ဗိုင်းရပ်စ် နဲ့ ၄.၄%

ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် ကာကွယ်ရေးနဲ့ပတ်သက်ပြီး သေဆုံးနှုန်းက ၄.၄ % ပဲရှိတယ် ဆိုတဲ့အချက်ကို ကိုးကားပြီး စိတ်မပူကြဖို့ ပြောနေတာတွေ တွေ့ရတယ်။ ဒီလို ပြောတဲ့အထဲမှာ တာဝန်ကြီးကြီး ယူ ထားတဲ့သူတွေလည်းပါတယ်။

အဲဒီ ကိန်းဂဏန်းက မှန်ပေမယ့် သာမန်ပြည်သူအချို့ကို နားလည်မှုလွဲမှားစေပြီး ဖြစ်တိုင်းသေတာမှမဟုတ်တာ၊ ကြောက်စရာမလိုဘူး ဆိုပြီး ပေါ့ပေါ့ တန်တန် ပြောဆို နေ ထိုင်နေတာကို မြင်ရ၊ ကြားရတယ်။

တကယ်တော့ ဖြစ်တဲ့ လူတိုင်းသေတာမဟုတ်ပေမယ့် ဒီရောဂါဟာ ကပ်ဘေး ရောဂါ ဖြစ်တဲ့အတွက် လူတစ် ယောက်မှာ ကူးစက်ပြီ ဆိုတာနဲ့

၁။ မဖြစ်မနေ ဆေးရုံတင်ပြီး ကုသရတယ်။ ကောင်းသွားမှာပါ၊ အိမ်မှာ ဆေးသောက် နားလိုက် လို့ပြောလို့မရဘူး။ လူတစ်ယောက်ချင်းအတွက် ဆေးဝါး သာမက ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းတွေရဲ့ လုပ် အားတွေ၊ အချိန်တွေပါ အများကြီးသုံးရတယ်။

၂။ သူနဲ့ ဆက်စပ်ခဲ့တဲ့သူတွေ အားလုံးကို သီးခြား ခွဲခြားထိန်းသိမ်းပြီးစောင့်ကြည့်ရတယ်။ စား သောက်နေထိုင်ရေး စီစဉ်ပေးရတယ်။

၃။ သံသယရှိသူအားလုံးကို ရောဂါပိုးရှိ၊ မရှိ စစ်ဆေးရတယ်။ ဒီလို စစ်ဆေးတာကိုလည်း နေရာ တိုင်းမှာ လုပ်လို့မရဘူး။ အမျိုးသားကျန်းမာရေးဓာတ်ခွဲမှုဆိုင်ရာဌာန (ရန်ကုန်) ကိုပို့ရတယ်။

၄။ လူနာရဲ့ မိသားစုသာမက သူသွားလာနေထိုင်ခဲ့တဲ့နေရာ ပတ်ဝန်းကျင်မှာ ရှိတဲ့သူတွေ အားလုံး စိုးရိမ်ပူပန်မှုဖြစ်ရတယ်။ သွားလာမှုကန့်သတ်ခံရတယ်။

ဆေးရုံတွေဆိုတာ ဒီရောဂါတစ်ခုတည်း ကုသနေရတာမဟုတ်ဘူး။ အခြား ရောဂါပေါင်းစုံကို ကုသ နေရတာဖြစ်ပါတယ်။ အနေအထိုင်မဆင်ခြင် လို့ ကူးစက်ခံရသူတွေများလာရင် ဆေးရုံတွေမှာ မနိုင်မနင်းဖြစ်လာပြီး လူနာအားလုံး ဒုက္ခရောက်မယ်။ ဒီရောဂါနဲ့ ဆေးရုံတက်တဲ့သူတွေများလာ ရင် ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းတွေကို ကူးစက်ဖို့ အခွင့်အရေးပိုများလာတယ်။ ကျန်းမာရေး ဝန်ထမ်း တွေ ပြိုလဲသွားရင် ဖိုးသူတော်လဲ ရင် တောင်ဝှေးမထူနိုင်တဲ့ အဖြစ်ကို ရောက်မယ်။

ဒီနေ့မနက် ABC (Australian Broadcasting Corporation) ရေဒီယို သတင်းမှာ အင်မတန် ခေတ်မီ တိုးတက်တဲ့ အမေရိကန်၊ အီတလီ၊ စပိန် တို့မှာ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ရောဂါပိုး ကူးစက်သူ တွေများလွန်းလို့ ဆေးရုံတွေမှာ မနိုင်မနင်းဖြစ်နေပြီ။ အသက်ရှုကရိယာတွေ မလုံလောက် တော့ ဘူး။ အခြားရောဂါဖြစ်ပွားသူတွေကိုလည်း လုံလောက်တဲ့ စောင့်ရှောက်မှုပေးဖို့ ခက်လာပြီ။ တစ်ချိန်မှာ ရှားပါးတဲ့ အရင်းအမြစ်တွေကို ထိထိရောက်ရောက်သုံးနိုင်ဖို့အတွက် ဆရာဝန်တွေ အနေနဲ့ ဘယ်သူ့ကိုပဲ ကုတော့မယ်၊ ဘယ်သူ့ကိုတော့ မရတော့ဘူး၊ ထားလိုက်တော့လို့ ဆုံးဖြတ်ရမယ့် အချိန်ကိုရောက်လာမှာ စိုးရိမ်မိတယ်လို့ ဆွေးနွေးသွားတယ်။
ပြန်ချုပ်လိုက်ရင် လူတစ်ရာမှာ ငါးယောက်လောက်ပဲ သေဆုံးနိုင်ပေမယ့် လူတစ်ယောက်ဖြစ်ရင် လူတစ်ရာ မက ဒုက္ခရောက်တယ်။ ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းတွေအတွက်လည်း ဖိအားတွေ အများကြီး ဖြစ်တယ်။

ရောဂါ ဖြစ်သူအတွက် ၄.၄% ဟာ စိတ်ဓာတ်တက်ကြွစေတဲ့ ကိန်းဂဏန်းဖြစ်ပေမယ့် မဖြစ်သေးတဲ့သူတွေကတော့ ၄.၄% ကို အားကိုးပြီး မမိုက်ကြပါနဲ့။

ဗိုင်းရပ်စ် နဲ့ စင်္ကာပူ စီးပွားရေး (၂)


စင်္ကာပူအစိုးရက မတ် ၂၆ ရက်နေ့ (မနေ့က) ဗိုင်းရပ်စ်ရောဂါ ကြောင့် ထိခိုက်နေ တဲ့ စီးပွားရေးကဏ္ဍကို အထောက်အကူပြုဖို့အတွက်နောက်ထပ် အရေးပေါ် ဘတ် ဂျက်တစ်ခုကို လွှတ်တော်မှာတင်သွင်းအတည်ပြုခဲ့ပါတယ်။


ဒီဘတ်ဂျက်က စင်္ကာပူဒေါ်လာ ၄၈.၄ ဘီလျံ လျာထားသုံးစွဲမှာဖြစ်ပြီး ရောဂါ စတင် ဖြစ်ပွားချိန်မှာ အတည်ပြုခဲ့တဲ့ စင်္ကာပူဒေါ်လာ ၆.၄ ဘီလျံ နဲ့ပေါင်းလိုက်ရင် အရေး ပေ ါ် ဘတ်ဂျက် ၅၄.၈ ဘီလျံရှိသွားပြီဖြစ်ပါတယ်။


