ဈေးဝယ်စင်တာကြီးတွေကို ရောက်ရင် ဒီလူငယ်လေးတွေကို တွေ့နေကြ။ တူညီဝတ်စုံလေးတွေနဲ့ ၊ ဈေးဝယ် လာတဲ့ ကားတွေကို သန့်ရှင်းရေးဝန်ဆောင်မှုပေးတဲ့ကလေးတွေပေါ့။ ကားဆေးတဲ့လူငယ်လေးတွေဆိုရင် အခြေခံလစာတစ်သိန်းခွဲ၊ ရက်မှန်ကြေးက သုံးသောင်း၊ စုစုပေါင်း တစ်သိန်းရှစ်သောင်းရတယ်။ တစ်နေ့ ကားလေးစီးရေဆေးနိုင်ရင် နှစ်ထောင်၊ ခုနစ်စီး လေးထောင့်နှစ်ရာ၊ ဆယ်စီး ကိုးထောင် ဘောက်ဆူးထပ်ရတယ်။ လေးစီးမပြည့်ရင် တစ်ပြားမှ မရဘူး။ ခုနစ်စီးမပြည့်ရင် နှစ် ထောင်ပဲ။ တစ်ခါတစ်လေ ခြောက်စီး ရထားနဲ့နေ့ ဆိုရင် ခုနစ်စီးရဖို့ အသေအလဲကြိုးစားပေမဲ့ မရတဲ့ နေ့ လဲ ရှိတယ်။ ကားဆေးတဲ့ အဖွဲ့အပြင် ရေဆေးမဲ့ကားကို လိုက်ရှာပေးတဲ့ လူငယ်လေးတွေလည်း ရှိသေးတယ်။ သူတို့ကတော့ မိန်းကလေးတွေများတယ်။ သူတို့က အခြေခံလစာ တစ်သိန်းခွဲ၊ ရက်မှန်ကြေးမရှိဘူး။ ကားတစ်စီး ရှာနိုင် ရင် ၁၅၀Continue reading “အိပ်မက်ပျက်ပြယ်”
Category Archives: Politics
စကားလုံးဆယ်လုံး နဲ့ ပြောပြတဲ့ တရုတ်ပြည်အကြောင်း
တရုတ်စာရေးဆရာ ယုဟွာ ရေးတဲ့ “China in Ten Words” စာအုပ်ကို ဘိုဘိုဟန် ( အဆိုတော်မဟုတ်ပါ) က “စကားလုံး ၁၀ လုံးနဲ့ ယုဟွာ ပြောတဲ့ တရုတ်ပြည်” နာမည်နဲ့ ဘာသာပြန်တယ်။ ပန်းဆိုးတန်း #BookTree စာအုပ် ဆိုင်မှာ ဆုံတဲ့ စာပေ မိတ်ဆွေတစ်ယောက်က ဒီစာအုပ်ကို ဖတ် ကြည့်ဖို့ ညွှန်းတယ်။ ကျွန်တော့်မှာက တရုတ် ပြည်နဲ့ တရုတ် ခေါင်းဆောင်တွေအကြောင်း အင်္ဂလိပ်၊ မြန်မာ နှစ်ဘာသာနဲ့ စာအုပ်တွေအတော်များများရှိပြီး ဖြစ် နေတာရယ်၊ မူရင်းစာရေးသူ ယုဟွာ က ရသ စာပေ ရေးသားသူ ဆိုတော့ နိုင်ငံရေး နောက်ခံ ဝတ္ထုပဲ ဖြစ်မယ်လို့ ထင်မိတာရယ်ကြောင့် မဖတ်တော့ ပါဘူးလို့ ပြောလိုက် တယ်။ ဒါပေမဲ့ မိတ်ဆွေဖြစ်တဲ့သူက လက်မလျှော့ဘူး။Continue reading “စကားလုံးဆယ်လုံး နဲ့ ပြောပြတဲ့ တရုတ်ပြည်အကြောင်း”
ခေါင်းဆောင်နဲ့ တာဝန်ယူမှု
