နိုင်ငံတကာ ဗိုင်းရပ်စ် သတင်း ( ၁၅ မတ် ၂၀၂၀ )

၁။ မတ်လ ၁၃ ရက်နေ့ ညနေပိုင်း စမ်းသပ်စစ်ဆေးချက်အရ အမေရိကန်သမ္မတ ထရမ့် မှာ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် ကူးစက်ခြင်းမရှိကြောင်း အိမ်ဖြူတော်က ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့ပါတယ်။ ပြီးခဲ့ တဲ့ တစ်ပတ်က သမ္မတ ထရမ့်နဲ့တွေ့ဆုံခဲ့တဲ့ ဘရာဇီးလ်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးမှာ ကိုရိုနာ ဗိုင်းရပ်စ်ပိုး ကူးစက်နေကြောင်းတွေ့ရပြီးတဲ့နောက် အခုလို စစ်ဆေးမှုလုပ်ခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။

၂။ သမ္မတ ထရမ့်က ဗြိတိန်နိုင်ငံနဲ့ အိုင်ယာလန်နိုင်ငံကိုပါ အမေရိကန် နိုင်ငံကို လာရောက် ခွင့် ပိတ်ပင်တဲ့ စာရင်းထဲမှာ ထပ်မံထည့်သွင်းခဲ့ပါတယ်။

၃။ ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ မနီလာမြို့တော် ဝင်ထွက်လမ်းတွေ မှာ ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေနေရာယူပြီး လူဝင် လူထွက် ထိန်းချုပ်မှုကို စတင်လုပ်ဆောင်ဖို့ ပြင်ဆင်နေပါပြီ။ မြို့တော်ကို အလုပ်လုပ်ဖို့ ဝင်/ ထွက်သူတွေကို စစ်ဆေးရေးဂိတ်တွေမှာ စစ်ဆေးမှာဖြစ်ပါတယ်။ ကျောင်းတွေ၊ အခမ်းအနား တွေအားလုံးကို ဖျက်သိမ်းခဲ့ပြီး မြို့နေလူထုကို မလိုအပ်ဘဲ အပြင်မထွက်ဖို့ ညွှန်ကြားထား ပါတယ်။ မြို့တော်အတွင်းပြေးဆွဲနေတဲ့ အများပြည်သူပို့ဆောင်ရေးယာဉ်တွေကတော့ ဆက် လက်ပြေးဆွဲမှာဖြစ်ပါတယ်။

၄။ တရုတ်နိုင်ငံမှာတော့ ဒုတိယမြောက်နေ့အဖြစ် ပြည်ပကနေ ကူးစက်ပြီး ရောဂါဖြစ်ပွားတဲ့အရေ အတွက် က ပြည်တွင်းမှာပဲ ကူးစက်ပြီး ရောဂါဖြစ်ပွား တဲ့အရေအတွက်ထက် ကျော်လွန်သွားခဲ့ပါ တယ်။ မတ်လ ၁၄ ရက်နေ့မှာ ရောဂါ ဖြစ်ပွားသူ ၂၀ ဦး တွေ့ခဲ့ပြီး ၁၆ ဦးက ပြည်ပက ပြန်လာသူတွေဖြစ်ပါတယ်။

၅။ သြစတေးလျနိုင်ငံကတော့ မတ်လ ၁၅ ရက်နေ့ည သန်းခေါင်ချိန်ကစပြီး နိုင်ငံတကာလေကြောင်းလိုင်းများနဲ့ ပြည်ပကနေ ရောက်ရှိလာသူတွေကို ၁၄ ရက် သီးခြားခွဲခြားထိန်းသိမ်း ထား မယ်လို့ကြေညာခဲ့ပါတယ်။ ခရီးသည်တင်သဘောၤများနဲ့ လာရောက်မှုကိုတော့ လုံးဝပိတ်ပင် ထား မှာဖြစ်ပါတယ်။