ဒါဟာ စင်္ကာပူနိုင်ငံ ဂျီဒီပီရဲ့ ၁၁ % ဖြစ်ပြီး ၂၀၂၀ မူလ ဘတ်ဂျက် ၁၀၆ ဘီလျံရဲ့ ၅၀% ထပ်တိုးသုံးတာဖြစ်ပါတယ်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ် ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးပျက်ကပ် နဲ့ ရင် ဆိုင်ရချိန်မှာ စင်္ကာပူနိုင်ငံက အရေးပေါ် ဘတ်ဂျက် ၂၀.၅ ဘီလျံပဲ သုံးစွဲခဲ့တာနဲ့ နှိုင်း ယှဉ်လိုက်ရင် ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ကြောင့် စီးပွားရေးထိခိုက်မှုအတိုင်းအတာကို မှန်းဆလို့ရပါတယ်။


အခုအရေးပေါ် ဘတ်ဂျက်ကို ကဏ္ဍသုံးခုအတွက် သုံးစွဲသွားမယ်လို့ ဒုတိယ ဝန်ကြီး ချုပ်လည်းဖြစ်၊ ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးလည်းဖြစ်တဲ့ Heng Swee Keat ကပြောပါတယ်။ အဲဒီ ကဏ္ဍ တွေကတော့


၁။ အလုပ်လက်မဲ့မဖြစ်အောင် ကာကွယ်ရန်၊ ပြည်သူတွေရဲ့ လူမှုဘဝတွေကို မထိခိုက်စေရန်။


၂။ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတွေအနေနဲ့ လက်ရှိ အခက်အခဲများကို ကျော်လွှားနိုင်ရန်။


၃။ လူမှုရေး၊ စီးပွားရေး ကဏ္ဍများ ပြန်လည်ရှင်သန်နိုင်စွမ်းမြင့်မားအောင် အထောက် အကူ ပြုရန်။


ဒါ့အပြင် စီးပွားရေးကျပ်တည်းမှုဒဏ်ကို ခံစားနေရတဲ့ စင်္ကာပူပြည်သူတွေကို စာနာတဲ့ အနေနဲ့ သမ္မတ၊ ဝန်ကြီးချုပ်၊ လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ နဲ့ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ၊ ဝန်ကြီးများ၊ အခြားနိုင်ငံေ ရး ရာထူးတာဝန်ယူထားသူအားလုံး လစာသုံးလစာမယူဖို့ ဆုံးဖြတ်ခဲ့ပါတယ်။


ဒုဝန်ကြီးချုပ် Heng Swee Keat က စင်္ကာပူ ပြည်သူတွေ ( အလုပ်အကိုင်၊လူမှုဘဝ၊ စားနပ်ရိက္ခာ) လုံခြုံ စိတ်ချရဖို့၊ စီးပွားရေး ရပ်တန့်မသွားဖို့နဲ့ ပြန်လည်နလံထူနိုင်ဖို့အ တွက် လိုအပ်တာတွေအားလုံးလုပ်ဆောင်သွားမယ် လို့ ကတိပေးခဲ့ပါတယ်။

ကိုးကား။ စထရိတ်တိုင်းမ် မတ် ၂၇ ၂၀၂၀

ဗိုင်းရပ်စ် နဲ့ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် စီးပွားရေး

ဒီနေ့မနက်အထိ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံမှာ ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးကူးစက်ခံသူ ၄၄ ယောက်ရှိတယ်။ ငါးဦးသေ ဆုံးတယ်။ ဗိုင်းရပ်စ် ကူးစက်မှုက အခြေအနေမဆိုးသေးပေမယ့် နိုင်ငံစီးပွားရေးအတွက် အဓိက ကျတဲ့ အထည်ချုပ်လုပ်ငန်းကတော့ ဥရောပနိုင်ငံတွေက အမှာစာတွေဖျက်သိမ်းမှုကြောင့် ထိခိုက် မှုတွေရှိလာတယ်။

International Finance Corporation , IFC ရဲ့ အဆိုအရ ဘင်္ဂလားဒေ့ရ်ှ အထည်ချုပ်လုပ်ငန်း က ပို့ကုန်ပမာဏဟာ ဒေါ်လာ ၃၄ ဘီလျံရှိပြီး ကမ္ဘာပေါ်မှာ ဒုတိယအများဆုံး အထည်ချုပ် တင်ပို့ မှုဖြစ်တယ်။ ဘင်္ဂလားဒေ့ရ်ှနိုင်ငံပို့ကုန်ဝင်ငွေ ၈၀% က အထည်ချုပ်လုပ်ငန်းက ရရှိတာဖြစ်ပြီး အလုပ်သမား ၄.၁ သန်းရှိတယ်။

ဥရောပတိုက်နဲ့ အမေရိကန်မှာ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် ကူးစက်မှုတွေဖြစ်ပွားပြီးနောက် အမှာစာတွေ ဆိုင်းငံ့တာ ဒါမှမဟုတ် ဖျက်သိမ်းတာကြောင့် အထည်ချုပ်လုပ်ငန်းတွေအနေနဲ့ ဒေါ်လာ ၁.၅ ဘီလျံလောက်ဆုံးရှုံးခဲ့ပြီး အလုပ်သမား ၁.၂ သန်းအပေါ် ထိခိုက်မှုတွေရှိခဲ့တယ်။

ဒီအခြေအနေကြောင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရ်ှ ဝန်ကြီးချုပ် ဟာဆီနာက ပို့ကုန်လုပ်ငန်းရှင်တွေနဲ့ အလုပ် သမားတွေကို အကာအကွယ်ပေးနိုင်မယ့် ကူညီထောက်ပံ့ရေး အစီအစဉ်တစ်ခုကို မတ်လ ၂၅ ရက်နေ့မှာ ကြေညာခဲ့တယ်။ အဲဒီအစီအစဉ်ရဲ့ အရေးကြီးတဲ့အချက်တွေကတော့

၁။ ပို့ကုန်လုပ်ငန်းရှင်တွေကို တာကာ ၅၀ ဘီလျံ ( ကျပ် ၈၂၅ ဘီလျံကျော်) ထောက်ပံ့ပေး မယ်။ ဒါပေမယ့် ဒီငွေကို အလုပ်သမားလစာနဲ့ ခံစားခွင့်တွေအတွက်ပဲ သုံးရမယ်။

၂။ ချေးငွေ ပြန်ဆပ်တာ၊ ချေးငွေမဆပ်နိုင်လို့ အရေးယူတာတွေကို ဇွန်လ အထိ ဆိုင်းငံ့ထား မယ်။

၃။ စက်ရုံပိတ်လို့ ရွာပြန်သွားရတဲ့ ဝင်ငွေနည်းမိသားစုတွေကို မိမိတို့ ရပ်ကွက်/ကျေးရွာအလိုက် ‘Ghore Fera’ အစီအစဉ်အရ ထောက်ပံ့ကြေးပေးမယ်။ ( ‘Ghore Fera’ အစီအစဉ်ဆိုတာက ကျေး လက်ဒေသက ဆင်းရဲနွမ်းပါးသူတွေ ကိုယ်ပိုင်လုပ်ငန်းလုပ်နိုင်အောင် ထောက်ပံ့တဲ့ အစီအစဉ် ဖြစ် ပါတယ်။ )

၄။ အိုးမဲ့ အိမ်မဲ့တွေကို ခြောက်လစာ အစားအသောက်နဲ့ ထောက်ပံ့ကြေးပေးမယ်။ ခိုလှုံဖို့ နေရာစီစဉ်ပေးမယ်။

၅။ ဈေးတင်ရောင်းတဲ့ ကုန်သည်တွေကို အရေးယူမယ်။

ဝန်ကြီးချုပ် ဟာဆီနာက ဗိုင်းရပ်စ် ကပ်ဘေးကြောင့် အလုပ်လက်မဲ့တွေဖြစ်သွားသူတွေနဲ့ အတူ ရပ်တည်ပါ့မယ် လို့ ကတိပေးသွားတယ်။