အမေရိကန်သမ္မတ ထရူးမင်း ( ၁၉၄၅-၁၉၅၃) က သူရဲ့ အိမ်ဖြူတော်ရုံးခန်းစားပွဲပေါ်မှာ “ The Buck Stops Here” ဆိုတဲ့ စားပွဲတင်ဆိုင်းဘုတ်လေးတစ်ခုတင်ထားတယ်။ ဆိုလိုတာကတော့ သမ္မတ အနေနဲ့ သူ့ဆုံးဖြတ်ချက် တွေ ရဲ့ ရလဒ်အားလုံးကို တာဝန်ယူတယ်၊ အဆိုးတွေဖြစ်လာလို့ ဘယ်သူ့ကိုမှ ( အထူးသဖြင့် လက် အောက်ကို) အပြစ် မတင်ဘူးလို့ဆိုလိုတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ထရူးမင်းကြောင့် ဒီစကားဟာ ခေါင်းဆောင်တစ်ယောက် ရဲ့ တာဝန်ယူမှု၊ တာဝန်ခံမှုကို ဖော်ပြတဲ့ စကားအဖြစ် လူသိများသွားခဲ့တယ်။ သမ္မတ ဂျင်မီကာတာ (၁၉၇၇-၁၉၈၁) ကရေနံအကျပ်အတည်းနဲ့ ကြုံတဲ့အခါ အစိုးရရဲ့ စွမ်းအင်မူဝါဒ နဲ့ ပတ်သက်ပြီး အမေရိကန်ပြည်သူတွေကို ရုပ်သံကနေ တိုက်ရိုက်မိန့်ခွန်းပြောဖို့ စီစဥ်တယ်။ အဲဒီမိန့်ခွန်းကို ရုပ်သံရိုက်တဲ့အခါ သမ္မတ ကာတာက သမ္မတ ထရူးမင်းအထိမ်းအမှတ်ပြတိုက်ကနေ “The Buck Stops Here” ဆိုင်းဘုတ် လေးကို ခဏငှား၊ သူ ရုံးစားပွဲပေါ်မှာတင်ထားခဲ့ပြီး ပြည်သူတွေကိုContinue reading “ခေါင်းဆောင်နဲ့ တာဝန်ယူမှု”
တစ်ခါက မှတ်မှတ်ရရ
ဇင်ဘာဘွေနိုင်ငံကို ၁၉၈၇ ခုနှစ်ကနေ ၂၀၁၇ ခုနှစ်အထိ အာဏာရှင်ဆန်ဆန် အုပ်ချုပ်ခဲ့တဲ့ သမ္မတ ရောဘတ်မူဂါဘီ လက်ထက်မှာ ၂၀၀၈ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း စီးပွားရေးအကျပ်အတည်းနဲ့ ကြုံပြီး အစိုးရဘတ်ဂျက်မှာလည်း ငွေ မရှိ ဖြစ်လာတယ်။ မူဂါဘီက အဲဒီအခြေအနေကို ငွေစက္ကူအသစ် တွေ ရိုက်ထုတ်တဲ့နည်းနဲ့ ကုစားဖို့ကြိုးစားတယ်။ ဒါပေမဲ့ အဲဒီနည်းလမ်းက မအောင်မြင်ဘဲ ငွေ ကြေးဖောင်းပွမှုမြင့်မား၊ ဇင်ဘာဘွေငွေကြေးတန်ဖိုး စံချိန်တင်လောက်အောင် ကျဆင်း လာတာ ပဲ အဖတ်တင်တယ်။ အဲဒီအခြေအနေနဲ့ပတ်သက်ပြီး ၂၀၁၆ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၂၈ ရက်နေ့မှာ ရိုက်တာ သတင်းဌာနက “ As Zimbabwe’s money runs out, so does Mugabe’s power” ( ဇင်ဘာ ဘွေ( အစိုးရ)Continue reading “တစ်ခါက မှတ်မှတ်ရရ”
ရဲဲထွဋ်ရဲ့နောက်ကွယ်မှာ
