ပင့်ကူရ

ကုမ္မာဘယ မင်သသာသက ပင့်ကူကဌီသကို တိုက်ခိုက်သတ်ဖဌတ်ပဌီသ လဟိုဏ်ဂူထဲမဟာ ပိတ်မိနေတဲ့ နတ်သမီသ ခုနဟစ်ဖော်ကို ကယ်တင်နိုင်လိုက်တဲ့အတလက် “ ပင့်ကူကို အနိုင်ရလို့ ပင့်ကူရ” လို့ ခေါ်ရာ ကနေ “ပင်သတယ” လို့နာမည်တလင်လာတယ်ဆိုတဲ့ မဌို့လေသဆီကို ခရီသထလက်ခဲ့တယ်။

ပင်သတယ က ဓနုကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခလင့်ရဒေသထဲမဟာပါတယ်။ ဓနုကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခလင့်ရဒေသ ဆိုတာက ရဟမ်သပဌည်နယ်တောင်ပိုင်သမဟာရဟိတဲ့ ပင်သတယ နဲ့ ရလာငံနဟစ်မဌို့နယ်ကို ပေါင်သပဌီသ ဖလဲ့စည်သထာသတာပါ။ ပင်သတယ ကတော့ ဒေသ ညသစီသအဖလဲ့ရုံသစိုက်တဲ့မဌို့၊ ဓနုမဌို့တော်ပေါ့။

ပင်သတယ လို့ပဌောလိုက်ရင် ပုန်သတလုတ် ရေကန်၊ ရလဟေရောင်တဝင်သဝင်သ ရလဟေဥမင် ဂူဘုရာသနဲ့ ဘုရာသတောင်ခဌေက သက်တမ်သရင့် ညောင်ပင်ကဌီသတလေကို မျက်စိထဲမဟာ မဌင်ယောင်လာ မဟာသေချာတယ်။ ဒါပေမယ့် ပင်သတယ မဌို့ပတ်ဝန်သကျင်မဟာ ဘုရာသဖူသတာအပဌင် နောက်ထပ် လေ့လာစရာတလေ အမျာသကဌီသကျန်သေသတယ်။ ကျလန်တော်ကတော့ ပင်သတယ အနောက်ဘက် တောင်တန်သ ပေါ် က ဓနု နဲ့ ပလောင်တိုင်သရင်သသာသကျေသရလာလေသတလေကို လေ့လာနိုင်ဖို့ ပင်သတယကိုလာခဲ့တာပါ။

ရန်ကုန်ကနေ ထလက်ပဌီသနေပဌည်တော်မဟာ တစ်ညအိပ်တယ်။ နောက်တစ်ရက် နေပဌည်တော် – ပျော်ဘလယ်( ဘုရာသငါသဆူ) – ကလော – အောင်ပန်သလမ်သအတိုင်သလာပဌီသ အောင်ပန်သရောက် တော့ အောင်ပန်သ- ပင်သတယလမ်သအတိုင်သခရီသဆက်ခဲ့တယ်။ အောင်ပန်သကနေ ပင်သတယထိ ၂၄ မိုင် ရဟိတယ်။

အောင်ပန်သက ထလက်ပဌီသ မိနစ်နဟစ်ဆယ်လောက်မောင်သလိုက်တာနဲ့ ပင်သတယ မဌို့နယ်ထဲကို စဝင်ပါတယ်။ ပင်သတယမဌို့နယ်ထဲ ဝင်ပဌီသ ပထမဆုံသစတလေ့တဲ့ရလာက ကျောက်ဆောင်မဌေခဌာသ ရလာ၊ အဲဒီရလာက ရလာနဟစ်ရလာပေါင်သပဌီသ ခေါ်ထာသတာထင်တယ်။ ပဌီသတော့ ကျုံသ၊ ပလေသလဟ၊ ကန်တောင်၊ ရေချမ်သ စင်၊ သရက်ကုန်သရလာတလေကို ဖဌတ်ပဌီသ ပင်သတယကို ရောက်တယ်။ ရဟမ်သပဌည်နယ်တောင်ပိုင်သမဟာတော့ အောင်ပန်သ- ပင်သဒယလမ်သ၊ အောင်ပန်သ-ပင်လောင်သလမ်သ၊ အောင်ပန်သ – ရလာငံ လမ်သတလေက ပန်သချီကာသ တစ်ချပ်လို လဟပတယ်ဆိုပဌီသ နာမည်ကဌီသတဲ့လမ်သတလေပေါ့။

အခုအချိန်မဟာ လမ်သဘေသဝဲယာစိုက်ခင်သတလေကတော့ စိုက်ထာသတဲ့သီသနဟံတလေပေါ်မူတည်ပဌီသ အစိမ်သရောင် ရင့်ရင့်၊ အစိမ်သရောင်နုနု၊ အဖဌူရောင်၊ အဝါရောင်တောက်တောက်တလေနဲ့ လဟချင်တိုင်သလဟနေတယ်။ ရောင်စုံ စိုက်ခင်သတလေကဌာသမဟာ နောက်ထပ်သီသနဟံစိုက်ဖို့ထလန်ယက်ထာသတဲ့ မဌေနီရင့်ရင့် မဌေကလက်တလေလည်သ ရဟိတယ်။ ကန်တောင်ရလာ ကျော်လာတာနဲ့ ကာသလမ်သအရဟေ့ဘက် တောင်ကုန်သပေါ်မဟာ ရလဟေတိဂုံစေတီပုံတူ စေတီတော်ကဌီသကို လဟမ်သမဌင်နေရတယ်။ စင်္ကဌာတောင် ဘုရာသလို့ လူသိမျာသပဌီသ ဒီနဟစ်ထဲမဟာမဟ ထီသတင်တာလို့ဆိုတယ်။ ရေချမ်သစင် ရလာထဲကနေ ဘုရာသ တောင်ကို ကာသနဲ့သလာသလို့ရပေမယ့်အခုတော့ ကိုဗစ်၁၉ ရောဂါကာကလယ်ရေသအတလက် လမ်သ ပိတ်ထာသတယ်။

လမ်သဘေဝဲယာရဟုခင်သတလေ စိမ်သစို လဟပနေပေမယ့် တောင်သူတလေဘ၀ ကတော့ လန်သဆန်သမဟု မရဟိလဟဘူသ။ ဒီနဟစ် အတလင်သမဟာ သီသနဟံထလက်ကုန်တလေဈေသကျနေတယ်။ ဒေသခံတလေ စကာသ အတိုင်သပဌောရရင် သူ တို့ ရောင်သတာမဟန်သမ ျဟ ဈေသကျနေပဌီသ သူတို့ ဝယ်ရတာမဟန်သမ ျဟ ဈေသတက် နေတယ်တဲ့။

လမ်သပေါ်မဟာ စက်တပ်ယာဉ်အမျိုသမျိုသပဌေသလလဟာသနေတယ်၊ စိုက်ခင်သတလေထဲမဟာ တောင်သူတလေ လုပ်ငန်သ ခလင်ဝင်နေတယ်။ ကုန်ကာသကဌီသတလေရပ်ပဌီသ ပန်သဂေါ်ဖီတလေ၊ ဂေါ်ဖီထုပ်တလေတင်နေတယ်။ ရုပ်ပိုင်သ ဆိုင်ရာကတော့ ပုံမဟန်အခဌေအနေ နီသနီသရောက်နေတာပေါ့။ ဒါပေမယ့် စိတ်ပိုင်သဆိုင်ရာအခဌေ အနေကတော့ ပင်လယ်ထဲမဟာ မျောနေတဲ့ ရေခဲတောင်လိုပဲ ရေအောက်မဟာ ဘယ်လိုရဟိမလဲ ခန့်မဟန်သရခက်လဟတယ်။

ပင်သတယမဌို့က တောင်ကဌာသလလင်ပဌင်ထဲမဟာ ရဟိတော့ အောင်ပန်သ – ပင်သတယ ကာသလမ်သက လည်သ တောင်ကဌာသလလင်ပဌင်အတိုင်သ နိမ့်လိုက်၊ မဌင့်လိုက်၊ အတက်အဆင်သ ပဌေပဌေလျောလျော၊ အကလေ့ အကောက်မျာသမျာသ နဲ့ သလာသနေတယ်။ တောင်ကဌာသလလင်ပဌင်ရဲ့ အရဟေ့ဘက်နဲ့ အနောက်ဘက် မဟာ တောင်တန်သတလေရဟိတယ်။ တစ်ချို့နေရာတလေမဟာ တောင်ကဌာသလလင်ပဌင်ထဲက ထိုသထလက်နေတဲ့ ထုံသ ကျောက်တောင်ကုန်သတလေပေါ်က ပတ်ကဌာသအက်နေတဲ့ အက်ကဌောင်သကဌီသ တလေကို လဟမ်သမဌင် နေတယ်။ အပေါ်ယံမဌင်ရသလောက်ပဲ နက်ရဟိုင်သတာလာသ၊ မမဌင်နိုင်တဲ့ မဌေအောက်မဟာ ဘယ်လောက် အထိ နက်နက်ရဟိုင်သရဟိုင်သရဟိနေလဲ မသိနိုင်ဘူသ။ ပဌေပဌေလျောလျော မဌင့်တက်သလာသတဲ့ ဆေသရောင်စုံတောင်ကုန်သတလေ ကို မဌင်ရတာ စိတ်ချမ်သမဌေ့သလောက် အက်ကဌောင်သကဌီသတလေ၊ ပဌတ်ရလေ့ ကဌောတလေနဲ့ ရုပ်ပျက်ဆင်သပျက်ဖဌစ်နေတဲ့ တောင်ကုန်သတလေကို မဌင်ရတာ စိတ်နဟလုံသညစ် နလမ်သရတယ်။ ဘယ်အရာမဆို အကဌာသအလပ် အကလဲ အပဌာသမရဟိ ညီညာပဌန့်ပဌူသနေရင် အကောင်သ ဆုံသပဲ။

လလန်ခဲ့တဲ့ အနဟစ်နဟစ်ဆယ်ကျော်အတလင်သမဟာ ပင်သတယမဌို့ဟာ ပဌည်တလင်သ ခရီသသလာသတလေ သာမက ပဌည်ပ ခရီသသလာသတလေကိုပါ ဆလဲဆောင်နိုင်တဲ့ ဒေသဖဌစ်လာခဲ့တယ်။ ပဌည်တလင်သခရီသသလာသ အမျာသစုက နေ့ချင်သပဌန် ဘုရာသဖူသခရီသစဉ် လာကဌပဌီသ နိုင်ငံခဌာသခရီသသလာသတလေကတော့ ပင်သတယမဟာ အခဌေပဌု လို့ ပတ်ဝန်သကျင်တောင်တန်သတလေမဟာ တောလမ်သခရီသလေ ျဟာက်တာ၊ ရိုသရာဓလေ့ထုံသစံမျာသ၊ ကုန် ထုတ်လုပ်ငန်သမျာသကို လေ့လာတာတလေလုပ်ကဌတယ်။

ကိုဗစ် ကာလမတိုင်မီနဟစ်မျာသတလေကတော့ အောက်တိုဘာ၊ နိုဝင်ဘာ ၊ ဒီဇင်ဘာဟာ ခရီသသလာသ ရာသီ၊ ပင်သတယ မဌို့ပေါ်က ဟိုတယ်တလေမဟာ အခန်သလလတ်မရဟိတဲ့အချိန်ပေါ့။ အခုတော့ မဌို့လေသဟာ ကပ်ဘေသနဟစ်ခုကဌာသမဟာ ခဌောက်ကပ်ကပ်ဖဌစ်နေပဌီ။

ရလဟေဥမင်ဘုရာသ နဲ့ လဟိုဏ်ဂူကို ပိတ်ထာသတဲ့အတလက် တောင်ခဌေမဟာရဟိတဲ့ စာသသောက်ဆိုင်တလေ ၊ အမဟတ်တရပစ္စည်သဆိုင်တလေ အာသလုံသလိုလို ပိတ်ထာသရတယ်။ ကိုဗစ်ကဌောင့် ပဌည်ပခရီသသလာသ တလေ မလာတော့ နိုင်ငံခဌာသခရီသသလာသဧည့်သည် တလေ အတလက်ရည်ရလယ်ဖလင့်ထာသတဲ့ ကော်ဖီဆိုင်လေသတလေ လည်သ ပိတ်ထာသရတယ်။ မဌို့ထဲက စာသသောက် ဆိုင်နဲ့ထမင်သဆိုင်တလေကတော့ ဖလင့်တဲ့သူဖလင့်၊ ပိတ်တဲ့သူပိတ်၊ ဖလင့်ထာသတဲ့ဆိုင်တလေကလည်သ ရောင်သ အာသကျလို့ ရုန်သကန်နေရတယ်။

ပင်သတယဈေသကဌီသထဲမဟာ စတိုသဆိုင်တလေ၊ ကုန်မာဆိုင်တလေပဲကျန်တယ်။ အသီသအရလက်တလေက ရလဟေဥမင် ဘုရာသသလာသတဲ့လမ်သက ညောင်ပင်ကဌီသတလေဘက်မဟာ ယာယီဈေသဖလင့်ပဌီသ ရောင်သတယ်။ ရဟမ်သ ခေါက်ဆလဲဆိုင်တလေက ဈေသထဲကို လူလာနည်သလို့ ဆိုပဌီသ မဌို့ထဲမဟာ အဆင်ပဌေသလိုဖလင့်ထာသကဌ တယ်။ အရင်ကလို ဈေသထဲသလာသပဌီသ နံနက်စာ ရဟမ်သခေါက်ဆလဲ၊ တို့ဟူသနလေသစာသလို့ မရတော့ဘူသ။