မြန်မာနိုင်ငံဟာလည်း ဘင်္ဂလားဒေ့ရ်ှ နည်းတူ ပို့ကုန်ကဏ္ဍမှာ အထည်ချုပ်လုပ်ငန်းကို အဓိက အားထားနေရတဲ့နိုင်ငံဖြစ်ပါတယ်။ ဒါ့ကြောင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရ်ှ အတွေ့အကြုံကလည်း မြန်မာ အတွက် လေ့လာစရာပါပဲ။

ကိုးကား
DW သတင်းဌာန၊ IFC ဝက်ဘ်ဆိုက်၊ Financial Express သတင်းစာမျက်နှာ

ဗိုင်းရပ်စ် နဲ့ အိန္ဒိယ အတွေ့အကြုံ

မတ်လ ၂၄ ရက်နေ့မှာ အိန္ဒိယ ဝန်ကြီးချုပ် မိုဒီက မတ်လ ၂၅ ရက်နေ့ ည ၁၂ နာရီအချိန်က စပြီး တစ်နိုင်ငံလုံးမှာ ၂၁ ရက်ကြာ သွားလာမှုတွေ ကန့်သတ်မယ်၊ စားနပ်ရိက္ခာ နဲ့ ဆေးဆိုင်တွေ၊ အစိုးရက သတ်မှတ်ထားတဲ့ စက်ရုံ၊အလုပ်ရုံနဲ့ရုံးတွေပဲဖွင့်ရမယ်လို့ အမိန့်ထုတ်ခဲ့တယ်။

တကယ်တော့ အိန္ဒိယနိုင်ငံမှာ ဒီနေ့အထိ ရောဂါပိုးတွေ့သူ ၆၀၆ ဦးနဲ့ သေဆုံးသူ ဆယ်ဦးပဲ ရှိ သေးတယ်။ ဒါပေမယ့် အစိုးရကတော့ အခုအချိန်မှာ တားဆီးမှုမလုပ်ရင် ရောဂါကူးစက်မှု ပိုများ လာပြီး မနိုင်မနင်းတွေဖြစ်လာနိုင်တယ်၊ ဒါ့ကြောင့် တားဆီးမှုလုပ်ကိုလုပ်ရမယ်လို့ ပြောခဲ့တယ်။ ဒီ တားဆီးမိန့်ဟာ အိန္ဒိယလူဦးရေ ၁.၃ ဘီလျံအပေါ်အကျိုးသက်ရောက်မှုရှိမှာဖြစ်တဲ့အတွက် ကမ္ဘာ ပေါ်မှာ အကြီးမားဆုံး ဗိုင်းရပ်စ်ရောဂါ ကာကွယ် ၊ထိန်းချုပ်ရေးအစီအစဉ်ဖြစ်လာပါတယ်။

အိန္ဒိယအစိုးရရဲ့ အမိန့်အရ တားဆီးကန့်သတ်ထားချိန်မှာ အပြင်ထွက်ခွင့်ရှိသူတွေကို အခုလို သတ်မှတ်ထားတယ် –

၁။ အိမ်အနားက ဈေးဆိုင် နဲ့ ဆေးဆိုင်တွေမှာ ဈေးဝယ်သူများ၊ အရေးပေါ်ဆေးကုသ ခံယူသူ များဟာ အိမ်ပြင်ထွက်ခွင့်လက်မှတ်မပါဘဲ သွားလို့ရတယ်။ ဒါပေမယ့် လူနှစ်ဦးထက် ပိုပြီး မသွား ရဘူး။

၂။ လက်ရှိလုပ်ဆောင်နေဆဲ စိုက်ခင်းများ၊ မွေးမြူရေးခြံများ နဲ့ ငါးကန်များကို ပြုစုစောင့်ရှောက် နေသူများလည်း သတ်မှတ်အရေအတွက်အတိုင်း လက်မှတ်မလိုဘဲ သွားလို့ရတယ်။

၃။ ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းတွေ၊ အများပြည်သူသယ်ယူပို့ဆောင်ရေးလုပ်ငန်းတွေ၊ ဘဏ်၊ မီးသတ် စတဲ့မရှိမဖြစ် ပြည်သူ့ဝန်ဆောင်မှုကဏ္ဍ ဝန်ထမ်းတွေ၊ ကုန်ပစ္စည်းသယ်ယူပို့ဆောင်ရေး လုပ်ငန်း များမှာလုပ်ကိုင်နေသူတွေက ဝန်ထမ်းကတ်ပြား ပြသပြီး သွားလို့ရတယ်။

၄။ ဈေးဝယ်စင်တာတွေ၊ အိမ်တိုင်ယာရောက် ပစ္စည်းပို့လုပ်ငန်းတွေမှလုပ်ကိုင်သူတွေက ဝန်ထမ်း ကတ်ပြားအပြင် ဒေသရဲတပ်ဖွဲရဲ့ ခွင့်ပြုလက်မှတ် ပြသပြီး သွားလို့ရတယ်။

ဒီနေ့မနက် တားဆီးမိန့်အသက်ဝင်လာချိန်မှာတော့ အိန္ဒိယနိုင်ငံရဲ့ အခြေအနေနဲ့ပတ်သက်ပြီး သတင်းမီဒီယာတွေမှာ အခုလိုတွေ့ရပါတယ်။

၁။ ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေက အမိန့်ကို သေသေချာချာ နားမလည်တဲ့အတွက် အပြင်ထွက်သူမှန် သမ ျှ ကို အကုန်လိုက်ဖမ်းနေတယ်။ အိမ်တိုင်ရာရောက်ပစ္စည်းပို့တဲ့လုပ်သားတွေလည်း ရဲအဖမ်းခံရတယ်။

၂။ တစ်နိုင်ငံလုံးမှာ ကုန်ပစ္စည်းပို့ဆောင်ခွင့်ရှိတယ်ဆိုပေမယ့် တစ်ချို့ပြည်နယ်အစိုးရတွေက ပြည်နယ်အတွင်း အဝင်၊ အထွက်တွေကို ပိတ်ထားတဲ့အတွက် ကုန်စည်စီးဆင်းမှု ပြဿနာရှိနေ တယ်။

၃။ စိုးရိမ်စိတ်နဲ့ အွန်လိုင်းက ပစ္စည်းမှာသူတွေများတဲ့အတွက် ဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းတွေက အလျင်မီအောင် မပို့ပေးနိုင်ကြောင်း ကြေညာထားတယ်။

၄။ လူတွေတစ်ဦးနဲ့ တစ်ဦး မထိတွေ့အောင်တားဆီးဖို့အတွက် အမိန့်ထုတ်ပေမယ့် အင်္ဂါနေ့ နဲ့ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွေမှာ နယ်ပြန်တဲ့လူတွေက ဘူတာရုံတွေ၊ ကားဂိတ်တွေမှာ တိုးဝှေ့နေကြတယ်။

၅။ အိန္ဒိယမြို့ကြီးတွေမှာ နယ်က အလုပ်လာလုပ်သူ ၄၅ သန်းလောက်ရှိတယ်လို့ခန့်မှန်းထား တယ်။ အဲဒီလူတွေ နယ်လည်း ပြန်လို့မရ၊ မြို့ပေါ်မှာလည်း အလုပ်အကိုင်မရှိ၊ ဝင်ငွေမရှိ ၊ စားနပ်ရိက္ခာလည်း ကြိုတင်စုဆောင်းထားဖို့ ပိုက်ဆံမရှိ နဲ့ ကျူး ကျော်ရပ်ကွက်တွေမှာ ပိတ်မိနေမယ့်အခြေအနေတွေကို စိုးရိမ်နေကြတယ်။

၆။ အိန္ဒိယအလုပ်သမား ၉ ဝ% က က အလုပ်လက်မဲ့ခံစားခွင့်တွေ၊ လစာပြည့် ခွင့်ရက်တွေ ၊ လူမှုဖူလုံရေးစောင့်ရှောက်မှုတွေနဲ့ အကျုံးမဝင်တဲ့လုပ်ငန်းတွေမှာလုပ်ကိုင်နေကြတယ်။ အဲဒီ လူတွေ အလုပ်လက်မဲ့ဖြစ်ကုန်မှာလည်း စိုးရိမ်နေကြတယ်။

