၂၀၂၀ မြန်မာ နဲ့ ကမ္ဘာ

၂၀၁၉ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၇ ရက်နေ့မှာ ကုလသမဂ္ဂအထွေထွေညီလာခံက မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းမှာ ရိုဟင်ဂျာအပါအဝင် လူနည်းစုများအပေါ် လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုတွေကျူးလွန်နေမှုအပေါ် စိုးရိမ်ကြောင်း ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ထောက်ခံမဲ ၁၃၄ မဲ၊ ကန့်ကွက်မဲ ၉ မဲ ၊ မဲမပေး တဲ့ နိုင်ငံ ၂၈ နိုင်ငံ နဲ့ အတည်ပြုခဲ့တယ်။

ဒီဆုံးဖြတ်ချက်ဟာ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်အတွင်း မြန်မာ့ နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေးအခြေအနေတွေအပေါ် အများကြီးရိုက်ခတ်နိုင်တဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်ဖြစ်ပေမယ့် ပြည်တွင်းနိုင်ငံရေးအကဲခတ်တွေနဲ့ မီဒီယာ အများစုကတော့ အထွေထွေညီလာခံရဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်ဟာ ဥပဒေကြောင်းအရ စည်းနှောင်မှုမရှိတဲ့ အတွက် အရေးမကြီးတဲ့ သဘော ပြောကြတယ်။

အဲဒီလိုပြောတဲ့အထဲမှာ အာဏာရ အင်န်အယ်လ်ဒီအစိုးရ နဲ့ ပါတီအသိုင်းအဝန်းက လူတွေပါ ပါနေ တာကတော့ အတော်အံ့သြဖို့ကောင်းတယ်။ ၁၉ ၈၈ ခုနှစ်ကနေ ၂၀၁၁ ခုနှစ်ကြားမှာ အင်န်အယ်လ်ဒီပါတီအပါအဝင် ပြည်တွင်း၊ ပြည်ပက အတိုက်အခံအဖွဲ့အစည်းတွေဟာ အထွေ ထွေ ညီလာခံကို နဲ့ လူ့အခွင့်အရေးကောင်စီကို အသုံးချပြီး တပ်မတော်အစိုးရကို ဖိအား ပေးဖို့၊ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ပုံရိပ်ကို အဆိုးမြင်စေဖို့ ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြတာပါ။ အောင်မြင်မှု တွေလည်း ရခဲ့တာပဲ။ ဒီအတွေ့ အကြုံတွေရှိခဲ့ပေမယ့် အခုအချိန်ကျ မှ အထွေထွေညီလာခံဆိုတာ အရေး မကြီးတဲ့ ပုံစံမျိုးပြောလာတာ နားလည်ဖို့အတော်ခက်တယ်။

ကမ္ဘာ့အမြင်

အထွေထွေညီလာခံဆုံးဖြတ်ချက်က ဥပဒေအရစည်းနှောင်မှုမရှိဘူးဆိုတာ မှန်တယ်။ လုံခြုံရေး ကောင်စီဆုံးဖြတ်ချက်လို ကြောက်စရာမကောင်းဘူးဆိုတာလည်း မှန်တယ်။ ဒါပေမယ့် အထွေ ထွေညီလာခံဆုံးဖြတ်ချက်ဆိုတာက မြန်မာနိုင်ငံအပေါ် ကမ္ဘာ့မိသားစုဝင်နိုင်ငံတွေက ဘယ်လို မြင်နေသလဲဆိုတာကိုဖော်ပြတာပဲ။ ကမ္ဘာမိသားစုဝင်နိုင်ငံတွေရဲ့ အမြင်ဆိုတာ အမေရိကန်လို၊ တရုတ်လို၊ အင်္ဂလိပ်လို လုံခြုံရေးကောင်စီ အမြဲတမ်း အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတွေ၊ ဂျပန်လို စီးပွားရေး အင်အား ကြီးနိုင်ငံ တွေအတွက်အရေးမကြီးပေမယ့် မြန်မာလိုတတိယကမ္ဘာနိုင်ငံငယ်တွေအတွက် အရေး ကြီး ပါတယ်။

တပ်မတော်အစိုးရခေတ်မှာ အထွေထွေညီလာခံဆုံးဖြတ်ချက်ကို ထောက်ပြပြီး မြန်မာနိုင်ငံမှာ ရင်း နှီးမြှုပ်နှံမှုတွေမလုပ်သင့်ဘူးလို့ တက်ကြွလှုပ်ရှားသူတွေက အစုရှယ်ယာဝင်တွေ၊ လုပ်ငန်းရှင် တွေ ကို ထောက်ပြကန့်ကွက်ခဲ့ကြတယ်။ တစ်ချို့နိုင်ငံတွေမှာ အစိုးရကိုယ်တိုင်က ဥပဒေတွေ ပြဋ္ဌာန်းပြီး တားမြစ်ခဲ့ကြတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံထဲကအင်န်အယ်လ်ဒီအပါအဝင် အတိုက်အခံတွေကလည်း အထွေ ထွေ ညီလာခံဆုံးဖြတ်ချက်တွေကို ထောက်ပြပြီး တပ်မတော်အစိုးရနဲ့ ဆက်ဆံမှုတွေ လေ ျှာ့ချဖို့၊ မြန်မာနိုင်ငံအပေါ် ဖိအားပေးဖို့တောင်းဆိုခဲ့ကြတယ်။ အဲဒီခေတ်ကာလက အင်န် အယ်လ်ဒီပါတီရဲ့ ကြေညာချက်တွေထဲမှာအထွေထွေညီလာခံဆုံးဖြတ်ချက်တွေကို ကိုးကား ထား တဲ့ ကြေညာ ချက် တွေ အများကြီးရှိခဲ့တာပဲ။

ဒ့ါကြောင့် အထွေထွေညီလာခံဆုံးဖြတ်ချက်ဆိုတာ တိုက်ရိုက်အကျိုးသက်ရောက်မှုမရှိပေမယ့် သွယ်ဝိုက်အကျိုးသက်ရောက်မှုရှိတယ်ဆိုတာ ငြင်းလို့မရဘူး။

ကောင်းပြီ၊ ဒါဆိုရင် အခု အထွေထွေညီလာခံရဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်အရ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ လူ့အခွင့်အရေး အခြေအနေအပေါ် ကမ္ဘာ့မိသားစုဝင်နိုင်ငံတွေက ဘယ်လို ရှုမြင်နေလဲ ဆိုတာ ၂၀၀၇ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ရွှေဝါရောင်အရေးအခင်းနဲ့ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်လို့ရတယ်။