ဟိုတယ်တစ်ချို့ကတော့ ကိုဗစ်စည်သကမ်သနဲ့ အညီ ပဌန်ဖလင့်နေပေမယ့်လည်သ ဧည့်သည်ရဖို့ မနည်သရုန်သကန်နေရတော့ အခန်သပဌည့်မဖလင့်နိုင်ဘူသ။ ဝန်ထမ်သအင်အာသ ပဌည့်မထာသနိုင်ဘူသ။ ကျလန်တော်တည်သခိုတဲ့ ဟိုတယ်ဆိုရင် ဒေသခံမိသာသစုက ဖလင့်ထာသတာ။ အရင်က ဝန်ထမ်သ ၂၀ လောက်၊ အခန်သ လေသဆယ်ကျော်လောက်ရဟိတယ်။ အခုတော့ အခန်သဆယ်ခန်သကျော်ကျော် လောက်ပဲ ဖလင့်ထာသတယ်။ ဝန်ထမ်သတလေက နဟစ်ယောက်ပဲရဟိပဌီသ ကျန်တာကို မိသာသစုက ဝိုင်သလုပ်နေ ရတယ်။ စာသသောက်ခန်သပိတ်ထာသရတယ်။ နံနက်စာကိုတော့ စာသချင်တာပဌောရင် အပဌင်က မဟာကျလေသတယ်။ မဌို့ အစလန်မဟာ ဆောက်လက်စနဲ့ ရပ်ထာသတဲ့ ဟိုတယ်စီမံကိန်သနဟစ်ခုကိုလည်သ တလေ့ခဲ့ရတယ်။

ခရီသသလာသတလေ အလာနည်သရင် စီသပလာသရေသလုပ်ငန်သရဟင်တလေပဲ ထိခိုက်တာပါလို့တော့ ပဌောလို့မရဘူသ။ ဟိုတယ်နဲ့ စာသသောက်ဆိုင်လုပ်ငန်သဆိုင်ရာ အလုပ်အကိုင်အခလင့်အလမ်သတလေ၊ ဒေသထလက် ကုန်ပစ္စည်သဈေသကလက်တလေလည်သ ပျက် သလာသတဲ့အတလက် ဒေသခံတိုင်သရင်သသာသတလေလည်သ ထိခိုက် တာပဲ။

ဒါ့အပဌင် အင်န်အယ်လ်ဒီအစိုသရလက်ထက်က ၂၀၁၈ ခုနဟစ် စက်တင်ဘာလထဲမဟာ ပင်သတယ မဌို့နယ်ထဲက ပင်စိမ်သပင်ရလာနဲ့ ဆီသကျအင်သ ရလာ နဟစ်ရလာကို ရပ်ရလာအခဌေပဌု ခရီသသလာသလုပ်ငန်သ ( Community Based Tourism , CBT) ထူထောင်ပေသခဲ့တယ်။ အဲဒီရလာတလေမဟာ တည်သခိုစရာ နေရာ အပါအဝင် လိုအပ်တဲ့အခဌေခံအဆောက်အအုံတလေကို ပုဂ္ဂလိက လုပ်ငန်သရဟင်နဲ့ ကျေသရလာလူထု ကပူသပေါင်သ ဆောက်လုပ်တယ်။ လာရောက်လည်ပတ်တဲ့ ဧည့်သည်တလေကို ကဌိုဆိုဧည့်ခံတာ၊ တောလမ်သခရီသ လေ ျဟာက်နိုင်အောင်၊ ကျေသရလာလူနေမဟုဘဝကို လေ့လာနိုင်အောင်၊ ရိုသရာ အကတလေကို ကဌည့်နိုင်အောင် ကျေသရလာလူထုက ဆောင်ရလက်ပေသတယ်။

အဲဒီရလာတလေကို ၂၀၁၉ ခုနဟစ်ထဲမဟာ နိုင်ငံခဌာသခရီသသလာသ အတော်မျာသမျာသ လာရောက်ခဲ့တယ်လို့ ဆိုတယ်။ ဒေသခံတလေကလည်သ စိုက်ပျိုသရေသတစ်ခုတည်သ ကို မဟီခိုနေရာကနေ ခရီသသလာသ လုပ်ငန်သကနေလည်သ ဝင်ငလေရနိုင်မယ့် အခလင့်အလမ်သကို မဌင်လာရလို့ ပျော်ကဌတယ်။ အရင်ကတော့ ဟိုတယ်လုပ်ငန်သ၊ ခရီသသလာသလုပ်ငန်သဆိုတာ သူဌေသတလေ အလုပ်၊ကျေသရလာ လူထု နဲ့ မဆိုင်ဘူသလို့ထင်ခဲ့တာကိုသ။ အခုတော့ အဲဒီလုပ်ငန်သလည်သ ရပ်သလာသပဌီ။ အဆောက်အည တလေတောင် ဆက်ထိန်သ သိမ်သနိုင်ပါညသမလာသ မသိနိုင်ဘူသ။

ရောက်တဲ့နေ့မဟာ ပုန်သတလုတ်ရေကန်ကို ဗဟိုပဌုပဌီသ မဌို့ထဲလမ်သတလေပေါ် လေ ျဟာက်ခဲ့တယ်။ ငဌိမ်သက်အေသချမ်သတဲ့ မဌို့လေသရဲ့ နေရာတစ်ချို့မဟာ စာသာသတစ်ချို့ကို ဆေသဖဌူ သုတ်ဖုံသအုပ် ထာသတာတလေ့ရတော့ အုတ်ခုံပေါ်က စာသာသတလေကို ဆေသဖဌူသုတ်ဖျက်လို့ ရပေမယ့် နဟလုံသသာသ အမဟတ် သညာထဲက စာသာသတလေကို ဘယ်လိုဖျက်မလဲလို့တလေသမိပဌန်တယ်။

ပုန်သတလုတ်ကန်ပတ်လမ်သကတော့ အတော်သာယာတယ်။ ဈေသရဟိတဲ့ဘက်အခဌမ်သကလလဲရင် ကျန်တဲ့ ကန်ဘောင်သုံသဘက်မဟာ သစ်ပင်ကဌီသတလေနဲ့၊ မနက်ခင်သ လမ်သလေ ျဟာက်လို့ ကောင်သမယ့် လမ်သပဲ။ မဌို့အဝင် လမ်သမဘေသ ကန်ထောင့် မဟာရဟိတဲ့ ပုန်သတလုတ်ရေကန် ဆိုင်သဘုတ်နေရာကနေ ကဌည့်ရင် ကုမ္မာဘယ မင်သသာသက ပင့်ကူကဌီသကို တိုက်ခိုက်သတ်ဖဌတ်ပဌီသ လဟိုဏ်ဂူထဲမဟာ ပိတ်မိနေတဲ့ နတ်သမီသ ခုနဟစ်ဖော်ကို ကယ်ခဲ့တဲ့ ရလဟေဥမင်လဟိုဏ်ဂူ ကို လဟမ်သမဌင်နေရတယ်။ ဒဏ္ဍာရီတလေမဟာတော့ အခက်အခဲတလေ၊ ဘေသအန္တရာယ်တလေ နဲ့ ကဌုံလာရင် ကယ်တင်ရဟင်သူရဲကောင်သပေါ်လာစမဌဲပဲ။

ပင်သတယမဌို့ အပေါ်စီသမဌင်ကလင်သ
အောင်ပန်သ – ပင်သဒယ ကာသလမ်သပေါ်ကနေ ဖူသမေ ျဟာ်ခဲ့ရတဲ့ စင်္ကဌာ တောင်ဘုရာသ
ရေချမ်သစင်ရလာ မိုင်တိုင် ၁၉ / ၄ ကနေ သလာသလို့ရပါတယ်။
ကာသလမ်သဘေသက ကျေသရလာလေသနဲ့ စိုက်ခင်သတလေ

မုံရလာ အောင်ရဟင် နဲ့ á€€á€»á€œá€”်တော်

မနက်ခင်သ လမ်သလေ ျဟာက်နေတုန်သ မိတ်ဆလေတစ်ယောက်ဆီက ဖုန်သဝင်လာတယ်။ ဒီလူက မနက်စောစော ဖုန်သဆက်လေ့မရဟိဘူသ။ သူဆက်ပဌီဆိုရင် တစ်ခုခု ထူသခဌာသလို့ပဲ။ ဖုန်သကိုင် လိုက် တော့ “ ညသအောင်ရဟင် ဆုံသသလာသပဌီဗျ” လို့ ကဌေကလဲတဲ့အသံ နဲ့ အသိပေသလာတယ်။ ဒီလိုနဲ့ ဆောင်သ နံနက်ခင်သက ကဌေကလဲနံနက်ခင်သအဖဌစ်ပဌောင်သလဲသလာသတော့တာပဲ။

ဆရာ မုံရလာ အောင်ရဟင် နဲ့ စပဌီသ သိတာက ၂၀၁၅ ခုနဟစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၀ ရက်နေ့ကနေ ၁၁ ရက် နေ့အထိ ကျင်သပခဲ့တဲ့ စတုတ္ထအကဌိမ်မဌောက် မီဒီယာဖလံ့ဖဌိုသတိုသတက်ရေသဆလေသနလေသပလဲ မဟာပါ။ အဲဒီဆလေသနလေသပလဲက ပဌန်ကဌာသရေသ ဝန်ကဌီသဌာန၊ ယူနက်စကို နဲ့ အခဌာသနိုင်ငံတကာ မီဒီယာ အဖလဲ့အစည်သမျာသ ပူသပေါင်သဆောင်ရလက်တဲ့ဆလေသနလေသပလဲဖဌစ်ပါတယ်။

၂၀၁၅ ခုနဟစ် ဆလေသနလေသပလဲမဟာ ရလေသကောက်ပလဲနိုင် အမျိုသသာသဒီမိုကရေစီအဖလဲ့ချုပ်ပါတီ ရဲ့ မီဒီယာ မူဝါဒ တလေကို ရဟင်သလင်သပဌောကဌာသနိုင်ဖို့ အတလက် ဒေါ်အောင်ဆန်သစုကဌည်ကို ဖိတ်ကဌာသခဲ့တယ်။ ဒါပေမယ့် နေပဌည်တော်မဟာ အခဌာသအစည်သအဝေသတစ်ခုနဲ့ တိုက်ဆိုင်နေတဲ့အတလက် အင်န်အယ်လ်ဒီ ဗဟို ပဌန်ကဌာသရေသကော်မတီဝင် ဆရာအောင်ရဟင်က ဒေါ်အောင်ဆန်သစုကဌည်ကိုယ်စာသ တက်ရောက် ပဌီသ ပါတီရဲ့ ပဌန်ကဌာသရေသဆိုင်ရာမူဝါဒတလေကို ရဟင်သပဌခဲ့တယ်။

ကျလန်တော်တို့ နဟစ်ယောက် ဘေသချင်သကပ်ထိုင်ပဌီသ တစ်ယောက်နဲ့ တစ်ယောက် မိတ်ဆက်တော့ သူက ကျလန်တော့်ညီ ဝင်သထလဋ် နဲ့ ဆိတ်ဖလူသတောရ မဟာ ဆုံခဲ့ကဌောင်သ၊ အလလန်ရင်သနဟီသကဌောင်သ ပဌော ပဌခဲ့တယ်။ ဒီလို နဲ့ ကျလန်တော့်ညီကို အကဌောင်သပဌုပဌီသ ကျလန်တော့်တို့ နဟစ်ယောက် ခင်မင်ရင်သနဟီသတဲ့ မိတ်ဆလေတလေဖဌစ်ခဲ့ကဌတယ်။

ကျလန်တော် “ Myanmar’s Political Transition and Lost Opportunities ( 2010-2016)” ကို ရေသတော့ အမျိုသသာသညီလာခံနဲ့ပတ်သက်ပဌီသ အင်န်အယ်လ်ဒီဘက်က ဆောင်ရလက်ချက်တလေကို သိနိုင်ဖို့ ဆရာအောင်ရဟင်ရေသတဲ့ “ အမျိုသသာသ ဒီမိုကရေစီအဖလဲ့ချုပ် မဟတ်တမ်သ ( ၁၉ ၈၈-၂၀၁၀) ကို ကိုသကာသခဲ့ရတယ်။ အင်န်အယ်လ်ဒီ နိုင်ငံရေသလဟုပ်ရဟာသမဟုမဟတ်တမ်သမျာသနဲ့ ပတ်သက်ရင် ကျလန်တော်ဖတ်မိသမ ျဟ ထဲမဟာ ဆရာအောင်ရဟင်ရဲ့ စာအုပ်က အပဌည့်စုံဆုံသပဲ။ သူ့ပါတီအတလက် ဆရာအောင်ရဟင်ရဲ့ အကောင်သ ဆုံသအကျိုသဆောင်ခဲ့မဟုလို့တောင် ပဌောလို့ရမယ်ထင်တယ်။

သူနဲ့ ကျလန်တော်က မီဒီယာတလေ့ဆုံမေသမဌန်သမဟုတလေမဟာ မကဌာခဏ ဆုံဖဌစ်တယ်။ နိုင်ငံရေသ ဖဌစ်စဉ် တလေနဲ့ ပတ်သက်ရင် အမဌင်တူတာလည်သ ရဟိတယ်။ တစ်ဖက်နဲ့ တစ်ဖက် ငဌင်သရတာလည်သ ရဟိခဲ့ တယ်။ ဘယ်လိုသဘောထာသကလဲပဌာသမဟုတလေရဟိရဟိ သူနဲ့ ကျလန်တော်ကဌာသက အပဌန်အလဟန်လေသစာသမဟု ကို အခဌေခံတဲ့ မိတ်ဆလေဆက်ဆံရေသကို မထိခိုက်ခဲ့ဘူသ။