၆။ စပိန်နိုင်ငံမှာ အရေးပေါ်အခြေအနေကြေညာခဲ့ပြီး အားကစားပွဲတွေ၊ ရုပ်ရှင်ရုံတွေ၊ စားသောက် ဆိုင်တွေကို ပိတ်ခိုင်းခဲ့ပါတယ်။ စားနပ်ရိက္ခာနဲ့ ဆေးဝါးပစ္စည်းတွေရောင်းတဲ့ဆိုင်တွေကိုတော့ ဖွင့်ခွင့်ပြုပါတယ်။ ပြည်သူတွေအနေနဲ့ အစားအသောက်နဲ့ ဆေးဝါးတွေဝယ်ဖို့၊ ဆေးရုံသွားဖို့ နဲ့ အရေးပေါ်ကိစ္စများကလွဲပြီးအိမ်ပြင်မထွက်ဖို့ တားမြစ်ထားပါတယ်။ ဒီကန့်သတ်ချက်က ၁၅ ရက် ကြာမှာဖြစ်ပြီး လိုအပ်ရင် သက်တမ်းတိုးမှာဖြစ်ပါတယ်။ ဥရောပနိုင်ငံတွေထဲမှာ စပိန်က ဒုတိယ မြောက် ကိုရိုနာရောဂါဖြစ်ပွားမှု အများဆုံးနိုင်ငံဖြစ်ပါတယ်။

၇။ ပြင်သစ်နိုင်ငံမှာလည်း စားသောက်ဆိုင်တွေ၊ ကျောင်းတွေ ၊ ရုပ်ရှင်ရုံတွေပိတ်လိုက်ပြိး အားက စားပွဲတွေနဲ့ အခမ်းအနားတွေကိုလည်း ဖျက်သိမ်းခဲ့ပါတယ်။ စားနပ်ရိက္ခာ နဲ့ ဆေးဝါးပစ္စည်းရောင်းတဲ့ဆိုင်တွေ ကို တော့ ဖွင့်ခွင့်ပြုပါတယ်။ ပြည်သူတွေကိုလည်း အိမ်ထဲမှာပဲ နေဖို့တိုက်တွန်းခဲ့ပါတယ်။ အသက်၇၀ ကျော်တွေကတော့ အိမ်ပြင် လုံး၀ မထွက် ရဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။

ဗိုင်းရပ်စ် ကာကွယ်ရေး

ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့က

၁။ ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးက နေပူ မိုးရွာ စွတ်စို ထိုင်းမှိုင်း ဘယ်ရာသီဥတုမဆို ကူးစက်နိုင်ပါတယ်။ ပုံ ၁။

၂။ ပိုးသတ်လက်ဆေးဆပ်ပြာရည်မရှိလည်း ဆပ်ပြာရိုးရိုး နဲ့ ရေနဲ့ လက်ဆေးရင်လည်း ကာကွယ်နိုင်ပါတယ်။ ပုံ ၂

၃။ အခု အချိန်ထိ ရရှိထားတဲ့ အထောက်အထားတွေအရ ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးက ရောဂါရှိသူနဲ့ နီးနီးကပ်ကပ်နေထိုင်တဲ့အခါ နှာချေ၊ ချောင်းဆိုးရာက နေ ကူးစက်တာက အဓိကပဲ။ နှာချေ၊ ချောင်းဆိုးတဲ့အခါ အမှု အမွှားတွေ အဝေးဆုံးလွင့်စင် လာနိုင်တဲ့အကွာအဝေး တစ်မီတာကျော် ( သုံးပေကျော် ) ရှိတယ်။ အဲဒီ ထက် ဝေးဝေးမရောက်နိုင်ဘူး။ ဒါပေမယ့် ဗိုင်းရပ်စ်က မျက်နှာပြင်တွေပေါ်မှာ အသက်ရှင်နိုင် တယ်။ (ဒီပိုးက လေထဲမှာ မနေနိုင်တဲ့အတွက် လေအေးပေးစက်ကနေ တဆင့်ကူးတာမတွေ့သေးဘူး။ ဒါ့ကြောင့်လက်ဆေးဖို့၊လူတစ်ဦးနဲ့တစ်ဦး သွားလာ၊ စကားပြောရင် သုံးပေအကွာမှာ နေဖို့ သတိပေးနေတာပါ။ ) ပုံ ၃