၂၀၁၆ – ၂၀၂၁ အင်န်အယ်လ်ဒီ အစိုးရ ကာလမှာ အစိုးရလုပ်ဆောင်ချက်တွေကို ကျွန်တော် က ဝေဖန်တဲ့ အခါ ရဲထွဋ် နောက်မှာ ဘယ်သူတွေရှိလဲ ဆိုပြီး မေးခွန်းထုတ်ခဲ့ကြတယ်၊ ဒါကြောင့် လွန်ခဲ့တဲ့ ခုနစ်နှစ် ၂၀၁၇ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၀ ရက်နေ့က ‘ ရဲထွဋ်ရဲ့ နောက်ကွယ်မှာ’ ဆိုတဲ့ဆောင်းပါးရေးပြီး တကယ်ကတော့ အခုအချိန်မှာ အကြောင်းအမျိုးမျိုးကြောင့် ပြောရဲတဲ့၊ ဝေဖန်သုံးသပ်ရဲတဲ့သူတွေ လျော့လျော့လာချိန်မှာ လူငယ်တွေအနေနဲ့ ရှုထောင့်အမျိုးမျိုးက အမြင်တွေကို သိနိုင်ဖို့အတွက် ကိုယ့်မှာ တာ၀န်ရှိတယ် လို့ခံယူတယ်။ အဲဒီယုံကြည်ချက်ကြောင့် ကျင့်၀တ်အရ၊ ဥပဒေအရ ဆင်ခြင်ရတာကလွဲရင် ကျွန်တော်ပြောနိုင် သလောက် ပွင့်ပွင့် လင်းလင်း ဝေဖန်ဆွေးနွေးနေတာဖြစ်ပါတယ်။ ဒါ့ကြောင့် ဦးရဲထွဋ် ရဲ့နောက်မှာ ဘယ်သူရှိလဲ လို့မေးရင်Continue reading “ရဲဲထွဋ်ရဲ့နောက်ကွယ်မှာ”
ဝဂ္ဂနာ နဲ့ ပရီဂေါဇင်
ပြီးခဲ့တဲ့ ဇွန် ၂၃ ၊ ၂၄ ရက်နေ့ ရုရှားနိုင်ငံမှာ ဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့ ဝဂ္ဂနာတပ်ဖွဲ့တွေရဲ့ ဆူပူထကြွမှု အရေးအခင်း အပြီးမှာ ဝဂ္ဂနာတပ်ဖွဲ့ နဲ့ သူတို့ခေါင်းဆောင်အကြောင်းကို ခြေရာကောက် ကြည့်ခဲ့ပါတယ်။ ဝဂ္ဂနာ တပ်ဖွဲ့ ဆိုတာ PMC Wagner ကုမ္ပဏီကို ရည်ညွှန်းပြီးပြောတာဖြစ်ပါတယ်။ ရုရှားလို အသံထွက်အမှန်က ဗဂ္ဂနာ Vagner လို့ ဆိုပါတယ်။ PMC ဆိုတာက private military company ပုဂ္ဂလိကစစ်ဘက်ရေးရာကုမ္ပဏီ ကို ဆိုလိုတာဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလို ကုမ္ပဏီမျိုးက ရုရှားမှာတင်ရှိတာမဟုတ်ပါဘူး။ အနောက်နိုင်ငံတွေမှာလည်း ပုဂ္ဂလိကလုံခြုံရေးကုမ္ပဏီတွေရှိပြီး အစိုးရက တရား၀င်ငှားရမ်းသုံးတာရှိသလို ကုမ္ပဏီတွေ၊ ပုဂ္ဂလိကတစ်ဦးချင်း တွေ အတွက်လုံခြုံရေးလုပ်ပေးတာ၊ လုံခြုံရေးဆိုင်ရာအကြံပေးတာ၊ တချို့နိုင်ငံအစိုးရတွေအတွက် လုံခြုံရေး သင်တန်းပေးတာတွေ လုပ်တယ်။ အီရတ်နဲ့Continue reading “ဝဂ္ဂနာ နဲ့ ပရီဂေါဇင်”
ပူတင်ဇာတ်လမ်း