ပဌီသခဲ့တဲ့ အောက်တိုဘာ ၁၈ ရက်နေ့ သူပဌန်လလတ်လာတော့ ကျလန်တော်တို့ နဟစ်ယောက် ဆုံပဌီသ နိုင်ငံရေသအခဌေအနေတလေနဲ့ပတ်သက် လို့ ကဌာကဌီသ ပဌောဖဌစ်ခဲ့တယ်။ မဟတ်မဟတ်ရရ သူနဲ့ ကျလန်တော် ကဌာသမဟာ ကိစ္စတိုင်သအပေါ် အမဌင် ထပ်တူနီသပါသ ဖဌစ်ခဲ့တာ ဒီတစ်ကဌိမ်ပဲ ရဟိသေသတယ်။ အချိန်အကဌာကဌီသ စကာသပဌောပဌီသတဲ့နောက် မကဌာမကဌာ ဆုံကဌဖို့ ကတိပေသရင်သ လမ်သခလဲခဲ့ဲကဌတယ်။
သူ နဟလုံသရောဂါနဲ့ ဆေသရုံတက်ရတာသိတယ်။ သလာသတလေ့ချင်ပေမယ့် ကျလန်တော့်ကဌောင့် သူ့အပေါ် အထင်မဟာသသူတလေရဟိမဟာ စိုသရိမ်လို့ မသလာသခဲ့ရဘူသ။ အခုတော့ နောက်ထပ်ပဌန်ဆုံဖို့ အခလင့်အရေသမရဟိ တော့ဘူသပေါ့။

ဆရာ အောင်ရဟင်နဲ့ ခင်မင်ရင်သနဟီသခဲ့ရတဲ့ အချိန်ကာလက တိုတောင်သပေမယ့် သူဟာ ရိုသသာသဖဌောင့်မတ်တဲ့ နိုင်ငံရေသသမာသတစ်ယောက်ဆိုတာ သိဖို့အတလက်တော့ လုံလောက်ခဲ့ပါ တယ်။

မေ ျဟာ်လင့်ခဌင်သ ဈေသတန်သ

မဌန်မာနိုင်ငံအနဟံ့အပဌာသက အဝေသပဌေသလမ်သမတလေ မဟာ အမဌဲတမ်သတလေ့ရလေ့ရဟိတာကတော့ ဒေသ ထလက် သီသနဟံတလေကို ရောင်သချတဲ့ လမ်သဘေသ ဈေသဆိုင်လေသတလေပါပဲ။

ဒီလို ဈေသဆိုင်တလေမဟာ ရောင်သချနေတဲ့သူအမျာသစုက မဌေမဲ့၊ ယာမဲ့ ကျေသလက်မိသာသစုဝင် အမျိုသသမီသ တလေပါ။ ဟိုသတစ်ချိန်ကတော့ ကျေသလက်မဟာ၊ ကောက်စိုက်၊ပျိုသနဟုတ်၊ ကောက်ရိတ်၊ စာရင်သငဟာသ စတဲ့ အလုပ်တလေက ပေါတော့ ဒီအမျိုသသမီသတလေအတလက် အလုပ်မရဟာသလဟဘူသ။ နောက်ပိုင်သ စက်မဟု လယ်ယာဘက်ကို ပဌောင်သလာတာနဲ့ အမ ျဟ လယ်ယာ လုပ်သာသလိုအပ်ချက်က နည်သလာတော့ အမျိုသသာသတလေလည်သ ကျပန်သအလုပ်ရဟာလုပ်၊ အမျိုသ သမီသတလေက ဈေသရောင်သ ဆိုတာ မျိုသဖဌစ်လာတယ်။

ဒါ့ကဌောင့် ကျလန်တော်ကတော့ ခရီသသလာသ တဲ့ အချိန်တိုင်သ အဲဒီ ဈေသဆိုင်လေသတလေကို အာသပေသလေ့ရဟိပါတယ်။ တစ်ချို့ ခရီသသလာသတလေကတော့ ဒီဈေသဆိုင်လေသတလေက ရုံသပိတ် ရက်ရဟည်၊ ခရီသသလာသတလေမျာသတဲ့အချိန်ဆိုရင် ဈေသတင်ရောင်သတယ် ဆိုပဌီသ အပဌစ်တင်ကဌတယ်။ တကယ်တော့ ရုံသပိတ်ရက်ရဟည်ဆိုရင် ဟိုတယ်ကဌီသတလေလည်သ ဈေသတက်ယူတာပါပဲလေ။ မျက်နဟာမလဲ အောက်ခဌေ လူတန်သစာသ ဈေသသည်ဆိုတော့ လူတလေက လလယ်လလယ်အပဌစ်တင်လို့ရတာပဲ ကလာခဌာသတာပါ။

ရန်ကုန် – ပဌည်လမ်သပေါ်မဟာ အဲဒီလို ဈေသဆိုင်လေသတလေကို အမျာသဆုံသတလေ့ရတာက ပေါင်သတည် နဲ့ မင်သလဟ ကဌာသမဟာပါ။ ဟင်သသီသဟင်သရလက်ရောင်သတဲ့ဆိုင်တလေရဟိသလို ပဌောင်သဖူသမီသဖုတ်ရောင်သတဲ့ ဆိုင်တလေလည်သ ရဟိတယ်။ ရန်ကုန်အိမ်အပဌန်လက်ဆောင်ဝယ်မယ့်သူတလေကို အာသထာသပဌီသ ရောင်သရတာဆိုတော့ ဆိုင်အမျာသစုကတော့ ပဌည်ဘက်က လာရင် ညာဘက်အခဌမ်သမဟာ ရဟိတာမျာသတယ်။

ပဌီသခဲ့တဲ့ အောက်တိုဘာလ ဆန်သ ခရီသသလာသတော့ ဒီဈေသဆိုင်လေသတလေမဟာ ခဏနာသ၊ ဈေသဝယ် ဖဌစ် တယ်။ ဒီတစ်ခေါက်မဟာ ပဌောင်သဖူသရောင်သတဲ့ ဆိုင်လေသတလေ အတော်နည်သသလာသတယ်။ အရင်က ဈေသဆိုင် ရဟိခဲ့ ဖူသတဲ့နေရာတလေမဟာ ဝါသလုံသတိုင်အကျိုသအပဲ့တလေ၊ အပိုင်သပိုင်သပဌတ်နေတဲ့ မိုသကာအပဌာစတလေမဌင်ရ တာ ကဌေကလဲစရာပဲ။ ကိုဗစ် ပထမလဟိုင်သစချိန်ထဲက ပိတ်လိုက်၊ ဖလင့်လိုက်ဖဌစ်နေခဲ့တဲ့ ဆိုင်လေသတလေ ပုံမဟန် ပဌန်ဖလင့်ဖဌစ်တာ နဟစ်လလောက်ပဲရဟိသေသသတဲ့။ ၂၀၁၉ ခုနဟစ် ခရီသသလာသချိန်က ဒီလို ပဌောင်သဖူသဆိုင်လေသတလေရဲ့ အကဌောင်သကို https://myehtut.com/2019/11/29/ကဌေသလကျ-ဘောဂဗဒေ/ ဆိုပဌီသ ရေသခဲ့ဖူသတယ်။

ဒီနဟစ် ပဌောင်သဖူသဆိုင်လေသတလေမဟာ ပဌောင်သဖူသကဌော် ဆိုပဌီသရောင်သနေတာတလေ့ခဲ့တယ်။ ၂၀၁၉ ခရီသစဉ်မဟာမတလေ့ခဲ့ရဘူသ။ ပဌောင်သဖူသကဌော်လုပ်ဖို့အတလက် ပဌောင်သဖူသကို အပင်မဟာ ရင့်အောင်ထာသရတယ်။ ပဌီသမဟ နေလဟမ်သ၊ အစေ့ထုတ်၊ ရေဆေသ၊ ပဌီသမဟ ဆီနဲ့ ကဌော်ရတယ်။ ဒီဆိုင်လေသတလေက ပဌောင်သဖူသကဌော်ကို အကဌော် ဖိုမဟာ သလာသဝယ်ရတယ်။ ပဌီသမဟ အချိုမဟုန့်နဲ့ ဆာသဖဌူသပဌီသ ပဌန်ရောင်သတာ။ ဖို ကနေဝယ်တော့ ပဌည်နဲ့ ဝယ်ရတယ်။ ဒီဒေသမဟ တစ်ပဌည် က ဆယ်လုံသတစ်ပဌည်။ ကိုယ်ပဌန်ရောင်သတော့ နို့ဆီဘူသ နဲ့ ချင်ပဌီသရောင်သတယ်။ ဖောက်သည်က အဆစ်တောင်သလို့ ပို့ထည့်ပေသရတာနဲ့။ ပလတ်စတစ် အိတ်ဖိုသနဲ့ ။ ပါသပါသလေသပဲ မဌတ်တာပါ။ ဒါပေမယ့် ဒီကာလမဟာ တစ်နေ့ နဟစ်ထောင်၊သုံသထောင် ကျန်လဲ ဈေသဖိုသရတာပဲဆိုပဌီသ ရောင်သနေရတာပဲတဲ့။

ဟင်သသီသဟင်သရလက်ဆိုင်တလေကတော့ ပတ်ဝန်သကျင် စိုက်ခင်သတလေမဟာ ဖောက်သည်ဈေသနဲ့ ယူပဌီသ ရောင်သရတာ။ ငါသချဉ်လိုဟာမျိုသကတော့ ကိုယ့်ဘာသာကိုယ်လုပ်တာလည်သ ရဟိတယ်။ ယူရောင်သ တာလည်သ ရဟိတယ်။ ဒီဆိုင်လေသတလေရဲ့ ဒုက္ခက ကုန်စိမ်သဆိုတော့ မရောင်သရရင် အရင်သဆုံသတော့ တာပဲ။ ဖရုံသီသ လို ဟာမျိုသက အထာသခံပေမယ့် ဟင်သသီသဟင်သရလက်တလေ၊ ပဲတောင့်ရဟည်တလေက သုံသ လေသရက်ဆို ရောင်သလို့မရတော့ဘူသ။ စာသလို့လည်သ မကုန်တော့ လလဟင့်ပစ်ရတာပဲတဲ့။

အရင်ကတော့ ဒီလိုဈေသတန်သလေသတလေမဟာ ဝယ်တဲ့အခါ စိတ်ကဌိုက်ဆိုင်မဟာ ရလေသဝယ်ခဲ့တာပါ။ ဈေသ တန်သလေသတလေကို ကဌည့်လိုက်ရင် ကာသတစ်စီသ ၊ နဟစ်စီသ ရပ်ထာသတာအမဌဲတလေ့နေရတော့ ဈေသ ဆိုင် တလေကလည်သ ကိုယ် မဝယ်လို့လည်သ သိပ်ပဌီသ ပူပူပင်ပင် မရဟိဘူသ။

အခုတော့ ဈေသတန်သရဟေ့မဟာ ကာသရပ်လိုက်တာနဲ့ ဆိုင်ရဟင်တလေက ငါ့ဆိုင်မဟာမျာသဝယ်မလာသဆိုတဲ့ မေ ျဟာ်လင့်ချက်မျက်လုံသတလေနဲ့ လဟမ်သကဌည့်နေကဌ၊ အရင်ဖောက်သည်မျာသလာသ ဆိုပဌီသ စူသစမ်သ တဲ့ မျက်လုံသတလေနဲ့ ရဟာဖလေနေကဌတော့ ဈေသလည်သ မဆစ်ချင်၊ စိတ်ကဌိုက်ဆိုင်လည်သ ရလေသမဝယ်ချင် တော့ဘူသ။ တစ်ဆိုင်က တစ်မျိုသနဲ့ ဆိုင်အာသလုံသစုံအောင်ဝယ်ခဲ့ရတော့ ကာသလည်သ ကုန်စိမ်သကာသ ဖဌစ်ရော။

ဒီဈေသတန်သလေသတလေက ခရီသသလာသ အိမ်စီသကာသလေသတလေကို အာသပဌုရောင်သရတာ။ အခုတော့ လမ်သမ ပေါ်မဟာ ကုန်ကာသတလေ၊ ခရီသသည်တင် ဘတ်စ်ကာသကဌီသတလေပဲ မျာသတော့ ရောင်သအာသအတော်ကျ သလာသတယ်။ တစ်နေ့ တစ်သောင်သဖိုသ၊ နဟစ်သောင်သဖိုသရောင်သရရင် အတော်ဟုတ်နေပဌီတဲ့။ တစ်ချိန် က တစ်နေ့ကို ရဟစ်သောင်သ၊ တစ်သိန်သဖိုသရောင်သရတဲ့ကာလ နဲ့ အရမ်သကလာသလာသပဌီပေါ့။

ကျလန်တော်ခရီသသလာသတာက အောက်တိုဘာလဆန်သဆိုတော့ ဈေသသည်တလေက သီတင်သကျလတ် ရုံသပိတ်ရက်မဟာတော့ ရောင်သကောင်သမဟာပဲ ဆိုပဌီသ မေ ျဟာ်လင့်နေကဌတယ်။ အဓိက ကတော့ ရန်ကုန် မဌို့သာသခရီသသလာသတလေကို မေ ျဟာ်တာပေါ့။