၇။ မြို့ကြီးတွေရဲ့ ကျူးကျော်ရပ်ကွက်တွေထဲက အိမ်ခန်းကျဉ်းကျဉ်းလေးတွေထဲမှာ လူတွေ စုပြုံ နေကြတယ်။ အခြေခံအကျဆုံး ကာကွယ်မှုဖြစ်တဲ့လက်ဆေးဖို့တောင် ရေလုံလုံလောက်လောက် မရှိဘူး။ တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် သုံးပေခွာနေဖို့ဆိုတာ ဘယ်လိုမှ မဖြစ်နိုင်ဘူး။ ဒီလူ တွေအတွက် ရောဂါ ကာကွယ်၊ ထိန်းချုပ်မှုလုပ်ငန်းတွေကို ဘယ်လိုလုပ်မလဲ။

၈။ ကျူးကျော်ရပ်ကွက်တွေက အလုပ်သမားအများစုက စာမတတ်ဘူး။ အိမ်ထဲမှာ ပိတ်မိနေတဲ့ သူတို့တွေကို ရောဂါကာကွယ်ရေးနောက်ဆုံးသတင်းတွေ ရအောင်၊ လိုက်နာနိုင်အောင် ဘယ်လို လုပ်ပေးမလဲ။

အိန္ဒိယအစိုးရတော့ အောက်ခြေလူတန်းစားတွေအတွက် လက်ရှိတစ်ကီလို ၃၇ ရူပီး ဈေးရှိတဲ့ ဆန် ကို တစ်ကီလို သုံးရူပီးနဲ့ ရောင်းပေးမယ်၊ တစ်ကီလို ၂၇ ရူပီးဈေးပေါက်နေတဲ့ ဂံျုကို နှစ် ရူပီးနဲ့ ရောင်းပေးဖို့ စီစဉ်နေတယ်လို့ ကြေညာထားတယ်။ ဒါ့အပြင် ကျန်းမာရေး ကဏ္ဍ အတွက် နောက်ထပ် ဒေါ်လာ နှစ်ဘီလျံ ထပ်ဖြည့်ပေးမယ်လို့လည်း ကတိပေးခဲ့တယ်။

မြို့ပေါ်မှာ ရွှေ့ပြောင်းလုပ်သားတွေများပြားတဲ့ အိန္ဒိယနိုင်ငံ ရင်ဆိုင်နေရတဲ့ စိန်ခေါ်မှုဟာ မြန်မာ နိုင်ငံအတွက်လေ့လာသင့်တဲ့သင်ခန်းစာပါပဲ။

ကိုးကား။ စထရိတ်တိုင်းမ်သတင်းစာ၊ ဘီဘီစီသတင်းဌာန၊ အယ်လ်ဂျာဇီးယား သတင်းဌာန နဲ့ တိုင်းမ်အော့ဖ် အင်ဒီးယား သတင်းစာ

ဗိုင်းရပ်စ် နဲ့ စင်္ကာပူ စီးပွားရေး


နောက်ဆုံးထုတ်ပြန်တဲ့ စာရင်းဇယားများအရ စင်္ကာပူနိုင်ငံရဲ့ စီးပွားရေးဟာ ၂၀၂၀ ပထမ သုံး လ ကာလ မှာ ၂.၂ % ကျုံ့သွားခဲ့ပြီး ၂၀၂၀ မှာ စင်္ကာပူစီးပွားရေးဟာ တိုးတက် မှု ရှိမှာမဟုတ်ဘဲ ၁% ကနေ ၄% အထိ ကျဆင်းသွားမယ်လို့ ခန့်မှန်းထားတယ်။
စင်္ကာပူ ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်လည်းဖြစ်၊ ဘဏ္ဍရေးဝန်ကြီးလည်းဖြစ်တဲ့ Heng Swee Keat က ဒီအခြေအနေဟာ ၂၀၀၈ ခုနှစ် ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးပျက်ကပ်ထက် ဆိုးတယ်။ ဒါဟာ စင်္ကာပူ နိုင်ငံ နဲ့ ပြည်သူတွေအတွက် အကြီးမားဆုံးစိန်ခေါ်မှုပဲလို့ ပြောခဲ့တယ်။
လက်ရှိအခြေအနေမှာ စင်္ကာပူအစိုးရက စီးပွားရေး နလံထူဖို့အတွက် စင်္ကာပူဒေ ါ်လာ ၆ ဘီလျံကျော် အရေးပေါ်ဘတ်ဂျက်ကို ပြဋ္ဌာန်းပြီး ပြီ။ အဲဒီ ၆ ဘီလျံမှာ ၄ ဘီလျံက စီးပွားရေး လုပ်ငန်း တွေ ငွေကြေးလည်ပတ်ပြီး အလုပ်သမားတွေ ဆက်အလုပ်လုပ်နေနိုင်ဖို့ အတွက် ထောက်ပံ့ပေးမှာဖြစ်ပါတယ။်
ဒေါ်လာ ၁.၆ ဘီလျံကတော့ အသက် ၂၁ နှစ် အထက် စင်္ကာပူနိုင်ငံသားတိုင်းကို တစ်လုံး တ စ်ခဲ တည်းထောက်ပံ့ငွေ အဖြစ်ပေးမှာဖြစ်ပါတယ်။ ဒေါ်လာသန်း ၈၀၀ ကတော့ ရောဂါ ထိန်းချုပ် ကုသ ရေးဆောင်ရွက်နေတဲ့ ဌာနတွေကို ခွဲဝေပေးမှာဖြစ်ပါတယ်။
ဒါပေမယ့် လက်ရှိအခြေအနေအရ အရေးပေါ်ဘတ်ဂျက်က လုံလောက်မှုမရှိနိုင် တဲ့အတွက် နောက် ဆက်တွဲဘတ်ဂျက်တစ်ခုကို ဒီနေ့ ညနေမှာ လွှတ်တော်မှာတင်သွင်းမှာဖြစ် ပါတယ်။ အဲဒီဘတ်ဂျက်မှာငွေဘယ်လောက်သုံးမယ်ဆိုတာ မသိရသေးဘူး။
ကိုးကား ။ စထရိတ်တိုင်းမ်သတင်းစာ ၂၅ မတ် ၂၀၂၀

ဗိုလ်ချုပ်ဈေး

ဗိုလ်ချုပ်ဈေး (အရင်က စကော့ဈေး) ဆိုတာ ရန်ကုန်ရဲ့ အသည်းနှလုံးပဲ။ လမ်းစဉ်ပါတီခေတ် ကုန်တိုက်ကြီးတွေမရှိတဲ့အချိန်မှာ ဗိုလ်ချုပ်ဈေးဟာ ဈေးဝယ်ဖို့၊ သူငယ်ချင်းတွေ ဆုံဖို့၊ မျက် စိ စားပွဲထိုင်ဖို့၊ ရင်ခုန်သံတွေ စည်းချက်ညှိဖို့နေရာ။ စနေနေ နေ့တစ်ဝက် ရုံးပိတ်တဲ့ အဲဒီခေတ်မှာ စနေနေ့လယ်ဆို ရင် ဗိုလ်ချုပ်ဈေးကို သွားကြ၊ တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် ဆုံဖို့ ဗိုလ်ချုပ်ဈေးမှ ချိန်းမှ ခေတ်မီတာလေ။ ဒီလိုနဲ့

“ ဗိုလ်ချုပ်ဈေး စနေနေ့ လည်လည်သွားကြ၊ မြင်မြင်ခြင်းဆိုပါတော့ မင်းကိုချစ်တယ်။”