လို့ အသိပေးထားပါတယ်။

နိုင်ငံတကာ ဗိုင်းရပ်စ် သတင်း ( ၁၄ မတ် ၂၀၂၀ )

၁။ မတ် ၁၃ ရက်နေ့မှာ အမေရိကန်သမ္မတ ထရမ့်က အမေရိကန်နိုင်ငံမှာ အရေးပေါ် အခြေ အနေကြေညာခဲ့ပြီး ပြည်ထောင်စုရန်ပုံငွေက ဒေါ်လာ ဘီလျံ ၅၀ အသုံးပြုဖို့ ဆောင်ရွက်ခဲ့ပါတယ်။

၂။ သမ္မတ ထရမ့် နဲ့ မတ်လ ၇ ရက်နေ့မှာ တွေ့ဆုံခဲ့တဲ့ ဘရားဇီးလ် သမ္မတရဲ့ လက်ထောက် တစ်ဦးမှာ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ပိုး ကူးစက်တဲ့လက္ခဏာတွေ့ခဲ့ရပြီးတဲ့နောက် ထရမ့်က သူလည်း ရော ဂါ လက္ခဏာရှိမရှိ ဆေးစစ်ခံဖို့ရှိတဲ့အကြောင်း မတ်လ ၁၃ ရက်နေ့မှာ သတင်းထောက်တွေကို ပြောခဲ့တယ်။

၃။ ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့က ဥရောပတိုက်ဟာ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် ကူးစက်ပျံ့ပွားတဲ့ အချက် အခြာနေရာဖြစ်လာပြီလို့ မတ်လ ၁၃ ရက်နေ့မှာ ကြေညာခဲ့ပါတယ်။ အခုအချိန်မှာ ဥရောပ မှာ ရောဂါခံစားရသူအရေအတွက်ဟာ တရုတ်နိုင်ငံမပါ ကျန်ကမ္ဘာ့ နိုင်ငံတွေအားလုံးမှာ ဖြစ် ပွားတဲ့ အရေအတွက်ထက် များတယ်လို့ဆိုပါတယ်။

၄။ တရုတ်နိုင်ငံမှာတော့ ပြည်ပကနေ ကူးစက်ပြီး ရောဂါဖြစ်ပွားတဲ့အရေ အတွက် က ပြည်တွင်းမှာပဲ ကူးစက်ပြီးရောဂါဖြစ်ပွားတဲ့အရေအတွက်ထက် ကျော်လွန်သွားခဲ့ပါ တယ်။ မတ်လ ၁၃ ရက်နေ့မှာ ရောဂါကူးစက်သူ ၁၁ ဦးကို စစ်ဆေးတွေ့ရှိခဲ့ပြီး အဲဒီထဲက ခုနှစ်ဦးဟာ အီတလီ၊ အမေရိကန် နဲ့ ဆော်ဒီအာရေးဘီးယား တို့က ပြန်လာသူတွေဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ သူတို့ ကို တွေ့တဲ့နေရာတွေကတော့ ဘေဂျင်း မှာ တစ်ယောက်၊ ရှန်ဟိုင်းမှာ လေးယောက် နဲ့ ကန်စု ပြည်နယ်မှာ နှစ်ယောက်ဖြစ်ပါတယ်။