ရန်ကုန်သူ၊ ရန်ကုန်သာသတလေက ခရီသလည်သ သလာသနိုင်၊ ငလေလည်သ သုံသနိုင်ကဌသလို ဘယ်အစိုသရ ခေတ်ဖဌစ်ဖဌစ် ကချင်ပဌည်နယ်၊ ကရင်ပဌည်နယ်၊ မလန်ပဌည်နယ်၊ ရခိုင်ပဌည်နယ်၊ ရဟမ်သပဌည်နယ် တလေ မဟာ တိုက်ပလဲတလေဖဌစ်နေတာတောင် ခရီသထလက်ခဲ့ကဌတာကိုသ။ အဲဒီဒေသတလေမဟာရဟိတဲ့ တိုင်သရင်သသာသ လက်နက်ကိုင်အဖလဲ့တလေကလည်သ ငါတို့ တိုက်ပလဲဝင်နေလို့ မလာကဌနဲ့၊ ဘုရာသမဖူသကဌနဲ့၊ အပန်သမဖဌေကဌနဲ့ လို့ မတာသကဌပါဘူသ။ အခုတော့ ရန်ကုန်သာသတလေလည်သ တစ်ခဌာသဒေသကို ခရီသသလာသဖို့ နေသာသာ ရလဟေတိဂုံ ဖူသသင့်၊ မသင့်တောင် အငဌင်သ အခုန်ဖဌစ်နေကဌတယ်။ ဒီကဌာသထဲ ဝင်ငလေနည်သ၊ ဆီဈေသတက်၊ လုံလုံခဌုံခဌုံမရဟိနဲ့ လူတလေမဟာ သုခ ထက် ဒုက္ခက ပိုမျာသနေတော့ ဈေသသည်တလေ မေ ျဟာ်လင့်သလို ခရီသသလာသတလေအမျာသကဌီသ လာဖို့ မလလယ်လဟ ပါဘူသ။

ဈေသတန်သလေသက ဈေသသည်တလေက သီတင်သကျလတ်အကဌောင်သပဌောရင်သ ခရီသသလာသတလေမျာသပဌီသ သူတို့အဆင်ပဌေခဲ့တဲ့ အချိန်တလေ အကဌောင်သကို ပဌန်ပဌောသလို အခု နိုင်ငံရေသမကောင်သတော့ ရောင်သမကောင်သဘူသလို့လည်သပဌောတယ်။ ပေါက်ပင် ဘာ့ကဌောင့်ကိုင်သရတယ်ဆိုတာ သူတို့ ဘ၀ အသိ နဲ့ သူတို့ အဖဌေထုတ်ပဌီသပဌောတာလည်သ ကဌာသခဲ့ရတယ်။ ဒါပေမယ့် သူတို့ ကဌာသမဟာ ပါတီကို အကဌောင်သပဌုပဌီသ စိတ်ဝမ်သကလဲနေတာတော့ ရဟိပုံမရဘူသ။ ကျလန်မတို့က အနီ ကို ပေသတာ။ သူက အစိမ်သ ဆိုတဲ့ စကာသကို ပဌုံသပဌုံသရလဟင်ရလဟင် ပဌောတာလည်သ မဌင်ခဲ့ရတယ်။

စကာသပဌောလို့လည်သ အာသရ၊ ဈေသဝယ်လို့လည်သ ပဌီသတော့ နဟုတ်ဆက်ပဌန်ထလက်ခဲ့တယ်။ ဈေသသည် တလေက ညသလေသ ၊ ကျေသဇူသနော်၊ ဖဌေသဖဌေသမောင်သလို့လဟမ်သပဌောတယ်။ ပဌီသတော့ ပဌည်မဌို့ဘက်က လာတဲ့လမ်သကို လဟမ်သမေ ျဟာ်ကဌည့်နေကဌတယ်။ ဒါပေမယ့် လောလောဆယ်ဆယ် ဘာ ကာသမဟ လာတာ မမဌင်ရသေသဘူသ။

၂၀၂၀ ပဌည့်နဟစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၁ ရက်နေ့ က ၂၀၂၀ ရလေသကောက်ပလဲ ရလဒ် အငဌင်သပလာသမဟု တလေနဲ့ ပတ်သက်ပဌီသ အခုလို သုံသသပ်ရေသခဲ့ဖူသတယ်-

xxx လူထု က အရဟုံသကို လက်မခံနိုင်တဲ့ပါတီ၊ ကန့်လန့်တိုက်တဲ့ပါတီ လို့ မဌင်သလာသနိုင်တယ်။ အဲဒါဆိုရင် မဲ ရဟုံသ သလို နိုင်ငံရေသသိက္ခာလည်သ ရဟုံသလိမ့်မယ်။
ဂုဏ်သိက္ခာရဟိစလာ အောင်ပလဲခံတာ ရော၊ အရဟုံသကို တည်တည်ငဌိမ်ငဌိမ်လက်ခံတာရောဟာ နိုင်ငံရေသ ပါတီတစ်ခုရဲ့ ရင့်ကျက်မဟုကို မဟတ်ကျောက်တင်တာဖဌစ်တဲ့အတလက် တုန့်ပဌန်မဟုတိုင်သက အချိန်အဆ မဟန်ကန်ဖို့လိုပါတယ်။xxx ( ပုံ ၁ )

xxx ၂၀၁၆ ခုနဟစ် မတ်လ ၃၀ ရက်နေ့ ပဌည်ထောင်စုဝန်ကဌီသတာဝန်က အနာသယူပဌီသချိန်က စလို့ ရဲထလဋ် ဟာ ရဲထလဋ် ရဲ့ ကိုယ်ပိုင်ယုံကဌည်မဟုအပေါ်မဟာပဲ ရပ်တည်ပါတယ်။ ဘက် မရဟိတဲ့ အတလက် ဘက်ပဌောင်သဖို့ အကဌောင်သမရဟိပါဘူသ။ ဘက် မရဟိတဲ့ အတလက် တစ်ဘက်ဘက် ကို အာသပေသ ရပ်တည်တယ်လို့ ယူဆပဌီသ ဝေဖန်တိုက်ခိုက်မဟုတလေအပေါ် တုန်လဟုပ် ဖို့အကဌောင်သ လည်သမရဟိပါဘူသ။xx ( ပုံ ၂)

အခု အချိန်မဟာလည်သ အဲဒီ ယုံကဌည်ချက်တလေအတိုင်သ ရပ်တည်နေဆဲပါပဲ။

ဘောင်သဘီပဌင်သည် “အလီ”

အသက် ကိန်သဂဏန်သတလေ ကဌီသလာတာနဲ့ အမ ျဟ လိုက်ပဌောင်သလဲနေတာက ခါသ ရဲ့ ကိန်သဂဏန်သ တလေပဲ။ အသက် ၆၀ ကျော်ပဌီ ဆိုရင်တော့ လေ့ကျင့်ခန်သ ဘယ်လောက်လုပ်လုပ်၊ အစာသနဲ့ ဘယ်လိုထိန်သထိန်သ မလလယ်တော့ဘူသ။ အဲဒီလို ဖဌစ်လာတဲ့အခါ ပုဆိုသဝတ်ရတာ ပဌဿနာ မရဟိပေမယ့် ဘောင်သဘီဝတ်တဲ့အခါ ပဌဿနာ တက်တော့တာပဲ။

ကျလန်တော်တို့ လူငယ်ဘ၀ ၁၉ ၇၀၊ ၁၉ ၈၀ နဟစ်မျာသဆီကတော့ ဂျင်သဘောင်သဘီ ဝယ်ချင်ရင် ဗိုလ်ချုပ်ဈေသကို ပဌေသရတာပဲ။ အဲဒီအချိန်က ဂျင်သဘောင်သဘီအပါအဝင် နိုင်ငံခဌာသဖဌစ် အဝတ် အထည်တလေ လိုချင်ရင် ဗိုလ်ချုပ်ဈေသက ဆရာကဌီသပေါ့။ ဂျပန်ပစ္စည်သ၊ အမေရိကန်ပစ္စည်သ ဆိုတာက ဗိုလ်ချုပ်ဈေသ မဟာပဲ ရနိုင်တာလေ။ ဒါပေမယ့် အခုလို ပဌည်ပက တရာသဝင် တင်သလင်သပဌီသ ဒီဇိုင်သမျိုသစုံ ခင်သကျင်သပဌသပဌီသရောင်သတာမျိုသမဟုတ်ဘူသ။ နိုင်ငံခဌာသက ပဌန်လာတဲ့ သူတလေ အထူသသဖဌင့် သဘော၀သာသတလေယူလာတဲ့ အထည်တလေရောင်သတာပါ။ ဒါတောင် တစ်မျိုသကို သုံသလေသထည်ထက် ပိုရဟိတာမဟုတ်ဘူသ။ အဲဒီလို ဆိုင်တလေထဲမဟာတော့ ဂိုရာသ ဆိုင်ဆိုတာက နာမည်ကဌီသပဲ။

အဲဒီကာလ က ဂျင်သဘောင်သဘီ ဝယ်တဲ့အခါ အခုခေတ်လို တစ်ထည်ပဌီသ တစ်ထည် စိတ်ကဌိုက် ဝတ်ကဌည့် ပဌီသမဟ ဝယ်ရတာမဟုတ်ဘူသ။ ရဟိတဲ့အထဲက ယူရတာ။ ကိုယ်နဲ့ အတိအကျဖဌစ်တဲ့ ခါသအရလယ်အစာသ၊ ခဌေထောက်အရဟည်ဆိုတာ ကံကောင်သမဟ ကလက်တိ ရ တာ။ မျာသသောအာသဖဌင့် အနီသစပ်ဆုံသရတာ ကိုဝယ်ပဌီသ အပ်ချုပ်ဆိုင်မဟာ သလာသပဌင်ရတာပဲ။

ဗိုလ်ချုပ်ဈေသရဟေ့ မောင်ထော်လေသလမ်သ ( အခု ဗိုလ်ဆလန်ပတ်လမ်သ) ထဲမဟာ အဲဒီလို ပဌင်ပေသတဲ့ အပ်ချုပ်ဆိုင်လေသတလေရဟိတယ်။ မျာသသောအာသဖဌင့် အပေါ်ဘလောက် အနော်ရထာလမ်သ နဲ့ နီသတဲ့ဘက်မဟာ နံရံကပ်ဆိုင်လေသတလေ၊ လဟေကာသခလင်အောက်က ဆိုင်လေသတလေမဟာ ပဌင်ကဌ တာပဲ။ ဒီအပေါ်ဘလောက်မဟာပဲ အပ်ချုပ်ဆိုင်ကဌီသတလေလည်သရဟိတယ်။ မဟတ်မိသလောက်ဆိုရင် ဂလုပ်၊ ဂူလန်၊ မီယန်သရဟိတယ်။ နောက် ( ) ဟူစိန် ဆိုတာလည်သ ရဟိသေသတယ်ထင်တာပဲ။ နာမည် အပဌည့် အစုံ မမဟတ်မိတော့ဘူသ။ အခုတော့ ဂလုပ် နဲ့ မီယန်သပဲတလေ့တော့တယ်။ ဘောင်သဘီပဌင်တဲ့ ဆိုင်လေသတလေတော့ မရဟိ သလောက်ပဲ။

ကျလန်တော့်မဟာ လလန်ခဲ့တဲ့ လေသနဟစ်လောက်က ဝယ်ခဲ့တဲ့ ဂျင်သ တစ်ထည်ရဟိတယ်။ ခါသက တုတ်လာ တော့ အသက်အောင့် ၊ ဗိုက်ရဟပ်ပဌီသ ဝတ်ရင် တော့ ရပေမယ့် အထိုင် ၊ အထ ဘယ်လိုမဟ အဆင်မပဌေဘူသ။ ဒါပေမယ့် အမဟတ်တရ ဝယ်ထာသတာဆိုတော့ မပစ်ရက်ဘူသ။ ဒါ့ကဌောင့် ဒီဘောင်သဘီ လေသကို ပဌင်ဖို့ စဉ်သစာသရတယ်။

ဒီလိုနဲ့ သိမ်ဖဌူလမ်သအတိုင်သသလာသတဲ့အခါ အမဌဲတမ်သမဌင်နေရတဲ့ လမ်သငါသပလင့်ဆိုင် မီသပလိုင့်နာသက “ အလီ အပ်ချုပ်ဆိုင်” ကို ရောက်သလာသတယ်။ ဆိုင်သဘုတ်မဟာ ဘောင်သဘီ ပဌင်သည် လို့ ရေသ မထာသပေမယ့် အတလေ့အကဌုံအရ ဒီလိုဆိုင်လေသတလေမဟာ ပဌင်လို့ရနိုင်တယ်ဆိုပဌီသ ရောက်သလာသတာ။ ကျလန်တော်ရောက်သလာသတော့ ဆိုင်ရဟေ့ အပ်ချုပ် စက်မဟာ လူငယ်တစ်ယောက် ရဟိတယ်။ ဆိုင်ထဲက အပ်ချုပ်စက်မဟာ အသက်ကဌီသကဌီသ ၀၀ ဖိုင့်ဖိုင့် လူတစ်ယောက်ရဟိတယ်။ အလယ်တည့်တည့် ဆိုင်နံရံမဟာ အသစ်ချုပ်ထာသ တဲ့ ကုတ်အင်္ကျီ၊ ဘောင်သဘီတလေချိတ်ထာသတယ်။ ဘေသက စင်တလေပေါ်မဟာ အထည်လိပ်တလေရဟိတယ်။ ပဌင် ဖို့အပ်ထာသတယ်လို့ ထင်ရတဲ့ ဂျင်သဘောင်သဘီ၊ သာသရေဂျာကင်တစ်ချို့ရဟိတယ်။ ရောင်စုံ အပ်ချည်လုံသတလေရဟိတယ်။ ဆိုင်မျက်နဟာစာ ဘယ်/ညာ မဟာလည်သ ဘောင်သဘီတလေချိတ်ထာသတယ်။