၁။ ရွှေဝါရောင်အရေးအခင်းအပြီး ၂၀၀၇ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၂၂ ရက်နေ့ အထွေထွေညီလာခံမှာ မြန်မာနိုင်ငံလူ့အခွင့်အရေးအခြေအနေနဲ့ပတ်သက်တဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို မဲခွဲတော့ ထောက်ခံမဲ ၈၃ မဲ၊ ကန့်ကွက်မဲ ၂၂ မဲ၊ မဲမပေးတဲ့ နိုင်ငံ ၄၇ နိုင်ငံရှိတယ်။ ကန့်ကွက်တဲ့ နိုင်ငံတွေထဲမှာ အာရှ က တရုတ်၊ အိန္ဒိယ၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရ်ှ၊ မြောက်ကိုရီးယား၊ လာအို၊မလေးရှား၊ ဗီယက်နမ် နဲ့ပါကစ္စတန် တို့ ပါတယ်။ ဘရူးနိုင်း၊ ကမ္ဘောဒီးယား၊ အင်ဒိုနီးရှား၊စင်္ကာပူ နဲ့ဖိလစ်ပိုင်တို့က မဲမပေးဘူး။

၂။ ရိုဟင်ဂျာအရေးနဲ့ပတ်သက်ပြီး ၂၀၁၉ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၂၇ ရက်နေ့ မဲခွဲတော့ ထောက်ခံမဲ ၁၃၄ မဲ၊ကန့်ကွက်မဲ ၉ မဲ နဲ့မဲမပေးတဲ့နိုင်ငံ ၂၈ နိုင်ငံပဲ ရှိတော့တယ်။ ကန့်ကွက်တဲ့ နိုင်ငံတွေ ထဲ မှာ အာရှက တရုတ်၊ ကမ္ဘောဒီးယား၊ လာအို ၊ဖိလစ်ပိုင်နဲ့ဗီယက်နမ်တို့ပဲ ကျန်တော့တယ်။ မဲမပေးတဲ့နိုင်ငံစာရင်းမတွေ့ရသေးတော့ အာရှက ဘယ်နိုင်ငံတွေပါသလဲဆိုတာ မပြောနိုင်သေး ဘူး။

မဲစာရင်းကို ကြည့်လိုက်ရင် မြန်မာဘက်က ရပ်တည်တဲ့ နိုင်ငံရော၊ အားနာလို့မဲမပေး ဘဲ နေတဲ့ နိုင်ငံရော လျော့သွားပြီဆိုတာ ထင်ရှား တယ်။

ဂျပန်

ဒီဇင်ဘာလ ၂၆ ရက်နေ့ မှာ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ ဂျပန်သံအမတ် မာရုယာမ က သတင်းထောက် တွေကို ICC, ICJ တို့မှာ တရားရင်ဆိုင်နေရတာနဲ့ပတ်သက်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံဘက်က ရပ်တည် မယ်၊ ရိုဟင်ဂျာတွေအပေါ် လူမျိုးတုန်းသတ်ဖြတ်တယ်ဆိုတာလက်မခံဘူး အစရှိသည်ဖြင့် ပြော လိုက်တာ အတော်ကြီးကျယ်တဲ့ သတင်းဖြစ်သွားတယ်။

မိတ်ဆွေနည်းနည်းလာနေတဲ့နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံအနေနဲ့ ဂျပန်လိုနိုင်ငံက ကိုယ့်ဘက်မှာ ရှိတယ်လို့ ပြောလိုက်တဲ့အခါ ဝမ်းသာတာ သဘာဝကျပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဂျပန်က ထောက်ခံလို့ဆိုပြီး ကိုယ့် နိုင်ငံရဲ့ အနေအထားကို ပိုပြီးမတွက်မိဖို့လည်း လိုပါတယ်။ ဘာ့ကြောင့်လဲဆိုတော့

၁။ ICC, ICJ ဆိုတာ တရားရုံးတွေဖြစ်ပါတယ်။ ဂျပန်ထောက်ခံခြင်း၊ မထောက်ခံခြင်းဟာ တရားရုံး ရဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်အပေါ် ဘာမှ အကျိုးသက်ရောက်မှုမရှိဘူး။

၂။ ဂျပန်နိုင်ငံဟာ လုံခြုံရေးကောင်စီ အမြဲတမ်းအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံမဟုတ်ဘူး။ ဗီတိုအာဏာမရှိဘူး။

၃။ ၁၉ ၈၈ ခုနှစ်က စပြိး မြန်မာနိုင်ငံနဲ့ပတ်သက်တဲ့ အထွေထွေညီလာခံဆုံးဖြတ်ချက်တိုင်းမှာ ဂျပန်နိုင်ငံဟာ အမေရိ ကန်အပါအဝင် အနောက်အုပ်စုနိုင်ငံတွေနဲ့ အတူမဲပေးခဲ့တယ်။ အခု နောက်ဆုံး ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ကန့်ကွက်တဲ့ နိုင်ငံတွေထဲမှာ ဂျပန်မပါဘူး။ မဲမပေးဘဲ နေတဲ့စာရင်း မတွေ့ရသေးလို့ ဂျပန် ပါမပါ မသိရသေးဘူး။ ဂျပန်အနေနဲ့မဲမပေးဘဲ နေတယ်ဆိုရင်တောင် အတော်ကျေးဇူးတင်ရမယ်။

၄။ ဂျပန်ဟာ တရုတ်၊ မြောက်ကိုရီးယားတို့နဲ့ပတ် သက်ရင် လုံခြုံရေးအတွက် အမေရိကန် အပေါ်မှီခိုနေရတယ်။ ဒါ့ကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံမှာ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုတွေတိုးလုပ်ဖို့ စိတ်ဝင်စားပေမယ့် ရေ ထဲ၊ မိုးထဲ အချိန် အမေရိကန်ရဲ့ ဖိအားနဲ့ ရင်ဆိုင်ရရင် အမေရိကန်နဲ့မြန်မာ ဘယ်သူ့ကို ရွေး မလဲ ဆိုတာ သိသာပါတယ်။ တပ်မတော်အစိုးရလက်ထက်မှာလည်း ဒီလို အခြေအနေမျိုးဖြစ်ခဲ့ တာ ပဲ။

လက်ရှိ ဂျပန်သံအမတ် မာရုယာမ ဆိုတာ မြန်မာ့နိုင်ငံရေးနဲ့ပတ်သက်ရင် ရှစ်စပ်က ဂျင်ခြေလည် သူပါ။ သူက မြန်မာနိုင်ငံမှာ ၁၉ ၉ ၄ ကနေ ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်အထိ ပထမအတွင်းဝန် နဲ့ နေတဲ့အချိန် က တပ်မတော်အစိုးရ တာဝန်ရှိသူတွေနဲ့အဆင်ပြေသလို အင်န်အယ်လ်ဒီနဲ့လည်း အဆင်ပြေ တာပဲ။ မြန်မာနိုင်ငံအာဆီယံအဖွဲ့ဝင်ဖြစ်ရေးကို ဂျပန်ကထောက်ခံတော့ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် နဲ့ အင်န်အယ်လ်ဒီခေါင်းဆောင်တွေက ဂျပန်အစိုးရဆုံးဖြတ်ချက်ကို ကန့်ကွက်တာကို သွားနား ထောင်ရတာလည်းသူပဲ။၁၉ ၉ ၅ ခုနှစ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို နေအိမ်အကျယ်ချုပ်က လွှတ် တော့မယ်ဆိုတော့ အဲဒီသတင်းကို သံတမန်အားလုံးထက် စောပြီး အသိပေးခံရတာလည်း သူပဲ။