၅။ မတ်လ ၁၃ ရက်နေ့မှာ ဗြိတိန် အစိုးရရဲ့ ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ အကြံပေး Patrick Vallance က ဗြိတိန်နိုင်ငံရဲ့ လူဦးရေ ၆၀% လောက်အထိ ရောဂါ ကူးစက်ခံရနိုင်ပြီး အဲဒီအခြေအနေ ရောက် မှာသာ ဗိုင်းရပ်စ်ကို ခုခံနိုင်တဲ့ ကိုယ်ခံအားကို လူတွေရမယ်လို့ ပြောတဲ့အတွက်အကြီး အကျယ် ဝေဖန်ခံနေရတယ်။ Patrick Vallance က ရောဂါကူးစက်မှာစိုးရိမ်ပြီး မြို့ရွာတွေကို အဝင် အထွက် ထိန်းချုပ်တာထက် ရောဂါပိုးကို ခံနိုင်မယ့် ကိုယ်ခံအားကောင်းအောင်လုပ်တာက ပိုကောင်း တယ် လို့ ရည်ရွယ်ပြောခဲ့တာလို့ ဆိုပါတယ်။

၆။ ဖိလစ်ပိုင်မှာတော့ သမ္မတ ဒူတာတေးက မတ်လ ၁၅ ရက်နေ့ ညနေမှာ မနီလာမြို့ကို လူဝင် လူထွက်ထိန်းချုပ်မယ်လို့ ကြေညာခဲ့တဲ့အတွက် အဲဒီအချိန်မရောက်ခင် နယ်အလုပ်သမားတွေ အိမ် ပြန်နိုင်ဖို့ ကြိုးစား နေ တာ၊ မြို့ခံတွေ အထိတ်တလန့်ဈေးဝယ်တာတွေဖြစ်နေတယ်။ သမ္မတ ဒူတာတေးအနေနဲ့ မြို့ကိုလူဝင်လူထွက်ထိန်းချုပ်တဲ့အချိန်မှာ လူမှုရေး၊ စီးပွားရေး၊ လုံ ခြုံရေး၊ အုပ်ချုပ်ထောက်ပံ့မှုဆိုင်ရာ အစီအမံတွေ ဘယ်လိုလုပ်ဆောင်ပေးမလဲဆိုတာ တိတိကျကျ မပြောဘဲ ကြေညာခဲ့တဲ့အတွက် အခုလို ထိတ်လန့်မှုတွေဖြစ် တာဆိုပြီး ဝေဖန်ခံနေရပါတယ်။

ကိုးကား ၊ မတ် ၁၄ ရက်နေ့ စထရိတ်တိုင်းမ်သတင်းစာ နှင့် ရိုက်တာသတင်း၊ အေအက်ဖ်ပီ သတင်းများ

ဒီနေ့ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲမှာ သမ္မတရုံး ကြေ ညာချက်မှာပါတဲ့ “ လူစုလူဝေး” ဆိုတဲ့စကားရပ်ကို ဘယ်လို အနက်ဖွင့် မလဲ လို့ သတင်းထောက်တွေကမေးခဲ့တယ်။ ဘာသာရေးအရ ဝတ်ပြု ဆုတောင်းတာတွေကို ဘယ်လိုလုပ်မလဲလို့လည်း ထောက်ပြခဲ့တယ်။

ဦးဇော်ဌေးကတော့ သက်ဆိုင်တဲ့ ဌာနတွေ၊ တိုင်းဒေသကြီး၊ ပြည်နုယ်အစိုးရတွေက ဆုံးဖြတ်မယ်ဆိုတဲ့ သဘောဖြေကြားခဲ့တယ်။

စင်္ကာပူမှာတော့ လူ ၂၅၀ ကျော်တဲ့ အခမ်းအနားတွေ၊ ဖျော်ဖြေပွဲတွေ မလုပ်ဖို့၊ ဒါမှမဟုတ် ရွှေ့ဆိုင်းဖို့ အမိန့်ထုတ်ပြန်ထားတယ်။ လက်မှတ်ရောင်း ထားပြီးပြီဆိုရင်တော့ လုံလောက်တဲ့အကာကွယ်လုပ်ထားတဲ့ အကြောင်း ကျေနပ်အောင် သက်သေပြနိုင်မှ ဆက်လက်ကျင်းပခွင့်ပြုမယ်။