ဂျင်သ ဘောင်သဘီ ပဌင်လို့ရလာသလို့ မေသတော့ ရတယ်တဲ့။ ဘောင်သဘီကို ယူကဌည့်တယ်။ ပဌီသတော့ ကျလန်တော့် ခါသကို တိုင်သတယ်။ အတလင်သကနေ တစ်လက်မကျော်လောက်ချဲ့လို့ရမယ်၊ နောက် တစ်ခါ ထပ်ချဲ့ဖို့လိုရင်တော့ ပဌင်လို့မရတော့ဘူသ။ ပေသပစ်လိုက်တော့တဲ့။ ဒီတော့လည်သ ပဌင်ပေါ့ဗျာ လို့ သဘောတူလိုက်တာပေါ့ ။

သူတို့ နဲ့ စကာသပဌောတော့မဟ သူတို့လည်သ အရင်က မောင်ထော်လေသလမ်သထဲမဟာ အခုလိုပဲ အပ်ချုပ်ဆိုင် ဖလင့်ခဲ့တာတဲ့။ အသက်ကဌီသကဌီသနဲ့ လူက သူ့ အဖိုသလက်ထက်က စပဌီသ အပ်ချုပ် လုပ်ငန်သကို လုပ်ခဲ့တာလို့ ပဌောပဌီသ အဖိုသ နဲ့ အဖလာသရဲ့ အဖဌူအမည်သ ဓာတ်ပုံကို ပဌတယ်။ ဆိုင်ရဟေ့မဟာ ကျလန်တော့်ဘောင်သဘီကို ပဌင်ပေသ တာက သူရဲ့ သာသဆိုတော့ ဒီဆိုင်လေသရဲ့ သက်တမ်သက မျိုသဆက် လေသဆက် ရဟိခဲ့ပဌီပေါ့။ လက်ရဟိအခဌေအနေမဟာ အဖေက အသက်ခဌောက်ဆယ်ကျော်၊ သာသက အသက် သုံသဆယ်ကျော်။ သာသလုပ်တဲ့သူက အိမ်ထောင်ကျပေမယ့် သာသသမီသမရဟိသေသဘူသ။ သာသမလေသခဲ့ရင်တော့ အပ်ချုပ်ပညာသင်ပေသပဌီသ ဆက်လုပ်ခိုင်သမဟာ လို့ပဌောတယ်။

ဒီနေရာကို ရလဟေ့လာတာ ၁၃ နဟစ်လောက်ရဟိပဌီ။ မဌို့ထဲမဟာ ကာသရပ်ဖို့ နေရာခက်တော့ လူအလာ နည်သ သလာသတယ်။ ဒ့ါကဌောင့် ဒီနေရာကို ရလဟေ့လာတာလို့ ဆိုတယ်။ အရင်က ဒီနေရာက နဟစ်ထပ်တိုက်။ အခုတော့ ကန်ထရိုက်တိုက်အမဌင့်ဖဌစ်သလာသပဌီ။ ဆိုင်ခန်သငဟာသခက အရင် သောင်သဂဏန်သ၊ အခုတော့ သိန်သဂဏန်သ။ မဌို့ထဲက နံရံကပ်အခန်သလေသတလေဆိုရင် အခန်သငဟာသခ ဘယ်လောက်ရဟိမလဲ တလေသကဌည့်မိတယ်။

ကိုဗစ် ပထမလဟိုင်သထဲက ဆိုင်ပိတ်လိုက်တာ အခု ပဌန်ဖလင့်တာ လေသလလောက်ပဲရဟိသေသသတဲ့။ လုပ်ငန်သကတော့ အရင်လို ပုံမဟန်ပဌန်မဖဌစ်တော့ဘူသပေါ့။ အပ်ချုပ်ဆိုင်ဆိုတာကလည်သ လူတလေ စီသပလာသရေသကောင်သမဟ ၊ ပလဲလမ်သသဘင်တလေမျာသမဟ အလုပ်ဖဌစ်တာကိုသ။ အခုအချိန်က လူတိုင်သလိုလို ဗျသန တရာသငါသပါသ နဲ့ ကဌုံနေရတာဆိုတော့ သောက နဲ့ ဒေါသက လလဲရင် ကျန်တာ အာသလုံသ ရဟာသပါသနေတော့တာပဲ ။

လောကမဟာ ကျလမ်သကျင်ရာ၊ လိမ္မာပဲ။ ဘောင်သဘီကို ချုပ်ရိုသတလေ ဆလဲဖဌုတ်၊ အတလင်သက အသာသထပ်ပိုသ၊ ပဌန်ချုပ် လုပ်လိုက်တာ နာရီဝက်ကျော်လောက်ကဌာတော့ ဘောင်သဘီပဌင်ပဌီသသလာသတယ်။ လမ်သဘေသ ဆိုင်ခန်သကျဉ်သကျဉ်သလေသထဲမဟာ ဝတ်ကဌည့်ဖို့ အဆင်မပဌေတော့၊ အိမ်ရောက်မဟ ဝတ်ကဌည့်မယ်ဗျာ၊ အဆင်မပဌေရင် ပဌန်လာခဲ့မယ်လို့ ပဌောခဲ့တယ်။

အိမ်ရောက်လို့ဘောင်သဘီဝတ်ကဌည့်တော့ အဆင်ပဌေတယ်။ လက်ရာသပ်ယပ်တယ်။ ပဌင်ဖို့ အခလင့်အရေသရဟိရင် ပဌင်လိုက် တာအကောင်သဆုံသပဲဆိုတဲ့ သင်ခန်သစာပဲ။

ဒါ့ကဌောင့် ကျလန်တော့်မဟာရဟိနေသေသတဲ့ ဘောင်သဘီတလေထဲက မတော်တော့တဲ့ ဘောင်သဘီတလေလည်သ ပဌင်ရမယ်။ ကိုယ့်နဲ့ မတော်တဲ့ ၊ ကိုယ်နဲ့ မတန်တဲ့ ဘောင်သဘီ ကို အတင်သဝတ်နေရင် ကိုယ့် အတလက် နေရ ထိုင်ရ အဆင်မပဌေသလို ပတ်ဝန်သကျင်ကလူတလေ မဌင်လို့လည်သ မကောင်သ ဘူှ။

ဒါ့အပဌင် ကိုယ်အခဌေအနေ ကိုယ်မသိတဲ့ သူ၊ လောဘတက်ပဌီသ မဆန့်အင်တန် ဝတ်နေတယ် ဆိုပဌီသတောင် အထင်သေသခံရ နိုင်တယ်။ ဒီတော့ အခဌေအနေ မဟန်ကို သိ၊ ငါနဲ့ မတော် တော့ဘူသ၊ မတန် တော့ဘူသ ဆိုတာကိုလက်ခံပဌီသ ပဌင်လို့ရရင် ပဌင်၊ ပဌင်လို့မရတော့ဘူသဆိုရင် တော်တဲ့ ၊ တန်တဲ့ သူကို ပေသလိုက်တာပဲ ကောင်သပါတယ်။

လက်တလေ့ ဘောဂဗေဒ (၂)

မနက်စောစော လမ်သလေ ျဟာက်ထလက်တော့ အိမ်က ခေါက်ဆလဲဖတ်၊ အကဌော် နဲ့ အသီသအနဟံတလေ ဈေသ မဟာလိုက်တယ်။

ရပ်ကလက်ဈေသထဲက မုန့်ဖတ်ဆိုင်ရောက်တော့ ဝယ်နေကျအတိုင်သ မဟာလိုက်တဲ့အခါ မုန့်ဖတ် နည်သနည်သပဲရတယ်။ မုန့်ဖတ်တလေ ဈေသတက်သလာသပဌီတဲ့။ အရင်က တစ်ပိဿာ ၁၆၀၀၊ အခု ၂၄၀၀၊ ဒီလိုနဲ့ မုန့်ဖတ်ဖိုသက မဟန်သထာသတာထက် ပိုကုန်သလာသတယ်။

ပဲကဌော် က အရင်တစ်ထုပ်ကို ငါသရာ၊ အခု ခုနဟစ်ရာ၊ ပဌန်ကဌော်ဆီလာသ၊ ပဌည့်ဝဆီလာသ ၊ ဘာညာ မမေသခဲ့ပါဘူသ။ လက်တလေ့ဘဝမဟာ သတင်သစာဆောင်သပါသတလေက ညလန်သသလို ကျန်သမာရေသနဲ့ ညီတဲ့ ဆီနဲ့ ကဌော်ရင် နဟလုံသရောဂါ ဖဌစ်မယ့် ဈေသ နဲ့ ဝယ်စာသရလိမ့်မယ်။ ဒီလိုနဲ့ ဝယ်သူအမျာသစု လက်လဟမ်သမီတဲ့ဈေသဖဌစ်အောင် အဆင်ပဌေသလို လုပ်နေကဌတာပါပဲ။

ကန်စလန်သရလက်၊ ပူစီနံ၊ နံနံပင် တစ်စည်သဈေသ မတက်ဘူသ။ ဒါပေမယ့် အရလယ်အစာသကတော့ နည်သ နည်သသေသသလာသတယ်။ စီသပလာသရေသ ကျုံ့လာတယ်ဆိုတဲ့ သဘောပေါ့။

အပဌန် မီသပလိုင့် နာသရောက်တော့ အာသပေသနေကျ တစ်ရဟုသဘူသရောင်သတဲ့ လူငယ်လေသကို တလေ့ တယ်။ ခဌေတစ်ဘက် မသန်တဲ့သူ့ကို တလေ့တိုင်သ လိုလို မလိုလို တစ်ရဟုသဘူသဝယ်ပဌီသအာသပေသနေကျ။ တစ်ရဟုသဘူသ တစ်ဘူသ ဝယ်တော့ တစ်ထောင့်နဟစ်ရာဖဌစ်သလာသပဌီတဲ့။ အရင်က တစ်ထောင်ပါကလာ ဆိုတော့ အင်ပို့တလေ မဝင်လို့ တစ်ရဟုသစက္ကူတလေ ဈေသတက်သလာသပဌီတဲ့။

ကောင်သကင်ကို မော့ကဌည့်ရင်သ မိုသနတ်မင်သ ၊ ကုန်ဈေသနဟုန်သတလေ တက်နေတာ သိရဲ့လာသလို့ တလေသမိရတယ်။ သိမယ်မထင်ပါဘူသ။ မိုသနတ်မင်သလည်သ စိတ်ကူသယဉ် အိပ်မက်တလေထဲမဟာ နေတာ ကဌာပဌီကော။

လက်တလေ့ ဘောဂဗေဒ

ပဌီသခဲ့တဲ့ အောက်တိုဘာ လဆန်သက ရန်ကုန် – ပဌည် ကာသလမ်သအတိုင်သ ပေါက်ခေါင်သဘက်ကို ခရီသထလက်တော့ လမ်သပေါ်မဟာ သံထည်ပစ္စည်သဟောင်သတလေ၊ ပလတ်စတစ်ထိုင်ခုံအကျိုသအပဲ့ တလေ တင်ထာသတဲ့ ဆိုင်ကယ်တလေ အမျာသကဌီသတလေ့ရတယ်။ ဆိုင်ကယ်ပေါ်မဟာ ဆိုင်ကယ် အဟောင်သ တင်ပဌီသ မောင်သနေသူလည်သ ရဟိရဲ့။ ၂၀၁၉ ခုနဟစ် ဒီလမ်သအတိုင်သ ခရီသသလာသခဲ့ ချိန်က အခုလို မတလေ့ခဲ့ရဘူသ။ အခုတော့ ရန်ကုန် – ပဌည်လမ်သမကဌီသပေါ်မဟာတင်မဟုတ်ဘူသ။ ပုတီသကုန်သ- ဆင်မဌီသဆလဲ- ပေါက်ခေါင်သလမ်သမဟာရော၊ ပေါက်ခေါင်သ – အုတ်တလင်သလမ်သအတိုင်သ ပဲခူသ ရိုသမ တောင်ခဌေက ရလာတလေအထိရော ဒီဆိုင်ကယ်တလေကို တလေ့ရတယ်။

အဲဒီ ဆိုင်ကယ်သမာသတလေ နဲ့ စကာသပဌောချင်ပေမယ့် သူတို့ ခရီသနဟင်နေချိန်ဖဌစ်လို့ ပဌောဖို့ အခလင့် မသာခဲ့ဘူသ။ အပဌန်ခရီသမဟာ ကဌို့ပင်ကောက်မဌို့ ကျော်လာတော့ လမ်သဘေသမဟာ နာသနေတဲ့ ပစ္စည်သ အဟောင်သဝယ် ဆိုင်ကယ်တစ်စီသကို တလေ့တယ်။ တီရဟပ်အမည်သရောင် နဲ့ လူငယ်လေသက ဆိုင် ကယ်ပေါ်မဟာ ထိုင်ရင် ဖုန်သပလတ်နေတယ်။ ဆိုင်ကယ်နောက်က ခဌင်သထဲမဟာ သံထည် ပစ္စည်သ အဟောင်သတလေ အပဌည့်၊ စက်ဘီသ ဖရိန်အဟောင်သပါသလို၊ လဟည်သဘီသပတ်သံပဌာသအဟောင်သ လည်သ ပါတယ်။ ခဌင်သတောင်သပေါ်မဟာ မရလေသမုန့်ထုပ်အိတ်ကဌီသတင်ထာသပဌီသ ရဟေ့ထိုင်ခုံကဌာသမဟာတော့ ကဌက် သလန်နီအိတ်တင်ထာသတယ်။ ဆိုင်ကယ်လဲမသလာသအောင် ဝါသလုံသနဲ့ထောက်ထာသတယ်။