ကျွန်တော့်ပုဂ္ဂလိက အမြင်အရပြောရရင် ဂျပန်သံအမတ်ကြီးရဲ့ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲဟာ ဒီဇင် ဘာ ၂၇ ရက်နေ့ အထွေထွေညီလာခံဆုံးဖြတ်ချက်မဲမခွဲခင် ကြိုတင်ကာကွယ်တဲ့အနေနဲ့ လုပ်ခဲ့တယ် လို့ မြင်ပါတယ်။

လေ ျှာ့မတွက်ဖို့

အခု ဇန်နဝါရီလထဲမှာ ICJ က ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံရဲ့ လေ ျှာက်ထားချက်နဲ့ပတ်သက်ပြီး အဆုံး အဖြတ် ပေးဖို့ရှိတယ်။ အဓိကကတော့ တရားရုံးမှာ ရင်ဆိုင်နေဆဲကာလအတွင်း ကြားဖြတ် စီမံ ဆောင်ရွက်ခွင့် အမိန့်ထုတ်ဖို့ လို၊ မလို ဆုံးဖြတ်မှာဖြစ်ပါတယ်။

ဒီလိုအချိန်မျိုးမှာ ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေညီလာခံက မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ လူ့အခွင့်အရေး အခြေအနေ တွေအပေါ် စိုးရိမ်တဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက် ချလိုက်တာဟာ အတော်ဆိုးပါတယ်။ အခု ကိစ္စမှာ ဂမ်ဘီယာ ဘက်က အဓိက အထောက်အထားပြုထားတဲ့သက်သေတွေက ကုလသမဂ္ဂ အချက်အလက်ရှာဖွေ ရေးမစ်ရှင်ရဲ့ အစီရင်ခံစာပါအချက်အလက်တွေဖြစ်ပါတယ်။ အခုလည်း အဲဒီအစီရင်ခံစာတွေကို အခြေခံပြီး အထွေထွေညီလာခံက ဆုံးဖြတ်ချက်ချခဲ့ပြန်တယ်။

ဒီအခြေအနေတွေဟာ ICJ တရားသူကြီးတွေရဲ့ စဉ်းစားသုံးသပ်ချက်တွေအပေါ်ဘယ်လောက် အကျိုးသက်ရောက်မှုရှိမလဲဆိုတာ မသိနိုင်ဘူး။

ဒ့ါကြောင့် ကမ္ဘာ့နိုင်ငံအများစုရဲ့ မြန်မာနိုင်ငံအပေါ် သဘောထားကလည်း ပြောင်းလဲလာနေ တယ် ဆိုတာကို လက်မခံလို့မရတော့ပါဘူး။ ဒီလိုပဲ ICJ အနေနဲ့ ကြားဖြတ်စီမံဆောင်ရွက်ခွင့် အမိန့်ကို ချလိုက်ရင် မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ အနေအထားက ပိုခက်ခဲလာနိုင်တယ် ဆိုတာလည်း လက်ခံရမှာပဲ။

အခြေအနေမှန်ကို လက်မခံဘဲ ငါတို့ဘက်မှာ တရုတ်ရှိတယ်၊ ဂျပန်ရှိတယ်၊ မြန်မာက မြန်မာ၊ ကမ္ဘာကြီးက ကမ္ဘာကြီး၊ ဆိုပြီး လုပ်နေရင် တော့ ရေလယ်ရောက်မှ ကိစ္စရှိပြီလို့ အော်ရတဲ့ အခြေ အနေနဲ့ ကြုံမှာသေချာတယ်။

ပလက်ဖောင်းပေါ်က စုတ်ခွက်ငါး
အငယ်ကောင်က ငါးထောင် ၊
အကြီးကောင်က တစ်သောင်း
ရောင်းပန်းလှဖို့ သက်သေပြခံရတဲ့ဘဝ
မလွယ်လှဘူး။