“ဗို်လ်ချုပ်ဈေး ပေါင်ချိန်စက် ပေါင်ချိန်တော့ ဟောတဲ့အကြောင်းလေး အချစ်ရေးမကောင်းနိုင်ဘူး”

စသည်ဖြင့် သီချင်းထဲတောင် ထည့်ရေးရအောင် ရေပန်းစားခဲ့တယ်။

ပြည်ပက သွင်းကုန်တွေကို ကန့်သတ်ထားတော့ သဘောၤာသားတွေ သယ်လာတဲ့ အလှပြင် ပစ္စည်း၊ အဝတ်အထည်၊ ဖက်ရှင်အဆင်တန်ဆာတွေဆိုတာလည်း ဗိုလ်ချုပ်ဈေးမှာပဲ ရနိုင်တာ တယ်။ ထိုင်းနယ်စပ်က မှောင်ခိုသွင်းလာတဲ့ ပစ္စည်းတွေက တောင်ဥက္ကလာ၊ စိန်ဂျွန်း ဈေး စတဲ့ဈေးအတော်များများမှာ ရနိုင်ပေမယ့် ဂျပန်ပစ္စည်း၊ အမေရိကန်ပစ္စည်း ဆိုတာက ဗိုလ်ချုပ်ဈေး မှာပဲ ရနိုင်တာလေ။ ဒါတောင် တစ်မျိုးကို သုံးလေးထည်ထက် ပိုရှိတာမဟုတ်ဘူး။

ကျွန်တော်တို့လူငယ်ဘဝက ဗဟိုရုံထဲမှာ ဆိုင်ပိုင်ရှင်နာမည်ကို အစွဲပြုပြီး “ ဂိုရား” ဆိုင်လို့ခေါ်တဲ့ ဆိုင်တစ်ဆိုင်ရှိတယ်။ အမေရိကန်အဝတ်အထည်တွေရောင်းတာ။ ပျောက်ကြားဂျာကင်တွေ ခေတ်ထတဲ့အချိန်က သူ့ဆိုင်မှာ သွားငေးရတယ်။ ကျော်ဟိန်းတောင် သူ့ဆိုင်က ဝယ်ဝတ်တယ် လို့နာမည်ကြီးခဲ့ဖူးတယ်။

အစားအသောက်ဆိုရင်လည်း ဦးကြွိ ဆီချက်၊ ရုံတွေကြားထဲမှာ ဗန်းကြီးနဲ့ရောင်းတဲ့ အသုပ်စုံ သည် တို့က နာမည်ကြီးပေါ့ ။

ဈေးဝယ်စင်တာကြီးတွေပေါ်လာတော့ ဗိုလ်ချုပ်ဈေးနဲ့ဝေးသွားတယ်။ ကားရပ်ရတာခက်တာရယ်၊ လူတွေ တိုးဝှေ့နေရတာရယ်ကြောင့် ဗိုလ်ချုပ်ဈေးကို တစ်နှစ်နေလို့ တစ်ခေါက်မရောက်တော့ ဘူး။

ဒီနေ့နေ့လယ်တော့ ဗိုလ်ချုပ်ဈေးအခြေအနေကို သိချင်လို့ရောက်သွားခဲ့တယ်။ အနောက်ဘက် တန်းမှာ ကားတွေရပ်ထားတယ်။ ဒါပေမယ့် ဈေးဝယ်ကားထက် ဈေးသည်ကားက ပိုများမယ် ထင်တယ်။ ကားရပ်ဖို့နေရာ ရှာဖို့မခက်ဘူး။ အရှေ့ဘက်တန်းမှာတော့ ကားမရှိသလောက် ပဲ။

ဗိုလ်ချုပ်ဈေးဟာ ဈေးဝယ်ထက် ဈေး သည်ကများနေတယ်။ ကမ္ဘာလှည့် ခရီးသည်တွေ၊ ဒေသခံဈေးဝယ်သူတွေနဲ့ အမြဲတမ်းပြည့်နေတဲ့ ဗဟို ရုံဟာ ခြောက်ကပ်နေတယ်။ ရုံတွေ၊ အပြင်တန်းတွေမှာ ဆိုင်ခန်းအတော်များများ ပိတ်ထားကြတယ်။ မနေ့ထဲက မတ်လ လစာပေးပြီး ဝန်ထမ်းတွေကို ပြန်လွှတ်လိုက်ကြပြီ၊ မေလ မှ ပြန်ဖွင့်တော့မယ်လို့ ပြောတယ်။

ဖွင့်ထားတဲ့ဆိုင်တွေလည်း ငုတ်တုတ်မေ့နေကြတာပါပဲ။ ဆိုင် ခန်းတွေရှေ့မှာ အရောင်းစာရေး မလေးတွေ၊ ဆိုင်အကူတွေပဲရှိတယ်။ဈေးဝယ်တစ်ယောက်လောက် ဝင်လာ ရင် မေ ျှာ်လင့်တဲ့ မျက်နှာနဲ့ လှမ်းကြည့်နေကြတယ်။ တစ်ချို့လည်း ဘာရှာသလဲလို့မေးတယ်။ ဒါပေ မယ့် လေသံက အားမပါလှဘူး။ ဗဟိုရုံထဲမှာ ရှားရှားပါးပါး နိုင်ငံခြားသား သုံးလေးယောက်တွေ့ တယ်။ သူတို့ကလည်း ဈေးဝယ်ဖို့ထက် ဈေးပိတ်ထားတာကို ဓာတ်ပုံလာရိုက်တာထင်ပါရဲ့။

ဆိုင် တစ်ဆိုင်ကတော့ ဖိနပ်ထုတ်တွေ ကားပေါ်တင်နေတာတွေ့တယ်။ ဆိုင်ပိတ်ထားမှာဖြစ်လို့ ပစ္စည်းတွေရွှေ့တာလား၊ နယ်ကိုပို့တာလားတော့မသိဘူး။ အပ်ချုပ်ဆိုင်တစ်ဆိုင်က အပ်ချုပ် ဆရာကတော့ တောင့်ထားတယ်ဆိုတဲ့ သဘော လက်မထောင်ပြတယ်။ ဆိုင်တစ်ဆိုင် ရှေ့ မှာတော့ ဆိုင်ရှင်လို့ထင်ရတဲ့ အမျိုးသားတစ်ယောက် ခုံတန်းရှည်ပေါ်မှာ အားပါးတရ အိပ် နေ တယ်။ အားလုံးကို မေ့ထားချင်သူထင်ပါရဲ့ ။ ဆိုင်ခန်းတစ်ခုရှေ့မှာတော့ အမျိုးသမီးသုံးယောက် ဆိုင်ပိတ်နေတယ်။ ဘေးဆိုင်ကို လှမ်းပြီး ပြန်ပြီအန်တီရေ လို့ နှုတ်ဆက်နေတယ်။ သူတို့မှာ နောက် နေ့ ဆိုင်ဖွင့်ဖို့အတွက် ခွန်အားရှိသေးရဲ့လားမသိဘူး။

ရွှေထမင်း၊ ငွေထမင်း၊ ပဲမြစ်၊ ဒညင်းသီးရောင်းတဲ့အမကြီးကတော့ အရင်က ဆိုရင် ညီအမနှစ် ယောက် နှစ်ဆိုင်ပေါင်း တစ်သိန်းခွဲဖိုးလောက်ရောင်းရတယ်တဲ့။ မနေ့စပြီး လူနည်း သွားတာ ဒီနေ့အခုချိန်ထိ ငါးထောင်ဖိုးပဲရောင်းရသေးတယ်၊ ပဲမြစ်တွေ၊ ဒညင်းသီးတွေက ဝယ် ထားပြီးသားဖြစ်နေတော့ နောက်နေ့လည်း လာရောင်းရဦးမှာပဲတဲ့။