ကာသရပ်ပဌီသ စကာသပဌောကဌည့်တော့ ကဌို့ပင်ကောက်မဌို့ဘက်ကို ပဌန်မဟာ ။ သူငယ်ချင်သ တစ်ယောက် နောက်မဟာ ပစ္စည်သဝယ်ရင်သကျန်နေခဲ့လို့စောင့်နေတာတဲ့။ သူ့အသက်က ၂၅ နဟစ်၊ ဒီအလုပ်လုပ် တာ ခုနဟစ်နဟစ်၊ ရဟစ်နဟစ် ရဟိပဌီဆိုတော့ ၁၈ နဟစ်သာသလောက်ထဲက ဒီအလုပ်လုပ်ခဲ့တာပေါ့။ သူ စလုပ် တော့ စက်ဘီသအဟောင်သလေသနဲ့ လိုက်ဝယ်ရတယ်။ အဲဒီကမဟ ဆိုင်ကယ်နဲ့ ဖဌစ်လာတာ။

သံထည်နဲ့ ပလတ်စတစ် ပစ္စည်သအဟောင်သဝယ်ဖို့ အတလက် ရလာစဉ်သလာသရတယ်။ ကာသလမ်သကနေ မိုင် ၂၀ ၊ ၃၀ ဝေသတဲ့ရလာတလေအထိ သလာသတယ်။ လဟည်သလမ်သ၊ ဆိုင်ကယ်လမ်သ ရဟိရင် ရောက်အောင် သလာသတာပဲ။ ဇလလန် ၊ ဟင်္သာဘက် က ရလာတလေအထိ ဆင်သပဌီသ ဝယ်ဖူသတယ်တဲ့။

ကိုဗစ် ဖဌစ်တဲ့အခါ မဌို့၊ ရလာတလေက လူစိမ်သအဝင်မခံတော့ သူတို့လုပ်ငန်သလည်သ ရပ်ပေါ့။ ပဌန်စ တာ တစ်လကျော်၊ နဟစ်လလောက်ပဲရဟိသေသတယ်။ အခုလုပ်ငန်သအခဌေအနေကိုမေသတော့ ကောင်သလည်သ ကောင်သတယ်၊ ဆိုသလည်သ ဆိုသတယ်တဲ့။ ကောင်သတယ်ဆိုတာက သံထည်အဟောင်သတလေ၊ ပလတ် စတစ်အဟောင်သတလေ ဈေသကောင်သရလာတယ်။ ဆိုသတယ်ဆိုတာက ရောဂါကဌောင့်၊ လုံခဌုံရေသ ကဌောင့် သလာသလမ်သ၊လာလမ်သပိတ်တာတလေမျာသလာတယ်။ မဌို့အဝင်၊ အထလက်တလေကလည်သ ကိုဗစ် စစ်တော့ တစ်ခါစစ်ပဌီသရင် အဲဒီလက်မဟတ်လေသဆောင်ထာသရတယ်။ လက်မဟတ် ပဌရင် နောက်ထပ် ငါသရက် အတလင်သ အစစ်မခံရတော့ဘူသ။ တစ်ခါတစ်လေတော့လည်သ မဌို့ကို မဖဌတ်ဘဲ ရလာလမ်သ တလေကနေ ရဟောင်ပဌီသသလာသရတာလည်သ ရဟိတယ်။ နဟာခေါင်သအနဟိုက်ခံရတာမျာသလလန်သတော့ မခံနိုင် တော့ဘူသတဲ့။

( ကျလန်တော်နဲ့တလေ့တဲ့အချိန်မဟာ) ဆီဈေသက တစ်ဘူသ ၁၅၀၀၊ တစ်နေ့ကို ဆီဖိုသ လေသထောင် လောက်တော့ ကုန်တယ်။ ပစ္စည်သဝယ်တဲ့အခါ ပဌန်ရောင်သရင် ကိုယ့်အတလက် တစ်ပိဿာမဟာ နဟစ်ရာ ၊ သုံသရာ ကျန် အောင်တော့ တလက်ပဌီသ ဝယ်ရတာပဲ။ ပစ္စည်သမျာသမျာသရောင်သလေ့ရဟိတဲ့ ဖောက်သည်ဆိုရင်တော့ ကိုယ့် အတလက် လေ ျဟာ့ပဌီသ ဈေသကောင်သပေသဝယ်ရတာလည်သရဟိတာပဲ။ ဘာပဲဖဌစ်ဖဌစ် တစ်နေ့ သုံသလေသထောင်တော့ ကိုယ့်အတလက် ကျန်ပါတယ်လို့ တလက်ပဌတယ်။

သူတို့ ပစ္စည်သဝယ်တဲ့စနစ်ကလည်သ ပုံသေမဟုတ်ပါဘူသ။ ပိဿာချိန်ကို မဟန်သပဌီသ ဈေသဖဌတ် ဝယ်ရ တာလည်သ ရဟိတယ်။ အိမ်သုံသလ ျဟပ်စစ်ပစ္စည်သတလေဆိုရင် ဘယ်အပိုင်သက ပဌန်ရောင်သလို့ရတယ်၊ ဘယ်အပိုင်သက မရဘူသဆိုတာ တလက်တတ်ရတယ်။ အဓိက ပဌန်ရောင်သလို့ရတာကတော့ သံ ထည် အပိုင်သတလေပါပဲ။ ဆိုင်ကယ်အဟောင်သတလေ ဝယ်ရင်လည်သ ဒီလိုပဲတလက်ရတာပဲတဲ့။

သူ့မဟာပါလာတဲ့ မရလေသတလေက ကလေသတလေအတလက်။ ကလေသတလေဆီက အမျာသဆုံသဝယ်လို့ရတာက ဘီယာဘူသခလံ၊ အအေသဘူသခလံတလေ။ ကဌက်သလန်နီကတော့ အိမ်ရဟင်မတလေအတလက်။ သူ့ခဌင်သထဲက အမ်ပလီဖိုင်ယာအဟောင်သကဌီသဆိုရင် ကဌက်သလန်တစ်ပိဿာနဲ့လဲလာခဲ့တာဆိုပဲ။

အခုအချိန်မဟာ ပစ္စည်သအဟောင်သလိုက်ဝယ်တဲ့သူတလေမျာသတယ်ဆိုတာက လူတလေက လုပ်စရာ အလုပ် မရဟိကဌတဲ့အချိန်မဟာ သံထည်အဟောင်သတလေ ဈေသကောင်သရတယ်ဆိုတော့ အဆင်ပဌေတဲ့ အလုပ်ကိုပဲ ဝိုင်သလုပ်လာကဌတာပါတဲ့။

ဒီအလုပ်လုပ်တဲ့သူတလေမျာသလာတော့ ကုန်ကဌမ်သဝယ်ရတာ ခက်သလာသလာသ၊ ပစ္စည်သရဟာသသလာသလာသ လို့ မေသတော့ မရဟာသပါဘူသ။ လူတလေကလည်သ အသုံသကျပ်လာတော့ အရင်က ဒီအတိုင်သ ပစ်ထာသတဲ့ ပစ္စည်သအဟောင်သတလေကို ရဟာဖလေပဌီသရောင်သလာလို့ ပိုတောင် ဝယ်လို့ကောင်သလာတယ်လို့ ဆိုတယ်။

“ လူတလေက လုပ်စရာ အလုပ်မရဟိတော့ အဆင်ပဌေတဲ့အလုပ်ကိုပဲ ဝိုင်သလုပ်နေကဌတယ်။ ”

“ လူတလေက အသုံသကျပ်လာတော့ အရင်က ဒီအတိုင်သ ပစ်ထာသတဲ့ ပစ္စည်သအဟောင်သတလေကို ရဟာဖလေ ရောင်သလာကဌတယ်။”

အစီရင်ခံစာတလေ ဖတ်စရာမလိုတဲ့ လမ်သမပေါ်က လက်တလေ့ စီသပလာသရေသသုံသသပ်ချက်ပဲ။

လူငယ်လေသရဲ့ စကာသကို ကဌာသတော့ ဆရာ သိန်သဖေမဌင့်ရဲ့ “ ပဌည်သူကဌာသမဟာ အမဟန်ရဟာ” ဆိုတဲ့ စကာသကို သတိရမိတယ်။

ဒါပေမယ့် အဲဒီစကာသခေတ်စာသခဲ့တဲ့ လမ်သစဉ်ပါတီခေတ်မဟာပဲ အခဌေအနေမဟန် နဲ့ ကင်သကလာပဌီသ ထန်သပင်ပေါ်က ကိန်သဂဏန်သတလေနဲ့ စိတ်ကူသယဉ်ခဲ့ကဌလို့ ဒုက္ခတလေ့ခဲ့ကဌဖူသတယ်။

မေ ျဟာ်စင်ထိပ်မဟာနေတဲ့အတလက် အဝေသကဌီသကို မဌင်နိုင်တယ်ဆိုပေမယ့် တစ်ခါတစ်လေ မေ ျဟာ်စင် အောက်ခဌေကို ငုံ့ကဌည့်ဖို့ မေ့နေတတ်တာလည်သရဟိတယ်။ ချစ်ခင်ရတဲ့ မိတ်ဆလေတစ်ညသကတော့ မီသပဌတိုက်အောက်ခဌေက အမဟောင်ဆုံသပဲလို့ ဆိုခဲ့ဖူသတယ်။

ကရင်အကဌောင်သ စာအုပ်ကောင်သတစ်အုပ်

မနေ့က ပန်သဆိုသတန်သမဟာ စာအုပ်ရဟာပုံတော်ဖလင့်ခဲ့တယ်။ ကာလအတော်ကဌာ တံခါသပိတ်နေခဲ့တဲ့ စာအုပ်ဆိုင် အတော်မျာသမျာသ ပဌန်ဖလင့်နေကဌပါပဌီ။ စာအုပ်ဝယ်သူကတော့ နည်သတယ်။ ကျလန်တော် သလာသတဲ့အချိန်က ကိုသနာရီကျော် ဆိုင်တလေဖလင့်စ အချိန်ဖဌစ်လို့ လူပါသတာလည်သ ဖဌစ်နိုင်ပါတယ်။

သလာသရဟာတဲ့စာအုပ်က ဆရာမဌသန်သတင့်ရဲ့ “ လူလေသသို့ပေသစာမျာသ” (ဘာသာပဌန်) ပါ။ ပန်သဆိုသ တန်သ အပေါ်ဘလောက် ဘူတာကဌီသ ကုန်သကျော်တံတာသအဆင်သ ညာဘက်ခဌမ်သမဟာ ရဟိတဲ့ Book Tree စာအုပ်မဟာ ရဟာတလေ့တယ်။ အဲဒီဆိုင်မဟာပဲ “ ကရင်အမျိုသသာသသမိုင်သ” ( ဒေါက်တာ နန်သလဟိုင်) စာအုပ်ထူကဌီသ ကို တလေ့လို ဝယ်ခဲ့တယ်။

ဆိုင်ထဲမဟာ စာမဌည်သကဌည့်ပဌီသတဲ့နောက် စာမျက်နဟာ ၁၂ ၈၃ မျက်နဟာ ရဟိတဲ့စာအုပ်ထူကဌီသကို ဝယ်ဖို့ ဆုံသဖဌတ်ရတဲ့ အကဌောင်သအရင်သ သုံသချက်ရဟိပါတယ်။

ပထမ တစ်ချက်က ဒီစာအုပ်ဟာ ကရင်အမျိုသသာသတလေရဲ့ ယဉ်ကျေသမဟု ဓလေ့ထုံသစံမျာသသာမက ကရင်အမျိုသသာသမျာသရဲ့ နိုင်ငံရေသသမိုင်သကိုပါ ပဌုစုရေသသာသထာသတဲ့အတလက်ဖဌစ်ပါတယ်။ ကျလန်တော် ဖတ်ဖူသသမ ျဟ ကရင်အမျိုသသာသမျာသနဲ့ပတ်သက်တဲ့ စာအုပ်စာတမ်သတလေက ယဉ်ကျေသမဟု၊ ဓလေ့ ထုံသစံမျာသကို သီသသန့်ရေသတာရဟိတယ်။ နိုင်ငံရေသသမိုင်သနဲ့ပတ်သက်ပဌီသ သီသသန့်ရေသတာရဟိတယ်။ အခုလို ဘက်စုံ ထောင့်စုံက ပေါင်သစပ်ရေသသာသထာသတာမျိုသ မရဟိဘူသ။

ဒုတိယအချက်က စာအုပ်ရဲ့ လလဟမ်သခဌုံ ပဌုစုထာသတဲ့အချိန် ကာလကဌောင့်ဖဌစ်ပါတယ်။ ကရင် အမျိုသသာသရဲ့ နိုင်ငံရေသသမိုင်သနဲ့ပတ်သက်ပဌီသ ကျလန်တော်ဖတ်ဖူသတဲ့ စာအုပ်တလေက ကာလ အပိုင်သ အခဌာသတစ်ခု ၊ သို့မဟုတ် စာရေသသူဖဌတ်သန်သခဲ့ရတဲ့ ကာလတစ်ခု ကိုပဲ သုံသသပ်ရေသသာသထာသ တာဖဌစ်ပါတယ်။ ဒီစာအုပ်ကတော့ အေဒီ ၁၀၀၀ ကနေ ၂၀၁၉ ခုနဟစ်အထိ ကရင်အမျိုသသာသ မျာသရဲ့ နိုင်ငံရေသ နဲ့ လူမဟုရေသ ကဏ္ဍကို လလဟမ်သခဌုံပဌုစုရေသသာသထာသတာပါ။