ဒီကန့်သတ်ချက်ဟာ ဘာသာရေးအခမ်းအနားတွေ၊ ပုဂ္ဂလိက အခမ်း အနား ( ဥပမာ မွေးနေ့ပွဲ ) တွေနဲ့လည်း အကျုံးဝင်ပါတယ်။

ဒါ့အပြင် ၂၅၀ ထက်နည်းတဲ့အရေအတွက်နဲ့ ကျင်းပမယ်ဆိုရင်တောင် လေဝင်လေထွက် နဲ့ နေရာအကျယ်အဝန်းအ ပါအဝင် လိုက်နာရမယ့်အချက်တွေကိုလည်း သီးခြား သတ်မှတ်ထားတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ဗိုင်းရပ်စ်ရဲ့ မူလအစ

ကိုရိုနာ ဗိုင်းရပ်စ်ရဲ့ မူလအစကို ရှာဖွေနေတဲ့ တရုတ်ပညာရှင်တွေကတော့ ပထမဆုံး ကိုရိုနာ ဗိုင်းရပ်စ် ကူးစက်ခံရတဲ့လူနာဟာ ဟူးဘေးပြည်နယ်သား အသက် ၅၅ နှစ်ရှိသူဖြစ်ပြီး ၂၀၁၉ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၇ ရက်နေ့မှာ ဖြစ်ခဲ့တယ်လို့ ယူဆနေကြောင်း ဒီနေ့မတ် ၁၃ ရက်နေ့ထုတ် South China Morning Post သတင်းစာမှာဖော်ပြထားပါတယ်။

ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့နဲ့ တရုတ်ပညာရှင်တွေက Patient Zero လို့ခေါ်တဲ့ မူလပထမ အစ လူူနာကို တွေ့အောင်ရှာနေတာပါ။ အဲဒီလို တွေ့ရင် ရောဂါပိုးဇစ်မြစ်နဲ့ ရောဂါကူးစစ်ပုံကို ပိုပြီး နားလည်နိုင်ပြီး ကာကွယ်ဆေးထုတ်လုပ်မှုကို အထောက်အကူပြုမှာဖြစ်ပါတယ်။

SCMP ရဲ့ သတင်းမှာတော့ အဲဒီ့လူနာကို မူလပထမအစ အဖြစ် တိတိကျကျ မပြောနိုင်သေး ဘူး။ ဒါပေမယ့် အဲဒီနေ့ နောက်ပိုင်းမှာ ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးကူးစက်ခံရတဲ့လူနာ တစ်ရက်ကို တစ်ယောက်က နေ ငါးယောက်အထိ တိုးလာတယ်၊ ဒီဇင်ဘာ ၁၅ ရက်နေ့မှာ ၂၇ ယောက်၊ ဒီဇင်ဘာ ၂၀ မှာ ၆၀ အထိဖြစ်လာခဲ့တယ်လို့ဆိုပါတယ်။ ဒီဇင်ဘာလ ၂၇ ရက်နေ့မှာတော့ ဟူဘေးပြည်နယ်ဆေး ရုံ က ဆရာဝန် Zhang Jixian က ဒီရောဂါဟာ ဗိုင်းရပ်စ်ပိုး အသစ်တစ်မျိုးကြောင့်ဖြစ်တယ်ဆိုတာ ကို စပြောခဲ့တယ်။

မူလပထမအစ လူနာကို ရှာတွေ့ဖို့နီးစပ်လာတာဟာ ကာကွယ် ကုသရေးအတွက် အားတက်စရာ ဖြစ်ပေမယ့် တစ်ဖက်ကလည်း ဒီရောဂါဟာ နိုဝင်ဘာလလယ်ထဲက စတင်ဖြစ်ပွားနေတဲ့အတွက် လူတွေ သတိမထားမိခင်မှာ ဘယ်လောက်အထိ ကူးစက်သွားခဲ့သလဲဆိုတာလည်း မေးခွန်း တစ်ခုဖြစ်လာပါတယ်။ အရင်ကတော့ ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေး အဖွဲ့က ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်နဲ့ပတ် သက်တဲ့ အစောဆုံးလူနာကို ဒီဇင်ဘာလ ၈ ရက်နေ့မှာတွေ့တယ်လို့ မှတ်တမ်းတင်ထား ခဲ့ တာဖြစ်ပါတယ်။