အထည်ဆိုင်တစ်ဆိုင်ကတော့ တစ်သက်လုံး ဈေးရောင်းလာတာ ၂၀၀၇ စက်တင် ဘာ အရေးအခင်းတုန်းကတောင် ဒီလောက် မဆိုးဘူး လို့ပြောတယ်။ ဒါပေမယ့် မနက်ဖြန် လည်း ဆိုင်ဖွင့်မှာပါ။ ဈေးရောင်းနေကြဆိုတော့ ဈေးထဲမလာရရင် နေမကောင်းဘူးတဲ့။

အရင်ကဆိုရင် ထိုင်ဖို့နေရာအတော်ရှာရတဲ့စားသောက်ဆိုင်တန်းမှာ လူရှင်း နေတယ်။ ကျွန်တော်ဝင်သွားတော့ ဘာ စားမလဲ ဆိုပြီး ဟင်းအမည်တွေ ဝိုင်းရွတ်ပြကြတယ်။ ကျွန်တော်က ဦးကြွိ ဆီချက် စားချင်လို့ သွားတာ၊ ဦးကြွိဆိုင်ပိတ်ထားတယ်။ ပန်းကန်ခွက်ယောက်တွေကို ဆိုင်ရှေ့စားပွဲမှာပုံထားတယ်။ နံရံမှာ ဒယ်အိုးသုံးလုံးချိတ်ထားတယ်။ အအေးပုလင်းကတ်တွေကို ဆိုင်နောက်မှာ ၊ နံရံပေါ်က စင် ပေါ်က အုပ်ဆောင်းအောက်မှာ အသီးအရွက်လို့ထင်ရတဲ့အရာတစ်ချို့ရှိတယ်။ ဆိုင်မှာ အသက် ဝင်နေတာဆိုလို့ ရေခဲသေတ္တာက ပါဝါမီးလင်းနေတာပဲရှိတယ်။ ဘယ်တော့မှ ဆိုင်မပိတ်တဲ့ ဦးကြွိ ဟာ ဗိုင်းရပ်စ် တိုက်စစ်ကြောင့် ခွာစစ်ဆင်သွားပုံရတယ်။ ဆီချက်ကို ဗိုလ်ချုပ် ဈေးထဲကနေ မောင်းထုတ်လိုက်တဲ့ ဗိုင်းရပ်စ်ကို မေတ္တာပို့ရင်းပြန်ထွက်ခဲ့တယ်။

စားသောက်တန်းအပြင်ဘက် လမ်းကြားထဲမှာတော့ လက်ဖက်ရည်ထိုင်သောက်နေသူနည်းနည်း ရှိသေးတယ်။ ဈေးဝယ်ထက် ဈေးသည်တွေ၊ ပွဲစားတွေ ပဲ ဖြစ်မယ်ထင်ပါတယ်။ ဈေးရုံတွေဘက်က ပန်းကန်တွေ ပြန်သယ်လာတဲ့ စားပွဲထိုးလေးတွေလည်း တွေ့တယ်။ အခုအချိန်မှာ တော့ ဈေးသည်အချင်းချင်းပဲ ပြန်အားပေးနေရပုံပဲ။

စီရုံ နဲ့ ဒီရုံကြားက ရခိုင်မလေးဆိုင်ကိုသွားတယ်။ ခါတိုင်းဆိုရင် ကိုယ့်အလှည့်ရောက်ဖို့ စောင့်ရ တဲ့ ဆိုင်မှာ စားတဲ့သူလည်း မရှိဘူး။ ဆိုင်ရှင်လည်းမတွေ့ဘူး။ ဈေးဝယ်လာတာမြင်တဲ့ အနား က အအေးဆိုင်က လှမ်းအော်မှ ရုံထဲမှာ အနားယူနေတဲ့ ဆိုင်ရှင်ထွက်လာတယ်။ အသုတ်တော့ မစားဖြစ်ဘူး။ ရိက္ခာစုဆောင်းတဲ့အနေနဲ့ လ ျှာဇောက်ထိုး ငပိထောင်းဘူးကြီးနှစ်ဘူးဝယ်ခဲ့တယ်။ ဗမာ ပါးစပ်ဟာ ခေါက်ဆွဲခြောက်၊ ငါးသေတ္တာ၊ ဝက်အူချောင်း၊ ကြက်အူချောင်းမလိုဘူး။ ထမင်း နဲ့ ငါးပိထောင်းဆိုရင် ရပြီလေ။

ဈေးထဲက ပြန်ထွက်တော့ ဗိုလ်ချုပ်လမ်းပေါ်မှာ ကားတွေရှင်းနေတယ်။ အရင်ကတော့ ရန်ကုန် လမ်းတွေပေါ်မှာ ကားတွေကျပ်လို့ စိတ်ရှုပ်တယ်။ ဗိုလ်ချုပ်ဈေးကို ကားကျပ်၊ လူကျပ်လို့ ဝေး ဝေးကရှောင်တယ်။

အခုတော့ ကားကျပ်တဲ့ ရန်ကုန်၊ လူရှုပ်တဲ့ ဗိုလ်ချုပ်ဈေးကိုပြန်ရချင်တယ်။ လူတွေရှုပ်ပါ။ ကားတွေရှုပ်ပါ။ အမှိုက်တွေ ရှုပ်ပါ။ ပြဿနာတွေရှုပ်ပါ။ ရှုပ်နေရင် ရန်ကုန်ဟာ အသက်ဝင် နေတယ်၊ ဝမ်းသာဖို့ကောင်းတယ်ဆိုတာ နားလည်ပြီလေ။

ပန်းဆိုးတန်း
ဗိုင်းရပ်စ်အရေးထက် ဝမ်းရေးခက်လို့
မြစ်ကူးချောင်းခြား ခရီးသွားရကြ။
လှိုင်သာယာ၊ ရွှေပြည်သာ
ရွှေလင်ပန်း၊ ဒဂုံဆိပ်ကမ်း
ဒဂုံတောင် ၊ ဒဂုံမြောက်
ဗိုင်းရပ်စ်ထက်
ဝမ်းရေးခက်သူတွေနဲ့
ရပ်လို့မဖြစ်တဲ့ ရန်ကုန်

နိုင်ငံတော်၏အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်က COVID-19 ဖြစ်ပွားမှု နောက်ဆုံးအခြေအနေနှင့် စပ်လျဉ်း၍ ပြည်သူလူထုသို့ အစီရင်ခံတင်ပြသည့် မိန့်ခွန်း

ဒီနေ့ မတ် ၂၄ ည ၆ နာရီအချိန်မှာ နိုင်ငံတော်၏အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်က
COVID-19 ဖြစ်ပွားမှု နောက်ဆုံးအခြေအနေနှင့် စပ်လျဉ်း၍ ပြည်သူလူထုသို့ အစီရင်ခံတင်ပြသည့် မိန့်ခွန်း ပြောခဲ့တယ်။

အဲဒီမိန့်ခွန်းမှာပါတဲ့ အဓိက အချက်တွေကတော့

၁။ ရောဂါ ကူးစက်သူနှစ်ဦးတွေ့ပေမယ့် မကြောက်ပါနဲ့၊ ခေါင်းအေးအေးထားပြီး သတိကြီးကြီးနဲ့ ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနနဲ့ အခြားအစိုးရ ဌာနတွေက ထုတ်ပြန်တဲ့ ညွှန်ကြားချက်တွေကို လိုက်နာ ပါ။

၂။ ရောဂါရသူတွေထဲက ၄.၄% ပဲ သေဆုံးတယ်။ သေဆုံးသူတွေဟာ ရောဂါအခံရှိသူ၊ ကိုယ်ခံ အားနည်းသူနဲ့ ကုသမှုခံရာမှာနောက်ကျသူတွေဖြစ်တယ်။ ဒ့ါကြောင့် ရောဂါဖြစ်နိုင်ချေများသူ တွေ ဂရုစိုက်ပါ။ ဆေးကုသမှုစောစောခံရဖို့ ပိုအရေးကြီးတယ်။ ကျန်းမာရေးဌာနကို စောစော သတင်း ပို့ပါ။