အလှဆင်သူ


တစ်ချိန်က အခု ရှန်ဂရီလာဟိုတယ်ရှိတဲ့ဘက်အခြမ်း ၊ ပန်းခြံထောင့်လေးမှာ သစ်သားပုံးလေး တွေနဲ့ မီးခြစ်ပြင်တယ်၊ရောင်းတယ်၊ ဝယ်တယ်၊ နာရီမှန်ကပ်တယ်။ နာရီ ကြိုးလဲတယ်၊ စတစ် ကာလေးတွေ ရောင်းတယ် ဆိုတဲ့ ဆိုင်လေးတွေရှိခဲ့ဖူးတယ်။
မီးခြစ်ဆိုရင် ဇစ်ပိုက မီးခြစ်ဘုရင်ပေါ့။ အဲဒီဆိုင်လေးတွေမှာ မီးခြစ်အဖုံးကို ထောက်ကနဲ မည်အောင်ဖွင့်လိုက်၊ မီးခြစ်ပြလိုက်၊ လေထဲမှာ ခါပြပြီး တော်ရုံနဲ့ မီးမငြိမ်းတဲ့အကြောင်း၊ လေ ဘယ်လောက်တိုက်တိုက် မီးခြစ်ခြစ်လို့ရကြောင်းသရုပ်ပြနေတာကိုတွေ့ရမယ်။ ဒီဆိုင်လေး တွေမှာ ဇစ်ပိုဆီဆိုတာလည်း ဖြည့်ပေးတယ်။ ဇစ်ပိုမီးခြစ်ဟာ ဇစ်ပိုဆီနဲ့ မှ တစ်ချက် ခြစ်၊ တစ်ခါတောက်တယ်ဆိုပဲ။ ဇစ်ပိုနဲ့ပုံစံ တူ မီးခြစ်တွေလည်း ရှိတယ်။ ဒါပေမယ့် ဇစ်ပိုမီးခြစ်ကို ဘယ်သူမှ မယှဉ်နိုင်ဘူး။ အသစ်မကိုင်နိုင်ရင် တောင် ဇစ်ပိုအဟောင်းဝယ်ကိုင်မယ် ဆိုတဲ့သူတွေအများကြီးပဲ။
တစ်ခါသုံး ဂတ်စ်မီးခြစ်လေးတွေပေါ်လာတော့လည်း တစ်ခါသုံးမီးခြစ်ကို အကြိမ်ကြိမ် ဂတ်စ် ပြန် ဖြည့်လို့ရအောင်လုပ်ပေးတာလည်း ဒီဆိုင်လေးတွေပဲ။ ဒီဆိုင်လေးတွေမှာ စတစ်ကာ လေး တွေလည်း ရောင်းတယ်။ စတစ်ကာတွေ က ကိုယ်တိုင်ညှပ်ပြီး လုပ်ထားတာတွေများတယ်။ အသည်းပုံလေးတွေ၊ ကောင်လေးနဲ့ ကောင်မလေး နမ်းနေတဲ့ကောက်ကြောင်းပုံလေးတွေ၊ ကောင်မလေးကောက်ကြောင်းပုံတွေ ကအရောင်းရဆုံးထဲ မှာ ပါမယ်ထင်တယ်။ အစစ အရာရာ ရှားပါးတဲ့ခေတ်ဆိုတော့ နာရီဝယ်ပြီးရင်မှန်မပွန်းအောင် အတွက် ကာဗာကပ်တာလည်း ဒီဆိုင်တွေမှာပဲ။
အခုတော့ ဒီဆိုင်တွေက နာရီမှန်အစား မိုဘိုင်းဖုန်းတွေအတွက် မှန်ကာဗာ၊ နောက်ဖုံးကာဗာတွေ ကပ်ပေးနေပြီ။ မီးခြစ်ရောင်းတာ၊ ပြင်တာတော့ မလုပ်ရသလောက်ဖြစ်သွားပြီ။ နာရီကြိုး တွေတင်ထားပေမယ့် ဒါ ကလည်း စတိသဘောပါပဲ။ လူတွေက နာရီဆိုင် အကြီးကြီးတွေဆီ ရောက်ကုန်ကြပြီလေ။
လွတ်လပ်ရေးနေ့က လမ်းလေ ျှာက်ရင်းနဲ့ ဆူးလေးကုန်းတံတားအဆင်းမှာ အဲဒီလို ဆိုင်လေး တစ်ဆိုင်ကိုတွေ့တယ်။ လူငယ်လေးတစ်ယောက်က ထိုင်နေတယ်။ နှစ်ယောက်က ရပ်ကြည့် နေ တယ်။ သူတို့အားလုံးဖုန်းကာဗာကပ်နေကြတာ။ ကိုယ့်ဖုန်းလည်း ကပ်ရင်ကောင်းမလားလို့ စဉ်း စားပြီး ဖုန်းကာဗာကပ်တာကို စောင့်ကြည့်မိတယ်။
ဆိုင်ရှင်က ကိုမြင့်ဦးတဲ့။ သူ့အဖေကလည်း ဒီအလုပ်ပဲ လုပ်ခဲ့တာ။ သူကလည်း အဖေ့ဆီကို ထမင်း လာပို့ရင်း ဆယ်နှစ်သားလောက်ထဲက ဝင်ကူလုပ်ပေးရာကနေ ဒီလောကထဲ ရောက် လာတာ ၃၅ နှစ်တောင်ရှိပြီတဲ့။
အခု ကာဗာကပ်မယ့်သူတွေကို ကိုမြင့်ဦးက ပုံးထဲမှာ ထောင် ထားတဲ့ စတစ်ကာအလိပ်တွေထဲက ကြိုက်တဲ့ ဒီဇိုင်းရွေးခိုင်းတယ်။ ကြိုက်ပြီဆိုရင် အသင့်ဖြတ် ထားပြီးသား အစတစ်ခုကို ပြပြီး ဒါသေချာတယ်နော်လို့အတည်ပြုတယ်။
သေချာပြီဆိုတဲ့အခါ ဖုန်းနောက်ကြောကို စွတ်ကျယ်အဟောင်းစလေးနဲ့ သေသေချာချာ ပွတ် တယ်။ စတစ်ကာကို လေမခိုအောင်ဖြေးဖြေးလေးဖိပြီးကပ်တယ်။ သူ့စတစ်ကာက ဖုန်းအကြီး ဆုံး အရွယ်အစားလောက်ကို မှန်းပြီး ဖြတ်ထားတာဆိုတော့ ဘေးမှာ အစပိုတွေထွက်နေတယ်။ ဒါ့ကြောင့် ဖုန်းအနားစွန်းအတိုင်း လက်သည်းလေးနဲ့ ဖိပြီး ပုံပေါ်အောင်လုပ်တယ်။ ကင်မရာ မှန်ဘီလူးနဲ့ ဆင်ဆာနေရာတွေကိုလည်း အဲဒီလိုပဲ ပုံပေါ်အောင်လုပ်တယ်။
ပုံပေါ်သွားပြီးဆိုတော့ ဂတ်စ်မီးခြစ်မီးတောက်လေးနဲ့ စတစ်ကာကို အပူပေးပြီး ရှေ့ဘက်ကို ဆွဲဆန့်ကပ်ထားလိုက်တယ်။ ဒါက ပညာအတော်ပါတယ်။ မီးပြတာများသွားရင် စတစ်ကာက တွန့်သွားမယ်။ စတစ်ကာပါမီးလောင်ရင်တော့ ဖုန်းကိုယ်ထည်ကိုပါ မီးဟပ်သွားမှာပါ။ လက်ဆ မှန်ဖို့အရေးကြီးတယ်။
ဖုန်းမျက်နှာပြင်မှာ စတစ်ကာ ကပ်သွားပြီ၊ ပုံကျသွားပြီဆိုတော့ ဓားသွားကို လက်မ နဲ့ လက်ညှိုးကြားမှာ ညှပ်၊ လက်ခလယ်နဲ့ထိန်း၊ လက်သူကြွယ်က ဖုန်းမျက်နှာပြင်ကို ထောက်ပြီး အစပိုတွေကို ဖြတ်ထုတ်တယ်။ ဖုန်းကင်မရာ နဲ့ ဆင်ဆာတွေနေရာကို ဖြတ်တာက ပိုပြီးလက် ဝင်တယ်။ အပို၊အလိုမရှိ ကွက်တိဖြစ်အောင်၊ ဖုန်းကိုယ်ထည်ကိုလည်း မထိခိုက်အောင် လက်ဆမှန်မှန်နဲ့ ဖြတ်ထုတ်နေတာကို စောင့်ကြည့်ရတာ ရင် ခုန်စရာပဲ။