ဗိုင်းရပ်စ် နဲ့ သတင်းထုတ်ပြန်ရေး

မနေ့ညက ရန်ကုန်မှာ ( အခြားမြို့တွေတော့မသိ) လူတွေ ထိတ်ထိတ် လန့်လန့် နဲ့ ဈေးဝယ် ကြတဲ့ ဖြစ်စဉ်က အခုလို ကူးစက်ရောဂါ ကပ်ဘေးနဲ့ ကြုံတဲ့အချိန်မှာ သတင်းထုတ်ပြန်မှုက ဘယ် လောက်အရေးကြီးသလဲဆိုတာကို မီးမောင်းထိုးပြလိုက်တာပါပဲ။

မနေ့ ( မတ်လ ၁၂ ) ရက်နေ့ မနက်ပိုင်း မှာ အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်က လူစုလူဝေးပွဲ တွေနဲ့ပတ်သက်ပြီး စည်းကမ်းသတ်မှတ်ချက်တွေ ထုတ်မယ်၊ နေ့လယ်မှာ အစည်းအဝေးလုပ် မယ်လို့ ပြောတဲ့ ရုပ်သံဖိုင် သတင်းမီဒီယာတွေမှာပေါ်ထွက်လာတယ်။

ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကိုယ်တိုင်ပြောတဲ့အတွက် လူထု စိတ်ဝင်စားမှုက မြင့်လာတယ်။ အဲဒီ အစည်းအဝေးက ဘာဆုံးဖြတ်မလဲဆိုတာကို စောင့်နေကြတယ်။ ဒါပေမယ့် အစိုးရဘက်က အစည်းအဝေးရလဒ်နဲ့ပတ်သက်ပြီး သီးခြား သတင်းထုတ်ပြန်တာမရှိဘူး။ ည၈ နာရီ သတင်းကြေညာတဲ့အချိန်ကျမှ အစည်းအဝေးသတင်းကို ကြေညာခဲ့တယ်။ ကျန်းမာရေးနဲ့ အားကစား ဝန်ကြီးဌာနကလည်း ပုံမှန် ၈ နာရီသတင်းထုတ်ပြန်ချက်ပဲထုတ်ခဲ့တယ်။ အဲဒီ ထုတ်ပြန် ချက်မှာဆိုရင် အစည်းအဝေးအကြောင်းတောင် မပါဘူး။

အဲဒီအချိန်မှာ ဘာဖြစ်မလဲ ၊ အစိုးရဘာပြောမလဲဆိုပြီး စောင့်နေတဲ့လူထုကို ကောလဟာလ သတင်းတွေက ဖမ်းစားလိုက်တာပါပဲ။ အစိုးရနဲ့ သတင်းမီဒီယာတွေက နောက်က လိုက်ရှင်း ပေမယ့် အချိန်မမီတော့ဘူး။

တကယ်တော့ အရေးပေါ် အခြေအနေမျိုးမှာ အရေးကြီးတဲ့ အစည်းအဝေးပြီးတိုင်း ပြောရေး ဆိုခွင့် ရှိသူက သတင်းထောက်တွေကို ယျေဘူယျ အခြေအနေကို ရှင်းပြတာ ၊ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူကို အချိန်ပြည့်ဆက်သွယ်မေးမြန်းနိုင်အောင် စီစဉ်ပေးထားတာဟာ ကောလဟာလတွေကို ကာကွယ် ဖို့အကောင်းဆုံးနည်းလမ်းပါပဲ။