၃။ တီးတိန်က လူတွေ အစိုးရိမ်လွန်ပြီး ထွက်မသွားပါနဲ့။ ကိုယ့်စိုးရိမ်စိတ်ကြောင့် အများကိုပျံ့နှံ့ ကူးစက်တာမျိုးမဖြစ်ပါစေနဲ့။

၄။ ထိုင်းက ပြန်လာသူတွေကို အသွားအလာကန့်သတ်ခြင်း ပြုလုပ်နေတဲ့ကိစ္စမှာ အားလုံး ပူးပေါင်းပါဝင်ကြပါ။

၅။ ရိက္ခာပြတ်နိုင်တဲ့အလားအလာမရှိဘူး။ လူအုပ်ထဲ သွားတိုးဝယ်တာက ရောဂါ ကူးမယ့် အလား အလာပိုများတယ်။

၆။ ပြည်သူအတွက် မရှိမဖြစ်လိုအပ်တဲ့ ဝန်ဆောင်မှုတွေ၊ ဈေးတွေ၊ ဈေးဝယ်စင်တာတွေ ပိတ်ဖို့ အစီအစဉ်မရှိဘူး။

၇။ လုပ်ငန်းတွေ၊ စက်ရုံတွေ ၊ အလုပ်ရုံတွေ ပိတ်မယ်။ မြို့အဝင်အထွက် ပိတ်မယ်ဆိုတဲ့ ကောလာ ဟလတွေကြောင့် မလန့်ပါနဲ့။

၈။ အဂတိတရားလေးပါး ထဲက ဆန္ဒက တွန်းပို့လို့ လူစုလူဝေးဖြစ်ခြင်း၊ ရိက္ခာဆေးဝါး စုဆောင်း ခြင်း၊ ကျန်းမာရေးညွှန်ကြားချက်ကိုမလိုက်နာခြင်းတွေကို ရှောင်ပါ။

၉ ။ ဒေါသ တွန်းပို့လို့ လူအများထိတ်လန့်စေမယ့် မမှန်သတင်းပျံ့ပွားစေခြင်းကို ရှောင်ပါ။

၁၀။ ဘယာ အကြောက်တရားလွန်ကဲပြီး ရိက္ခာစုဆောင်းခြင်း၊ ရောဂါလက္ခဏာ ဖုံးကွယ်ထားခြင်း ကိုရှောင်ပါ။

၁၁။ မောဟ အစိုးရထုတ်ပြန်ချက်တွေကို မလေ့လာဘဲ မလုပ်သင့်တာလုပ်ခြင်း၊ လုပ်သင့်တာ မလုပ်ခြင်းကို ရှောင်ပါ။

၁၂။ ကိုယ်ချင်းခွာနေရပေမယ့် နှလုံးသားနီးကပ်မှုနဲ့ စိန်ခေါ်မှုတွေကို ပူးပေါင်းရင်ဆိုင်မယ်။

စင်္ကာပူနိုင်ငံ ယာယီတားမြစ်ချက်များ

စင်္ကာပူနိုင်ငံက ကိုရိုနာ ဗိုင်းရပ်စ် ကူးစက်ခံရတဲ့အစောဆုံးနိုင်ငံထဲမှာ ပါတယ်။ ဇန်နဝါရီလ ၂၃ ရက်နေ့မှာ ပထမဆုံး ပိုးကူးစက်သူကို စစ်ဆေးတွေ့ရှိခဲ့တယ်။ ဒီနေ့အထိ ကူးစက်သူ ၅၅၈ ဦး ရှိတယ်။ သေဆုံးသူ နှစ်ဦးရှိတယ်။ မနေ့က ရောဂါပိုးရှိသူ ၄၉ ဦးစစ်ဆေးတွေ့ရှိခဲ့တယ်။ အဲဒီ အထဲက ၃၂ ယောက်က ပြည်ပက ပြန်ရောက်လာသူတွေဖြစ်တယ်။

ပြည်ပက ပြန်ရောက်လာသူတွေထဲမှာ ရောဂါပိုး တွေ့ရှိမှုမြင့်တက်လာပြီးတဲ့နောက် စင်္ကာပူ အစိုးရက ဒီနေ့ည ၁၁ နာရီ ၅၉ မိနစ်က စပြီး ဧပြီလ ၃၀ ရက်နေ့ အထိ လိုက်နာဆောင်ရွက်ရမယ့် စည်းကမ်း ကန့် သတ်ချက်အသစ်တွေကို အခုလို ထုတ်ပြန်ခဲ့ပါတယ် –

၁။ ကျောင်း နဲ့ အလုပ်နေရာတွေ ပြင်ပမှာ လူ ၁၀ ဦးထက်ပိုပြီး စုဝေးခွင့်မပြုဘူး။ ( အရင်က အခမ်းအနားတွေကို လူ ၂၅၀ အထိ ခွင့်ပြုခဲ့တယ်။ ) ဒီကန့်သတ်ချက်မှာ ပုဂ္ဂလိက မွေးနေ့၊ မင်္ဂ လာဆောင်နဲ့ နာရေးတွေပါ အကျုံးဝင်တယ်။

၂။ နိုက်ကလပ်၊ ဒစ်စကို ကပွဲရုံ၊ ကာရာအိုကေ ခန်းမ၊ ရုပ်ရှင်နဲ့ ပြဇာတ်ရုံတွေကို လုံး၀ ပိတ် လိုက်ပြီ။

၃။ ကျောင်းတွေကို ဆက်ဖွင့်ထားပေမယ့် ကျောင်းပေါင်းစုံက ကျောင်းသားတွေ ရောတက်ရတဲ့ ကျူရှင်တွေ၊ သီးခြားသင်တန်းတွေကို ပိတ်လိုက်ပြီ။

၄။ ဘာသာရေးအခမ်းအနားတွေ၊ ဝတ်ပြုဆုတောင်းမှုတွေကို ပိတ်လိုက်ပြီ။ ဒါပေမယ့် လူဆယ် ဦးထက်မပိုတဲ့ ပုဂ္ဂလိက အခမ်းအနား၊ ဝတ်ပြုဆုတောင်းမှု နဲ့ မလုပ်မဖြစ်လုပ်ရတဲ့ အခမ်း အနား ကိုတော့ ခွင့်ပြုမယ်။

၅။ ပြတိုက်တွေမှာ အုပ်စုလိုက်လှည့်လည်ပြသတဲ့အစီအစဉ်တွေ၊ အရောင်းမြှင့်တင်ရေးပွဲတွေ ပိတ်လိုက်ပြီ။

၆။ ဆူပါမားကက်တွေ ပြတိုက်တွေ ပြခန်းတွေ ဆက်ဖွင့်ခွင့်ပြုတယ်။ ဒါပေမယ့် လူတွေ စုပြုံ မနေ အောင် ကန့်သတ်ချက်တွေသတ်မှတ်ထားတယ်။ အဲဒါကို မလိုက်နာနိုင်ရင် အဲဒီ ဆိုင်/ ပြခန်း/ ပြတိုက်ကို ပိတ်မယ်။

၇။ အားကစားခန်းမတွေ ၊ ယောဂ သင်တန်းတွေကို မပိတ်ဘူး။ ဒါပေမယ့် ဆူပါ မားကက် တွေ၊ ပြတိုက်/ပြခန်းတွေအတွက် သတ်မှတ်ချက်တွေအတိုင်းပဲ လိုက်နာ ရမယ်။