အားလုံးစိတ်တိုင်းကျပြီးဆိုတော့ စွတ်ကျယ်စနဲ့ ထပ်ပွတ်တယ်။ ပြီးတော့ ဘေးဘက်ကို လက်တစ်ဆုံး ဆန့်ပြီး ဖုန်းကို အဝေးကြည့်၊အနီးကြည့် ကြည့်ခိုင်းတယ်။ အလုပ်အပ်သူ ကျေ နပ်ပြီဆိုတော့ လက်ထဲကို ပြန်ထည့်ပေးလိုက်တယ်။ ကိုမြင့်ဦးမျက်နှာမှာ သူ့လက်ရာကို ကြည့် ပြီး ကျေနပ်ပီတိဖြစ်နေတာကို အတိုင်းသားမြင်ရတယ်။
ကျွန်တော်ထိုင်ကြည့်နေတုန်း၊ အလုပ်အပ်သူ နောက်တစ်ယောက်ရောက်လာပြန်တယ်။ သူ့ကို အလှည့်ကျော်ပေးလိုက်တယ်။ ဒီလူ့ဖုန်းက Google Pixel 4 XL တဲ့။ သူလည်း ဖုန်းကာဗာ ရှာ မရလို့ လာကပ်တာ။ သူကတော့ ကာဗာပေါ်မှာ ပရီမီးယားလိဂ်ဘောလုံး အသင်းတံဆိပ် ကပ် ချင်တယ်လို့ တောင်းဆိုတယ်။ ကိုမြင့်ဦးက ရှိတယ်၊ ဘယ်အသင်းလိုချင်လဲလို့မေးတော့ ချဲလ် ဆီး အသင်းတဲ့။ မန်ယူအသင်းကိုများရွေးချယ်မလားလို့နားစွင့်နေတာ ရင်ကွဲနာကျသွား တယ်။ ဒါပေမယ့် ခြေစွမ်းမပြနိုင်တဲ့အသင်းကို ရွေးချယ်မလားလို့ထင်မိတာကိုက ကျွန်တော့်အမှားပါ ပဲ။
ကိုမြင့်ဦးက ခုနကအတိုင်းပဲ ကာဗာကို ကပ်တယ်။ ချဲလ်ဆီးတံဆိပ် အကြီး၊ အသေး၊ အလတ် ရွေးခိုင်းတယ်။ အလတ်ကို ရွေးလိုက်တော့ ဓားဖျားလေးပေါ်မှာ တံဆိပ်လေး ကို တင်ပြီး ဖုန်းအလယ်ဗဟိုနေရာကို မျက်မှန်းနဲ့ ရွေးပြီး အသာလေးကပ်လိုက်တယ်။ ပြီးတော့ ဘေးကို လက်ဆန့်ပြီး ဗဟိုကျ၊ မကျ ကြည့်ခိုင်းတယ်။ သဘာနဲ့ဆိုတော့ အလယ်ဗဟိုတည့်တည့် ကွက် တိပဲ။
ကျွန်တော့်အလှည့်ရောက်တော့ ဖုန်းကို ကိုင်ကြည့်ပြီး စတစ်ကာ အပိတ် မကပ်နဲ့၊ နောက်ကြောက B ဆိုတဲ့ စာလုံးကို မြင်ရအောင် အကြည်လေးကပ်ပေးမယ်လို့ အကြံပြုတယ်။ သူ့ပြောတာ အကြောင်းအကျိုးခိုင်လုံတော့ ခေါင်းငြိမ့်လိုက်တယ်။ နောက်ဆယ်မိနစ်နေတော့ အားလုံးပြီးပြီ။
တစ်ခါကပ်ရင် နှစ်ထောင်ပဲပေးရတဲ့ ဒီစတစ်ကာလေးတွေဟာ ဖုန်းကာဗာ ကို ပုံစံ အမျိုးမျိုးလုပ်ချင်သူတွေ၊ ဖုန်းနဲ့ကိုက်ညီတဲ့ ကာဗာရှာမရသူတွေအတွက် အတော်အဆင်ပြေ တယ်။ ဒါပေမယ့် ကော်ပါတဲ့အတွက် အသစ်လဲမယ်ဆိုရင် ခြောက်လအတွင်း ပြန်လဲ၊ ခြောက် လကျော်သွားရင်တော့ ခွာတဲ့ အခါ ကော်တွေကပ်ကျန်နေတဲ့အတွက် သန့်ရှင်းရေး ပြန်လုပ် ရတာ ခက်တယ်။
အခုလို ဖုန်းကာဗာကပ်တဲ့အလုပ်တွင်တွင်ကျယ်ကျယ်လုပ်ရတာ လေးနှစ်လောက်ပဲ ရှိသေး တယ်တဲ့။ ဒီတစ်ဝိုက်မှာ ဒီလုပ်ငန်းလုပ်တဲ့သူ လေးယောက်ရှိတယ်။ ဒါပေမယ့် လွတ်လပ်ရေး နေ့ ဖြစ်လို့ အလုပ်မဆင်းကြဘူးလို့ ကိုမြင့်ဦးကပြောတယ်။ သူတို့ လွတ်လွတ်လပ်လပ် နား တော့ ကျွန်တော် လွတ်လွတ်လပ်လပ် လုပ်ရတာပေါ့တဲ့။ မနားပဲ အလုပ်ဆင်းတဲ့ သူ့ဆုံးဖြတ် ချက်မှန်သွားတာကို သဘောကျနေတဲ့ပုံပဲ။
အသက်ဆယ်နှစ်အရွယ်ထဲက အဖေ့အမွေကို ဆက်ခံဖို့ သင်ယူခဲ့တဲ့ ကိုမြင့်ဦးဟာ သူ့သား တွေ ကိုတော့ ပညာအမွေ လက်ဆင့်မကမ်းတော့ဘူး။ ဒီအလုပ်တစ်ခုထဲနဲ့ ထမင်းစားဖို့ မလွယ် တော့ ဘူးလို့ ပြောတယ်။
တစ်ချိန်က ဆူးလေဘုရားလမ်းမှာ ရေခဲရေသည် ၊ ဆိတ်သားကင်သည်၊ ရုပ်ရှင် လက်မှတ် တန်းစီနေသူတွေအတွက် ကာတွန်းစာအုပ်ငှားတဲ့သူတွေ၊ ထီးပြင်၊ ဖိနပ်ပြင်၊ နာရီပြင် တွေ အများကြီးရှိခဲ့ဖူးတယ်။ အခုမရှိတော့ဘူး။ နောက်ဆိုရင် ကိုမြင့်ဦး တို့လည်း သူတို့နောက်လိုက်ရ တော့ မယ် ထင်တယ်။
ငယ်ငယ်က ရင်းနှီးအကျွမ်းဝင်ခဲ့တဲ့အရာတွေ ပျောက်ကွယ်သွားတာကို တွေးမိတော့ ဝမ်းနည်း မိ၊ တမ်းတမိပြန်ရော။ ဒါပေမယ့် ကိုယ်တိုင်ကလည်း အခြေအနေအသစ်၊ ပတ် ဝန်းကျင်အသစ်တွေ နဲ့ နေသားကျနေပြီး တစ်ခါတစ်လေ အကြောင်းတိုက်ဆိုင်မှသာ သူတို့ကို သတိရမိတာပါ။ သူတို့ မရှိလည်း နေတတ်နေပါပြီ။ တကယ်တော့ တစ်ချို့ အရာတွေက ပြန်ရအောင်ကြိုးစားဖို့ထက် အကြောင်းတိုက်ဆိုင်တဲ့အခါ လွမ်းရတာက ပိုကောင်းပါတယ်။