နောက်တစ်ချက်က အရေးပေါ် အခြေအနေမျိုးမှာ ဖေ့စ်ဘွတ်ပေါ်က သတင်းထုတ်ပြန်ချက် ထက် တာဝန်ရှိသူတွေက ကိုယ်တိုင်ပြောကြားတဲ့ ရုပ်သံ မှတ်တမ်း တွေက လူထု ယုံကြည်မှုကို ပိုပြီး ရစေ ပါတယ်။ အဲဒီ ရုပ်သံမှတ်တမ်းတွေကို ရေဒီယို ၊ ရုပ်မြင်သံကြားတွေက အကြိမ်ကြိမ် ပြန် လည် ကိုးကား ထုတ်လွှင့်နိုင်တဲ့အတွက် ထိရောက်မှုလည်း ပိုကောင်းပါတယ်။

အကောင်းဆုံးကတော့ အစိုးရက နောက်က လိုက်ဖြေရှင်း ( Reactive ) နေမယ့်အစား ကြိုတင် သတင်းထုတ်ပြန် ( Proactive ) ပေးဖို့ပါပဲ။

ကျန်းမာရေးနဲ့ အားကစားဝန်ကြီးဌာနက ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ဇန်နဝါရီလ ၇ ရက် နေ့ ကနေ မတ်လ ၁၀ ရက်နေ့အထိ ကိုရိုနာ ဗိုင်းရပ်စ်ရောဂါ ကာကွယ်ရေးနဲ့ပတ်သက်ပြီး ကြေညာချက်၊ သတိပေးချက်၊ ပိုစတာ စသည်ဖြင့် ထုတ်ခဲ့တာ ၃၅ စောင် ရှိတယ်။ နိုင်ငံပိုင် ရော၊ ပုဂ္ဂလိက မီဒီယာတွေကလည်း သတင်းဆောင်းပါးတွေနဲ့ ရေးတယ်။
တာဝန်ရှိသူရော၊ တာဝန်မရှိသူရော မကြောက်ကြဘူး။ သတိပေးရင်တောင် မနာလိုလို့ပြောတယ် ထင်သေးတယ်။
ဟော အခု ကြောက်ပြီဆိုတော့လည်း နေစရာမရှိကြတော့ဘူး။ ဈေးဝယ် စင်တာတွေတောင်မကဘူး၊ ရပ်ကွက်ထဲက စတိုးဆိုင်တွေပါ အကြိတ်အနယ် ဖြစ်နေကြတယ်။
စိုးရိမ်မှု ( Anxiety) ကနေ ထိန်းမနိုင် သိမ်းမရ ကြောက်စိတ်ဝင်ခြင်း ( Panic) အဆင့်ရောက်မသွားအောင် အားလုံးဝိုင်းထိန်းကြရပါမယ်။
ပထမဆုံး လုပ်သင့်တာကတော့ လူထု စိုးရိမ်စိတ်လျော့သွားအောင် အစိုးရက လက်ရှိအခြေအနေနဲ့ နောင်ဆက်လုပ်မယ့် အစီအမံ တွေကို အမြန်ဆုံးထုတ်ပြန်ပေးဖို့ပါပဲ။

ခေတ်သစ် မီဒီယာရဲ့ ဒီနေ့ မတ်လ ၁၂ ရက်နေ့ထုတ် အယ်ဒီတာ့အာဘော်မှာ ပြည်ထောင်စု လွှတ်တော်အတွင်းမှာ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပြင်ဆင်ရေးမအောင်မြင်တဲ့ အခြေအနေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အယ်ဒီတာ့အာဘော်ရေးတဲ့အခါ