ဘီလာရုစ် သမ္မတ ကြားဝင်စေ့စပ်ပေးတဲ့အတွက် ဝဂ္ဂနာ တပ်ဖွဲ့တွေရဲ့ ဆူပူထကြွမှု အဆုံး သတ်သွား တော့ မြန်မာနိုင်ငံက ပူတင် မှ ပူတင် ဆိုသူတွေဟာ ဒီဇာတ်လမ်းက တကယ်ဖြစ်တာ မဟုတ်ဘူး။ ပူတင်၊ ဝဂ္ဂနာတပ်ဖွဲ့ခေါင်းဆောင် ပရီဂေါဇနီ နဲ့ ဘီလာရုစ် သမ္မတ ကြား ကြိုတင် ဇာတ်လမ်း ဆင် ထားတာ ဘီလာရုစ်ဘက်ကို ဝဂ္ဂနာ/ဗဂ္ဂနာ တပ်ဖွဲ့ တွေရွှေ့ချင် လို့ ဒီလို လုပ်တာလို့ သုံးသပ် နေ တာ တွေ့ရတယ်။ ပူတင်လို အာဏာရှင်မျိုးဟာ တစ်ချို့တိရိစ္ဆာန်တွေ တစ်ကောင်နဲ့ တစ်ကောင် ရန်စောင် တဲ့ အခါ အမွှေး တွေ ဖွားပြီး တကယ်ရှိတဲ့ ကိုယ်လုံးအရွယ်အစားထက် ပိုကြီးတယ်လို့ ထင်အောင် လုပ် သလို မျိုး ကိုယ့်ကိုကိုယ်တကယ် ရှိတာထက် အင်အားပို ကောင်းတယ်၊ အာဏာပိုContinue reading “ပူတင်ဇာတ်လမ်း”
“Juneteenth”
“Juneteenth” လို့ ခေါင်းစဥ်တပ်လိုက်တော့ ရုပ်ရှင်အကြောင်းများလားလို့ ထင်ကြမယ်။ ရုပ်ရှင် အကြောင်းမဟုတ်ပါဘူး၊ လွတ်လပ်မှုနဲ့ တန်းတူညီမျှမှု ကို ထင်ဟပ်တဲ့ နေ့တစ်နေ့အကြောင်း ပြော ပြချင်တာပါ။ Juneteenth ဆိုတာက June 19th ကို စာနဲ့ရေးတဲ့June nineteenth စကားလုံးနှစ်လုံးကို ပေါင်း အတိုကောက် ခေါ်တာြဖစ်ပြီး (ဂျွန်တိသ်) လို့ အသံထွက်ပါတယ်။ June 19 ဇွန် ၁၉ ရက်နေ့ဟာ အမေရိကန်နိုင်ငံရဲ့ ပြည်ထောင်စုအစိုးရ ရုံးပိတ်ရက် ဖြစ် ပြီး ကျွန်ပြုခံထားရတဲ့ လူမည်းတွေ ကျွန် ဘ၀ကလွတ်မြောက်တဲ့အထိမ်းအမှတ်နေ့ ဖြစ်ပါတယ်။ တရားဝင်အမည်က Juneteenth National Independence Day ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီအထိမ်းအမှတ်နေ့ဖြစ်လာတဲ့ သမိုင်းကြောင်းက ဒီလိုပါ။ အမေရိကန် သမ္မတ လင်ကွန်း လက်ထက် မှာ ကျွန်စနစ်ဖျက်သိမ်းရေးနဲ့ ပတ်သက်ပြီးဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့ အမေရိကန်ပြည်တွင်းစစ် ( ၁၈၆၁ –Continue reading ““Juneteenth””
ရှမ်းပြည်နယ်အကြောင်းစာအုပ်ကောင်းများ