၈။ အသက်ကြီးသူတွေ၊ အခြားရောဂါအခံရှိသူတွေ လူစုလူဝေးနေရာတွေကို ရှောင် ရမယ်။ အသက်အရွယ်ကြီးသူတွေနဲ့ပတ်သက်တဲ့ ပွဲတွေ မလုပ်ရတော့ဘူး။

၉။ စားသောက်ဆိုင်တွေမှာ စားပွဲတစ်လုံး နဲ့ တစ်လုံး ကြားထားရမယ့် အကွာအဝေးကို သတ်မှတ် ပေးထားတယ်။ စားပွဲတစ်လုံးမှာ လူတစ်ယောက်နဲ့ တစ်ယောက် သုံးပေကွာ ထိုင် ရမယ်။

စင်္ကာပူနိုင်ငံရဲ့ ဆောင်ရွက်ချက်တွေက ဗိုင်းရပ်စ်ကာကွယ်ထိန်းချုပ်ရေးကို စီးပွားရေး၊ ပညာရေး၊ လူမှုရေး ကဏ္ဍတွေ အားလုံး ရပ် ဆိုင်းသွားတာမျိုးမဖြစ်စေဘဲ လုပ်ဆောင်နေတာဖြစ်တဲ့ အတွက် လေ့လာသင့်တဲ့ အချက်တွေပါပဲ။

ကိုးကား ။

COVID-19 temporary measures: Gatherings outside of school and work limited to 10 people, entertainment venues to close

စီအင်န်အေ သတင်း မတ် ၂၄ စင်္ကာပူစံတော်ချိန် ည ၇ နာရီ ၂၈ မိနစ်

ဗိုင်းရပ်စ် ကာကွယ်ရေး ဗြိတိန်အတွေ့အကြုံ

ဗြိတိန်နိုင်ငံမှာ အစိုးရက အခြားရောဂါအခံရှိပြီး ကျန်းမာရေးမကောင်းသူများ၊ ကိုယ်ဝန်ဆောင်များ၊ အသက် ၇၀ အထက်သက်ကြီးရွယ်အိုများကို ၁၂ ပတ် မိမိနေအိမ်မှာပဲ နေထိုင် ဖို့ အသွားအလာကန့်သတ်ခြင်း အမိန့်ထုတ်ခဲ့ပါတယ်။

ဒီအမိန့်ထုတ်ပြီးတဲ့အခါ မိမိနေအိမ်မှာပဲ အသွားအလာ ကန့်သတ်ခံထားရသူတွေ၊ အထူး သဖြင့် အဖော်မပါရှိဘဲ နေထိုင်နေရသူတွေကို ဘယ်လို ကူညီစောင့်ရှောက်မလဲဆိုတဲ့ ပြဿနာပေါ်လာ တယ်။ ဒေသန္တရ ကျန်းမာရေးနဲ့ လူမှုရေး အာဏာပိုင်တွေကလည်း အပြည့်အ၀ မလုပ်ပေးနိုင်ဘူး။

အဲဒီကွက်လပ်ကို ပရဟိတ အဖွဲ့အစည်းတွေက ဝင်ဖြည့်ပေးတယ်။ အစိုးရက တားဆီး ကန့်သတ် အမိန့်ထုတ်ပြီးတဲ့နောက်မှာ ပရဟိတအဖွဲ့အစည်း ၁၈၀၀ လောက်ပေါ်လာတယ်။ အဲဒီ အဖွဲ့ တွေ ဟာ COVID-19 Mutual Aid UK အဖွဲ့ကြီးအောက်ကနေ ဆောင်ရွက်နေတာ ဖြစ် ပါတယ်။

ဒီအဖွဲ့အစည်းတွေရဲ့ လုပ်ဆောင်ချက်တွေက အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်ပါတယ်-

၁။ ဈေးဝယ်ချင်တယ်၊ အစားအသောက်မှာချင်တယ်ဆိုရင် အိမ်တိုင်ယာရောက် အခမဲ့ ပို့ ဆောင်ပေးတယ်။ ( အိမ်ထဲမဝင်ဘူး၊ အပြင်မှာပဲထားပေးတယ် )

၂။ မိမိမြို့နယ်အလိုက် ပိတ်ထားရတဲ့ စားသောက်ဆိုင်တွေကို အစားအသောက် ပြင်ဆင် ဖြန့်ေ၀ ပေးတဲ့ နေရာအဖြစ်အသုံးချတယ်။

၃။ ဈေးဆိုင်တွေ၊ အိမ်တိုင်ယာရောက် ပစ္စည်းပို့ဆောင်ရေးလုပ်ငန်းတွေ အချင်းချင်း ချိတ်ဆက် ပေးပြီး ပစ္စည်းတွေကို ကားတစ်စီးတည်းမှာ စုပေါင်းပို့ဆောင်ပေးတယ်။ ဒါ့ကြောင့် လုပ်အား၊ ကား၊ စက်သုံးဆီ ချွေတာနိုင်တယ်။

၄။ သီးခြားကန့်သတ်ခံထားရလို့ စိတ်ဓာတ်ကျနေသူတွေကို ဖုန်း ၊ အွန်လိုင်းကနေ နှစ်သိမ့် ဆွေးနွေးအားပေးတယ်။

၅။ ကန့်သတ်ခံထားရသူတွေရဲ့ ပုဂ္ဂလိက လိုအပ်ချက်လေးတွေကိုလည်း ဖြည့်ဆည်းပေး တယ်။ ( စာအုပ်ဖတ်ချင်တာ၊ သူ့ခွေးကို အပြင်မှာ ကျောင်းပေးဖို့ စသည်ဖြင့် )

၆။ အရေးပေါ် ဖုန်းတွေသတ်မှတ်ပေးထားပြီး သိချင်တာတွေမေးနိုင်အောင်လုပ်ပေးတယ်။ အထီး ကျန်နေတဲ့သူတွေက ဖုန်းပြောချင်ရင် အဖော်လုပ်ပေးတယ်။

ဒီလှုပ်ရှားမှုတွေက COVID-19 Mutual Aid UK အောက်ကနေ ဆောင်ရွက်တယ်ဆိုပေမယ့် မိခင် အဖွဲ့ကြီးက ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနနဲ့ ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့က သတ်မှတ်ထားတဲ့ စည်းကမ်း တွေနဲ့အညီလုပ်ဆောင်နိုင်အောင်အတွက် အွန်လိုင်းသင်တန်းပေးတာ၊ ဌာနဆိုင်ရာတွေ၊ စီးပွား ရေးလုပ်ငန်းကြီးတွေနဲ့ ညှိနှိုင်းပေးတာမျိုးကိုပဲ တာဝန်ယူတာပါ။

လက်တွေ့လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်တဲ့အခါမှာတော့ သက်ဆိုင်ရာအဖွဲ့တွေက ကိုယ့်ရပ်ရွာအခြေအနေ နဲ့ ကိုက်ညီတဲ့ နည်းလမ်းတွေကို သုံးပြီးလုပ်ဆောင်ကြတာဖြစ်ပါတယ်။

မြန်မာနိုင်ငံမှာလည်း ပြည်ပက ပြန်ရောက်လာသူတွေကို နေအိမ်မှာပဲ နေဖို့ အသွားအလာ ကန့်သတ်ထားတာကို စတင်လုပ်ဆောင်နေပြီဖြစ်တဲ့ အတွက် ဗြိတိန်နိုင်ငံရဲ့ အတွေ့အကြုံ ကို ကိုယ်ဒေသအခြေအနေနဲ့ ကိုက်ညီအောင် ပြုပြင်ဆောင်ရွက်နိုင်ဖို့အတွက် မ ျှဝေလိုက်ပါ တယ်။

ကိုးကား
In the UK, an outbreak of kindness and charity as virus spreads အယ်လ်ဂျာဇီးယားသတင်းဌာန၊ မတ် ၂၀ ၊ ၂၀၂၀