“ဒီမိုကရေစီ လူ့ဘောင် ပေါ်ထွန်းရေးနှင့် ဒီမိုကရေစီ ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးတွင် လူထုအစိုးရအနေဖြင့် ၄ နှစ်တာ ပျက်ကွက်ခဲ့သမျှကို တကွဲတပြားစီဖြစ်နေသော ဒီမိုကရက်တစ် အင်အားစုများကို ပြန်လည် စုစည်းပြီး လူထုတော်လှန်ရေးနည်းဖြင့် ဒီမိုကရေစီ ပန်းတိုင် ခရီးကြမ်းကို ပြန်လည် အစပျိုး လျှောက်လှမ်းရမည့် အချိန် ဖြစ်ပါကြောင်း မီးမောင်းထိုးပြလိုက်ပါသည်။”

လို့ရေးသားခဲ့တယ်။

“လူထုတော်လှန်ရေးနည်း” ဆိုတဲ့ရေးသားချက်ကို အာဏာရ အင်န်အယ်လ်ဒီအစိုးရဘက်က ဘယ်လို အနက် ကောက်မလဲဆိုတာ စိတ်ဝင်စားဖို့ ကောင်းပါတယ်။

ခေတ်သစ်မီဒီယာရဲ့ အယ်ဒီတာ့အာဘော် အပြည့်အစုံကို အောက်ပါ လင့်ခ်မှာ ဖတ်နိုင်ပါတယ်။

ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ကတော့ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် ( ဝူဟန် ဗိုင်းရပ်စ်) ကြောင့်ရောဂါဖြစ်ပွားနေမှုကို ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ကူးစက်မြန် ကပ်ရောဂါ အ ဖြစ် သတ်မှတ်လိုက်ပြီ။
အကြောက်လွန် ဖို့လည်း မလိုဘူး။ ဒါပေမယ့် ကံကို ယုံပြီး ဆူးပုံနင်းလို့လည်း မဖြစ်ဘူး။
ကျန်းမာရေးနဲ့အားကစားဝန်ကြီးဌာနရဲ့ သတိပေးချက်တွေ အတိုင်း အတိ အကျ လိုက်နာဖို့တော့ လိုပါ့မယ်။
သြစတေးလျနိုင်ငံကတော့ ဗိုင်းရပ်စ် ရောဂါ ကာကွယ်ရေးမှာ သူတို့နိုင်ငံ ကျေးလက်ဒေသ နဲ့ အစွန်အဖျား မြို့လေးတွေက ဂျီပီ ဆေးခန်း လေးတွေကိုလည်း အဓိက ရှေ့တန်း ခံစစ်အဖြစ် သတ်မှတ်ပြီး အစိုးရက အကူ အညီပေးမယ်ဆိုတဲ့အကြောင်း ABC သတင်းဌာန သတင်းမှာပါတယ်။
မြန်မာနိုင်ငံမှာလည်း ဖျား နာတဲ့သူတွေက ရပ်ကွက်ထဲက ဆေးခန်းတွေကိုပဲ အရင်သွားမှာဆိုတော့ ဗိုင်းရပ်စ်ရောဂါ ကာကွယ်ရေးမှာ ရပ်ကွက်၊ ကျေးရွာ အနံှ့မှာရှိနေတဲ့ ပုဂ္ဂလိက ဆေးခန်းငယ်လေးတွေ ရဲ့ အခန်းကဏ္ဍကိုလည်း ထည့်စဉ်းစားမယ်လို့မေ ျှာ်လင့်ပါတယ်။

၂၀၁၆ ခုနှစ် အရည်အချင်းစစ် စာမေးပွဲမှာ တစ်မှတ်တောင်မရလို့ အင်န်အယ်လ်ဒီ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်တွေကို ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်က ပြင်းပြင်းထန်ထန် သတိပေးရတယ်ဆိုတဲ့ သတင်းလေး ပြန်တွေ့တော့လည်း
အခြေခံဥပဒေပြင်ဆင်ရေးမှာ ပုဒ်မ ၄၀ (ဂ) နဲ့ပတ်သက်ပြီး အင်န်အယ်လ်ဒီ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်တွေ မဲပေး ဖို့ကျန်သွားတာ ဖြစ်နိုင်ပါတယ် ဆိုတဲ့ ဆင်ခြေကို လက်ခံ ရတော့မှာပဲ။