အချက်တစ်ချက်ကတော့ တရုတ်- မြန်မာ စီးပွားရေး စြင်္ကန်ဟာ တိုင်းရင်းသားလူနည်းစုတွေနေထိုင်ရာဒေသတွေကို ဖြတ်သန်းသွားရမယ့် အခြေအနေ ဖြစ်ပါတယ်။ တိုင်းရင်းသားလူနည်းစုတွေမဆိုထားနဲ့ မန္တလေးလို မြို့ကြီးတွေမှာတောင် တရုတ် လူမျိုးတွေ ထိုးဖောက်ဝင်ရောက်မှုအပေါ် စိုးရိမ်မှုတွေအများကြီးရှိနေတယ်။ ဒါ့ကြောင့် စီးပွားရေး စြင်္ကန်လမ်း စီမံကိန်းကို အစိုးရနဲ့ တရုတ် လက်ဝါးရိုက်လုပ်တယ်၊ ဒေသခံတွေအကျိုးစီးပွားမပါဘူး လို့အထင်မခံရအောင် သတိထားဆောင်ရွက်ရမှာဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကို ဖြေရှင်းဖို့အကောင်းဆုံးနည်း လမ်းကတော့ စီမံကိန်းအစထဲက ပြည်သူလူထု နဲ့ တိုင်ပင်ဆွေးနွေး အကြံဉာဏ်ရယူဆောင်ရွက် တာပါပဲ။

ဘာလုပ်သင့်သလဲ

တရုတ် – မြန်မာစီးပွားရေးစြင်္ကန်နဲ့ပတ်သက်ပြီး ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ရဲ့ ၂၀၁၉ ဧပြီလ တရုတ် ခရီးစဉ်မှာ သမ္မတ ရှီကျင့်ဖျင်နဲ့ ဆွေးနွေးခဲ့တယ်။ အဲဒီဆွေးနွေးမှုရလဒ်အဖြစ် တရုတ် – မြန်မာ စီးပွားရေးစြင်္ကန် စီမံကိန်း ( ၂၀၁၉ -၂၀၃၀) နဲ့ပတ်သက်တဲ့ နားလည်မှုစာချွန်လွှာကိုလက်မှတ် ထိုး ခဲ့တယ်။ ဒီသဘောတူညီချက်ဟာ နှစ်နိုင်ငံလုံးအတွက်အကျိုးရှိမယ့် စီမံကိန်းဖြစ်တဲ့အတွက် အမြန် ဆုံး စတင်သင့်တယ်လို့ ဆရာကြီးဦးမြင့်က ယုံကြည်တယ်။ ဒါကြောင့် စီမံကိန်းအမြန်စတင်နိုင်ရေး အတွက် လုပ်ဆောင်သင့်တဲ့အချက်တွေကို စာတမ်းနိဂုံးချုပ်အဖြစ် ဖော်ပြခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီထဲက အရေးကြီးတယ်လို့ မြင်မိတဲ့အချက်တွေကတော့ –

၁။ မြစ်ဆုံစီမံကိန်းဖျက်သိမ်းကြောင်းနဲ့ အဲဒီစီမံကိန်းကို တရုတ်- မြန်မာစီးပွားရေး စြင်္ကန် စီမံကိန်း နဲ့အစားထိုးကြောင်းကြေညာရန်။
၂။ စီးပွားရေးစြင်္ကန်စီမံကိန်းဟာ ပိုးလမ်းမသစ်စီမံကိန်းနဲ့ပတ်သက်ရင် မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ အရေးပါတဲ့ အစိတ်အပိုင်းအဖြစ် သတ်မှတ်ဆောင်ရွက်ရန်။
၃။ ပြီးခဲ့တဲ့ ငါးနှစ်အတွင်း ပိုးလမ်းမသစ်စီမံကိန်းနဲ့ပတ်သက်ပြီး တွေ့ခဲ့ရတဲ့ လူမှုရေး၊ ပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး၊စီးပွားရေး နဲ့ အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးဆိုင်ရာ နိုင်ငံတကာ အတွေ့အကြုံ တွေကို လေ့လာအသုံးချရန်။
၄။ ပိုးလမ်းမသစ်စီမံကိန်း နဲ့ပတ်သက်ပြီး လူထုကို ပွင့်ပွင့်လင်းလင်းအသိပေးရန်၊ လူထု ပါဝင်မှု အခန်းကဏ္ဍကို မြှင့်တင်ရန်။
၅။ စီမံကိန်းဒေသတွေမှာ ရှိတဲ့ တိုင်းရင်းသားလူနည်းစုများရဲ့ အကျိုးစီးပွားများကို ဥပဒေအရ အကာအကွယ်ပေးရန်။ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ၏ အခွင့်အရေးကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်သည့် ဥပဒေ (၂၀၁၅)ကို အသက်ဝင်အောင်ဆောင်ရွက်ရန်။
၆။ ဒီစီမံကိန်းကို အကောင်အထည်ဖော်ရာမှာ နှစ်နိုင်ငံလုံးအကျိုးရှိဖို့အတွက် တန်းတူရည်တူရှိမှု အပြန်အလှန်လေးစားမှု ကို အခြေခံဆောင်ရွက်ရန်။