လွတ်လပ်ရေးနေ့ လမ်းလေ ျှာက်ခြင်း

အိမ်ကနေ ထွက်တော့ နေ့လည်တစ်နာရီ။ ရန်ကုန်မြို့လမ်းတွေမှာ ကားနည်းနည်းပဲ ရှိတယ်။ ပလက်ဖောင်းတွေပေါ်မှာ လူတွေ၊ လမ်းဘေးဈေးဆိုင်တွေကလည်း ကျိုးတိုးကျဲတဲ။ အပန်းဖြေ တယ်ဆိုတာ စိတ်ရော လူပါ အေးအေးချမ်းချမ်း အနားယူတယ်ဆိုတာကို သဘောမပေါက်တဲ့ သူတွေကတော့ ကားတွေပြည့်ကျပ်နေတဲ့ အဝေးပြေးလမ်းမကြီးပေါ်မှာ၊ ဈေးကြီးသလောက် စား လို့မကောင်းတဲ့ဆိုင်တွေမှာ၊ ရာသီအမီဈေးမြှင့်ထားတဲ့ ဟိုတယ်ခန်းတွေမှာ၊ လူပင်လယ်တွေ၊ လူ ကမ်းခြေတွေမှာ အပန်းဖြေတယ်ဆိုပြီး ရုန်းကန်သွားလာနေကြတယ်။

အမြင်ကျယ်တဲ့ ရန်ကုန် သားတွေကတော့ ကားရှင်း၊ လူရှင်းတဲ့ ရန်ကုန်မြို့မှာ အေးအေးဆေးဆေး ဇိမ်ခံနေကြတယ်။ သူ တို့ကို အနှောင့်အယှက်ပေးတာဆိုလို့ လော်စပီကာသံပဲရှိတယ်။ ဒါတောင် လွတ်လပ်ရေးနေ့ တစ်ရက်ပါပဲ။

မြို့ထဲက လမ်းတိုတွေ အတော်များများ လမ်းပိတ်ပြီး လွတ်လပ်ရေးနေ့ပျော်ပွဲရွှင်ပွဲတွေ ကျင်းပ နေ ကြတယ်။ မနက်ပိုင်းပွဲတွေပြီးသွားပေမယ့် တစ်ချို့လမ်းတွေထဲမှာ ကလေးတွေက ပွဲဆက်နေတုန်း ပဲ၊ တစ်ချို့လမ်းတွေကတော့ ညနေပိုင်း ပွဲတွေရှိသေးလို့ လမ်းဆက်ပိတ်ထားတယ်။ ဒါကို အပြစ် တင်လို့တော့မရဘူး။ အပြစ်တင်မယ်ဆိုရင် ရပ်ကွက်တွေထဲက အများပြည်သူနဲ့ဆိုင်တဲ့ ပန်းခြံ တွေ၊ ကစားကွင်းတွေ၊ ကွက်လပ်တွေကို အမြတ်ထုတ်သွားခဲ့တဲ့ တီကောင်လို လူတွေကို ပဲ အပြစ်တင်ရတော့မယ်။

လမ်းငါးဆယ်အလယ်ဘလောက်က သွားဆေးခန်းကို ခဏဝင်တယ်။ အရင်က တန်းစီစောင့်ရတဲ့ ဆေးခန်းမှာ ဒီနေ့လူရှင်းနေတယ်။ ကိုယ့်ရှေ့မှာတစ်ယောက်ပဲရှိတယ်။ ခဏစောင့်ပြီးတော့ ခုံပေါ် တက်ပြီး ကုသမှုခံယူတယ်။ အပြောကောင်းတဲ့ ဆရာဝန်က သွားကို ကုသပေးနေရင်းနဲ့ သွားအခြေအနေက ဘယ်လို၊ ဘာဆေးထဲ့တယ်၊ အခုဆိုရင် ဘာလုပ်နေပြီ ဆိုပြီး မပြတ် ပြောပေးနေတာ ရေဒီယိုက ဘောလုံးပွဲနားထောင်ရသလိုပဲ။ ဘာတွေလုပ်နေမှန်းမသိဘဲ ပါးစပ်ကြီးဟနေရတာထက်စာရင် ဒီလိုကြေညာပေး နေတာက လူနာအတွက် အတော် အဆင်ပြေ တယ်။ ဒါ့ကြောင့်လည်း ဆရာ့ဆီမှာ လူနာ များတာဖြစ်မယ်။

သွားဆေးခန်းက ပြန်ထွက်ပြီး အနော်ရထာလမ်းအတိုင်းလေ ျှာက် ၄၇ စီတီးမတ်နားက အာလူးကြော်ဆိုင်မှာ ထမင်းချိုးကြော်ဝယ် တယ်။ ဆိုင်ရှင်က အပင်အောက်မှာ အာလူးကြော်နေရာကနေ လာပြီးရောင်းပေးတယ်။ ဒီဆိုင်က ချိုးကြော်က ကျွန်တော်ဖေးဖရိတ်ပေါ့။ ထမင်းချိုးကြော်ဆိုပေမယ့် တကယ်တော့ ထမင်းခြောက် ကြော်ပါ။ ထမင်းကိုခပ်ပျော့ပျော့လေးချက်၊ ပိတ်စထဲမှာ ထည့်ပြီး နည်းနည်းလေး ညှစ်လိုက်၊ ထွေး ထွေးလေးဖြစ်သွားမှ အပြားလေးတွေလုပ်ပြီး နေလှမ်းပြီးကြော်ထားတာပါ။ ဒီဆိုင် ကတော့ တောင်ဒဂုံဘက်မှာ ချက်တာ၊ နေလှမ်းတာ၊ ကြော်တာလုပ်ပြီးမှာ ဒီကို ယူလာ ရောင်းတာ။ နေလှမ်းတဲ့အခါ ငှက်တွေမစားအောင်၊ အမှိုက်တွေမကျအောင် အစိမ်းရောင် ပိုက်တွေနဲ့အမိုးအကာလုပ်ထားရတယ်လို့ ပြောပြတယ်။

တကယ့်ထမင်းချိုးဆိုတာက ဒယ်အိုး၊ ဒန်အိုးတွေနဲ့ ထမင်းကို ချက်တဲ့အခါ အိုးအခြေ မှာ ကပ်နေတာကို ပြောတာ။ ကလေးဘဝက တပ်ရင်းလူပျိုရိပ်သာ မှာ ထမင်းချက်တဲ့အချိန် ဆို သွား စောင့်နေရတယ်။ ထမင်းတွေကို တောင်းထဲ သွန်ထည့်ပြီးတဲ့အခါ ဒယ်အိုးဖင်မှာ ကပ်နေ တဲ့ ထမင်းချိုးတွေကို ဦးလေးရဲဘော်ကြီးတွေက ခွာပေးတယ်။ အဲဒီထမင်းချိုးပူပူကို လက်ဖဝါးပေါ် တင်၊ ဆားဖြူး ပြီး စားရတာမှ တကယ့် ထမင်းချိုးအစစ်။