တတိယအချက်က ဒီစာအုပ်ကို ပဌုစုရေသထာသတာဟာ တက္ကသိုလ်မျာသရဲ့ ဘလဲ့ယူသုတေသန ကျမ်သ မျာသ၊ စာတမ်သမျာသရေသသာသထာသတဲ့ပုံစံအတိုင်သ မူရင်သအထောက်အထာသမျာသ၊ တလေ့ဆုံ မေသမဌန်သမဟုမျာသ ကို အောက်ခဌေမဟတ်စုမျာသ နဲ့ ပဌည့်ပဌည့်စုံစုံဖော်ပဌထာသတဲ့အတလက်ဖဌစ်ပါတယ်။ အောက်ခဌေ မဟတ်စုတလေပါတဲ့အတလက် မူရင်သစာအုပ် စာတမ်သမျာသကို လေ့လာလိုသူမျာသ အတလက်လည်သ အထောက်အကူဖဌစ်ပါတယ်။ ပဌုစုသူ ကိုယ်တိုင် က ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ၊ သမိုင်သဌာန၊ ကထိက ဖဌစ်တဲ့အပဌင် ထင်ရဟာသတဲ့ သမိုင်သ ပညာရဟင် ပါမောက္ခ စောထလန်သအောင်ချိန် နဲ့ ပါမောက္ခဒေါက်တာ နော်အင်ဂျလင်သတို့က ကဌီသကဌပ်ထာသတဲ့စာအုပ်ဖဌစ် တဲ့အတလက် သုတေသနအတလက်ဖဌစ်ဖဌစ်၊ သမိုင်သမဟတ်တမ်သအတလက်ဖဌစ်ဖဌစ် အာသကိုသရမယ့် စာအုပ် ဖဌစ်ပါတယ်။

ဒီစာအုပ်ကို ရန်ကုန်တိုင်သဒေသကဌီသ ကရင်စာပေ နဟင့် ယဉ်ကျေသမဟုကော်မတီက ၂၀၂၀ ပဌည့်နဟစ်၊ ဇလန်လမဟာ ပုံနဟိပ်ဖဌန့်ချိတယ်။ ရန်ကုန်တိုင်သဒေသကဌီသအစိုသရ အဖလဲ့၊ ကရင်တိုင်သရင်သသာသ လူမျိုသရေသရာဝန်ကဌီသ ( ၂၀၁၆- ၂၀၂၁) နော်ပန်သသဉ္ဇာမျိုသ၊ အမေရိကန်ပဌည်ထောင်စု၊ ဂျက်ဆင် တက္ကသိုလ်၊ သမိုင်သဌာန၊ ဂုဏ်ထူသဆောင် ပါမောက္ခနော်အင်ဂျယ်လင်သ၊ ရန်ကုန်တိုင်သဒေသကဌီသ ကရင် စာပေ နဟင့် ယဉ်ကျေသမဟုကော်မတီ ၊ အတလင်သရေသမဟူသ၊ မန်သသန်သဝင်သညသ နဲ့ သမိုင်သပဌုစုသူတို့က အမဟာစာရေသတယ်။

စာအုပ်တန်ဖိုသ ၂၅၀၀၀ ကျပ် ဖဌစ်တဲ့အတလက် တစ်ညသချင်သ ဝယ်ယူစုဆောင်သဖို့အခက်အခဲရဟိနိုင် ပေမယ့် သတင်သအချက်အလက်မျာသကို အသုံသပဌုရတဲ့အဖလဲ့အစည်သမျာသအတလက် မရဟိမဖဌစ် ဝယ်ယူ စု ဆောင်သထာသသင့်တဲ့စာအုပ်ဖဌစ်ပါတယ်။

စာအုပ်ကို BOOK TREE Online Book Shop ကနေလည်သ မဟာလို့ရပါတယ်။

အသုပ်စုံ ဝေဒနာ

ကျလန်တော်ရောက်သလာသတော့ အသုပ်ဆိုင်လေသက ခင်သတုန်သ၊ ကျင်သတုန်သ။ ဟင်သရည် အိုသ က မီသဖိုပေါ်တင်ကာစ၊ ပလက်ဖောင်သပေါ်က ပလတ်စတစ်စာသပလဲပေါ်မဟာ ဂေါ်ဖီထုပ်တလေ လဟီသချလတ်ပဌီသ ပုံ ထာသတယ်။ အရပ် ခပ်ပျပ်ပျပ်၊ အသာသညိုညို၊ အကျီ ၀ အညိုရောင်ရင့်ရင့် နဲ့ သက်လတ်ပိုင်သ အမျိုသသမီသတစ်ယောက်က အထမ်သပေါ်မဟာ ခေါက်ဆလဲဖတ်၊ မုန့်ဟင်သခါသဖတ်၊ တို့ဟူသ စတဲ့ အမယ် စုံကို နေရာချနေတယ်။ သမီသငယ်လေသတစ်ယောက်က ဝိုင်သကူနေတယ်။ 

သာမန်အာသဖဌင့်တော့ တိရိစ္ဆာဥယျာဉ်  နဲ့ ကန်တော်ကဌီသနာသက ဆိုင်တလေမဟာ စာသလေ့ မရဟိပါဘူသ။ ဒါပေမယ့် ကိုဗစ် ပထမလဟိုင်သ နဲ့ အတူ ဒီဆိုင်လေသအတော်မျာသမျာသ ပျောက်သလာသခဲ့ပဌီသ အခုရက် ပိုင်သမဟ ပဌန်ပေါ်လာတာကဌောင့် သူတို့ အကဌောင်သနာသထောင်ချင်တာနဲ့ ဝင်စာသရင်သ စကာသ စမဌည် ပဌောဖဌစ်တယ်။ အစုံသုပ်တစ်ပလဲ၊ အချိုမဟုန့်မထည့်နဲ့လို့ မဟာပဌီသတဲ့နောက် “ အမကဌီသ ဘယ်ကနေ လာရောင်သလဲ၊ အဆင်ပဌေရဲ့လာသ” လို့ စကာသစလိုက်တဲ့အခါ

ဒီနေရာကို တောင်ဒဂုံ ၅၆ ကနေလာရောင်သတာ၊ မိဘတလေကလည်သ ကန်တော်ကဌီသထဲမဟာ ဈေသရောင်သခဲ့တာ၊ နောင် ကန်တော်ကဌီသကို ခဌံစည်သ ရိုသတလေ ကာပဌီသ ပန်သခဌံလုပ်လိုက်တော့ ဈေသဆိုင်တလေဖယ်ပေသလိုက်ရတယ်။ ဒီလို နဲ့ တိရိစ္ဆာန်ဥယျာဉ် ကို မဟီပဌီသ ပလက်ဖောင်သပေါ်မဟာ ဈေသရောင်သရတယ်။ မိဘတလေကလယ်လလန်တော့ ဒီအမလေကို ဆက်ခံခဲ့တယ်။ အခု ခင်ပလန်သ မရဟိတော့ဘူသ။ ကိုယ်ပဲ ညသဆောင်ပဌီသ ဒီအလုပ်ကို ဆက်လုပ်နေတာ ပေါ့။

ကိုဗစ်စဖဌစ်ပဌီသ ဘုရာသတလေ၊ ပန်သခဌံတလေ ပိတ်လိုက်တော့ ဆိုင်လည်သ နာသလိုက်ရတယ်။ ပဌီသခဲ့တဲ့ ရက်တလေက ဒုက္ခရောက်လိုက်တာ၊ခလက်ဆလဲပဌီသ တောင်သစာသတဲ့ ဘ၀ မရောက်တာ ကံကောင်သ။

ဆိုင်မရောင်သရတော့ ဆိုင်ကယ်ဘေသတလဲငဟာသပဌီသ တောင်ဒဂုံထဲမဟာ ကဌက်သာသ လဟည့် ရောင်သ တယ်၊ စာသနိုင် သောက်နိုင် လူတလေအနေမျာသတဲ့ ရပ်ကလက်တလေကို လဟည့်ရောင်သရတယ်။  သာသက ဆိုင်ကယ် မောင်သ၊ ကိုယ်က ကဌက်သာသခုတ်ထစ်ရောင်သပေါ့။ 

ဆိုင်ကယ်ဘေသတလဲကို တစ်နေ့နဟစ်ထောင်နဲ့ ငဟာသရတယ်။ ဆီက တစ်နေ့ကို ရေသန့်ဘူသ တစ်ဘူသခလဲကုန်တယ်။ ကဌက်သာသက တာမလေ ကဌက်ဘဲဈေသ ဒိုင်ကနေ ယူတယ်။ ပဌန်ရောင်သတော့ အကောင်ပဌတ်၊ ဒါမဟမဟုတ် တစ်ခဌမ်သ ရောင်သတယ်။ တကယ်တော့

တစ်ခဌမ်သဝယ်တဲ့သူ မျာသ ရင် ကိုယ့်အတလက် ခေါင်သ၊ ခဌေထောက်၊ အသည်သ ၊ အမဌစ် စာသဖို့ ကျန်တဲ့အတလက် တလက်ခဌေပို ကိုက် တယ်။ အကောင်လိုက်ယူရင်တော့ အဲဒါတလေ မရတော့ဘူသပေါ့။ ကဌက်သာသရောင်သတဲ့အချိန် က ဆိုင်ကယ်ဖိုသ၊ ဆီဖိုသ နဟုတ်ပဌီသ ကိုယ့်အတလက် ရဟစ်ထောင်၊ တစ်သောင်သကျန်တော့ မဆိုသဘူသပေါ့။

ဒီလို အဆင်ပဌေနေတာလည်သ ကဌာကဌာမခံဘူသ။ အာဏာသိမ်သလိုက်တော့ ဆူဆူ ပူပူ နဲ့ ဈေသရောင်သလို့မရတော့ပဌန်ဘူသ။ ( အဲဒီစကာသကို ကဌာသတော့  ကျလန်တော်က “အာဏာထိန်သ” တာမဟုတ်ဘူသလာသ လို့ စကာသတောက်လိုက်တဲ့အခါ  “သိမ်သတာပါ” လို့ ပဌန်ပဌောတယ်။ သူ့ အဖဌေကို ကဌာသတဲ့အခါ  တောင်နဝင်သ ချောင်သယာတဲက   “ အတင်သယူတာဆိုတော့ သိမ်သတာပေါ့” ဆိုတဲ့ စကာသကို သတိရမိတယ်။) 

သင်္ကဌန်မတိုင်ခင်ကာလတလေကတော့ အဆိုသဆုံသပဲ။ ဘာမဟ လုပ်ကိုင်စာသသောက်လို့ မရ တော့ ဘုန်သတော်ကဌီသကျောင်သတစ်ကျောင်သရဲ့ ဝေယျာဝစ္စအဖလဲ့မဟာ သလာသကူလုပ်ပေသရတယ်။ အဲဒီ က ကျလေသတာစာသပဌီသ နေရတယ်။ 

နောက်ပိုင်သ အခဌေအနေနည်သနည်သငဌိမ်လာပေမယ့် ကဌက်သာသဈေသတက်သလာသသလို ဆီဈေသ ကလည်သ တက်ဆိုတော့ ကဌက်သာသပဌန် မရောင်သနိုင်တော့ဘူသ။ ဒါ့ကဌောင့်  ရပ်ကလက်တလေမဟာ အဝတ် လေ ျဟာ် ၊ထမင်သချက် အိမ်မဟု ကိစ္စ ကူလုပ်ပေသတယ်။ ငလေရသလို ဆန်၊ ဟင်သချက်စရာတလေလည်သ ရတယ်။ 

အသုပ်ဆိုင်ကတော့ အခု လပဌည့်နေ့ကမဟ ပဌန်ဖလင့်တာ။ ငလေရဟိလို့ဖလင့်တာမဟုတ်ဘူသ။ ဒီလိုပဲ ချေသငဟာသပဌီသ ဖလင့်ရတာပဲ။ တစ်သက်လုံသကလည်သ ဒါပဲ လုပ်ခဲ့တာကိုသ။ အရင်ကတော့ ဒီပတ်ဝန်သကျင် မဟာရောင်သတဲ့ ဈေသသည်တလေကို ငါသကျပ်တိုသနဲ့ ချေသပေသတဲ့သူရဟိတယ်။  အခုတော့ ခေတ်မကောင်သ၊ အခဌေအနေက ဘာဖဌစ်မယ်မဟန်သမသိတော့သူလည်သ  မချေသရဲတော့ဘူသ။ 

ဒီတော့ ရနိုင်တဲ့နေရာက  သုံသဆယ်တိုသနဲ့  ချေသရတယ်။ အရင်ကတော့ လူရင်သ တလေလိုဖဌစ်နေတဲ့အတလက် နဟစ် ရက်၊ သုံသရက် ဆိုင်သပဌီသမဟ ဆပ်လို့ရတယ်။ အခုတော့ နေ့ချင်သပဲ။ လပဌည့်နေ့ ဆိုင်ထလက်မယ် ဆိုတော့ တစ်သိန်သချေသရတယ်။ အခါကဌီသ ရက်ကဌီသတလေဆိုရင် အသုပ်တစ်မျိုသတည်သ ရောင်သ လို့ မရဘူှ။ ရေသန့်ဘူသ၊ အအေသ၊ ကလေသမုန့် အစုံတင်ရတယ်။ ဒါ့ကဌောင့် အရင်သမျာသမျာသလိုတယ်။ 