မိတ်ဆွေတစ်ယောက်က ညွှန်းလို့ ရှမ်းပြည်နယ် သမိုင်းနဲ့ပတ်သက်တဲ့ စာအုပ် သုံးအုပ် ဝယ်လိုက် တယ်။ စာရေးသူ ဆရာ စိုင်းခမ်းမိုင်း က မန္တလေးတက္ကသိုလ် သမိုင်းဌာနမှာ နည်းပြဆရာအဖြစ် စတင်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး ၁၉၈၉ ခုနှစ်မှာ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် နိုင်ငံတကာ ဆက်ဆံရေး ပညာ ဌာန ကထိက အဆင့်ကနေ နုတ်ထွက်ခဲ့သူဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီနောက်မှာတော့ စင်္ကာပူအမျိုးသား တက္ကသိုလ်၊ ထိုင်းနိုင်ငံ ချူလာလောင်ကွန်တက္ကသိုလ် နဲ့ သြစတေးလျ အမျိုးသားတက္ကသိုလ်တွေ မှာ သုတေသနပညာရှင်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပါတယ်။ လက်ရှိအချိန်မှာတော့ တောင်ကြီးမြို့ အခြေစိုက် ရှမ်းသုတေသန စင်တာရဲ့ အမှုဆောင်ဒါရိုက်တာနဲ႕ နှစ်စဉ်ထုတ်ဝေတဲ့ ရှမ်းသုတေသန စာ စောင်ရဲ့ အယ်ဒီတာ အဖြစ် တာဝန်ယူထားပါတယ်။ ဆရာ့ကိုယ်ရေးသမိုင်းအပြည့်အစုံကို ဓာတ်ပုံ မှာ လေ့လာနိုင်ပါတယ်။ စာအုပ်သုံးအုပ်မှာContinue reading “ရှမ်းပြည်နယ်အကြောင်းစာအုပ်ကောင်းများ”
သူငယ်ချင်းနှစ်ယောက်ဆွေးနွေးခန်း ( ၁၂)
သူငယ်ချင်း – ထိုင်းအခြေခံဥပဒေအကြောင်းမင်းရေးတာ ငါတော့ လက်မခံဘူး။ ဒီမိုကရေစီမှာ တစ်ပါတီတည်းက အပြတ်အသတ်နိုင်သွားရင် ထင်ရာလုပ်တဲ့ ဖြစ်စဉ်တွေရှိတယ်ဆို တာ ငြင်းလို့မရဘူး။ သက်ဆင် ကိစ္စပဲကြည့်ပေါ့။ ဒါ့ကြောင့် အများစုရတဲ့ပါတီက ထင်ရာလုပ်လို့မရအောင် ထိန်းချုပ် မှု၊ ကန့်သတ်မှုတွေ ရှိရ မယ်။ ကျွန်တော်- ဒီမိုကရေစီမှာ အများစုနိုင်တဲ့ ပါတီက ထင်ရာစိုင်းတာမဖြစ်အောင် ထိန်းချုပ်မှု တွေ ရှိရမယ်ဆိုတာ အမှန်ပဲ။ ဒါပေမဲ့ အဲဒီထိန်းချုပ်မှုဆိုတာက လွတ်လပ်တရားမ ျှတတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲစနစ်၊ လွတ်လပ်တဲ့ တရား စီရင်ရေး၊လွတ်လပ်စွာထုတ်ဖော်ပြောဆိုခွင့်၊ ဘက်လိုက်မှုမရှိဘဲအရည်အချင်းပြည့်ဝတဲ့နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းစနစ်၊ နိုင်ငံသားတွေရဲ့ အခြေခံ လူ့အခွင့်အရေး နဲ့ ရပိုင် ခွင့်တွေကို ကာကွယ်ပေးတဲ့ ဥပဒေ စတာတွေနဲ့ လုပ်ရတာ။ တစ်ယောက်၊ တစ်ဖွဲ့က ငါတို့က ပိုသိ၊ ပိုတတ်၊Continue reading “သူငယ်ချင်းနှစ်ယောက်ဆွေးနွေးခန်း ( ၁၂)”
Ye Htut's Blog 