ဝန်ကြီးများရုံးဝင်းထဲမှာတော့ လူငယ်လေးတွေ၊ ဓာတ်ပုံရိုက်ကြ၊ ကော်ဖီဆိုင်တွေမှာထိုင်ကြ၊ ခြံ စည်းရိုးမှာတော့ သမိုင်း ဝင်အဆောက်အဦ ဖြစ်သော ဝန်ကြီးများရုံးထဲက မြန်မာ လက်မှု ပစ္စည်း တွေ၊ အမှတ်တရပစ္စည်းတွေနဲ့ စားသောက်ဆိုင်တွေကို အခမဲ့ ဝင်ရောက်ကြည့် ရှု အားပေးဖို့ ကြော်ငြာထားတယ်။

ဗိုလ်အောင်ကျော်လမ်းထိပ်နားက ပြည့်ဖြိုးကျော် ဆိုင်ကတော့ နေရာရွှေ့သွားပြီး လမ်းလေးဆယ် ထဲရောက်သွားပြီ။ အရင်ကတော့ ညနေဆို ဒီဆိုင်ရှေ့ပလက်ဖောင်းမှာ ထမင်း နဲ့ လက်ဖက်သုပ် မှာစား နေတဲ့ လူငယ်၊ လူလတ်လေးတွေအများကြီးရှိတယ်။ ဆိုင်ဘေးက လှေကားရင်း ရေစက်ခုံ ပေါ်မှာ လူတစ်ယောက် ကွာစေ့ထုပ် ကို ဘေးချပြီး အေးအေးဆေးဆေးထိုင်နေတယ်။ သူ့ခြေရင်းမှာ ကွာစေ့ခွံတွေဖွေးနေတယ်။ အမှိုက်ပစ်ခွင့်လိုင်စင်ရထားပုံရတယ်။ ဒီအမှိုက်တွေအတွက် စိတ်ပူပုံ မရဘူး။ ပြန်ကောက်မယ့်ပုံစံလည်းမရှိဘူး။ အနော်ရထာလမ်းပေါ်ကို ငေးရင်း ပါးစပ်က စည်း ချက် မှန်မှန် တစ်ဖြောက်ဖြောက်ဝါးနေတယ်။

လမ်းလေးဆယ်ထဲမှာလည်း အားကစားပွဲကျင်းပနေတယ်။ လမ်းထဲက လူငယ်လေးနှစ်ယောက် ထွက်လာတယ် ။ ဘောင်းဘီတို နဲ့ တီရှပ်နဲ့၊ တီရှပ်အဖြူနဲ့ လူငယ်လေးရဲ့နောက်ကြောမှာ တော့ “ ကျောက်တံတားမြို့နယ်၊ အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်၊ ပြည်သူနဲ့ အတူစုပေါင်းညီ၊ ပြောင်း လဲ ပြုပြင်ဆောင်ရွက်မည်“ လို့ စာတမ်းရေးထားတယ်။ ၂၀၁၅ လက်ကျန်လား၊ ၂၀၂၀ အတွက် အသစ် လားမသိဘူး။

ပန်းဆိုးတန်းထောင့် မှာ ဘာမဆို ဆိုတဲ့ ဖုန်းဆိုင်လေးရှိတယ်။ ဆိုင်နာမည်ကို “Barmaso” လို့ ရေးထားတယ်။ ကဲ ဘာမဆို ရတယ်ဆိုရင် ငါ့ဖုန်းအတွက် ကာဗာရှိမလားလို့ ဝင်ရှာ တယ်။ ကျွန်တော့ဖုန်းက ဗီယက်နမ်လုပ် Bphone 3 ဖုန်း။ အိုင်ဖုန်းတွေ ဈေးကြီးလာလို့ Bphone ကို ပြောင်းသုံးတာ။ သူ့ဈေးနဲ့သူအတော်တန်တဲ့ဖုန်း။ ဒါပေမယ့် ကွက်ပျောက်ဖုန်းဆိုတော့ ကာဗာ ရှာရခက်တယ်။ ဒါပေမယ့် ဘာမဆို ဆိုင်ကလည်း ဟင့်အင်းပဲ။

လမ်းဆက်လေ ျှာက်တယ်။ မဟာဗန္ဓုလပန်းခြံလမ်းထိပ်မှာ လိုက်ထရပ်ကားတစ်စီးရပ်ထား တယ်။ ကားဘေးက ဗီနိုင်းပိုစတာမှာ “ အောင်မြန်မာထမင်းဆိုင်၊ လမ်းထဲမှ လမ်းမကြီးပေါ်တက်ပြီ” “ မဟာဗန္ဓု လပန်းခြံလမ်း (အလယ်)နှင့် ၃၄ လမ်းကြား၊ အနော်ရထားလမ်း လို့ ရေးထားတယ်။ ကြော်ငြာစာသားကို သဘောကျသွားတယ်။ ဆက်လေ ျှာက်တော့ ၃၄ လမ်း မရောက်ခင် အောင်မြန်မာထမင်းဆိုင်ဆိုတဲ့ဆိုင်းဘုတ်တွေ့တယ်။ ဆိုင်းဘုတ်မှာတော့ မြန်မာ ထမင်းဟင်း အပြင်၊ မြင်းခွာရွက်သုပ်၊ ရှောက်သီးသုပ်၊ လက်ဖက်သုပ် ဆိုတဲ့ အသုပ်မျိုးစုံ၊ မာ လာရှမ်းကော နဲ့ ရှမ်းခေါက်ဆွဲပါရတဲ့အကြောင်းရေးထားတယ်။ ဆိုင်အဝင်၀ ဘေးက ဝှိုက်ဘုတ် မှာတော့ လက်ရေးနဲ့ “ကြိုက်တာနဲ့ စား ၁၅၀၀၊ ငါးခြောက်၊ ဘဲဥ၊ ထမင်းဖြူ ၁၂၀၀၊ ဆိတ်ပဲ ဟင်းရပြီ“ လို့ရေးထားတယ်။ ဆိုင်ထဲမှာလည်း လူများသားပဲ။ တစ်နေ့မှ လာစားကြည့်ဖို့ တေး ထားလိုက်တယ်။

ဆူးလေကုန်းကျော်တံတားပေါ်တက်တယ်။ အတက်လှေကားမှာ အကျီ ၤ အဝါ နဲ့အနက်ကွက် ၊ ဂျင်းဘောင်းဘီ ဆင်တူဝတ်ထားတဲ့ လူငယ်စုံတွေလေး ဓာတ်ပုံ ရိုက် နေတယ်။ ထုံးစံအတိုင်း ကောင်မလေးက ပုံစံအမျိုးမျိုးနဲ့ အလှပြ၊ ကောင်လေးက ချွေးတစ်လုံး လုံး နဲ့ ဓာတ်ပုံရိုက်ပေါ့။ တစ်ချိန်ကတော့ ကင်မရာတစ်လုံးရှိတဲ့လူငယ်လေးက အကောင်ပဲ။ ကောင်မလေးတွေနဲ့ တရုန်းရုန်းပေါ့။ အခုတော့ မိုဘိုင်းဖုန်းတွေ ကြောင့် လူငယ်လေးတိုင်းဟာ ကိုယ့်ချစ်သူအတွက် အကောင်းဆုံးဓာတ်ပုံဆရာဖြစ်နေပြီ။