တို့ဖြစ်ပါတယ်။

ဆရာကြီးဦးမြင့် စာတမ်းအနှစ်ချုပ်ကတော့ လက်ရှိမြန်မာနိုင်ငံရဲ့ အခြေအနေအရ အခြေခံ အဆောက်အအုံကဏ္ဍအတွက် ရင်းနှီးမြှုပ်နံှမှုတွေ လိုအပ်နေတယ်။ အဲဒါကို အမြန်ဆုံး နဲ့ အများဆုံး ရနိုင်တာက တရုတ်နိုင်ငံရဲ့ ပိုးလမ်းမသစ်စီမံကိန်းဖြစ်တယ်။ ဒါ့ကြောင့် ပြည်သူလူထု လက်မခံတဲ့ မြစ်ဆုံစီမံကိန်းကို ဖျက်သိမ်းပြီး ပိုးလမ်းမသစ်က ရလာမယ့် အခွင့်အရေး တွေကို မြန်မာနိုင်ငံ အတွက် အကောင်းဆုံးအသုံးချဖို့ဆိုတဲ့ သတင်းစကားပဲဖြစ်ပါတယ်။

yehtutarticle

China

BRI

ခေတ်သစ်မီဒီယာနဲ့ ဖေ့စ်ဘွတ်

ခေတ်သစ်မီဒီယာက သူတို့ ဖေ့စ်ဘွတ်စာမျက်နှာမှာတင်ထားတဲ့ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးအစိုးရ နဲ့ ပတ်သက်တဲ့ သတင်းနှစ်ပုဒ်ကို #Facebook က Community Standard ငြိစွန်းလို့ ရှယ်ခွင့်မပေး တဲ့ သဘောဆောင်ရွက်ထားတယ်လို့ သတင်းထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။

ခေတ်သစ်မီဒီယာရဲ့ သတင်းထုတ်ပြန်ချက်မှန်၊ မမှန်သိရဖို့အတွက် အဲဒီသတင်းကို ရှယ်ဖို့ လုပ်တဲ့ အခါ “တစ်ခုခု မှားယွင်းနေလို့ ပြင်ဆင်ဖို့ကြိုးစားနေပါတယ်၊ ဒီပို့စ်က Community Standard နဲ့ ဆန့်ကျင်မနေဘူးဆိုရင် သူတို့ကို အသိပေးပါ။ ” ဆိုတဲ့စာတမ်းပေါ်လာပါတယ်။

ခေတ်သစ်မီဒီယာရဲ့ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးအစိုးရနဲ့ပတ်သက်တဲ့သတင်းနှစ်ပုဒ်လုံးက ပြည်သူ့ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်နဲ့ တိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် နှစ်ဦးရဲ့ တရားဝင် ပြောကြားချက်များကို ကိုးကားရေးထားတာဖြစ်ပါတယ်။

ဒီလိုသတင်းကို Community Standard နဲ့ မကိုက်ညီလို့ တားမြစ်ထားတယ်ဆိုရင်တော့ #Facebook ရဲ့ လုပ်ဆောင်ချက်ဟာ ဘက်လိုက်နေပြီလား၊ အစိုးရ ကိုယ်စား အင်တာနက် ကင်ပေတိုင်ဖြစ်နေပြီလားလို့ မေးခွန်းထုတ်စရာဖြစ်လာပါပြီ။

#yehtutcomment

#Facebook

#KhitThitMedia

ေခတ္သစ္မီဒီယာနဲ႕ ေဖ့စ္ဘြတ္

ေခတ္သစ္မီဒီယာက သူတိုု႕ ေဖ့စ္ဘြတ္စာမ်က္ႏွာမွာတင္ထားတဲ့ ရန္ကုုန္တုုိင္းေဒသၾကီးအစိုုးရ နဲ႕ ပတ္သက္တဲ့ သတင္းႏွစ္ပုုဒ္ကိုု #Facebook က Community Standard ျငိစြန္းလိုု႕ ရွယ္ခြင့္မေပး တဲ့ သေဘာေဆာင္ရြက္ထားတယ္လုုိ႕ သတင္းထုုတ္ျပန္ထားပါတယ္။

ေခတ္သစ္မီဒီယာရဲ့ သတင္းထုုတ္ျပန္ခ်က္မွန္၊ မမွန္သိရဖိုု႕အတြက္ အဲဒီသတင္းကိုု ရွယ္ဖိုု႕ လုုပ္တဲ့ အခါ “တစ္ခုုခုု မွားယြင္းေနလိုု႕ ျပင္ဆင္ဖိုု႕ၾကိဳးစားေနပါတယ္၊ ဒီပိုု႕စ္က Community Standard နဲ႕ ဆန္႕က်င္မေနဘူးဆိုုရင္ သူတိုု႕ကိုု အသိေပးပါ။ ” ဆိုုတဲ့စာတမ္းေပၚလာပါတယ္။

ေခတ္သစ္မီဒီယာရဲ့ ရန္ကုုန္တုုိင္းေဒသၾကီးအစိုုးရနဲ႔ပတ္သက္တဲ့သတင္းႏွစ္ပုုဒ္လံုုးက ျပည္သူ႕ လႊတ္ေတာ္ကိုုယ္စားလွယ္နဲ႕ တုုိင္းေဒသၾကီး လႊတ္ေတာ္ကိုု္ယ္စားလွယ္ ႏွစ္ဦးရဲ့ တရား၀င္ ေျပာၾကားခ်က္မ်ားကိုု ကိုုးကားေရးထားတာျဖစ္ပါတယ္။ 

ဒီလိုုသတင္းကိုု Community Standard နဲ႕ မကိုုက္ညီလိုု႕ တားျမစ္ထားတယ္ဆိုုရင္ေတာ့ #Facebook ရဲ့ လုုပ္ေဆာင္ခ်က္ဟာ ဘက္လိုုက္ေနျပီလား၊ အစိုုးရ ကိုုယ္စား အင္တာနက္ ကင္ေပတုုိင္ျဖစ္ေနျပီလားလိုု႕ ေမးခြန္းထုုတ္စရာျဖစ္လာပါျပီ။ 

#yehtutcomment

#Facebook

#KhitThitMedia