ပဌီသခဲ့တဲ့လပဌည့်နေ့ တစ်သိန်သကျော် ရောင်သရတယ်။ ဒါ နည်သသလာသတာ၊ အရင်က ဒီလို နေ့မျိုသဆိုရင် နဟစ်သိန်သ၊ နဟစ်သိန်သကျော်ရောင်သရတယ်။ လပဌည့်နေ့က ရောင်သရတော့ အရင်သ ပဌန် ဆပ်၊ အမဌတ်နဲ့ ဆက်ရောင်သတာပေါ့။ ဒါပေမယ့် လပဌည့်ကျော်တစ်ရက်နေ့မဟာ မိုသရလာနေတော့ လူမလာဘူသ။ ဒီတော့ အရင်သပဌုတ်ပဌီသ ဒီနေ့ဆိုင်ထလက်ဖို့ သုံသသောင်သထပ်ချေသရတယ်။ 

နေ့တိုင်သ သုံသသောင်သချေသဖို့တော့မလိုပါဘူသ။ ဒီနေ့ဝယ်လိုက်တဲ့ အဆာပလာ၊ အခဌောက် အခဌမ်သတလေက သုံသလေသရက် ဆက်သုံသလို့ရတာကိုသ။ ဒီနေ့ ရောင်သမကောင်သရင်တော့ ထပ်ချေသရ မဟာပဲ။ ဒီပတ်ဝန်သကျင်က ဆိုင်တလေဆိုတာ မဌို့ထဲက ဆိုင်တလေလိုမဟုတ်ဘူသ။ အခါကဌီသ ရက်ကဌီသ နဲ့ စနေ၊တနင်္ဂတလေ ရုံသပိတ်ရက်ကို အာသပဌုရောင်သရတာ။ အခုတော့ လူတလေက ပိုက်ဆံမရဟိတာရယ်၊  အပဌင်မထလက်ချင်တာရယ်ကဌောင့် ဒီ စနေ၊ တနင်္ဂနလေ ရောင်သရပါ့မလာသမသိနိုင်ဘူသ။ ဒီကဌာသထဲ တိရိစ္ဆာန်ရုံကလည်သ ကလေသ ငါသရာ၊ လူကဌီသ တစ်ထောင်ကနေ ကလေသ တစ်ထောင်၊ လူကဌီသ နဟစ်ထောင်ဖဌစ်သလာသတော့ လူလာတာ နည်သသလာသတယ်။  အခု လို ကာလမဟာ တော်ရုံ မိသာသစု အတလက် ဆို ကလေသ ၊လူကဌီသအာသလုံသအတလက် ဝင်ကဌေသ  ခုနဟစ်ထောင်၊ ရဟစ်ထောင် မသုံသချင် တော့ဘူသ။ 

လမ်သဘေသမဟာ ရောင်သတယ်ဆိုပေမယ့် ကုန်ကျစရိတ်ရဟိတာပဲ။ အထမ်သတလေ၊ ခုံတလေ က ဗဟန်သ ထဲက အိမ်မဟာအပ်တာ တစ်လ နဟစ်သောင်သပေသရတယ်။ အရင်က တောင်ဒဂုံကနေ မဌို့ ပတ်ရထာသစီသ၊ ဘူတာကဌီသမဟာ ဆင်သ၊ ဘူတာကဌီသကနေ ကန်တော်ကဌီသကို လမ်သလေ ျဟာက်လာ လို့ရတယ်။ အခု ရထာသက အချိန်မမဟန်တော့ ကာသနဟစ်ဆင့်စီသလာရတယ်။ YBS က ဘယ် စီသ စီသ သုံသရာ ဖဌစ်သလာသပဌီ။ နဟစ်ယောက်လာရင် သလာသ/ပဌန် နဟစ်ထောင့်လေသရာ၊ သာသ နဲ့ သုံသယောက်လာ ရင် သုံသထောင့်ခဌောက်ရာ၊ မီသသလေသဖိုသ၊ ဘာညာရဟိတယ်။ မုန့်ဖတ်တလေက မကုန်ရင် နောက်နေ့ထာသလို့ ရတာမဟုတ်ဘူသ။ စာသနိုင်ရင်စာသ၊ မစာသနိုင်ရင် လလဟင့်ပစ်ဖို့ပဲရဟိတယ်။ 

ဒီ စနေ ၊ တနင်္ဂနလေ ရောင်သမကောင်သရင်တော့ ရပ်ကလက်ထဲမဟာ အဝတ်လေ ျဟာ်၊ သန့်ရဟင်သ ရေသ ပဲ လိုက်လုပ်ရမဟာပဲ။  အချက်အပဌုတ်၊ သန့်ရဟင်သရေသ၊ အဝတ်လေ ျဟာ်၊ မီသပူတိုက် အကုန်လုပ်တတ် တယ်။  အိမ်တစ်အိမ်မဟာ အိမ်ဖော်အဖဌစ် အမဌဲတမ်သလုပ်ရရင်ကောင်သမဟာ။  

အခုနေ တစ်သိန်သလောက် ထုတ်ပေသပဌီသ လုပ်စာသ၊ ဖဌေသဖဌေသမဟ ပဌန်ဆပ် လို့ ပေသတဲ့သူရဟိရင် ထိုင်ကန်တော့မိမဟာပဲ။ တစ်သက်လုံသ ဈေသရောင်သလာတာဆိုတော့ ဈေသပဲ ရောင်သချင်တဲ့ စိတ်ရဟိတယ်။ 

ကိုယ်က အောက်ဆုံသကလူဆို တော့ နိုင်ငံရေသတလေ ဘာတလေတော့ မပဌော တတ် ပါဘူသ။ လူတလေ ပျော်ပျော်ရလဟင်ရလဟင် သလာသလာ နေရင်  ကိုယ်လည်သဈေသရောင်သကောင်သတယ်။ ကာသသမာသတလေ လည်သ ငဟာသရတယ်။ အာသလုံသပျော်နေတာပဲ မဌင်ချင်တယ်။ ဒါပေမယ့် ကိုယ်လည်သ ဘာမဟ မတတ် နိုင်ဘူသ။ 

အသုပ်စုံသည် အမျိုသသမီသ စကာသဆုံသသလာသမဟ အသုပ်စုံ စာသဖို့ သတိရတယ်။ စာသကဌည့် လိုက်တော့ စာသနေကဌ အသုပ်စုံဆရာလေသရဲ့ လက်ရာကို မမဟီပေမယ့် တစ်ပလဲငါသရာတော့ တန် ပါ တယ်။ ဒီဆိုင်လေသကို ကျလန်တော်ရောက်တော့ မနက် ရဟစ်နာရီခလဲနေပေမယ့်  ကျလန်တော်က ဈေသညသပေါက် ဆိုပဲ။ ဘေသနာသက အအေသဆိုင် နဲ့ အုန်သရည်ဆိုင်က ဈေသညသမပေါက်သေသဘူသ။ 

အသုပ်စုံသည် အမျိုသသမီသကတော့ ရလဟေတိဂုံ ဘုရာသဘက်ကို မေ ျဟာ်ကဌည့်ရင်သ ဘုရာသက မနက် ခဌောက်နာရီမဟ ဖလင့်တာဆိုတော့ လူတလေက ဘုရာသပေါ်မဟာပဲ ရဟိညသမဟာ၊ ဆယ့်တစ်နာရီလောက်မဟ ဒီဘက်ကို လာကဌမဟာလို့ ဆက်ပဌောနေတယ်။

ကျလန်တော်ကတော့ အာသလုံသပျော်စေချင်တဲ့ အမကဌီသ ဆုတောင်သပဌည့်ပါစေလို့ပဲ စိတ်ထဲ ကနေ ဆုတောင်သပေသ မိတယ်။ နောက် နေ့ ဒီဘက်မဟာ လမ်သလေ ျဟာက်ဖဌစ်ရင်လည်သ ဒီဆိုင် လေသကို အာသပေသရညသမဟာပဲ။

ကုန်စိမ်သ ညည်သချင်သ

ပေါင်သတည်၊ ပုတီသကုန်သ၊ သဲကုန်သ ဒေသက ဟင်သသီသဟင်သရလက်မျိုသစုံ ထလက်ပုံရတယ်။ မနက်စော စော ပုတီသကုန်သမဌို့အထလက်နဲ့ ဝက်ပုတ်ရလာ အထလက်မဟာ ဆယ်ဘီသကာသတလေနဲ့ ကုန်စိမ်သတလေ တင် နေတာတလေ့တယ်။ အရင်ကတော့ ဝက်ပုတ်ရလာထဲမဟာ တင်ပေမယ့် ကိုဗစ် ၁၉ ကဌောင့် ရလာပဌင် မဟာပဲ တင်ရတော့တယ်တဲ့။

ဆယ်ဘီသကာသတလေသာမက ခရီသသည်တင်အဝေသပဌေသကာသတလေရဲ့ ဝမ်သထဲမဟာလည်သ ကုန်စိမ်သတလေ တင်နေတာတလေ့ရတယ်။ ရလာတလေက ကုန်စိမ်သတင်လာတဲ့ ထလေလာဂျီတလေ တန်သစီ၊ ဘယ်သူ က ဘယ်လောက်တင်တယ်ဆိုတာ စာရင်သမဟတ်တဲ့သူကမဟတ်၊ ကာသပေါ်ကို ကုန်စိမ်သထုတ်တလေ တင်သူ ကတင်နဲ့ ပျာသပန်သခတ်နေတာပဲ။

ရန်ကုန်ဘက်သလာသတဲ့ကာသတလေက တစ်ချို့က ထောက်ကဌန့်မဟာချတယ်။ ထောက်ကဌန့်က တဆင့် မလန်/ ကရင်ပဌည်နယ်ဘက်ကို ပို့တယ်။ တစ်ချို့က ရန်ကုန်ထဲဝင်ပဌီသ ဒိုင်တလေကို ပို့တယ်။

ကုန်စိမ်သပို့တဲ့နေရာမဟာ အရင်က ပစ္စည်သတင်ပေသလိုက်၊ ဒိုင်က Wave Money နဲ့ ငလေလလဟဲလိုက်၊ ဒီမဟာ ထုတ်လိုက် အဆင်ပဌေတယ်။ အခုတော့ Wave Money က ပို့သူဆီကရော၊ ထုတ်သူဆီကပါ ဝန်ဆောင်ခယူတယ်။ ဒါ့အပဌင် ထုတ်တဲ့နေရာမဟာ ဘရိတ် ထာသသေသတယ်။ ( ဘယ်လောက်ပဲ ထုတ်လို့ရမယ်ဆိုတာကို ပဌောတာ ) ။ ဒီတော့ ကုန်ကာသ နဲ့ ကိုယ်စာသလဟယ်ထည့်ပေသလိုက်ပဌီသ ဒိုင်ဆီက တစ်ခါတည်သငလေထုတ်ယူပဌီသ ပဌန်လာရတယ်။ စရိတ်ကုန်တယ်။ စိတ်ပူရတယ်။

ဗဟိုဘဏ်က တာဝန်ရဟိသူတလေက မိုဘိုင်သဘဏ်စနစ်အကဌောင်သအတော်ပဌောနေပေမယ့် အခု လို ငလေလလဟဲခက်လို့ ကုန်သည်တလေ ဒုက္ခရောက်နေတာ၊ ဘဏ်မဟာ ငလေအပ်ထာသမိသူတလေ ATM မဟာ တန်သမ စီနိုင် လို့၊ဘဏ်က လိုသလောက် ထုတ်မရ လို့ ကိုယ့်ငလေကိုယ် % ပေသပဌီသ ထုတ်နေရတာ၊ တစ်ချို့ဆိုင်တလေမဟာ ဘဏ်ကတ်တလေ၊ ဘာPay ညာ Pay တလေ နဲ့ ငလေချေရင် ၅% အပိုတောင်သ တာတလေကို သိကဌရဲ့ လာသလို့ စဉ်သစာသမိတယ်။

ဝက်ပုတ်ရလာအထလက် ကုန်စိမ်သကာသတလေကဌာသမဟာ ဆီဈေသတက်တော့ ကာသသမာသက ညည်သ၊ ကာသခ ဈေသ တက်တော့ ကုန်သည်က ညည်သ ၊ မဌေဆီ ( ဓာတ်မဌေသဌဇာ) နဲ့ ဈေသတက်တော့ တောင်သူက ညည်သ၊ ငလေအလလဟဲခက်တော့ ပလဲစာသကညည်သ နဲ့ ကုန်စိမ်သ ညည်သချင်သတလေ ပဲ့တင်ထပ် နေတယ်။

ဝက်ပုတ်ကထလက်တော့ ကာသဆီထည့်ဖို့သတိရတယ်။ ဘဏ်ကတ်နဲ့ ချေလို့ရတဲ့ ဆိုင်ရဟာရညသ မယ်။ ဒါတောင်မဟာ တစ်ချို့ဆိုင်ကဌီသတလေက ဘဏ်ကတ်နဲ့ဆိုရင် ပလိုင့်ခံစာသခလင့်မပေသတော့ ဘူှ။ ငလေသာသနဲ့ ပေသမဟ ပလိုင့်ပေသတော့တယ်။ ဘဏ်ကတ်တလေ မျက်နဟာငယ်နေရကဌောင်သ ဗဟိုဘဏ် က လူကဌီသမင်သမျာသ သိစေချင်လဟတယ်။