တံတားပေါ်က ဆင်းတော့ ဂတ်စ်ဖြည့်၊ နာရီမှန်ကပ်တွေလုပ်တဲ့ဆိုင်တစ်ဆိုင်တွေ့တယ်။ အခုတော့ နာရီမှန်အစား ဖုန်းမှန်တွေ၊ နောက်ဘက်တွေကို စတစ်ကာတွေ ဒီဇိုင်းဖော်ပြီး ကပ် ပေးတယ်။ ကာဗာဝယ်မရတဲ့အတူတူ ဒီဆိုင်မှာပဲ ကြောဘက်ကို စတစ်ကာကပ်လိုက် တယ်။ ၂၀၀၀ ပေးရတယ်။

ပန်းဘဲတန်းမြို့နယ်ထဲမှာလည်း လွတ်လပ်ရေးပျော်ပွဲရွှင်ပွဲတွေလုပ်တယ်။ တစ်ချို့လမ်းတွေက ကစားနေတုန်းပဲ။ ရွှေဘုံသာလမ်းတောင်လမ်းအလယ်မှာ ကန့်ပြီး ကစားနေကြတယ်။ ဒီမြို့နယ် က လွတ်လပ်ရေးနေ့ပွဲတွေကြည့်ရတာ အရောင်အသွေးပိုစုံတယ်။ သူတို့ကိုမြင်ရတော့ ဒီလို ချစ်ခင်စည်းလုံးတဲ့စိတ်ကို လမ်းမိသားစုတွေကနေတဆင့် တိုင်း၊ ပြည်နယ်အနှံ့ပြန့်ပွားပါစေ လို့ဆုတောင်းမိတယ်။

၂၉ လမ်းထိပ်ဘက်ရောက်တော့ ထူးထူးခြားခြား ဆိုင်တစ်ခုတွေ့တယ်။ “မဒီနာ ရွှေမြို့တော် ၊ ရှမ်းခေါက်ဆွဲ၊ အအေးမျိုးစုံ နဲ့ အသုပ်မျိုးစုံ” လို့ ဆိုင်းဘုတ်တင်ထားတယ်။ ဆိုင်ရှေ့စားပွဲပေါ် မှာ ခေါက်ဆွဲဖတ်၊ မုန့်ဟင်းခါးဖတ်၊ ပုစွန်ခွက်ကြော် တွေတင်ထားတယ်။ ဆိုင်ဘယ်ညာက ဆိုင်း ဘုတ်တွေမှာ မုန့်ဟင်းခါး၊ ရခိုင်မုန့်တီ နဲ့အသုပ်မျိုးစုံစာရင်း၊ ရှမ်းခေါက်ဆွဲ၊ တို့ဟူးနွေး ၊ မြေအိုး မြီးရှည် စတဲ့ ဟင်းလျာစာရင်းတွေ ချိတ်ထားတယ်။

စိတ်ဝင်စားလို့ ပုစွန်ခွက်ကြော်သုပ် တစ်ပွဲ မှာစားကြည့်တယ်။ မုန့်ပြင်တဲ့ အမျိုး သမီး နှစ်ယောက်က ဆိုင်လုပ်သား တွေကို ပြောဆိုတဲ့စကား တွေက အတော် ယဉ်ကျေးသိမ်မွေ့တယ်။ ဥပမာ၊ ဟင်းချိုကုန်နေတာကို “ ဒီမှာ ဟင်းချို နည်းနေပါပြီ၊ လာ ဖြည့်ပေးပါ” ဆိုတာမျိုးပေါ့။ ဆိုင်အတော် များများမှာ ဆိုင်အကူတွေကို မာမာထန်ထန်ပြောတာတွေကိုပဲ မြင်ရတာများနေတော့ ဒီလိုပြောဆိုဆက်ဆံ တာကို မြင်ရရင် စိတ်ချမ်းသာတယ်။ ပုစွန်ခွက်ကြော်သုပ်လက်ရာကတော့ ပုံမှန်ပါပဲ။

၂၆ လမ်းထိပ်ရောက်တော့ လွတ်လပ်ရေးနေ့ ပျော်ပွဲရွှင်ပွဲမတွေ့ရဘူး။ ထုံးစံအတိုင်းဈေးသည် က သိမ်းပိုက်ထားတယ်။ ဘယ်အချိန်ကြည့်ကြည့် လမ်းဘေးဘယ်ညာမှာ၊ လမ်းအလယ်ခေါင်မှာ ဈေး သည်တွေအမြဲရှိနေတဲ့ ဒီလမ်းထဲကို ကားတွေဘယ်လို ဝင်ထွက်နေသလဲ ဆိုတာ စိတ်ဝင်စားစရာ ပဲ။

သိမ်ကြီးဈေးရောက်တော့ အိမ်ပြန်ဖို့ ဆုံးဖြတ်တယ်။ တက္ကစီငှားတယ်။ လွတ်လပ်ရေးနေ့မှာ လူမျိုး ပေါင်းစုံ၊ ဘာသာပေါင်းစုံ ပျော်ရွှင်နေတာကို မြင်ရတာ စိတ်ချမ်းမြေ့စရာပဲ။ ဒါပေမယ့် တစ် ခုခု လိုနေသလို ခံစားရတယ်။ အဖြေရှာလို့မရဘူး။ တက္ကစီပေါ်ကနေ လမ်းဘေးဘယ်ညာကို ကြည့်နေရင်းနဲ့ အဖြေရှာတွေ့သွားတယ်။ အိမ်တွေ၊ လမ်းတွေမှာ နိုင်ငံတော်အလံ လွှင့်ထူ ထား တာ အတော်နည်းတာပဲ။ ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် လွတ်လပ်ရေးနေ့ကို လူတွေ မမေ့သေးတာပဲ ကျေးဇူးတင်ရမယ်။

ငှက် ကြည့်သူ (၃)

မိုးယွန်းကြီးအင်းထဲက မယ်ညိုတွေ၊ သူတို့ကတော့ ဌာန ရေပျော်ငှက်တွေလို့ သိရပါတယ်။ တစ်ချို့ပုံတွေက ဖြတ်တောက်ပြီးမှတင်ရင် ပိုကောင်းမယ်ဆိုတာ သိပေမယ့် မူလ ရိုက်ချက် အတိုင်းထားတာက ပိုပြီး သဘာဝကျတယ်ထင်လို့ ဘာမှ မပြင်တော့ပါဘူး။

ငှက်ကြည့်သူ (၂)

အင်းထဲမှ ဗျိုင်းမျိုးစုံတွေ့ရတယ်။ ဒီဗျိုင်းကိုတော့ Intermediate Egret လို့ ခေါ်တယ်။ အင်းထဲက ချုံစပ်တွေမှာ တွေ့ခဲ့တာပါ။